III OSK 4094/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-01
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejdane osoboweNCBiRprocedura konkursowainteres publicznyustawa o dostępie do informacji publicznejNSAWSAskarga kasacyjna

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że wniosek o udostępnienie danych osób oceniających wnioski o dofinansowanie może być informacją publiczną, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Spółka domagała się udostępnienia danych osób oceniających jej wniosek o dofinansowanie oraz kopii dokumentów z procedury konkursowej. WSA oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że żądanie dotyczy danych osobowych lub akt sprawy, a nie informacji publicznej. NSA uchylił ten wyrok, stwierdzając, że dane osób oceniających mogą być informacją publiczną, jeśli mają znaczenie dla interesu publicznego, i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy przez WSA.

Spółka złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, domagając się wykazu danych osobowych osób oceniających jej wniosek o dofinansowanie oraz kopii dokumentów z procedury konkursowej. Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) odmówił udostępnienia, twierdząc, że wniosek dotyczy prywatnego interesu spółki i sporu o zwrot środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na bezczynność organu, uznając, że żądanie danych osobowych nie jest wnioskiem o informację publiczną, a żądanie kopii dokumentów dotyczy akt sprawy, do których spółka ma dostęp w innym trybie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że dane osób uczestniczących w ocenie wniosków o dofinansowanie mogą stanowić informację publiczną, jeśli mają znaczenie dla interesu publicznego, a nie tylko dla prywatnego interesu wnioskodawcy. NSA podkreślił, że WSA nie dokonał właściwej analizy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o NCBiR, a także nie zweryfikował, czy spółka faktycznie może uzyskać żądane informacje w innym postępowaniu. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki może stanowić wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeśli żądane dane mają znaczenie dla interesu publicznego, a nie tylko dla prywatnego interesu wnioskodawcy. WSA błędnie uznał, że dane te nie są informacją publiczną lub że dostęp do nich jest możliwy wyłącznie w innym trybie.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Dane osób sprawujących funkcje publiczne lub wykonujących zadania publiczne mogą być informacją publiczną. WSA nie dokonał właściwej analizy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o NCBiR, a także nie zweryfikował, czy spółka faktycznie może uzyskać żądane informacje w innym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Wymienia rodzaje spraw, których mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, w sposób otwarty.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

ustawa o NCBiR art. 35 § 1

Ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

ustawa o NCBiR art. 38 § 1

Ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

ustawa o NCBiR art. 40 § 1

Ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oceny materiału dowodowego przez sąd I instancji.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 1

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. art. 22

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane osób oceniających wnioski o dofinansowanie mogą stanowić informację publiczną, jeśli mają znaczenie dla interesu publicznego. WSA nie dokonał wszechstronnej analizy przepisów i materiału dowodowego. Istnienie odrębnego trybu dostępu do informacji nie wyklucza zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Wniosek o udostępnienie danych osobowych oceniających nie jest wnioskiem o informację publiczną. Dostęp do żądanych informacji jest możliwy w ramach postępowania dotyczącego zwrotu środków.

Godne uwagi sformułowania

informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle nie może być automatycznie kwalifikowany jako niepodlegający regulacjom zawartym w u.d.i.p. nie dokonał oceny żądania skarżącej w części dotyczącej przekazania jako informacji publicznej danych osobowych pracowników organu, którzy uczestniczyli w procedurze oceny formalnej oraz merytorycznej złożonego przez skarżącą spółkę wniosku o dofinansowanie w świetle podmiotowych i przedmiotowych cech informacji publicznej

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

członek

Beata Jezielska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście danych osobowych osób oceniających wnioski o dofinansowanie i procedury konkursowe, a także relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a innymi trybami dostępu do informacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z NCBiR i wnioskami o dofinansowanie, ale jego zasady mogą być stosowane do innych organów i procedur, gdzie pojawia się konflikt między dostępem do informacji publicznej a ochroną danych osobowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, szczególnie w kontekście danych osobowych osób decydujących o przyznawaniu środków publicznych. Pokazuje, jak sądy interpretują granice między interesem publicznym a prywatnym.

Czy dane oceniających wnioski o dofinansowanie to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 4094/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Jezielska /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 344/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-21
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1 art. 6, art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2010 nr 96 poz 616
art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 38 ust. 1, art. 40 ust. 1
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 344/20 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. na bezczynność Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 lutego 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania 2. zasadza od Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II SAB/Wa 344/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. na bezczynność Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej jako: Dyrektor NCBiR) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 lutego 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 18 lutego 2020 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora NCBiR o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na adres siedziby Spółki wykazu zawierającego dane personalne (imiona i nazwiska) wszystkich osób, które uczestniczyły w procedurze oceny formalnej oraz merytorycznej złożonego przez Spółkę wniosku o dofinansowanie o wskazanym we wniosku numerze z jednoczesnym podaniem - oddzielnie dla oceny formalnej oraz dla oceny merytorycznej - która z tych osób lub które z tych osób (w przypadku decyzji kolegialnej) zdecydowały o przejściu przez wniosek etapu oceny formalnej, a następnie o wyborze wniosku do dofinansowania i w rezultacie o zawarciu umowy. Spółka zwróciła się jednocześnie o przesłanie kopii wszystkich dokumentów NCBiR, które zostały wytworzone w toku procedury konkursowej obejmującej ocenę formalną i merytoryczną wymienionego powyżej wniosku w okresie poprzedzającym zawarcie ze Spółką umowy o dofinansowanie projektu. W odpowiedzi z 4 marca 2020 r. organ wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w prywatnej sprawie wnioskodawcy i wynika z niego subiektywny interes Spółki. Pismem z 25 września 2019 r. Spółka została bowiem poinformowana o ustaleniach, zgodnie z którymi na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, nie spełniała wymogów podmiotowych określonych w dokumentacji konkursowej oraz art. 22 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. i została wezwana do zwrotu wskazanej w piśmie kwoty. Pismem z 2 grudnia 2019 r. NCBR poinformował wnioskodawczynię o wprowadzeniu Stanu Zawieszenia, wskazując na stwierdzenie naruszenia Umowy, a pismem z 23 stycznia 2020 r. NCBR zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu środków, o których mowa w wezwaniu z 25 września 2019 r. Zdaniem organu powyższe wskazuje, że skarżąca pozostaje w sporze z NCBR dotyczącym zwrotu przyznanego dofinansowania, zaś elementem tego sporu pozostają czynności NCBR dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie ze Spółką, w tym żądane informacje o osobach i dokumentach. W ocenie organu wskazuje to na subiektywny interes wnioskodawcy w uzyskaniu żądanych informacji, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Ponadto wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien być sprecyzowany, a w związku z tym niedopuszczalne jest domaganie się udostępniania wszystkich dokumentów wytworzonych przez organ lub wskazanie, że wniosek dotyczy wszelkich informacji pozostających w zakresie realizowania zadań publicznych.
Pismem z 2 czerwca 2020 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora NCBiR w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 18 lutego 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, domagając się zobowiązania organu do rozpatrzenia jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor NCBiR wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Podniesiono, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie od informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 429, dalej jako: u.d.i.p.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Wskazano, że ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Podniesiono, że nie budzi wątpliwości, że Dyrektor NCBR jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. Nr 96, poz. 616, ze zm., dalej jako: ustawa o NCBiR) podmiot ten jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), powołaną do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo–technicznej i innowacyjnej państwa. Realizacja zadań Centrum obejmuje m.in. ocenę i wybór wniosków dotyczących wykonywania projektów (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o NCBiR), a przyznanie przez Centrum środków finansowych na wykonanie projektów następuje w drodze decyzji Dyrektora wydanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków. Odnosząc się natomiast do wniosku wskazano, że w pierwszej części wniosku skarżąca zwróciła się o przesłanie przez NCBR wykazu zawierającego dane personalne (imiona i nazwiska) wszystkich osób, które uczestniczyły w procedurze oceny formalnej oraz merytorycznej złożonego przez skarżącą wniosku o dofinansowanie. Tak sformułowany wniosek, w ocenie WSA, nie jest wnioskiem o informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. ale wnioskiem o sporządzenie i udostępnienie wykazu danych osobowych, a przedmiotem wskazanego żądania nie jest problem lub kwestie mające znaczenie dla społeczeństwa. Natomiast żądanie wskazania, które z tych osób zdecydowały o "przejściu" przez wniosek skarżącej etapu oceny formalnej a następnie o wyborze wniosku do dofinansowania i w rezultacie o zawarciu umowy odnosi się ściśle do postępowania konkursowego, w ramach którego wnioskodawca otrzymał dofinansowanie ze środków pomocy publicznej, a zatem dotyczy zawartości akt tego postępowania. Podano, że z informacji organu wynika, że wobec skarżącej zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu środków, a skarżącej jako stronie tego postępowania przysługuje wynikające z k.p.a. uprawnienie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym prawo dostępu do akt sprawy. Wskazano, że w sytuacji, gdy istnieje odrębny tryb dostępu do informacji publicznej, u.d.i.p. nie znajduje zastosowania. Odnosząc się natomiast do żądania przesłania kopii wszystkich dokumentów, które zostały wytworzone w toku procedury konkursowej wniosku skarżącego w okresie poprzedzającym zawarcie umowy o dofinansowanie projektu, to tak sformułowane żądanie nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie służy udostępnianiu kopii akt postępowań. W sytuacji, gdy wniosek nie określa, jakich dokładnie dokumentów, czy danych żądanie dotyczy nie stanowi on wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiodła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. przez ich błędną wykładnię polegającą między innymi na przyjęciu, iż żądanie w trybie przewidzianym tą ustawą informacji zawierających dane osobowe nie jest wnioskiem o informację publiczną i nie może dotyczyć kwestii mających znaczenie dla społeczeństwa, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia tego przepisu winna co do zasady dopuszczać możliwość, w której dane osobowe mogą być przedmiotem udostępnienia, jeżeli nie narusza to przepisów szczególnych, w sytuacji, gdy z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy dane personalne określonych osób, figurujące w dokumentach urzędowych, mają znamiona informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu w interesie publicznym zgodnie z art. 1 ust. 1 cyt. ustawy.
- przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niepełną, niewszechstronną i nietrafną ocenę przez Sąd I instancji materiału dowodowego, a ściślej niedokonanie oceny żądania skarżącej w części dotyczącej przekazania jako informacji publicznej danych osobowych pracowników organu, którzy uczestniczyli w procedurze oceny formalnej oraz merytorycznej złożonego przez skarżącą spółkę wniosku o dofinansowanie w świetle podmiotowych i przedmiotowych cech informacji publicznej i nie uwzględnienie w takiej ocenie okoliczności wynikających z wiadomości email z 17 maja 2019 r. oraz artykułu z gazety "Puls Biznesu", w świetle których odnośne informacje (w postaci imienia i nazwiska danej osoby), objęte spornym wnioskiem, mają walor informacji publicznej, gdyż skarżąca zamierza je wykorzystać w sposób pozostający w ścisłym związku z interesem publicznym.
W oparciu o tak sformułowane skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano stanowisko Sądu I instancji, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej przez stronę informacji publicznej, regulowany przepisami k.p.a., co wyklucza możliwość skorzystania przez stronę z uprawnień przewidzianych przepisami u.d.i.p. Wskazano, że nawet gdyby zgodzić się z tym stanowiskiem, to nie dotyczy to wszystkich informacji objętych wnioskiem, gdyż akta sprawy dotyczącej zwrotu przez skarżącą środków publicznych nie zawierają danych personalnych wszystkich osób, które uczestniczyły w procedurze oceny formalnej oraz merytorycznej złożonego przez skarżącą wniosku o dofinansowanie i nie dają podstaw do ustalenia, jakie było stanowisko poszczególnych osób co do oceny tego wniosku. Zarzucono, że Sąd I instancji, poza lakonicznym stwierdzeniem, że żądanie tych danych personalnych nie stanowi żądania udostępnienia informacji w sprawie publicznej, gdyż jego przedmiot nie ma znaczenia dla społeczeństwa, nie uzasadnił powodów przyjęcia takiej ogólnej konkluzji i tym samym nie dokonał oceny wniosku skarżącej w omawianej części z punktu widzenia możliwości żądania udostępnienia wnioskowanych danych jako informacji publicznej. Podniesiono, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej często wiąże się z ujawnieniem danych osobowych, a tym samym wchodzi w konflikt z przepisami gwarantującymi ich ochronę. Ten konflikt częściowo rozwiązuje art. 1 ust. 2 u.o.i.p. mówiący, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, a zatem również przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. Podniesiono, że art. 86 RODO wprost dopuszcza możliwość udostępniania danych osobowych w sprawach związanych z dostępem do informacji publicznej. Wskazano, że nie można wykluczyć, że informacje dotyczące spraw ważnych dla ogółu znajdują się w dokumentach powstałych w toku zindywidualizowanego postępowania toczącego się przed organem administracyjnym. W rezultacie, jeżeli w dokumentach zgromadzonych w konkretnym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym rozstrzygnięcia określonej kwestii i toczącym się przy udziale ściśle określonych podmiotów znajdą się informacje ważne dla ogółu, dla dobra powszechnego, to zyskują one przymiot i walor informacji publicznej bez względu "sposób powstania" w indywidualnej sprawie i bez względu czy zawierają dane osobowe, o ile ujawnieniu tych danych nie stoją na przeszkodzie przepisy szczególne. Decydujące i rozstrzygające znaczenie należałoby więc wiązać nie z faktem powstania informacji w indywidualnym postępowaniu, lecz z rzeczywistym znaczeniem zebranych w takim postępowaniu informacji dla interesu publicznego. Kwestia ta nie znalazła się jednak w orbicie ustaleń Sądu I Instancji. W rezultacie, naruszając zarzucane przepisy postępowania, Sąd I instancji nie rozważał w ogóle zagadnienia, czy wniosek skarżącej dotyczący udostępnienia wykazu zawierającego określone dane personalne może w istocie zmierzać do realizacji interesu publicznego i obiektywnego, nie zaś wypełnieniu prywatnego i subiektywnego interesu skarżącej. Skarżąca podniosła, że okoliczności przeprowadzenia przez NCBR w trakcie postępowania konkursowego oceny wniosków o dofinansowanie są ważne nie tylko dla strony skarżącej, ale także dla wszystkich innych podmiotów, które ubiegały się, czy też dzisiaj ubiegają się o przyznanie dofinansowania, a także dla opinii publicznej, chociażby z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Ponadto sprawa dotycząca działań NCBR w ramach Programu Bridge Alfa znalazła się w kręgu zainteresowań dziennikarzy. W tej sytuacji żądana informacja niewątpliwie zyskuje i posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skarżąca podkreśla, iż o zakwalifikowaniu danej informacji jako podlegającej udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Natomiast ewentualny możliwy sposób wykorzystania żądanej informacji pozostaje bez wpływu na ocenę jej waloru jako informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podtrzymując dotychczasową argumentację, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zarządzeniem z 12 października 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) skierowała sprawę na posiedzenie niejawne, informując strony o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 wyżej powołanej ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Strony w niniejszej sprawie zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy, w takim zakresie, jak czyni to Sąd I instancji, lecz kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącej Spółki, w część dotyczącej wykazu zwierającego dane personalne wszystkich osób, które uczestniczyły w procedurze oceny formalnej oraz merytorycznej złożonego przez Spółkę wniosku o dofinansowanie, nie stanowią wniosku o informację publiczną, podlegającej udostępnieniu w trybie uregulowanym w przepisach u.d.i.p., lecz jest wnioskiem o udostępnienie danych osobowych. Natomiast odnośnie do żądania udostępnienia danych osób lub które z tych osób zdecydowały o przejściu przez wniosek etapu oceny formalnej, a następnie o wyborze wniosku do dofinansowania i w rezultacie o zawarciu umowy, Sąd I instancji stwierdził, że dotyczy to zawartości akt postępowania konkursowego, do których skarżąca Spółka ma dostęp jako strona postępowania w sprawie zwrotu środków. Skoro zaś istnieje odrębny tryb dostępu do informacji publiczne, to przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie stanowisko nie jest uzasadnione. Należy przede wszystkim podkreślić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Definicję tą doprecyzowuje art. 6 ust. 1u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". W związku z tym definicja legalna informacji publicznej posługuje się pojęciem niedookreślonym, co przesunęło ciężar i zarazem odpowiedzialność za jego określenie na praktykę stosowania prawa. W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych, a także do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (tak NSA w wyroku z 7 marca 2003 r., II SA 3572/02). Dostęp do informacji publicznej może się wiązać z dostępem do danych osobowych osób, które wykonują funkcje publiczne, bądź zadania publiczne w ramach gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Świadczy o tym chociażby treść art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p., który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. W związku z tym nawet jeśli wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji o danych osobowych, nie może być automatycznie kwalifikowany jako niepodlegający regulacjom zawartym w u.d.i.p. Taki wniosek wymaga w pierwszej kolejności oceny, czy spełnia kryteria, pozwalające na uznanie, że dotyczy on informacji publicznej. W tym kontekście warto zauważyć, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że Dyrektor NCBiR jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, powołaną do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo–technicznej i innowacyjnej państwa, a realizacja zadań NCBiR polega m.in. na ocenie i wyborze wniosków dotyczących wykonywania projektów (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o NCBiR) oraz przyznawaniu środków finansowych na wykonanie projektów w drodze decyzji Dyrektora NCBiR, wydanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków (art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR). Pomimo takich konstatacji Sąd I instancji nie dokonał jednak żadnej analizy wniosku skarżącej w części dotyczącej udostępnienia danych osób, które brały udział w ocenie wniosku złożonego przez skarżącą, pod kątem przepisów u.d.i.p., z góry przesadzając, że nie jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Podnieść zatem należy, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o NCBiR wybór wykonawców projektów następuje w drodze konkursu ogłaszanego przez Dyrektora. Dyrektor NCBiR wyznacza ekspertów lub powołuje zespoły ekspertów spośród wybitnych przedstawicieli środowisk naukowych, gospodarczych i finansowych, w tym ekspertów zagranicznych (art. 38 ust. 1 ustawy o NCBiR). Eksperci lub zespoły ekspertów oceniają wnioski złożone w konkursie i na tej podstawie przygotowują i przekazują Dyrektorowi listę rankingową pozytywnie zaopiniowanych wniosków oraz dokonują innych ocen i sporządzają opinie dotyczące realizacji zadań Centrum, o których mowa w art. 27-30 (art. 38 ust. 2 ustawy o NCBiR). Natomiast rozstrzygnięcia w sprawie przyznania środków finansowych na wykonanie projektów, w tym promesy finansowania, o której mowa w art. 37 ust. 2, są podejmowane przez Dyrektora w drodze decyzji, na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków (art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR). W związku z tym stwierdzenie przez Sąd I instancji, że wnioskowane dane osób będących członkami komisji konkursowej nie są informacja publiczną, bez analizy wskazanych przepisów, jest co najmniej przedwczesne.
Zwrócić także należy uwagę, że stanowisko Sądu I instancji co do tego, że skarżąca Spółka może uzyskać żądane informacje w innym postępowaniu nie zostało w żaden sposób zweryfikowane. Z wyjaśnień Dyrektora NCBiR nie wynika bowiem, a skarżąca kasacyjnie to kwestionuje, że żądane informacje rzeczywiście znajdują się w aktach sprawy dotyczącej zwrotu środków otrzymanych przez Spółkę z NCBiR. Jest to o tyle wątpliwe, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów wynika, że konkurs dotyczący wykonawstwa projektów, poprzedzający rozstrzygnięcie podejmowane przez Dyrektora NCBiR, dotyczy wszystkich podmiotów, które się do niego zgłoszą. Natomiast rozstrzygnięcie Dyrektora NCBiR w formie decyzji ma charakter indywidualny. W związku z tym twierdzenie, że skarżąca może uzyskać dostęp do przedmiotowej informacji w innym postępowaniu wymagałoby ustalenia, czy rzeczywiście informacje te są częścią wskazywanych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji akt sprawy. W tym zakresie zasadny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez przez niepełną, niewszechstronną i nietrafną ocenę przez Sąd I instancji materiału dowodowego i niedokonanie oceny żądania skarżącej w części dotyczącej przekazania jako informacji publicznej danych osobowych.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się zasadne.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji powinien uwzględnić przedstawione powyżej uwagi odnoszące się do rozumienia pojęcia informacji publicznej i dokonać oceny wnioskowanych informacji, pod kątem wypełnienia kryteriów pozwalających na uznanie ich za informację publiczną, a także wyjaśnić, czy faktycznie informacje, o które wnioskuje skarżąca w wyżej wskazanym zakresie, może uzyskać w innym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Koszty te wynoszą 477 złotych. Na koszty te składają się koszty wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego kasacyjnie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, opłata od pełnomocnictwa i wpis od skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI