III OSK 417/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-01-14
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznaprawo dostępu do informacjicentrum medyczneNFZzabiegi przerwania ciążypodmioty wykonujące zadania publiczneśrodki publicznebezczynność organu

NSA oddalił skargi kasacyjne dotyczące udostępnienia informacji publicznej o liczbie zabiegów przerwania ciąży, potwierdzając, że niepubliczne placówki medyczne finansowane z NFZ są zobowiązane do udzielania takich danych.

Fundacja domagała się od Centrum Medycznego udostępnienia informacji o liczbie wykonanych zabiegów przerwania ciąży. WSA zobowiązał placówkę do udzielenia danych dotyczących liczby zabiegów, ale nie rozpoznania medycznego ani wieku płodu. Centrum Medyczne i Fundacja wniosły skargi kasacyjne. NSA oddalił obie skargi, potwierdzając, że niepubliczne placówki medyczne finansowane ze środków publicznych są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej dotyczącej ich działalności, w tym liczby wykonanych zabiegów.

Sprawa dotyczyła wniosku Fundacji o udostępnienie informacji publicznej w zakresie liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży, wykonanych przez Centrum Medyczne w określonych okresach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Centrum Medyczne do udostępnienia danych o liczbie zabiegów, uznając je za informację publiczną, jednak odmówił statusu informacji publicznej dla danych dotyczących rozpoznania medycznego i wieku płodu. Zarówno Centrum Medyczne, jak i Fundacja wniosły skargi kasacyjne. Centrum Medyczne kwestionowało swój status jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz uznanie pisma z dnia 22 marca 2023 r. za brak decyzji odmownej. Fundacja natomiast domagała się szerszego zakresu informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił obie skargi kasacyjne. Sąd podkreślił, że niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych (w ramach kontraktu z NFZ) wykonują zadania publiczne i są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej dotyczącej tej sfery działalności. NSA uznał, że dane o liczbie przeprowadzonych zabiegów przerwania ciąży stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą one sposobu wykorzystania środków publicznych. Jednocześnie potwierdził, że informacje stricte medyczne, takie jak rozpoznanie czy wiek płodu, nie są informacją publiczną. Sąd uznał również, że pismo Centrum Medycznego z dnia 22 marca 2023 r. nie było decyzją administracyjną, a jedynie wyjaśnieniem stanowiska.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej udzielające świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej w zakresie dotyczącym tej sfery działalności.

Uzasadnienie

Podmioty te wykonują zadania publiczne finansowane ze środków publicznych, co kwalifikuje je jako podmioty zobowiązane na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 21

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a § ust. 1 pkt 1, 2, 3

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia art. 2 § pkt 7

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niepubliczne placówki medyczne finansowane z NFZ są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej dotyczącej ich działalności. Dane o liczbie wykonanych zabiegów przerwania ciąży stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą sposobu wykorzystania środków publicznych. Informacje medyczne (rozpoznanie, wiek płodu) nie są informacją publiczną.

Odrzucone argumenty

Centrum Medyczne nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Pismo z dnia 22 marca 2023 r. było decyzją odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Dane o liczbie zabiegów przerwania ciąży nie są informacją publiczną.

Godne uwagi sformułowania

każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej udzielające świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (...) są podmiotami zobowiązanymi pytanie o to czy i jak są wykorzystywane środki publiczne przez podmiot leczniczy, nawet jeśli ma on charakter całkowicie prywatny jest uzasadnione nie mieszczą się one w (...) definicji informacji publicznej, ponieważ nie dotyczą one działalności szeroko pojętego Państwa, lecz dotyczą konkretnej jednostkowej osoby fizycznej

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej przez niepubliczne placówki medyczne finansowane ze środków publicznych oraz zakres informacji publicznej dotyczącej świadczeń medycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niepublicznego podmiotu leczniczego finansowanego z NFZ i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów podmiotów i finansowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy wrażliwego tematu aborcji i dostępu do informacji publicznej w kontekście placówek medycznych, co budzi zainteresowanie zarówno prawników, jak i opinii publicznej.

