III OSK 4031/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, potwierdzając zasadność stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca.
Spółka złożyła skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca. WSA uznał skargę za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ i przyznając spółce rekompensatę. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne i potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia WSA.
Sprawa dotyczyła skargi spółki na przewlekłość postępowania Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę dla cudzoziemca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa, umorzył częściowo postępowanie, przyznał spółce 1000 zł zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów. Sąd I instancji wskazał, że organ podejmował działania, ale były one rutynowe i powinny być zrealizowane niezwłocznie. Problemy kadrowe i duża ilość wniosków nie usprawiedliwiają naruszenia zasady szybkości postępowania. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. powinny być powiązane z naruszeniem przepisów p.p.s.a., a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą zastępować kwestionowania ustaleń faktycznych. NSA uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował prawo, a skarga kasacyjna nie wykazała usprawiedliwionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie było przewlekłe z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że działania organu były rutynowe i powinny być zrealizowane niezwłocznie. Problemy organizacyjne organu nie mogą usprawiedliwiać naruszenia zasady szybkości postępowania, a organ nie wykazał, aby trudności miały charakter nagły i niemożliwy do przezwyciężenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1 i 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kompetencje sądu w fazie orzekania w sprawach o przewlekłość postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia przewlekłości postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i dochodzenia do niej.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § § 3 w zw. z § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do wyznaczenia posiedzenia niejawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie Wojewody było przewlekłe z rażącym naruszeniem prawa. Problemy organizacyjne organu nie usprawiedliwiają naruszenia zasady szybkości postępowania. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i prawa materialnego przez WSA nie były zasadne.
Odrzucone argumenty
Postępowanie Wojewody było prowadzone sprawnie. Odpowiedzialność za opóźnienia ponosi skarżący. Organ dochował należytej staranności. Naruszenie przepisów k.p.a. przez WSA. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
problemy organizacyjne organu nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla naruszenia tego prawa nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu
Skład orzekający
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przewlekłości postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście zezwoleń na pracę dla cudzoziemców, oraz zasady dotyczące formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania administracyjnego i procedury sądowoadministracyjnej. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. w kontekście skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przewlekłości postępowań administracyjnych, które ma bezpośredni wpływ na działalność gospodarczą (zatrudnianie cudzoziemców). Wyjaśnia również zasady formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.
“Przewlekłość w urzędzie kosztuje. NSA potwierdza: problemy kadrowe nie usprawiedliwiają opóźnień w zezwoleniach na pracę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 4031/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6337 Zatrudnianie cudzoziemców 659 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Sygn. powiązane II SAB/Sz 51/20 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-09-17 III OSK 4021/21 - Wyrok NSA z 2021-03-17 II SA/Bd 850/19 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-02-19 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 § 1 i 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 37 § 1 pkt 2, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt II SAB/Sz 51/20 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w M. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt II SAB/Sz 51/20, po rozpoznaniu skargi [...] Spółka z o.o. w [...] na przewlekłość postępowania Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Zachodniopomorskiego do rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca V. T. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt I), stwierdził, że Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się przewlekłości postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), przyznał od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącej spółki [...] Spółka z o.o. w [...] sumę pieniężną w kwocie 1 000 złotych (pkt III), a także zasądził od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącej [...] Spółka z o.o. w [...] kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskami z dnia 10 stycznia 2020 r. [...] Spółka z o. o. w [...] (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") zwróciła się do Wojewody Zachodniopomorskiego o wydanie zezwolenia na pracę na terytorium RP czterem cudzoziemcom, tj. R. S., M. V., O. N. i V. T. Wniosek dotyczący wymienionego ostatniego wpłynął do organu w dniu 10 stycznia 2020 r. i nie zawierał braków formalnych, co potwierdzono w odpowiedzi na skargę. Po zarejestrowaniu wniosków, zostały one w dniu 13 stycznia 2020 r. przekazane do sekretariatu Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców ZUW w Szczecinie, a następnie przyjęte w systemie EZD w dniu 16 stycznia 2020 r. Z kolei w dniu 24 stycznia 2020 r., wnioski zostały zarejestrowane w systemie ZC. W dalszej kolejności, organ w dniu 29 stycznia 2020 r. dokonał weryfikacji danych cudzoziemców zawartych we wnioskach pod kątem niepożądanego pobytu cudzoziemca na terytorium RP w systemie teleinformatycznym SI POBYT, a także danych o zaległości pracodawcy w opłacaniu składek ZUS. Z uwagi na informacje uzyskane w postępowaniu dotyczącym wcześniej złożonych przez Spółkę wniosków o zezwolenie na zatrudnienie cudzoziemca na terytorium RP, organ uznał za zasadne zbadanie okoliczności złożenia przedmiotowych wniosków pod kątem pozorności – w myśl art. 88j ust. 2b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ pismem z 13 lutego 2020 r. zawiadomił skarżącą Spółkę o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosków do 10 marca 2020 r. W dniu 22 lutego 2020 r. wezwał stronę do złożenia dodatkowych dokumentów - świadczących o ilości posiadanych przez pracodawcę samochodów ciężarowych, potwierdzających posiadanie środków finansowych i źródeł dochodu niezbędnych do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy cudzoziemcowi, dokumentów potwierdzających brak zaległości z tytułu uiszczenia podatków lub dokumentów, z których będzie wynikało, że podmiot uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenia na raty zaległości płatności. Spółka w odpowiedzi na powyższe, pismem z 28 lutego 2020 r. nadesłała informację o posiadanych pojazdach, jednak nie złożyła dokumentów potwierdzających posiadanie środków finansowych i źródła dochodu niezbędnych do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy cudzoziemcowi. Pismem z 9 marca 2020 r., Wojewoda poinformował wnioskodawcę o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz ustalił termin rozpatrzenia wniosków na dzień 8 kwietnia 2020 r. Skarżąca pismem z dnia 21 marca 2020 r. złożyła skargę na przewlekłość (mającą znamiona ponaglenia) do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który postanowieniem z 2 kwietnia 2020 r. stwierdził, że Wojewoda Zachodniopomorski nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego postępowania. Organ zaznaczył, że od 31 marca 2020 r. terminy postępowań administracyjnych zostały zawieszone wskutek art. 15 zzs ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw aż do dnia 24 maja 2020 r. na podstawie art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. W dniu 20 kwietnia 2020 r., Wojewoda wystąpił o informacje do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] (czy posiada nowe dowody w sprawie podmiotu [...] Sp. z o.o., które jednocześnie pozwalają na rejestrację oświadczeń strony o powierzeniu pracy cudzoziemcowi), do Państwowej Inspekcji Pracy w Szczecinie (czy zostały przeprowadzone kontrole pracodawcy pod kątem legalności zatrudnienia oraz czy doszło do naruszenia przepisów dotyczących zatrudnienia a tym samym podmiot został ukarany za wykroczenia tego typu), do I Urzędu Skarbowego w Szczecinie (czy podmiot ten nie zalega z uiszczaniem podatków, z wyjątkiem przypadków, gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu oraz czy w przypadku posiadania zaległości podmiot wystąpił z wnioskiem o rozłożenia na raty zaległości). Odpowiedzi na powyższe pytania organ uzyskał kolejno w dniach 11 maja 2020 r. (I Urząd Skarbowy – pismo z dnia 4 maja 2020 r.), 6 maja 2020 r. (Powiatowy Urząd Pracy – pismo z dnia 28 kwietnia 2020 r.), 18 maja 2020 r. (Państwowa Inspekcja Pracy – pismo z dnia 15 maja 2020 r.). Skarżąca Spółka pismem z dnia 18 maja 2020 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W związku ze zniesieniem zawieszenia terminów administracyjnych od dnia 24 maja 2020 r. zaczął biec termin siedmiodniowy do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia. Organ pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. poinformował stronę o zakończeniu postępowań w sprawie udzielenia zezwoleń na pracę oraz o prawie do zapoznania się z aktami. Wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji na 30 czerwca 2020 r. Skarżąca Spółka pismem z dnia 12 czerwca 2020 r. doprecyzowała skargę z 18 maja 2020 roku oraz swoje stanowisko w sprawie. Skarżąca wraz z pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. przedłożyła kolejne dokumenty, z których większość została już złożona na wcześniejszych etapach postępowania. Pismami z dnia 18 sierpnia 2020 r. i 22 czerwca 2020 r. Spółka zwróciła się do Sądu o przeprowadzenie dowodów z załączonych przez nią dodatkowych dokumentów, w tym m.in. pisma Wojewody z 8 czerwca 2020 r., wskazującego przewidywany termin rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji w sprawie na dzień 30 czerwca 2020 r., odpisów decyzji Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2020 r. – o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych (m.in. tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2018 r.), umów najmu pojazdów marki Mercedes Actros, decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 30 czerwca 2020 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na pracę na terytorium RP dla obywatela Ukrainy V. T. W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. organ wniósł o jej oddalenie. Wojewoda Zachodniopomorski, w piśmie z dnia 16 września 2020 r. odniósł się do argumentacji zawartej we wskazanych wyżej pismach strony i podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że organ podejmował określone działania mające na celu wyjaśnienie sprawy, tym niemniej zwrócić należy uwagę, że sprowadzały się one przede wszystkim do wystąpień do odpowiednich służb, które z uwagi na ich rutynowość (powtarzalność) i nieskomplikowany charakter, który nie wymagał wielkiego nakładu pracy, powinny być zrealizowane niezwłocznie po wpłynięciu wniosku, a czego nie uczyniono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaznaczył, że organ wskazał na ograniczone możliwości kadrowe oraz dużą ilość składanych wniosków o udzielenie zezwolenia cudzoziemcom na pracę. W ocenie Sadu I instancji pozostają one bez wpływu na ocenę przewlekłości. Strona ma bowiem prawo oczekiwać, że postępowanie zainicjowane jej wnioskiem zostanie rozpoznane przy zachowaniu zasady szybkości, więc problemy organizacyjne organu nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla naruszenia tego prawa. Sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony w judykaturze, że przyczyny przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, dotyczące niewystarczającej w ocenie organu obsady personalnej w stosunku do ilości prowadzonych spraw, nie mogą być postrzegane jako przyczyny niezależne od organu w rozumieniu art. 35 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), zaś trudności organizacyjne organu administracji nie wyłączają możliwości stwierdzenia, że postępowanie administracyjne prowadzone jest przewlekle. To zadaniem organu jest dobór odpowiedniej kadry i zapewnienie takiej organizacji pracy, która umożliwi szybkie i sprawne załatwienie wniosków, z kolei strony nie mogą obciążać negatywne konsekwencje zaniechań w tym względzie. Wojewoda nie wykazał, aby trudności organizacyjne spowodowane dużą ilością spraw miały charakter nagły i wynikały z niemożliwych lub trudnych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności. Wręcz przeciwnie Sądowi I instancji z urzędu wiadome było, że organ już w poprzednich latach wskazywał na tendencję wzrostową ilości spraw dotyczących cudzoziemców, co implikowało stwierdzenie, że miał czas na dostosowanie się do zmieniających warunków. Sąd I instancji stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w sposób przewlekły i uznał, że stwierdzona bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Sprawa nie została załatwiona w "rozsądnym terminie", zaś opóźnienie powstało wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu, które nie usprawiedliwiały zaistniałej zwłoki. Zachowanie Wojewody nie zasługiwało na aprobatę i świadczyło o uchybieniu przepisom prawa w sposób rażący. W ocenie Sądu, zasadnym było przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda Zachodniopomorski w Szczecinie, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: I. naruszenie prawa materialnego, to jest: - art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwana dalej: "p.p.s.a.") poprzez uznanie, że prowadzone postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na pracę dla cudzoziemca miało charakter przewlekły z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy organ prowadził postępowanie w sposób sprawny, a odpowiedzialność za wystąpienie ewentualnych opóźnień ponosi wyłącznie skarżący, który swoim działaniem w sposób ewidentny przyczynił się do późniejszego wydania decyzji, - art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego miało charakter przewlekły, w sytuacji, gdy organ dochował należytej staranności przy podejmowaniu czynności, które w większości przypadków inicjowane były przez skarżącego, który składał dowody w sprawie w formie niekompletnej bądź takiej, która spowodowała konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego pod kątem wyeliminowania "pozorności" zatrudnienia cudzoziemców. II. prawa procesowego, to jest: 1. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. polegające na nie przeprowadzaniu wnikliwego postępowania dowodowego, co miało wpływ na ocenę prowadzonego postępowania. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych, a także rozpatrzenie skargi po przeprowadzaniu rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi z 11 stycznia 2021 r. na skargę kasacyjną [...] Spółka z o.o. w [...] podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) Przewodnicząca Wydziału III zarządzeniem z dnia 2 lutego 2023 r. wyznaczyła posiedzenie niejawne w dniu 12 maja 2023 r. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. Otóż sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To jednak nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. I w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił. W tym kontekście podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób wyczerpujący. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ujęty jako podstawa kasacyjna z prawa materialnego. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być stosowany przepis prawa, czy jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., gdyż ma on charakter wynikowy. Jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniała bezczynność lub przewlekłość postępowania, a także, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten określa kompetencje sądu w fazie orzekania. Skoro Sąd I instancji doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniała przewlekłość postępowania oraz, że ma ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to prawidłowo zastosowała powołaną prze siebie podstawę prawną wyrokowania. Dlatego też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI