III OSK 410/22

III OSK 410/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 122/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-04
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART.145 § 1 UST.1 LIT.A I C, ART.153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art.140, art.15, art.138 §1 pkt 1, art.75, art.104, art.107 § 4, art.77 §1, art.80, at.107 §3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art.78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2017 poz 1789
art.29 ust.1, art.13 ust.1, art.12 ust.1, art.14ust.2 pkt 5
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 122/21 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej i odmowy nadania stopnia naukowego doktora 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. S. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 122/21 oddalił skargę M. S. (dalej skarżący) na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej Centralna Komisja) z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] (dalej Rada Wydziału) z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej i odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora w dziedzinie nauk [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie uchylenia przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19 wcześniejszej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymującej w mocy uchwałę organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, Centralna Komisja rozpoznając ponownie sprawę nie dopuściła się naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., gdyż uwzględniła ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. prawomocnym wyroku odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów odwołania oraz wyjaśniając dlaczego uznała je za niezasadne.
Oceniając przebieg postępowania Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które miałyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W przewodzie doktorskim zakończonym uchwałą Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. podjęto prawidłowo czynności przewidziane w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o stopniach naukowych. Podkreślono, że mimo iż wszyscy powołani recenzenci rozprawy doktorskiej w sporządzonych recenzjach stwierdzili, że rozprawa doktorska spełnia wymagania wynikające z ustawy o stopniach naukowych (...), a także opowiedzieli się za dopuszczeniem jej autora do publicznej obrony, to jednak wszyscy recenzenci zawarli jednocześnie w recenzjach szereg uwag krytycznych dotyczących przedstawionej rozprawy doktorskiej. Z faktu, iż recenzenci opowiedzieli się za dopuszczeniem skarżącego do dalszych etapów przewodu doktorskiego nie można w żadnym razie wywodzić, że było to równoznaczne z opowiedzeniem się przez nich za nadaniem skarżącemu stopnia naukowego doktora. Te uwagi krytyczne recenzentów były znane skarżącemu, który ustosunkował się do sporządzonych recenzji w pismach datowanych na [...] stycznia 2016 r.
Recenzenci uwagi krytyczne zgłosili także podczas publicznej obrony rozprawy doktorskiej w dniu [...] kwietnia 2016 r. Skarżący, mimo to, nie skorzystał z możliwości poprawienia rozprawy doktorskiej przed powtórną obroną. Z treści protokołu z ponownej publicznej obrony rozprawy doktorskiej w dniu [...] marca 2018 r. wynika, że recenzenci uczestniczący w obronie rozprawy doktorskiej podtrzymali krytyczne uwagi dotyczące rozprawy doktorskiej. W trakcie publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżący przedstawił dwa suplementy do rozprawy doktorskiej, ale ich prezentacja w czasie obrony spotkała się z krytyczną oceną recenzentów (uznano, że nie mają one wartości naukowej). W czasie tajnych obrad recenzenci wskazywali na bardzo słabe przygotowanie doktoranta. Poddali krytyce dostarczone w czasie obrony dwa suplementy. Wskazywali, że przy tak długiej odległości czasowej od poprzedniej obrony można było przygotować wartościowe materiały uzupełniające. Z protokołu z obrony rozprawy doktorskiej wynika, że w czasie dyskusji głos zabrał m. in. dr hab. inż. J. G., który odniósł się krytycznie zarówno do rozprawy, jak i wystąpienia doktoranta. Z treści jego zaprotokołowanej wypowiedzi nie sposób wywieść, aby nie zapoznał się on z rozprawą doktorską przed obroną. W wyniku zaś tajnego głosowania Komisja doktorska nie przyjęła publicznej obrony rozprawy doktorskiej oraz postanowiła nie rekomendować Radzie Wydziału przyznania skarżącemu stopnia doktora. W tej sytuacji, Rada Wydziału na posiedzeniu dniu [...] kwietnia 2018 r. podjęła uchwałę o nieprzyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej oraz odmówiła nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora. Wbrew zarzutom skargi, przed podjęciem tej uchwały, Rada Wydziału nie miał obowiązku wysłuchania doktoranta.
Sąd Wojewódzki podniósł, że czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 14 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych. Przejście do kolejnego etapu postępowania uzależnione jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały dotyczącej etapu poprzedzającego. W przypadku ustalenia na danym etapie postępowania, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania stopnia doktora, możliwe jest podjęcie uchwały negatywnej, która zamyka drogę do kolejnego etapu postępowania. W tym wypadku, na skutek podjęcia uchwały o nieprzyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej, Rada Wydziału nie mogła podjąć uchwały pozytywnej o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora.
Odnosząc się do zarzutu, że skład Komisji doktorskiej został powołany w sposób niezgodny z treścią przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. poz. 261), gdyż w jej skład nie zostali powołani recenzenci oraz promotor rozprawy doktorskiej, Centralna Komisja wyjaśniła, że Rada Wydziału na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2017 r. powołała Komisję doktorską wybierając do niej tylko członków wybieralnych, natomiast promotor rozprawy doktorskiej oraz recenzenci weszli w skład Komisji doktorskiej z mocy samego prawa (§ 3 ust. 1 pkt 2 lit. b i c rozporządzenia). Podkreślono też, że na liście obecności, załączonej do protokołu z obrony rozprawy doktorskiej M. S. z dnia [...] marca 2018 r. widnieją podpisy wszystkich członków Komisji doktorskiej, w tym promotora i obecnych na obronie recenzentów. W obradach tajnych oraz w głosowaniu uczestniczyli wszyscy obecni członkowie Komisji doktorskiej, tj. promotor, obecni recenzenci oraz pozostali wybrani członkowie Komisji. Wyszczególnienie w dokumencie zatytułowanym "lista obecności" składu Komisji wyłącznie w zakresie członków wybieralnych było natomiast konsekwencją przyjęcia ww. koncepcji wskazywania wyłącznie członków wybieralnych Komisji doktorskiej. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, zarzut co do niewłaściwego składu Komisji doktorskiej Sąd uznał za nieuzasadniony.
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy.
Za nietrafny uznano także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., gdyż Centralna Komisja wyczerpująco ustaliła okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonała oceny zebranego w toku postępowania materiału dowodowego. Procedura postępowania przed Centralną Komisją nie wskazuje na takie uchybienia przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd zaakcentował, że zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób wystarczający dla oceny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji wydawanych w głosowaniu tajnym przez wieloosobowy organ kolegialny, jakim jest Centralna Komisja, nie może przybierać takiej samej formy jak w zwykłych postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza wobec treści art. 29 ustawy o stopniach naukowych, który przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że decyzja Centralnej Komisji jest wynikiem tajnego głosowania i jej uzasadnienie nie musi odpowiadać ściśle przepisowi art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie uchwały nie może być wyczerpujące, ponieważ znany jest tylko wynik, natomiast nieznane są motywy, jakimi kierowali sią głosujący. W konsekwencji nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem w mocy uchwały odmawiającej nadania stopnia naukowego. Dlatego też ograniczone uzasadnienie decyzji nie stanowi naruszenia prawa.
