III OSK 4198/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminudoręczeniek.p.a.odwołaniehodowla drobiuochrona środowiskazaniedbaniebrak winy

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, nawet jeśli został wprowadzony w błąd przez ojca.

Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej likwidację hodowli drobiu. Skarżący wniósł odwołanie dzień po terminie, twierdząc, że został wprowadzony w błąd przez ojca co do daty odbioru decyzji. Sąd I instancji i NSA uznały, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, gdyż zaniedbanie ojca obciąża adresata, a skarżący nie wykazał, że ojciec działał bez winy. Skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.P. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu. SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza nakazującej likwidację hodowli drobiu. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 27 czerwca 2019 r., a termin do wniesienia odwołania upływał 11 lipca 2019 r. Skarżący nadał odwołanie 12 lipca 2019 r., uchybiając termin o jeden dzień. Jako przyczynę uchybienia podał, że jego ojciec, który odebrał decyzję 28 czerwca 2019 r., przekazał mu ją dopiero 8 lipca 2019 r., wprowadzając go w błąd co do daty odbioru. SKO i WSA uznały, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że zaniedbanie dorosłego domownika obciąża adresata. Nawet jeśli skarżący został wprowadzony w błąd przez ojca, nie wykazał, że ojciec działał bez winy. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanek do przywrócenia terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ zaniedbanie dorosłego domownika obciąża adresata, a skarżący nie wykazał, że ojciec działał bez winy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli skarżący został wprowadzony w błąd przez ojca co do daty odbioru decyzji, to nie wyłącza to jego winy w uchybieniu terminu. Zaniedbanie domownika obciąża adresata, a skarżący nie przedstawił dowodów na brak winy ojca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 133

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 w zw. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego na postanowienie SKO w Zamościu oddalające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Naruszenie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego pomimo jednoznacznego wykazania w uzasadnieniu skargi nieprawidłowości jakich dopuściło się SKO w Zamościu w zakresie gromadzenia i oceny dowodów przedłożonych przez skarżącego na poparcie twierdzeń uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania.

Godne uwagi sformułowania

konsekwencje takiego zachowania domownika obciążają adresata nawet lekkie niedbalstwo związane za zapomnieniem bądź osłabieniem pamięci osoby odbierającej przesyłkę (...) eliminuje możliwość przyjęcia, że przesłanka braku winy została spełniona nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście winy adresata za działania osób trzecich (domowników) oraz ciężaru dowodu w postępowaniu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu z powodu błędnego poinformowania przez ojca, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny związany z doręczeniami i terminami w postępowaniu administracyjnym, z praktycznym przykładem odpowiedzialności za działania osób trzecich.

Czy błąd ojca może usprawiedliwić spóźnione odwołanie? NSA wyjaśnia, kto ponosi konsekwencje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 4198/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Kazimierz Bandarzewski
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Lu 708/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-10-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 58 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 1 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 708/19 w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 8 października 2019 r., nr SKO. 958/19 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Lu 708/19 po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi M.P. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu (dalej: SKO, Kolegium) z 8 października 2019 r., znak: SKO 958/19 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 24 czerwca 2019 r. Burmistrz Miasta T. (dalej: Burmistrz) nakazał likwidację hodowli drobiu na nieruchomości będącej własnością M.W. i skarżącego, w terminie do 30 września 2019 r. Decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym, została skutecznie doręczona skarżącemu (przez doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi – zgodnie z art. 43 k.p.a.) w dniu 27 czerwca 2019 r. Termin do wniesienia przez skarżącego odwołania od tej decyzji upływał zatem w dniu 11 lipca 2019 r.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Jak wynika ze stempla pocztowego, przesyłkę pocztową zawierającą odwołanie strona nadała w placówce pocztowej (jako przesyłkę rejestrowaną w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2188; zm.) w dniu 12 lipca 2019 r. Odwołanie zostało zatem wniesione z uchybieniem terminu o jeden dzień.
W dniu 16 sierpnia 2019 r. organ pierwszej instancji, w trybie art. 133 k.p.a., wraz z aktami sprawy przekazał organowi odwoławczemu prośbę skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza, wraz z przedmiotowym odwołaniem.
W treści wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, że przyczynę niezachowania terminu do wniesienia odwołania stanowiła nieświadomość daty otrzymania decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnił, że przesyłkę zawierającą decyzję odebrał w dniu 28 czerwca 2019 r. jego ojciec (jako dorosły domownik), natomiast skarżącemu przekazał ją dopiero w dniu 8 lipca 2019 r. Do wniosku strona załączyła oświadczenie swojego ojca, potwierdzające powyższe okoliczności.
Kolegium uznało, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie skargę na opisane wyżej postanowienie SKO w Zamościu.
W odpowiedzi na skargę SKO w Zamościu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarga jest niezasadna, aczkolwiek nie wszystkie z podniesionych w jej treści zarzutów są pozbawione racji. Zaskarżone postanowienie z 8 października 2019 r. – pomimo błędnego uzasadnienia – nie zasługuje jednak na uchylenie wobec prawidłowości zawartego w nim rozstrzygnięcia.
Sąd I instancji wyjaśnił, że okoliczność uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z 24 czerwca 2019 r., została potwierdzona stosownym postanowieniem SKO w Zamościu z dnia 23 października 2019 r., podjętym na zasadzie art. 134 k.p.a., w następstwie uprzedniej odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania w drodze ostatecznego postanowienia z dnia 8 października 2019 r. (będącego przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie). Skarga na ww. postanowienie z dnia 23 października 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, została natomiast oddalona przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 709/19. W wyroku tym Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń, iż sporna decyzja organu I instancji z 24 czerwca 2019 r. została skutecznie doręczona skarżącemu – w trybie art. 43 k.p.a. – w dniu 27 czerwca 2019 r., a tym samym, że termin do jej zaskarżenia w drodze odwołania upływał z dniem 11 lipca 2019 r. W konsekwencji Sąd w ww. wyroku przesądził również, że wnosząc odwołanie od przedmiotowej decyzji w dniu 12 lipca 2020 r. skarżący uchybił ustawowemu terminowi do dokonania tej czynności. Ponowna ocena tego aspektu sprawy w ramach niniejszego postępowania jest więc zbędna.
Według Sądu I instancji, istota sporu rozstrzyganego przez Sąd w niniejszym postępowaniu ogranicza się jedynie do oceny tego, czy skarżący spełnił przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu I instancji, za przeszkodę uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu nie sposób uznać okoliczności powołanych przez skarżącego, jednak za oceną tą przemawiają inne argumenty, niż przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Sąd I instancji przypomniał, że powołaną przez skarżącego przeszkodą w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania była okoliczność, że skarżący został wprowadzony w błąd przez swojego ojca, który odebrał korespondencję zawierającą decyzję organu pierwszej instancji, że doręczenie owej korespondencji nastąpiło w dniu 28 czerwca 2019 r., podczas gdy w rzeczywistości miało miejsce dzień wcześniej, tj. 27 czerwca 2019 r. Według Sądu I instancji, nie kwestionując prawdziwości powyższego oświadczenia, a tym samym nie negując faktu, iż rzeczywiście doszło do wprowadzenia skarżącego w błąd co do daty odbioru decyzji organu pierwszej instancji, nie sposób jednak przyjąć, że okoliczność ta wyłącza winę skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim należy podkreślić, że fakt, iż dorosły domownik, który odebrał przesyłkę oraz podjął się przekazania jej adresatowi, a następnie tego nie uczynił, bądź też uczynił to z opóźnieniem lub też czyniąc to wprowadził adresata przesyłki w błąd co do daty jej doręczenia (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), jest ewidentnym zaniedbaniem tej osoby, jednakże konsekwencje takiego zachowania domownika obciążają adresata.
Jeżeli natomiast przesłanka braku winy po stronie osoby trzeciej, np. domownika, może być rozciągnięta na adresata przesyłki, to nawet lekkie niedbalstwo związane za zapomnieniem bądź osłabieniem pamięci osoby odbierającej przesyłkę (czy tez błędnym odnotowaniem daty jej otrzymania), eliminuje możliwość przyjęcia, że przesłanka braku winy została spełniona.
Skoro skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskazał okoliczność błędnego poinformowania go przez ojca o dacie odbioru decyzji organu I instancji, to uznanie, że skarżący nie ponosi winy za to uchybienie wymagałoby w pierwszej kolejności uprawdopodobnienia, że również jego ojciec nie ponosi winy za udzielenie błędnej informacji o dacie odbioru decyzji. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać taka tezę.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji, stwierdzić należy, że uznanie Kolegium, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu, warunkująca jego przywrócenie zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., znajduje uzasadnione podstawy, choć w innych okolicznościach, niż te, na które wskazał organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.
W skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowany przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji.
Na zasadzie art. 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Na zasadzie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie na rozprawie. Na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 151 w zw. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego na postanowienie SKO w Zamościu oddalające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przez skarżącego wszelkie warunki, jakie ustawa nakłada na stronę dające podstawę do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tj. uprawdopodobnienie w sposób dostateczny braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienie odwołania, dochowaniu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania liczonego od momentu, kiedy to skarżący po raz pierwszy powziął informację o uchybieniu przez niego terminu do wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji;
2) art. 145 § 1 lit .c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. przez ich niewłaściwie zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego pomimo jednoznacznego wykazania w uzasadnieniu skargi nieprawidłowości jakich dopuściło się SKO w Zamościu w zakresie gromadzenia i oceny dowodów przedłożonych przez skarżącego na poparcie twierdzeń uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Innymi słowy, to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem kasatora jest sprecyzowanie zarzutów kasacyjnych, to jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., II GSK 20/11, publ. LEX nr 1121149).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych i istotnych wymogów skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie i w jaki sposób. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - także wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na jednej podstawie kasacyjnej, przewidzianą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 w zw. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego na postanowienie SKO w Zamościu oddalające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby sąd - wydając zaskarżone orzeczenie - stwierdził naruszenie prawa (a co nie miało miejsca w niniejszej sprawie), które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił. Dopiero ewentualne naruszenie przepisów powiązanych z ww. uregulowaniem decyduje o zasadności zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skoro skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskazał okoliczność błędnego poinformowania go przez ojca o dacie odbioru decyzji organu pierwszej instancji, to uznanie, iż skarżący nie ponosi winy za to uchybienie wymagałoby w pierwszej kolejności uprawdopodobnienia, że również jego ojciec nie ponosi winy za udzielenie błędnej informacji o dacie odbioru decyzji. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać taka tezę. Podstaw ku temu nie daje bowiem przedłożone przez niego oświadczenie z 25 lipca 2019 r., albowiem w jego treści nie zostało w żaden sposób wyjaśnione, co stanowiło przyczynę wskazania przez ojca skarżącego błędnej daty odbioru przesyłki podczas przekazywania jej adresatowi. Innymi słowy, brak jest jakichkolwiek podstaw by przyjąć, że wskazanie przez ojca skarżącego niewłaściwej daty odbioru decyzji organu pierwszej instancji wynikało z innych przyczyn, niż tylko niezachowanie należytej staranności bądź niedbalstwo. Uchybienie to – pomimo, że leży po stronie ojca skarżącego – obciąża więc również skarżącego i w konsekwencji nie pozwala uznać, że uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania było niezawinione.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. przez ich niewłaściwie zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego pomimo jednoznacznego wykazania w uzasadnieniu skargi nieprawidłowości jakich dopuściło się SKO w Zamościu w zakresie gromadzenia i oceny dowodów przedłożonych przez skarżącego na poparcie twierdzeń uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wyjaśnić należy, że z treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Zatem strona powinna przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu.
Wskazać także należy, że zasada swobodnej oceny dowodów, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym (art. 80 k.p.a.), nie oznacza dowolności oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, a więc wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają, bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności. Ocena dowodów jest czynnością myślową i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia. Organ administracji publicznej może zatem wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem, organ orzekający ocenia wyniki postępowania dowodowego na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego. Proceduralnym warunkiem prawidłowości oceny wyników postępowania dowodowego jest zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym sprawia, że ocena wyników postępowania dowodowego będzie wadliwa z tego powodu, że jest oparta na materiale dowodowym niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym.
W trafnej ocenie Sądu, za przeszkodę uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu nie sposób uznać okoliczności powołanych przez skarżącego, jednak za oceną tą przemawiały inne argumenty, niż przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ocena Sądu I instancji mogłaby zostać skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak byłoby logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdyby rozumowanie Sądu I instancji wykraczałoby poza reguły logiki albo, dokonane byłoby wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględniając związku przyczynowo-skutkowego. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga jest niezasadna, aczkolwiek nie wszystkie z podniesionych w jej treści zarzutów były pozbawione racji. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że zaskarżone postanowienie z 8 października 2019 r. – pomimo błędnego uzasadnienia – nie zasługuje jednak na uchylenie wobec prawidłowości zawartego w nim rozstrzygnięcia.
Następujące ustalenia dotyczącego tego, że: skarga na postanowienie z dnia 23 października 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, została oddalona przez Sąd wyrokiem z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 709/19. W wyroku tym Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń, iż sporna decyzja organu pierwszej instancji z dnia 24 czerwca 2019 r. została skutecznie doręczona skarżącemu – w trybie art. 43 k.p.a. – w dniu 27 czerwca 2019 r., a tym samym, że termin do jej zaskarżenia w drodze odwołania upływał z dniem 11 lipca 2019 r. W konsekwencji Sąd w ww. wyroku przesądził również, że wnosząc odwołanie od przedmiotowej decyzji w dniu 12 lipca 2020 r. skarżący uchybił ustawowemu terminowi do dokonania tej czynności. Ponowna ocena tego aspektu sprawy w ramach niniejszego postępowania była więc zbędna. Istota sporu rozstrzyganego przez Sąd I instancji w niniejszym postępowaniu ograniczała się już jedynie do oceny tego, czy skarżący spełnił przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – zostały poczynione prawidłowo. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że za przeszkodę uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu nie sposób uznać okoliczności powołanych przez skarżącego.
Ma rację Sąd I instancji, że nie negując faktu, iż rzeczywiście doszło do wprowadzenia skarżącego w błąd co do daty odbioru decyzji organu instancji, prawidłowo jednocześnie stwierdził, że nie sposób jednak przyjąć, że okoliczność ta wyłącza winę skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Fakt, że dorosły domownik, który odebrał przesyłkę oraz podjął się przekazania jej adresatowi, a następnie tego nie uczynił, bądź też uczynił to z opóźnieniem lub też czyniąc to wprowadził adresata przesyłki w błąd co do daty jej doręczenia (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), jest ewidentnym zaniedbaniem tej osoby, jednakże konsekwencje takiego zachowania domownika obciążają adresata. Jeżeli natomiast przesłanka braku winy po stronie osoby trzeciej, np. domownika, może być rozciągnięta na adresata przesyłki, to nawet lekkie niedbalstwo związane za zapomnieniem bądź osłabieniem pamięci osoby odbierającej przesyłkę (czy tez błędnym odnotowaniem daty jej otrzymania), eliminuje możliwość przyjęcia, że przesłanka braku winy została spełniona.
Skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnego skutecznego kontrdowodu na ww. okoliczności.
Wobec powyższego uznać należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI