III OSK 4237/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "A." sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Klimatu o cofnięciu pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Pozwolenie to zostało pierwotnie udzielone na instalację do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Kluczowym problemem były wielokrotne przekroczenia dopuszczalnych standardów emisyjnych dla dioksyn i furanów, stwierdzone podczas kontroli i pomiarów. Wyniki pomiarów wykazały emisje wielokrotnie przekraczające normy, w tym ponad 28-krotne przekroczenie w jednym z przypadków. Organy administracji, a następnie WSA, uznały te naruszenia za wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska. Spółka w skardze kasacyjnej zarzucała m.in. naruszenie Konstytucji RP, prawa UE, KPA oraz PPSA, argumentując, że organy nie umożliwiły skutecznych działań naprawczych i błędnie oceniły stan faktyczny. Kwestionowała również ciągłość naruszeń i skuteczność działań naprawczych, wskazując na pozytywne wyniki niektórych pomiarów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka wielokrotnie naruszała warunki pozwolenia, a podjęte działania naprawcze okazały się nieskuteczne w dłuższej perspektywie. Sąd podkreślił, że organ wezwał spółkę do usunięcia naruszeń, a mimo to problem powtarzał się. NSA odrzucił również argumenty dotyczące wpływu cofnięcia pozwolenia na gospodarkę odpadami, stwierdzając, że przepisy Prawa ochrony środowiska nie pozwalają na akceptowanie naruszeń ze względu na potrzebę zapewnienia prawidłowej gospodarki odpadami. Sąd uznał, że nie było podstaw do powoływania biegłego w celu wyjaśnienia przyczyn przekroczeń, gdyż obowiązek ten spoczywał na stronie, a organ inspekcji ochrony środowiska jest organem wyspecjalizowanym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie cofnięcia pozwolenia na instalację przemysłową z powodu powtarzających się naruszeń standardów emisyjnych, nawet przy podejmowaniu działań naprawczych. Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku wezwania do usunięcia naruszeń oraz braku możliwości akceptowania naruszeń ze względu na inne cele (np. gospodarkę odpadami).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekroczeń emisji dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych, ale zasady dotyczące cofnięcia pozwolenia z powodu naruszeń mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy cofnięcie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza bez odszkodowania jest uzasadnione w sytuacji powtarzających się naruszeń warunków pozwolenia, nawet jeśli strona podejmowała działania naprawcze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie pozwolenia jest uzasadnione, jeśli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach, a podjęte działania naprawcze okazały się nieskuteczne w dłuższej perspektywie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wielokrotne przekroczenia standardów emisyjnych dla dioksyn i furanów, potwierdzone licznymi badaniami, stanowią podstawę do cofnięcia pozwolenia. Nawet jeśli strona podejmowała działania naprawcze, ich nieskuteczność w dłuższej perspektywie i powtarzający się charakter naruszeń uzasadniają zastosowanie sankcji.
Czy organy administracji mają obowiązek dodatkowego wezwania do usunięcia naruszeń, jeśli strona już podjęła pewne działania, ale nie doprowadziły one do trwałego usunięcia problemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ już wezwał stronę do usunięcia naruszeń, a mimo to problem powtarza się, nie ma obowiązku kolejnego wezwania. Kluczowa jest ocena skuteczności działań naprawczych w dłuższej perspektywie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wypełnił obowiązek wezwania do usunięcia naruszeń. Ponieważ spółka nie usunęła naruszeń w sposób trwały, o czym świadczyły kolejne badania i ponowne wstrzymanie działalności, nie było podstaw do kolejnego wezwania. Pojedyncze prawidłowe wyniki badań nie przesądzają o skuteczności działań naprawczych.
Czy cofnięcie pozwolenia na instalację do termicznego przekształcania odpadów medycznych może być uzależnione od oceny wpływu na gospodarkę odpadami w województwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Prawa ochrony środowiska nie dają organom możliwości akceptowania eksploatacji instalacji prowadzonej z naruszeniem warunków pozwolenia ze względu na potrzebę zapewnienia prawidłowej gospodarki odpadami.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w ramach postępowania o cofnięcie pozwolenia nie dokonuje się 'ważenia dóbr chronionych'. Przepisy nie pozwalają na akceptowanie naruszeń warunków pozwolenia z uwagi na konieczność zapewnienia prawidłowej gospodarki odpadami. Kwestie planowania w zakresie gospodarki odpadami należą do odrębnych przepisów.