Czy prywatne szpitale muszą ujawniać dane o aborcjach? NSA rozstrzyga.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 417/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 175/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-11-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o. [...] i Fundacji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Kr 175/24 w sprawie ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargi kasacyjne; 2. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Kr 175/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Fundacji [...], zobowiązał Centrum Medyczne [...] Sp. z o.o. [...] do rozpoznania wniosku Fundacji [...] z dnia 2 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym żądanie podania liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży w okresie wskazanym we wniosku z rozbiciem na czasokresy jak we wniosku - poprzez wydanie aktu lub dokonanie czynności w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I); stwierdził, że bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie określonym jak w pkt I wyroku miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt II); w pozostałym zakresie oddalił skargę (pkt III) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt IV). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Fundacja [...] wnioskiem z dnia 2 marca 2023 r. zwróciła się do Centrum Medycznego o doręczenie jej wykazu zawierającego liczbę świadczeń określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. 1993 r., Nr 17, poz. 78 ze zm.) wykonanych na terenie szpitala, z wyszczególnieniem dla wskazanych poniżej czasookresów: - całego roku 2017; całego roku 2018; całego roku 2019; całego roku 2020; całego roku 2021 oraz od dnia 01.01.2022 r. do dnia 31.12.2022 r. Jednocześnie Fundacja zażądała dokładnego wyszczególnienia ile zabiegów wykonano w oparciu o określone w powołanej ustawie przesłanki, tj.:
- art. 4a ust. 1 pkt 1 (łącznie z rozpoznaniem oraz podaniem wieku abortowanych dzieci)
- art. 4a ust. 1 pkt 2 (do dnia 26.01.2021 r., tj. do czasu jego obowiązywania (łącznie z rozpoznaniem oraz podaniem wieku abortowanych dzieci)
- art. 4a ust. 1 pkt 3 (łącznie z podaniem wieku abortowanych dzieci).
Pismem z dnia 22 marca 2023 r. Centrum Medyczne odmówiło udzielenia żądanych informacji, kwestionując ich publiczny charakter w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej "u.d.i.p.") oraz podnosząc, że nie dysponuje ani mieniem komunalnym ani mieniem Skarbu Państwa, wobec czego nie jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udzielenia żądanej informacji.
Następnie Fundacja złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Centrum Medyczne wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji wyjaśnił, że Centrum Medyczne jest stroną zobowiązaną w rozumieniu u.d.i.p. do udzielania odpowiedzi na wnioski o informację publiczną, ponieważ jest podmiotem wykonującym świadczenia medyczne w oparciu o środki publiczne uzyskane w ramach kontraktu z NFZ. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozumieniu tego przepisu podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej udzielające świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (w ramach kontraktu z NFZ). Wobec tego reprezentująca taki zakład spółka jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym tej sfery działalności. W związku z tym Centrum Medyczne jako podmiot leczniczy w rozumieniu w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1638), wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, finansowaną ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Przechodząc do zakresu przedmiotowego stosowania u.d.i.p., Sąd I instancji, przedstawiając definicję informacji publicznej w oparciu o art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stwierdził, że informacje odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności finansowanych ze środków publicznych, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym, mają walor informacji publicznej. W tej sytuacji Centrum Medyczne było zobowiązane do rozpoznania wniosku z dnia 2 marca 2024 r. w zakresie w jakim Fundacja domaga się udzielenia informacji o ilości przeprowadzonych zabiegów w okresie objętym żądaniem wniosku z rozbiciem na poszczególne, wskazane we wniosku przedziały czasowe. Są to określone działania, z którymi wiąże się konieczność pokrycia zabiegów ze środków publicznych, zatem informacja o ilości tych zabiegów mieści się w zakresie przedmiotowym stosowania u.d.i.p. Nie stanowi natomiast już informacji publicznej informacja, jaka była przesłanka dokonania zabiegu, dokonane rozpoznanie oraz informacja o wieku abortowanych płodów. Są to już informacje stricte medyczne.
Ponadto WSA w Krakowie uznał, że pismo z dnia 22 marca 2023 r. stanowiące odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie można uznać za decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z treści tego pisma wynika, że Centrum Medyczne nie uznało wnioskowanych informacji za informację publiczną, a siebie za podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Natomiast decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana tylko wtedy, jeśli organ uzna żądaną informację za informację publiczną, ale odmówi jej udostępnienia ze względu na jedną z przesłanek ograniczających jawność bądź z uwagi na to, że żądana informacja jest informacją przetworzoną a za jej udostępnieniem nie przemawia szczególnie istotny interes publiczny.