Za niezasadny oceniono także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcia wydawane przez Centralną Komisję w postępowaniu odwoławczym określa art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i wobec treści art. 29 tej ustawy stanowi on regulację wyczerpującą w odnośnym zakresie. Z powyższego przepisu, w powiązaniu z art. 14 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie przyjęcia obrony rozprawy doktorskiej oraz nadania stopnia naukowego doktora. W razie nieprzyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej oraz odmowy nadania stopnia naukowego doktora przez Radę Wydziału kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Analiza podjętych w sprawie czynności prowadzi do wniosku, że w toku postępowania przed Radą Wydziału nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o nieprzyjęciu publicznej obrony pracy doktorskiej oraz odmowie nadania stopnia naukowego doktora.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. S., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. polegające na naruszeniu:
a) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 140 K.p.a. z uwagi na nieuwzględnienie przez Sąd, iż organ nie zastosował się do wytycznych WSA w Warszawie zawartych w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19 i nie wskazał w decyzji pełnego i kompletnego uzasadnienia, w szczególności co do powołania nowego składu Komisji doktorskiej przez Radę Wydziału;
b) art. 78 Konstytucji RP, art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 75, art. 104 i art. 107 § 4 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, wskutek braku uznania przez Sąd, iż w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z pominięciem zasady dwuinstancyjności postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i barku jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego sprawy i wręcz szczątkowym uzasadnieniem wydanej decyzji, jak również nie rozpoznanie zarzutów podniesionych w odwołaniu przez organ;
c) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, poprzez brak uznania przez Sąd, iż w sprawie nie doszło do dokonania przez organ w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a rozstrzygnięcie podjęte zostało bez należytego uzasadnienia oraz brak wskazania podstawy faktycznej i prawnej;
2) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a. polegające na naruszeniu art. 13 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o stopniach naukowych poprzez bezpodstawne utrzymanie przez Sąd zaskarżonej decyzji w mocy, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie, już na wcześniejszym etapie, materiał dowodowy pozwalał na jej uchylenie i w konkluzji nadanie skarżącemu stopnia doktora.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w tej sprawie już zapadł prawomocny wyrok sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19 uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej i odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora w dziedzinie nauk [...].
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto stosownie do treści art. 170 P.p.s.a. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym w tej sprawie Sąd pierwszej instancji był związany prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19 i nie mógł dokonać – przy braku zmiany stanu prawnego i istotnym zmian stanu faktycznego – odmiennej wykładni prawa od tej zawartej w ww. wyroku. W tym zaś wyroku (tj. wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1747/19) Sąd stwierdził, że Centralna Komisja naruszyła przepisy postępowania w tym zakresie, że nie dokonała właściwego wyjaśnienia sprawy. Sąd wskazał, że wprawdzie uchwała Rady Wydziału jako akt rozstrzygający w pierwszej instancji nie musi zawierać szczegółowego uzasadnienia, to jednak decyzja odwoławcza Centralnej Komisji powinna zawierać odniesienie się do wszystkich zarzutów i istotnych aspektów sformułowanych w odwołaniu. W szczególności powinna wyjaśnić, jakie znaczenie miały słowa jednego z członków komisji doktorskiej o braku zapoznania się z pracą doktorską i czy skład samej komisji został prawidłowo powołany. Centralna Komisja powinna także wyjaśnić, czy wskazówki i wytyczne zawarte w jej wcześniejszej decyzji kasacyjnej zostały prawidłowo zastosowane przez organ pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ww. wskazania zawarte w prawomocnym wyroku wydanym w tej sprawie, ponieważ była nimi związana zarówno Centralna Komisja, jak i Sąd pierwszej instancji.
Kontrolując w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej wydany w tej sprawie wyrok kolejny Sądu pierwszej instancji z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 122/21 należy stwierdzić, że Sąd ten prawidłowo ocenił realizację przez Centralną Komisję wskazówek wynikających z prawomocnego wyroku z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. poprzez brak prawidłowego zastosowania art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 140 K.p.a. i nieuwzględnienie, że organ nie zastosował się do wytycznych WSA w Warszawie zawartych w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19 i nie wskazał w decyzji pełnego i kompletnego uzasadnienia, w szczególności co do powołania nowego składu Komisji doktorskiej przez Radę Wydziału.
Sąd pierwszej instancji w kontrolowanym wyroku ocenił stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdzając, że zawiera on wszystkie istotne okoliczności tej sprawy, w tym wyjaśniono znaczenie wypowiedzi jednego z członków komisji doktorskiej dr hab. inż. J. G. oraz oceniono zgodność z prawem powołania tejże komisji stwierdzając, że jej skład był zgodny z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2018 r poz. 261) dalej jako rozporządzenie w sprawie trybu i warunków przeprowadzenia przewodu doktorskiego. Zgodnie z tym przepisem powołuje się co najmniej siedmioosobową komisję doktorską, złożoną z: a) członków tej rady posiadających tytuł profesora w zakresie dziedziny nauki albo sztuki, do której należy dyscyplina podstawowa odpowiadająca tematowi rozprawy doktorskiej albo pokrewna dyscyplina naukowa albo artystyczna, stopień doktora habilitowanego w zakresie podstawowej albo pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej lub z osób, które nabyły uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych i prowadzą działalność naukową lub dydaktyczną w zakresie tej dyscypliny naukowej albo artystycznej, b) recenzentów rozprawy doktorskiej, c) promotorów lub promotora.
W tej sprawie skład komisji doktorskiej obejmował wszystkie osoby objęte ww. przepisem, co potwierdza lista obecności na publicznej obronie doktoratu M. S. członków komisji doktorskiej zawierającej podpisy wszystkich jej członków. Okoliczność, że Rada Wydziału dokonała wyboru do składu komisji doktorskiej tylko członków wybieralnych, ponieważ recenzenci i promotor wchodzą w jej skład z mocy prawa (powołanego § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b i c ww. rozporządzenia w sprawie trybu i warunków przeprowadzenia przewodu doktorskiego), nie stanowi uchybienia mającego znaczenie w tej sprawie. Jeżeli bowiem recenzenci i promotor z mocy prawa są członkami komisji doktorskiej, to okoliczność ich wskazania lub braku wskazania w uchwale Rady Wydziału powołującej skład takiej komisji pozostaje bez znaczenia w przypadku, gdy tacy członkowie komisji biorą w niej udział.
Tym samym skoro w tej sprawie Sąd pierwszej instancji zastosował się do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19, to także nie naruszył art. 153 P.p.s.a.
Zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 140 K.p.a. jest niezasadny z tego powodu, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten ma charakter odsyłający i zobowiązuje odwoławczy organ administracyjny do stosowania w postępowaniu odwoławczym odpowiednio przepisów postępowania przed organami pierwszej instancji za wyjątkiem regulacji zawartej w art. 136-139 K.p.a.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 78 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, a wyjątki w zakresie określa ustawa. W tej sprawie nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie skorzystała z prawa zarówno wniesienia odwołania, jak i skargi oraz skargi kasacyjnej. Wszystkie te środki zaskarżenia zostały rozpoznane. Naruszenie tej zasady miałoby miejsce wówczas, gdyby przepisy przyznawały stronie prawo do wniesienia odwołania, a organ administracji publicznej w ogóle nie przyjąłby takiego odwołania do rozpoznania stwierdzając, że odwołanie jest niedopuszczalne. Taka sytuacja nie zaistniała.
Nie są zasadne kolejne zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w tej sprawie Centralna Komisja prawidłowo przeprowadziła postępowanie odwoławcze, skoro nie rozpoznano w całości ponownie sprawy i nie ustosunkowano się do zarzutów odwołania.
Trafnie w tym zakresie wskazał Sąd pierwszej instancji, że postępowanie w sprawie nadania stopnia naukowego ma charakter szczególny wobec postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy o stopniach naukowych w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w sprawach o nadanie stopnia naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał w tych sprawach. Zdaniem NSA zasadę zawartą w art. 29 ust. 1 ww. ustawy należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy K.p.a. mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie o stopniach naukowych i jest to tylko zastosowanie odpowiednie (J.P. Tarno, Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych (wybrane zagadnienia), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 6/2011, s. 19; wyrok NSA z 8 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 4927/21).
NSA w wyroku z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 312/13 stwierdził, że w postępowaniach dotyczących stopni i tytułów naukowych nie maja zastosowania ogólne zasady dotyczące postępowania dowodowego, w szczególności obowiązek w wyczerpujący sposób zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W tego rodzaju sprawach materiał dowodowy jest ograniczony do sporządzonych recenzji, oceny dorobku naukowego osoby zainteresowanej, oceny sporządzenia protokołów z egzaminów doktorskich i obrony pracy doktorskiej. W takim postępowaniu zainteresowany (doktorant) nie może zgłaszać innych wniosków dowodowych, toczyć dyskusji z recenzentami, Radą Wydziału oraz członkami Centralnej Komisji. Opinie recenzentów nie wiążą organu orzekającego, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jako dowód w sprawie, gdyż to organ - nie zaś recenzent – sprawę rozstrzyga. Z tym poglądem należy w pełni się zgodzić.
Co istotne, w świetle art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora uprawnienia decyzyjne Centralnej Komisji są ograniczone do utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały albo do wydania decyzji kasacyjnej. Uwzględniając odwołanie Centralna Komisja może zatem jedynie uchylić zaskarżoną uchwałę i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej, nie może natomiast orzec merytorycznie w takiej sprawie, tj. uchylić zaskarżoną uchwałę i nadać stopień naukowy doktora.
Tym samym o ile w postępowaniu przez Radą Wydziału przeprowadza się przewód doktorski przed powołaną komisją doktorską, o tyle w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Centralną Komisję nie ma miejsca sytuacja ponowienia procedury przewodu doktorskiego, a więc nie może nastąpić powołanie kolejnej "odwoławczej" komisji doktorskiej i ponownego sporządzania recenzji w przewodzie doktorskim. Nie mają w postępowaniu przez Centralną Komisją zastosowania te przepisy K.p.a., które nakazują ustalanie okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.) lub dopuszczeniu jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 K.p.a.). Sam ustawodawca zdecydował, że ocena rozprawy doktorskiej następuje na podstawie sporządzonych recenzji, a nie np. wyjaśnień doktoranta, a ocena przebiegu samej obrony doktoratu na podstawie protokołu z tej obrony. Nie stosuje się wprost także art. 77 § 1 K.p.a.
Nie jest zasadny zarzut pominięcia przez Sąd pierwszej instancji oceny zastosowania art. 107 § 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony, przy czym nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. W tej sprawie zarówno zaskarżona decyzja Centralnej Komisji, jak i poprzedzająca ją uchwała Rady Wydziału zawierały uzasadnienia, przy czym sposób i zakres uzasadnienia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] nie został zakwestionowany we wiążącym w tej sprawie prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19. Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] września 2020 r. znak [...] zawiera 14 stron uzasadnienia. Uzasadnienie to, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, zawiera prawidłowe wskazanie podstawy faktycznej i prawnej i – wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie – zawiera ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Uzasadnienie zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 K.p.a., tj. zawiera uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne sporządzone stosownie do postępowania odwoławczego objętego przepisami ustawy o stopniach naukowych.
Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 15 K.p.a., art. 131 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 75 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 104 K.p.a. i art. 107 § 3 i § 4 K.p.a. Nie został również naruszony art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego w zakresie obejmującym art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o stopniach naukowych i w związku z tym bezpodstawne utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, także jest niezasadny. Strona skarżąca kasacyjnie nie uzasadniła, na czym miałby polegać naruszenie tych przepisów wskazując ogólne, że rozprawa doktorska stanowiła oryginalne rozwiązanie problemu naukowego, wykazała ogólną wiedzę teoretyczną doktoranta jako skarżącego kasacyjnie i umiejętność prowadzenia pracy naukowej.
Jak już zostało to wskazane, Centralna Komisja nie miała w tej sprawie podstawy do ponownej oceny merytorycznej samej rozprawy doktorskiej. Takiej możliwości nie przewidywały przepisy ustawy o stopniach naukowych.
Sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora zawarła w swojej rozprawie doktorskiej oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub też wykazała się ogólną wiedzą teoretyczną i umiejętnością prowadzenia pracy naukowej. W ramach postępowania sądowego także nie dochodzi do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej rozprawy doktorskiej pracy. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku przewodu doktorskiego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych (por. wyrok NSA z 25 września 2024 r. sygn. akt III OSK 4762/21; wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1586/18; wyrok NSA z 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08).
Tym samym skoro w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie oceny spełnienia merytorycznych przesłanek pozwalających na nadanie skarżącemu kasacyjnie stopnia naukowego doktora, jak również będąc związany wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/19 dokonał kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z wskazówkami zawartymi w ww. wyroku, to nie można uznać, aby zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego był zasadny.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w tej sprawie żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie jest zasadny. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę tę oddala.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W związku z tym w tej sprawie należało od M. S. zasądzić na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 240 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).