Czy w przypadku stwierdzenia ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń, organ ma obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia przyczyn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma takiego obowiązku, zwłaszcza gdy strona sama jest odpowiedzialna za ustalenie przyczyn przekroczeń i podjęcie działań naprawczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie było podstaw do powoływania biegłego, ponieważ to na stronie ciąży obowiązek ustalenia przyczyn powtarzających się przekroczeń i podjęcia skutecznych działań naprawczych. Organ inspekcji ochrony środowiska jest organem wyspecjalizowanym, a pomiary były prowadzone przez akredytowane laboratoria.
Przepisy (21)
Główne
p.o.ś. art. 195 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach.
p.o.ś. art. 195 § 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.
Pomocnicze
p.o.ś. art. 141 § 1 i 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Zakaz eksploatacji instalacji lub urządzenia w sposób powodujący przekroczenie standardów emisyjnych, pogorszenie stanu środowiska lub zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
u.o. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 35 § 4 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
KPP UE art. 41
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 84
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia, przekazywania właściwym organom ochrony środowiska oraz terminu i sposobu ich prezentacji
Uchwała Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z 21 grudnia 2017 r. Nr XLIII/1450/17
Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2016 – 2022.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 20 Konstytucji RP oraz art. 195 ust. 1 pkt 1 i art. 195 ust. 2 p.o.ś. przez zaakceptowanie cofnięcia pozwolenia bez umożliwienia podjęcia działań naprawczych po dacie stwierdzenia przekroczenia. • Naruszenie art. 195 ust. 1 pkt 1 oraz art. 195 ust. 2 p.o.ś. przez uznanie, że eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, mimo podjęcia działań naprawczych. • Naruszenie art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w zw. z przepisami ustawy o odpadach i uchwałą Sejmiku Województwa Dolnośląskiego przez cofnięcie pozwolenia z rażącym naruszeniem zasad gospodarowania odpadami. • Naruszenie art. 2, art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 41 KPP UE oraz art. 8 k.p.a. przez pominięcie incydentalnego charakteru naruszenia i natychmiastowej reakcji spółki. • Naruszenie art. 5 p.o.ś. przez zastosowanie najdalej idącego środka. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, mimo że skarga zasługiwała na uwzględnienie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 84 k.p.a. przez akceptację braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez stwierdzenie stałego przekraczania standardów emisyjnych, mimo że program naprawczy okazał się skuteczny. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. […]
Godne uwagi sformułowania
przekroczenie standardu emisyjnego dla dioksyn i furanów o 0,597 ng/m3u, co świadczy o 6-krotnym przekroczeniu standardu emisyjnego • prawie 12-krotne przekroczenie standardu emisyjnego (prawie 1200% emisji dopuszczalnej) • ponad 28-krotne przekroczenie standardu emisyjnego (ponad 2800% emisji dopuszczalnej) • konsekwentne nieprzestrzeganie warunków udzielonego pozwolenia i niedotrzymywanie wymaganych przepisami prawa parametrów • wystąpienie ponadnormatywnej emisji dioksyn i furanów jest powtarzającym się zjawiskiem (nie było jednorazowe) • podejmowane przez spółkę działania nie są skuteczne i nie osiągnięto efektu polegającego na doprowadzeniu do emisji zgodnie z posiadanym pozwoleniem • liczne badania prowadzone przez akredytowane laboratoria [...] prowadzą do wniosku, że instalacja przekracza standardy emisji, a działania naprawcze w dłuższej perspektywie okazały się nieskuteczne • przedmiotem sprawy nie jest ewentualna awaria w instalacji spółki, ale ciągłe, powtarzające się przekroczenia emisji niebezpiecznych substancji
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia del. WSA
Jerzy Stelmasiak
sędzia NSA (sprawozdawca)
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia NSA (przewodniczący)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie cofnięcia pozwolenia na instalację przemysłową z powodu powtarzających się naruszeń standardów emisyjnych, nawet przy podejmowaniu działań naprawczych. Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku wezwania do usunięcia naruszeń oraz braku możliwości akceptowania naruszeń ze względu na inne cele (np. gospodarkę odpadami)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekroczeń emisji dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych, ale zasady dotyczące cofnięcia pozwolenia z powodu naruszeń mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy poważnych naruszeń środowiskowych przez instalację przemysłową, co ma znaczenie dla zdrowia publicznego i środowiska. Pokazuje konsekwencje działań niezgodnych z prawem i stanowisko sądów w takich przypadkach.
“Ponad 28-krotne przekroczenie norm emisji dioksyn i furanów. Sąd Najwyższy Administracyjny potwierdza cofnięcie pozwolenia.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.