Tak więc wniosek Fundacji w zakresie ilości wykonanych zabiegów dotyczył udostępnienia informacji publicznej, zatem Spółka jako podmiot zobowiązany zobligowany był do nadania mu biegu w trybie przewidzianym ustawą. Tymczasem Centrum Medyczne uznało, że informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej. Takie zaś działanie nie było prawidłowe i nie znajdowało umocowania w przepisach prawa, albowiem przewidzianą w u.d.i.p. formą załatwienia sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest czynność materialnotechniczna polegająca na udostępnieniu żądanej informacji, bądź decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wystosowanie do strony informacji, że żądane informacje nie mogą być udostępnione w trybie ustawy dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do informacji, które nie są informacjami publicznymi – a więc w niniejszej sprawie odnosić się mogą jedynie do informacji stricte medycznych. Z tych względów Sąd I instancji stwierdził, że podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 2 marca 2023 r. jedynie w zakresie obejmującym żądanie podania liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży w okresie wskazanym we wniosku z rozbiciem na czasokresy jak we wniosku.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, stan bezczynności w załatwieniu wniosku strony skarżącej nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie nosiło cechy lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. Z tych również względów Sąd nie znalazł podstaw do nałożenia na podmiot zobowiązany grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.
Od powyższego wyroku skargi kasacyjne wniosło Centrum Medyczne oraz Fundacja.
Centrum Medyczne zaskarżyło wyrok w części dotyczącej pkt I i IV oraz wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej jego pkt. I. i IV i oddalenie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej jego pkt. I. i IV. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie:
1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz pkt 5 lit. d u.d.i.p. w zw. z art. 21 u.d.i.p. poprzez wadliwą ocenę treści złożonego przez Fundację wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skutkującą błędnym ustaleniem stanu faktycznego i w konsekwencji przyjęciem, że wnioskowana informacja dotycząca ilości wykonywanych zabiegów przerwania ciąży stanowiła informację publiczną, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku i ustalenie, że Spółka popadła w stan bezczynności z uwagi na nieudzielenie informacji zgodnie z wnioskiem;
2. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 107 k.p.a. oraz art. 21 u.d.i.p., poprzez wadliwą ocenę treści pisma Spółki z dnia 22 marca 2023 r. jako aktu niestanowiącego decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji gdy z akt sprawy wyraźnie wynika, że pismo to nosi wszelkie cechy decyzji administracyjnej, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że Spółka dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Fundacji z dnia 2 marca 2023 r.;
3. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako jeden z podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p., podczas gdy właściwe zastosowanie tych przepisów nakazuje przyjąć, że Spółka nie należy do kręgu tych podmiotów, a w konsekwencji wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, a tym samym nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, nie jest ona podmiotem wykonującym zadania publiczne ani tym bardziej nie jest podmiotem, który dysponuje majątkiem publicznym. Spółka jako podmiot leczniczy, działając na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zawarła we właściwym trybie umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na finansowanie przez NFZ określonych świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez Spółkę na rzecz jej pacjentów. Powyższe nie oznacza jednak, że Spółka gospodaruje mieniem publicznym. Spółka otrzymuje zapłatę od NFZ za wykonane świadczenia zdrowotne. To NFZ jako dysponent majątku publicznego (środków publicznych) w zakresie, w jakim majątek ten przeznaczony na ochronę zdrowia osób wskazanych przez właściwe przepisy, jest organem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W momencie przekazania Spółce środków przez NFZ, środki te tracą już charakter majątku publicznego - stają się one własnością Spółki. Nadto Spółka nie dysponuje majątkiem publicznym.
Fundacja w swojej skardze kasacyjnej zaskarżyła wyrok w zakresie punktu III i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu III i objęcie zobowiązaniem określonym w punkcie I sentencji wyroku wniosku skarżącego w pełnym zakresie, ewentualnie uchylenie skarżonego wyroku w zakresie punktu III i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi Fundacja zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a to w drodze uznania za informację publiczną jedynie liczby aborcji dokonywanych w kolejnych latach przez Centrum Medyczne i odmowy takiego statusu pozostałym wnioskowanym informacjom.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centrum Medyczne o wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargi kasacyjne w ich granicach.
Skargi kasacyjne są niezasadne.
Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej Centrum Medycznego wskazać należy, co przyznaje również sam skarżący kasacyjnie, że w istocie koncentrują się one na dwóch zagadnieniach. Pierwsze, czy podmiot leczniczy będący przedsiębiorcą prowadzącym zakład leczniczy finansujący swoją działalność ze środków NFZ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a wobec tego żądane od niego dane stanowią informację publiczną (pierwszy zarzut procesowy i zarzut naruszenia prawa materialnego) oraz drugie, wadliwą ocenę pisma Spółki z dnia 22 marca 2023 r. jako aktu nie będącego decyzją administracyjną (drugi zarzut procesowy).
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. Innymi słowy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych rozumianych jako działalność organów władzy publicznej oraz samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, komunalnym lub Skarbu Państwa. W orzecznictwie za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyro NSA z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 166/18 oraz postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r., I OZ 376/18). Przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji oraz danych, które podlegają reżimowi u.d.i.p. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydującym jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Analizując treść art. 6 u.d.i.p. Sąd I instancji słusznie zakwalifikował żądane przez Fundację informacje w zakresie ilości przeprowadzonych zabiegów w zakładzie leczniczym jako informacje o przedmiocie funkcjonowania tego rodzaju podmiotu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz zasadach jego funkcjonowania. W świetle bowiem powołanych przepisów uprawnione jest twierdzenie, że informacje odnoszące się do ilości przeprowadzonych aborcji w okresie objętym wnioskiem Fundacji z dnia 2 marca 2023 r. wraz ze wskazanym w tym wniosku podziałem czasowym posiadają walor informacji publicznej związanej z wykonywaniem przez Spółkę przepisu art. 4a ustawy o planowaniu rodziny, ochronnie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Dodać należy, że zabiegi te są pokrywane ze środków NFZ, a zatem pytanie o to czy i jak są wykorzystywane środki publiczne przez podmiot leczniczy, nawet jeśli ma on charakter całkowicie prywatny jest uzasadnione brzmieniem art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten statuuje szerokie prawo do informacji publicznej, dając społeczeństwu prawo do kontroli (wiedzy) jak wykorzystywane są publiczne środki niezależnie od podmiotu, który nimi dysponuje. Dzięki temu obywatele mogą ocenić na ile podmioty, które otrzymały publiczne środki na określoną działalność wywiązują się z niej, a przekazanie tych środków tym podmiotom było uzasadnione. Niedopuszczalne jest przyjęcie stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, że przekazanie jakichkolwiek publicznych środków do podmiotu niepaństwowego – powoduje, że są one niejako wyjęte spod kontroli społecznej ustanowionej przez prawo do informacji publicznej. Oznaczałoby to, że faktycznie znaczna część środków publicznych byłaby poza możliwością dokonywania oceny ich wydatkowania przez społeczeństwo - co czyniłoby w istocie polityczne prawo do informacji publicznej w dużej mierze iluzorycznym.
Wskazać należy przy tym, że Centrum Medyczne jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W myśl bowiem tego przepisu do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozumieniu tego przepisu podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej udzielające świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (w ramach kontraktu z NFZ). Podmioty takie wykonują bowiem zadania publiczne, które są finansowane ze środków publicznych. Podmiotami tymi mogą być m.in. osoby fizyczne oraz spółki prawa prywatnego. Podmioty te są zatem zobowiązane do udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym tej sfery działalności, tj. świadczenia usług leczniczych finansowanych ze środków publicznych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 358/11 i z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2700/21).
Nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 107 k.p.a. oraz art. 21 u.d.i.p., poprzez uznanie, że pismo Spółki z dnia 22 marca 2023 r. nie jest decyzją administracyjną (k. 5-6 akt administracyjnych). Pismo to nie ma charakteru decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nie przywołuje przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej, nie wskazuje na podstawy prawne wydania decyzji, a przede wszystkim Spółka w tym piśmie odwołuje się do argumentacji, wedle której nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Argumentację tę powielono następnie w odpowiedzi na skargę (s. 2-4 akt sądowoadministracyjnych). Spółka jedynie dodatkowo wyjaśniła w piśmie z dnia 22 marca 2023 r., że nawet gdyby uznać żądane przez Fundację dane za informację publiczną, to ze względu na to, że mają one charakter informacji przetworzonej i objętej tajemnicą przedsiębiorcy i tak nie mogłyby być ujawnione. Jednak w tym zakresie wyjaśnienia te mają jedynie charakter uzupełniająco-wyjaśniający i samo w sobie nie zawiera rozstrzygnięcia.
Niezasadna jest również skarga kasacyjna Fundacji, bowiem WSA w Krakowie nie naruszył art. 1 ust.1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p., poprzez uznanie, że żądane przez Fundację dane w zakresie rozpoznania przyczyny aborcji i wieku płodu – stanowią informację medyczną i jako takie nie są informacją publiczną. Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz.U. z 2025 r., poz. 302 ze zm.), jednostkowymi danymi medycznymi są dane osoby fizycznej o udzielonych, udzielanych i planowanych świadczeniach opieki zdrowotnej oraz dotyczące jej stanu zdrowia, w tym profilaktyki zdrowotnej i realizacji programów zdrowotnych. Danymi medycznymi są więc "zarówno dane osobowe, inne dane osób fizycznych dotyczące uprawnień do świadczeń zdrowotnych (np. stwierdzenie jednostki chorobowej, zdarzenia medyczne kwalifikujące pacjenta do świadczeń zdrowotnych określonego typu), jak i dane przetwarzane w związku z planowanymi, udzielanymi i udzielonymi świadczeniami opieki zdrowotnej oraz profilaktyką zdrowotną i realizacją programów zdrowotnych (np. zaordynowane leki, wyniki badań radiologicznych i laboratoryjnych)", (D. Wąsik [w:] Ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia. Komentarz, Warszawa 2015, art. 2). Dane medyczne zawierają zarówno dane osobowe osoby, która otrzymała świadczenie medyczne jak i informacje dotyczące samego świadczenia. Nie mieszczą się one w statuowanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. definicji informacji publicznej, ponieważ nie dotyczą one działalności szeroko pojętego Państwa, lecz dotyczą konkretnej jednostkowej osoby fizycznej, wobec której wykonano określoną procedurę medyczną.
Biorąc zatem pod uwagę, że skargi kasacyjne nie zawierały usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zniósł koszty postępowania kasacyjnego między stronami.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI