III OSK 4163/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwej kontroli sądowej nad prawidłowością przeprowadzenia kolokwium komisyjnego.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA oddalającego skargę studentki na decyzję o skreśleniu z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia roku. Studentka zarzucała wadliwe przeprowadzenie kolokwium komisyjnego. NSA uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco prawidłowości przeprowadzenia kolokwium, w tym zgodności z regulaminem studiów i braku należytego zawiadomienia o terminie. Z tego powodu NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez studentkę A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu o skreśleniu z listy studentów. Powodem skreślenia było nieuzyskanie zaliczenia roku w określonym terminie. Studentka zarzucała wadliwe przeprowadzenie kolokwium komisyjnego, w tym brak prawidłowego zawiadomienia o jego terminie i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego przez organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA nie przeprowadził wystarczającej kontroli nad prawidłowością przeprowadzenia kolokwium komisyjnego, opierając się jedynie na protokole i decyzjach organu, zamiast samodzielnie ocenić zgodność z regulaminem studiów. Sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy kolokwium zostało przeprowadzone zgodnie z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. oraz czy studentka została prawidłowo zawiadomiona o jego terminie. Ponadto, NSA stwierdził wadliwość uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.), które nie zawierało oceny stanu faktycznego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując mu dokonanie samodzielnej oceny stanu faktycznego i prawidłowości przeprowadzenia kolokwium.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, WSA nie przeprowadził wystarczającej kontroli nad prawidłowością przeprowadzenia kolokwium komisyjnego, w tym jego zgodności z regulaminem studiów i prawidłowością zawiadomienia studenta o terminie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA powinien samodzielnie ocenić zgodność kolokwium z regulaminem studiów i prawidłowość zawiadomienia, a nie opierać się jedynie na materiale dowodowym organu administracji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. następuje, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów lub jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu może nastąpić, gdy sąd nie zastosował środka określonego w ustawie (np. uchylenie decyzji) mimo wadliwości decyzji organu administracji.
P.s.w.n. art. 108 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Decyzja o skreśleniu z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia roku ma charakter uznaniowy.
Regulamin Studiów Uniwersytetu [...] z 2018 r. art. 35 § ust. 6 i 7
Przepisy dotyczące trybu i terminów zaliczeń, w tym kolokwium komisyjnego.
Regulamin Studiów Uniwersytetu [...] z 2019 r. art. 56 § ust. 2 pkt 3
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie zbadał wystarczająco prawidłowości przeprowadzenia kolokwium komisyjnego. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Organ administracji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie prawidłowości zaliczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów [...] ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, mimo że część zarzutów skargi kasacyjnej została sformułowana wadliwie. Istnieje zatem możliwość rozpoznania skargi kasacyjnej, która nie wskazuje wyraźnie podstaw i zarzutów kierowanych pod adresem skarżonego wyroku, jeżeli na podstawie uzasadnienia tej skargi daje się jednoznacznie ustalić, jakie naruszenia podnosi autor skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w sprawach studenckich, wymogi uzasadnienia wyroku WSA, prawidłowość przeprowadzenia kolokwiów komisyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studenta i regulaminu konkretnego uniwersytetu. Interpretacja przepisów proceduralnych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie procedury przez sądy, nawet w sprawach dotyczących studentów, gdzie decyzje mogą mieć znaczące konsekwencje dla ich przyszłości.
“Czy sąd zbyt pochopnie oddalił skargę studentki? NSA wskazuje na błędy w procedurze oceny zaliczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 4163/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-01-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-02-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Po 311/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-10-22 Skarżony organ Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 par 4, 145 par 1 pkt 1 lit c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt II SA/Po 311/20 w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, II. oddala wnioski o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt II SA/Po 311/20 oddalił skargę A. F. (dalej jako skarżąca) na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] (dalej jako Rektor Uniwersytetu [...]) z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] o skreśleniu skarżącej z listy studentów V roku ww. Uniwersytetu, Wydział Lekarski, kierunek lekarski, tryb stacjonarny, w roku akademickim 2018/2019 z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wobec zaistnienia przesłanek do wydania decyzji negatywnej dla skarżącej, organ był uprawniony do skreślenia skarżącej z listy studentów, zaś kontrola sądowa rozstrzygnięć organów obu instancji nie pozwala na uznanie, by organy przekroczyły granice uznania administracyjnego. Wyjaśniono, że stosownie do art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668 z późn.zm.) zwanej dalej P.s.w.n., decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów z powodu wskazanych w tym przepisie okoliczności - w niniejszej sprawie z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie - ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny. Takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola Sądu obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie. W kontrolowanej sprawie Sąd nie dopatrzył się cech dowolności w działaniu organu, ani też braków w zakresie postępowania dowodowego, czy uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć. Z dokumentów zebranych w aktach sprawy jasno wynika, że skarżąca była studentką V roku studiów stacjonarnych kierunku [...] na Uniwersytecie [...] (dalej jako Uniwersytet [...]). W trakcie studiów powtarzała już rok - na II roku - w roku akademickim 2015/2016. Na V roku nie uzyskała zaliczenia z przedmiotu: [...] i [...]. Do testu końcowego podchodziła kilkakrotnie. W dniu 25 września 2019 r. nie uzyskała zaliczenia z kolokwium komisyjnego z ww. przedmiotu. W związku z powyższym skarżąca zwróciła się z prośbą o warunkowy wpis na VI rok z możliwością odrobienia przedmiotu. Jednocześnie wobec studentki toczy się postępowanie dyscyplinarne. Z opinii Kolegium Dziekańskiego wynika, iż brak jest możliwości powtarzania roku i warunkowego wpisu na VI rok studiów. Mając na względzie wskazane okoliczności Sąd stwierdził, że organ był uprawniony do skreślenia skarżącej z listy studentów. Fakt niezadowolenia skarżącej z wydanych decyzji nie przesądza natomiast o ich wadliwości. Podnoszone przez stronę argumenty uznano w części za gołosłowne, w części nieistotne, a w części na niezasługujące na uwzględnienie, co zasadnie podnosiły organy. Nie dopatrzono się również uchybień w zakresie kompetencji organów wydających decyzję. Skargę kasacyjną od opisanego na wstępie wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 75 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 86 K.p.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153. poz. 1269) zwanej dalej P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tj. nie uchylił zaskarżonych decyzji w sytuacji, gdy będące przedmiotem postępowania orzeczenie organu administracji publicznej obarczone było wadą, tj.: a) organ administracji publicznej nie przeprowadził w toku postępowania dowodu z przesłuchania strony - skarżącej, podczas gdy okoliczności przedstawione przez nią w toku postępowania w sposób istotny wskazywały na możliwość zaistnienia nieprawidłowości w toku zaliczenia komisyjnego w dniu 25 września 2019 r., b) organ administracji publicznej nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, a w konsekwencji nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego pomijając przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, tj. członków Komisji przeprowadzającej w dniu 25 września 2019 r. kolokwium zaliczeniowe z przedmiotu [...], podczas gdy jedyny dowód wskazujący na przebieg przedmiotowego zaliczenia, tj. protokół z kolokwium komisyjnego sporządzony został po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i z tego względu nie mógł stanowić podstawy ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, a nadto skarżąca wskazywała na nieprawidłowości w przebiegu przedmiotowego egzaminu, których organ pierwszej instancji nie poddał jakiejkolwiek weryfikacji w ramach postępowania dowodowego, które to powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem brak prawidłowego i pełnego przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego doprowadził do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych oraz wydania decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, czego nie poddał weryfikacji Sąd pierwszej instancji wpływając w sposób istotny na interes skarżącej; 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego wyroku, przejawiające się w przyjęciu stanu faktycznego, który został ustalony przez organ z całkowitym pominięciem przez Sąd pierwszej instancji twierdzeń wskazanych przez skarżącą w piśmie z dnia 19 października 2020 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem uniemożliwia, a co najmniej znacznie utrudnia, skarżącej możliwość zdekodowania procesu rozumowania Sądu pierwszej instancji, w wyniku którego ustalono, iż działanie organu administracji publicznej - pomimo nieprzeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego - nie było obarczone cechą dowolności; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n. w związku z § 35 ust. 7 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] w [...], stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia zaliczenia komisyjnego) zwanego dalej Regulaminem z 2018 r. w związku z § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] , stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. zwanego dalej Regulaminem z 2019 r. przejawiające się w wadliwym przeprowadzeniu przez Sąd pierwszej instancji kontroli działalności administracji publicznej, skutkujące pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego, które to naruszenie polegało na niewłaściwym zastosowaniu przedmiotowych przepisów wynikającym z błędnego uznania, iż zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącej z listy studentów Uniwersytetu [...], podczas gdy komisyjne zaliczenie z dnia 25 września 2019 r. zostało przeprowadzone w sposób wadliwy - niezgodnie z Regulaminem z 2018 r., albowiem skarżąca nie została w sposób prawidłowy zawiadomiona o terminie przedmiotowego kolokwium, co - poprzez długotrwałe utrzymywanie skarżącej w niepewności co do terminu zaliczenia komisyjnego wpłynęło w sposób istotny na przebieg samego zaliczenia, II. prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n. w związku z § 35 ust. 7 Regulaminu z 2018 r. w związku z § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu z 2019 r. polegające na niewłaściwym zastosowaniu przedmiotowych przepisów wynikającym z błędnego uznania, iż zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącej z listy studentów Uniwersytetu [...], podczas gdy komisyjne zaliczenie z dnia 25 września 2019 r. zostało przeprowadzone w sposób wadliwy - niezgodnie z Regulaminem z 2018 r. albowiem skarżąca nie została w sposób prawidłowy zawiadomiona o terminie przedmiotowego kolokwium, co - poprzez długotrwałe utrzymywanie skarżącej w niepewności co do terminu zaliczenia komisyjnego wpłynęło w sposób istotny na przebieg samego zaliczenia. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora Uniwersytetu [....] z dnia [...] listopada 2019 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconej dotychczas w całości ani w części. Wniesiono nadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dołączonych do skargi kasacyjnej dokumentów, tj. Regulaminu z 2018 r. i Regulaminu z 2019 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor Uniwersytetu[...] wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. A. F. wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z pism skarżącej z dnia 1 i 2 grudnia 2022 r. kierowanych do Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu [...] celem wykazania, iż władze Uczelni podejmowały wobec skarżącej czynności zmierzające do utrudnienia jej realizacji podstawy programowej oraz ukończenia studiów na kierunku lekarskim. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany; 4) powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, mimo że część zarzutów skargi kasacyjnej została sformułowana wadliwie. W doktrynie i orzecznictwie sądowym wskazuje się, że podstawami skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są określone ustawowo uchybienia, które mogą być przedmiotem formułowania zarzutów przez stronę skarżącą pod adresem wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego prowadzących do uchylenia albo zmiany zaskarżonego wyroku (W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wolters Kluwer 2011, s. 45-46; wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II GSK 3248/17). Przepisami stanowiącymi wzorzec kontroli, które winny być wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej, są normy odniesienia (wyprowadzane z przepisów nakazujących, zakazujących lub dozwalających, wyznaczających zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sądu administracyjne – np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c bądź art. 151 P.p.s.a.) oraz normy dopełnienia (normy wynikające z przepisów normujących postępowanie przed organami administracji publicznej - por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 r. nr 1, poz. 1). W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego braki w zakresie prawidłowego wskazania przepisów mających być wzorcem kontroli nie uzasadniają stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 P.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 684/05). Nawet wadliwe przyporządkowanie zarzutu do właściwej podstawy kasacyjnej nie uzasadnia nie objęcia rozpoznaniem zarzutu, jeżeli sposób jego sformułowania pozwala na jego ocenę w ramach prawidłowej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 2 września 2010 r. sygn. akt II FSK 636/09; wyrok NSA z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2670/10). Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny może, na podstawie analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji, to wówczas taka skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu. Istnieje zatem możliwość rozpoznania skargi kasacyjnej, która nie wskazuje wyraźnie podstaw i zarzutów kierowanych pod adresem skarżonego wyroku, jeżeli na podstawie uzasadnienia tej skargi daje się jednoznacznie ustalić, jakie naruszenia podnosi autor skargi kasacyjnej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Mimo więc wadliwości w samej konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej, istotą zarzutu skarżącego kasacyjnie jest naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego poprzez wadliwe przyjęcie, że dokonano prawidłowej oceny zastosowania w tej sprawie przepisów postępowania administracyjnego. Trafnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 75 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 86 K.p.a. w tym zakresie, w jakim uznano za niemające znaczenia zarzuty skarżącej dotyczące prawidłowości przeprowadzenia komisyjnego kolokwium zaliczeniowego z przedmiotu "[...]" w dniu 25 września 2019 r. Przede wszystkim opierając się na zgromadzonym w sprawie przez organ administracyjny materialne dowodowym należy stwierdzić, że obowiązkiem Sądu pierwszej instancji była ocena, czy samo ww. kolokwium zaliczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a w tym z m.in. z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. Podnosiła to w skardze sama strona skarżąca. Sąd pierwszej instancji oparł w tym zakresie swoje ustalenia zarówno na treści wydanych w sprawie decyzji, jak i na protokole z tego kolokwium sporządzonego w dniu 21 listopada 2019 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 9). Z treści tego protokołu wynika, że zostało przeprowadzone kolokwium w formie zadania skarżącej trzech pytań opisanych w tym protokole, ale bez zapisania treści odpowiedzi studentki A. F. Już taka sytuacja powinna wzbudzić wątpliwości Sądu pierwszej instancji, jednakże przede wszystkim Sąd powinien ocenić, czy sama forma tego komisyjnego kolokwium była zgodna z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem studentowi, który nie spełnił warunków zaliczenia przedmiotu przysługuje prawo do odwołania się w ciągu 5 dni roboczych do kierownika jednostki organizacyjnej prowadzącej dane zajęcia, który może zarządzić komisyjne sprawdzenie uzyskanych przez studenta wyników i takie zaliczenie odbywa się przed komisją powołaną zgodnie z § 35 ust. 6 zdanie 2 tego Regulaminu. Takiej oceny zgodności kolokwium komisyjnego z ww. przepisem nie przeprowadził w tej sprawie Sąd pierwszej instancji i to mimo wskazania na naruszenie tego przepisu w skardze wniesionej osobiście przez skarżącą. Okoliczności dotyczące sposobu przeprowadzania komisyjnego kolokwium zaliczeniowego (a więc ustalenia, czy kolokwium to prowadzone jest w formie sprawdzenia przez komisję uzyskanych przez studentkę wyników z dotychczasowych kolokwiów z danego przedmiotu lub w innej formie) mają podstawowe znaczenie w tej sprawie i wymagają oceny przez Sąd pierwszej instancji. Już to uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Przedwczesnym jest zarzut naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 P.u.s.a., w związku z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n.n. w związku z § 35 ust. 7 Regulaminu studiów z 2018 r. oraz w związku z § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów z 2019 r. Przede wszystkim należy podnieść, że mimo powołania wielu przepisów i braku uzasadnienia, na czym polegało ich naruszenie w tej sprawie, strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że komisyjne kolokwium zaliczeniowe z przedmiotu "[...]" zostało przeprowadzone wadliwie, a wada ta polegała na nieprawidłowym zawiadomieniu skarżącej o terminie tego kolokwium i długotrwałej zwłoce w podaniu jej tego terminu. § 35 ust. 7 Regulaminu z 2018 r. dotyczył terminów zaliczeń w formie sprawdzianu (kolokwium) ustalanych w szczegółowym planie i rozkładzie zajęć i uzgodnionym z przedstawicielami samorządu studenckiego danego roku, a przy tym formę i termin sprawdzaniu (kolokwium) ustalała jednostka dydaktyczna i podawała do wiadomości studentów w przewodniku dydaktycznym. Dopóki jednak nie zostanie ustalone, w jakiej formie zgodnie z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. miało być przeprowadzone komisyjne kolokwium zaliczeniowe nie można ocenić, czy terminy wyznaczane na podstawie § 35 ust. 7 tego Regulaminu miały zastosowania także do kolokwium określonego w § 35 ust. 6. Także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n. w związku z § 35 ust. 7 Regulaminu z 2018 r. i w związku z § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu z 2019 r. jest przedwczesny. Dopiero prawidłowa ocena sposobu przeprowadzenia komisyjnego kolokwium zgodnie z obowiązującymi w dacie jego przeprowadzenia przepisami Regulaminu pozwoli na dokonanie prawidłowej kontroli sprawy. Mając powyższe na uwadze należy uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. wyrok NSA z 23 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 3514/19; wyrok NSA z 24 listopada 2022 r. sygn. akt III FSK 1178/21). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku obejmuje przede wszystkim rozważania co do charakteru decyzji uznaniowej, natomiast w istocie nie zawiera oceny ustalonego przez organ administracyjny stanu faktycznego sprawy. Brak stanowiska Sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi uzasadnionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1259/21). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest natomiast zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodu z Regulaminu Studiów z 2018 r. Uniwersytetu [...] oraz Regulaminu Studiów tego Uniwersytetu z 2019 r., skoro oba ww. Regulaminy znajdują się w aktach sprawy i były stosowane przez organ administracyjny oraz Sąd pierwszej instancji. Nie zasługiwał na uwzględnienie także wniosek o przeprowadzenie dowodu z pism skarżącej z dnia 1 i 2 grudnia 2022 r. kierowanych do władz uczelni, gdyż są to pisma, które powstały po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, tym samym nie mogły być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji przeprowadził wadliwą kontrolę co do zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującymi przepisami, przejawiającą się przede wszystkim w zaniechaniu dokonania własnych ustaleń w zakresie prawidłowości przeprowadzenia komisyjnego kolokwium i oparcia się o stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji. Dopiero dokonanie samodzielnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny prawidłowości i rzetelności ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie i dokonanie prawidłowej subsumpcji (właściwego przyporządkowania stanu faktycznego pod prawidłowo wyinterpretowaną normę prawną) pozwoli zarówno Sądowi pierwszej instancji na prawidłowe wyrokowanie w tej sprawie, jak i w razie ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli tak wydanego orzeczenia. Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zasadnie podważyła w rozpoznawanej skardze kasacyjnej ocenę Sądu pierwszej instancji przedstawioną w zaskarżonym wyroku, koniecznym jest uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia ponownej kontroli w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę i ocenić zgodność z prawem zaskarżonej decyzji uwzględniając powyższą ocenę prawną. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania jest niezasadny, ponieważ skarżąca nie ponosiła kosztów obejmujących uiszczenie opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, a pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnej reprezentujący ją w tej sprawie został ustanowiony z urzędu w ramach pomocy prawnej. Wobec uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie jest zasadnym zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o zasądzenie na rzecz strony przeciwnej do strony skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o zwrocie kosztów pomocy prawnej, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 P.p.s.a. przyznawane jest przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI