III OSK 4146/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Burmistrza W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie. WSA zobowiązał Burmistrza do udostępnienia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia, stwierdzając jednocześnie rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu. Stowarzyszenie domagało się informacji dotyczących korzystania przez gminę z mediów społecznościowych (Facebook, Twitter, Forum) oraz prowadzenia oficjalnych profili. Burmistrz twierdził, że wniosek nie wpłynął do urzędu, przedstawiając wydruk z logów systemowych. WSA uznał jednak, że wniosek został skutecznie doręczony drogą elektroniczną, powołując się na potwierdzenie nadania od profesjonalnego dostawcy usług e-mail i stwierdzając, że ryzyko nieodebrania wniosku obciąża organ. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nie ocenił prawidłowo dowodów, nie odniósł się do zarzutów organu dotyczących braku doręczenia wniosku oraz obowiązku wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi. NSA podkreślił, że choć skarga na bezczynność w sprawach informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia ponagleniem, to WSA nie zbadał wystarczająco materiału dowodowego, w szczególności twierdzeń organu o niedostarczeniu wniosku i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad skuteczności doręczenia wniosków o informację publiczną wysyłanych drogą elektroniczną oraz brak wymogu ponaglenia w sprawach o bezczynność w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o udostępnienie informacji publicznej i komunikacji elektronicznej z organami administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wysłany drogą elektroniczną na oficjalny adres organu jest skutecznie doręczony, jeśli organ twierdzi, że go nie otrzymał?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ryzyko nieodebrania lub nieodczytania przez organ wniosku wysłanego elektronicznie na oficjalny adres obciąża organ, a nie skarżącego. Potwierdzenie wysłania przenosi ciężar dowodu na organ, że wniosek nie został doręczony.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo do wnioskowania o informację publiczną drogą elektroniczną byłoby iluzoryczne, gdyby jego skuteczność zależała od arbitralnej woli organu. Obowiązkiem organu jest zapewnienie poprawnej konfiguracji poczty elektronicznej i obsługi technicznej, aby odbierać przesyłane na oficjalny adres podania.
Czy skarga na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej musi być poprzedzona wniesieniem ponaglenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej wniesieniem ponaglenia, gdyż postępowanie w tym zakresie nie toczy się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że ponaglenie jest środkiem prawnym uregulowanym w K.p.a. i znajduje zastosowanie tylko w sprawach prowadzonych w oparciu o przepisy K.p.a. Sprawa o dostęp do informacji publicznej jest regulowana ustawą o dostępie do informacji publicznej, a odesłanie do K.p.a. jest wąskie.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i odniósł się do wszystkich zarzutów strony w sprawie bezczynności organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie ocenił prawidłowo dowodów i nie odniósł się do wszystkich zarzutów organu, w szczególności dotyczących braku doręczenia wniosku.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA oparł swoje ustalenia wyłącznie na wyjaśnieniach strony skarżącej, nie odnosząc się do twierdzeń organu kwestionującego doręczenie wniosku i nie oceniając, czy organ skutecznie podważył domniemanie doręczenia.
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 61 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konst. RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena dowodów przez WSA dotycząca doręczenia wniosku. • Brak odniesienia się przez WSA do zarzutów organu dotyczących braku doręczenia wniosku. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ponaglenia w kontekście sprawy o dostęp do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 53 § 2b P.p.s.a. (wymóg ponaglenia). • Zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 P.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach (nie uwzględnienie braku dowodu doręczenia wniosku). • Zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. (brak przeprowadzenia dowodu uzupełniającego). • Zarzut naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. (zamknięcie rozprawy przed dostatecznym wyjaśnieniem). • Zarzut naruszenia art. 119 pkt 4 P.p.s.a. (rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym).
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu obciąża organ a nie skarżącego. • Odmienne zapatrywanie prowadziłoby w praktyce do sytuacji, w której prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna od arbitralnej woli organu. • Do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Beata Jezielska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad skuteczności doręczenia wniosków o informację publiczną wysyłanych drogą elektroniczną oraz brak wymogu ponaglenia w sprawach o bezczynność w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o udostępnienie informacji publicznej i komunikacji elektronicznej z organami administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu komunikacji z urzędami przez e-mail i zasad doręczania wniosków, co jest istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców.
“Czy Twój e-mail do urzędu na pewno dotarł? NSA wyjaśnia, kto ponosi ryzyko!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.