III OSK 3991/21

III OSK 3991/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 47/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-08-10
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2183
art. 190 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 47/20 w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Rektora [...] z dnia 12 listopada 2019 r. nr L.dz. 313298 w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 47/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.Z. (dalej jako: "studentka" albo "skarżąca") na decyzję Rektora [...] (dalej jako: "Rektor") z dnia 12 listopada 2019 r. nr L.dz. 313298 w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną na wstępie decyzją Rektor skreślił skarżącą z listy studentów drugiego semestru kierunku [...] w zakresie [...] (studia stacjonarne pierwszego stopnia) w roku akademickim 2017/2018 z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 poz. 1668 ze zm.), art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a.", oraz § 28 ust. 1 pkt 3 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] uchwalonego przez Senat [...] uchwałą nr 368 z dnia 30 kwietnia 2019 r. (ze zm.), dalej "Regulamin".
Uzasadniając wydaną decyzję Rektor wskazał na wstępie, że postępowanie w sprawie na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 poz. 1842 ze zm.), art. 61 § 1 k.p.a. oraz § 25 ust. 1 pkt. 3 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] uchwalonego przez Senat [...] uchwałą nr 127 z dnia 24 kwietnia 2012 r. (ze zm.), dalej "stary Regulamin", zostało wszczęte z urzędu 23 lutego 2018 r., o czym zawiadomiono skarżącą. Przyczyną jego wszczęcia było niezaliczenie przez studentkę semestru. W trakcie rozmowy, jaka odbyła się w dniu 28 lutego 2018 r. w siedzibie Wydziału Prodziekan Wydziału [...] ds. Studenckich i Kształcenia przypomniał, iż skarżąca otrzymała dwa razy zgodę na przedłużenie sesji egzaminacyjnej (do dnia 31 października 2017 r. i do dnia 30 listopada 2017 r.), a także urlop krótkoterminowy (wsteczny od dnia 23 października do dnia 8 grudnia 2017) oraz nadzwyczajne przedłużenie sesji do dnia 15 grudnia 2017 r., co nie jest powszechnie praktykowane i wskazuje na dobrą wolę władz dziekańskich Wydziału [...]. Prodziekan zaproponował studentce powtarzanie semestru drugiego, na co nie wyraziła ona zgody. Nie zechciała także przyjąć zawiadomienia o wszczęciu postępowania mającego na celu skreślenie skarżącej z listy studentów. W związku z tym zawiadomienie doręczono pocztą w dniu 6 marca 2018 r.
W odpowiedzi na zawiadomienie skarżąca złożyła wniosek o wyznaczenie terminów egzaminów komisyjnych z modułów: historia muzyki, dyrygowanie z czytaniem partytur, emisja głosu, język francuski lub wyznaczenie indywidualnego toku nauczania oraz o przeprowadzenie dowodów z jej przesłuchania i z dokumentacji medycznej. Prodziekan pismem z dnia 20 marca 2018 r. obszerne uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że nie widzi możliwości wyznaczenia kolejnych terminów zaliczeń komisyjnych. Podtrzymał jednocześnie propozycję powtarzania semestru drugiego.
Następnie decyzją Dziekana Wydziału [...] z dnia 11 kwietnia 2018 r. orzeczono o skreśleniu skarżącej z listy studentów semestru drugiego kierunku [...] w zakresie [...] (studia stacjonarne pierwszego stopnia) w roku akademickim 2016/2017 z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca domagała się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub umorzenia postępowania w sprawie. Zarzuciła organowi szereg uchybień procesowych, w tym doręczenie kwestionowanej decyzji bezpośrednio jej zamiast umocowanemu w sprawie pełnomocnikowi.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Rektor decyzją z dnia 24 maja 2018 r. uchylił zaskarżone rozstrzygniecie Dziekana i przekazał organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania.
20 sierpnia 2018 r. wpłynęło do Dziekana pismo pełnomocnika skarżącej z wnioskiem o wyznaczenie egzaminów komisyjnych, natomiast 17 września 2018 r. wpłynął wniosek skarżącej o wyznaczenie terminów egzaminów komisyjnych. Dziekan Wydziału [...], po zasięgnięciu opinii Dyrektora [...], przychylił się do wniosku i wyznaczył terminy zaliczeń komisyjnych. W dniu 29 października 2018 r. odbyło się zaliczenie komisyjne modułu Historia muzyki. Zaliczenie polegało na rozpoznaniu 10 przykładów muzycznych. Studentka uzyskała 13 punktów na 30 możliwych do uzyskania, co stanowiło mniej niż połowę maksymalnej punktacji i zgodnie z przyjętą zasadą nie kwalifikowało się do otrzymania oceny pozytywnej. Z kolei 31 października 2018 r. miało odbyć się zaliczenie komisyjne modułów Emisja głosu oraz Dyrygowanie z czytaniem partytur, jednakże skarżąca poinformowała telefonicznie dziekanat o zdarzeniu losowym (pożar domu), które uniemożliwił jej przybycie na zaliczenia. 8 listopada 2018 r. miało odbyć się zaliczenie komisyjne modułu Język francuski, na które studentka się nie stawiła, nie usprawiedliwiła swojej nieobecności i nie uprzedziła o niej. Natomiast w dniu 14 listopada 2018 r. do dziekanatu wpłynęło pismo pełnomocnika studentki zawierające prośbę o wyznaczenie nowych terminów egzaminów z uwagi na zdarzenie losowe, które uniemożliwiło jej uczestnictwo w egzaminach. Dziekan przychylił się do prośby skarżącej i wyznaczył nowe terminy egzaminów komisyjnych, uwzględniając czas na zgromadzenie nowych materiałów niezbędnych do nauki.
Dnia 10 stycznia 2019 r. odbyło się zaliczenie komisyjne modułu Język francuski. Zgodnie z sylabusem warunkiem zaliczenia modułu było zaliczenie trzech testów śródsemestralnych. Minimum wymagane do zaliczenia to 60%. Studentka uzyskała następujące wyniki: - test kompetencyjny (Dossier 3+ Dossier 4) : 9/25p, 36% - ocena niedostateczna - test wiedzowy (Dossier 3) : 48/60 pkt, 80% - ocena dobry - test wiedzowy (Dossier 4) : 23/60 pkt, 38% - ocena niedostateczna Wynik ogólny zaliczenia komisyjnego: niedostateczny.
Dnia 15 stycznia 2019 r. odbyło się zaliczenie modułu Emisja głosu. Zaliczenie polegało na sprawdzeniu umiejętności praktycznych. Zgodnie z wymogami sylabusa studentka miała zaprezentować trzy utwory wokalne. Komisja uznała wynik egzaminu za pozytywny i wystawiła ocenę dostateczną. W tym samym dniu odbyło się także zaliczenie modułu Dyrygowanie z czytaniem partytur. Zaliczenie polegało na sprawdzeniu umiejętności praktycznych. Komisja uznała wynik zaliczenia za niedostateczny, uzasadniając ocenę dużymi brakami i uchybieniami w technice dyrygowania, a także brakiem wiedzy dotyczącej sylwetki kompozytora i autora tekstu w utworze 1, słabym opanowaniem partytury, błędną realizacją zapisu rytmicznego i melodycznego, niewystarczającą techniką dyrygowania w utworze 2. W utworze 3 realizacja partytury na fortepianie w stopniu niewystarczającym, zły odczyt linii melodycznej głosem, pomimo kilkukrotnych powtórzeń. W utworze 4 technika dyrygowania nie odzwierciedlała zapisu partytury, studentka nie posiadała też podstawowych informacji o kompozytorze i autorze tekstu. W związku z powyższym komisja nie miała podstaw do wystawienia oceny pozytywnej.
20 lutego 2019 r. wpłynęło do Dziekana Wydziału [...] pismo pełnomocnika skarżącej w którym wskazano, że o wynikach zaliczeń zdecydowały względy nie merytoryczne. W ocenie pełnomocnika wyniki zaliczeń zostały z góry ustalone. W związku z tymi zarzutami Prodziekan ds. Studenckich i Kształcenia przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, że za poprawność przebiegu każdego zaliczenia odpowiadała trzyosobowa komisja składająca się z wysokiej klasy specjalistów danej dziedziny. Procedura została przeprowadzona właściwie pod względem merytorycznym, co zostało udokumentowane szczegółowym opisem w protokołach sporządzonych bezpośrednio po każdym zaliczeniu. Studentka została poinformowana w sposób wyczerpujący o efektach poszczególnych zaliczeń, miała także możliwość wglądu do testów. Miała także możliwość zaproszenia na komisyjne zaliczenie przedstawiciela organu samorządu studenckiego, opiekuna roku lub grupy ćwiczeniowej, czy rzecznika praw studenta, jednakże z tego prawa nie skorzystała. Przewodniczący komisji zaliczeniowych zgodnie oświadczyli, iż nie ma żadnych przesłanek do tego, by sądzić, że o wyniku zaliczeń w jakikolwiek sposób decydowały względy nie merytoryczne.
Decyzją z dnia 29 marca 2019 r. decyzją wydaną na podstawie art. 108 ust. 2 pkt.3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 poz. 1668 z późn. zm.), art. 104 k.p.a. oraz § 25 ust. 1 pkt. 3 starego Regulaminu ponownie orzeczono o skreśleniu studentki z listy studentów semestru drugiego kierunku [...] w zakresie [...] (studia stacjonarne pierwszego stopnia) w roku akademickim 2017/2018 z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie.
Pismem z 19 kwietnia 2019 r. studentka odwołała się od tej decyzji.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Rektor decyzją z dnia 17 maja 2019 r. uchylił to rozstrzygniecie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji uznając, że skarżącej nie umożliwiono zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Rektor podzielił argument, że tym samym pozbawiono skarżącą czynnego udziału w sprawie i ograniczono jej inicjatywę dowodową.
Wykonując zalecenia wynikające z tej ostatniej decyzji Dziekan Wydziału [...] poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z kolei skarżąca złożyła wniosek o przesłuchanie jej w charakterze strony na okoliczność braku podstaw do jej skreślenia z listy studentów, a gdyby wniosek o przesłuchanie nie został uwzględniony - o dopuszczenie dowodu z nagrania na pendriv’e.
Rektor uzasadniając decyzję z dnia 12 listopada 2019 r. nr L.dz.313298 o skreśleniu skarżącej z listy studentów podkreślił, że skarżąca nie skorzystała z propozycji złożenia wniosku o urlop zdrowotny ani o powtarzanie semestru lecz złożyła kolejne wnioski o wyznaczenie nowych terminów egzaminów komisyjnych z udziałem przedstawiciela studentów. Jednak władze dziekańskie po uprzednim przychylnym uwzględnieniu wcześniejszych wniosków, w przypadku kolejnych zajęły negatywne stanowisko. Tym bardzie, że z wcześniejszych możliwości skarżąca należycie nie skorzystała, np. nie stawiła się na termin komisyjny zaliczenia języka francuskiego i nie zawiadomiła o tym uczelni. Zwrócono także uwagę na to, że skarżąca nie uczestniczyła w zajęciach semestru III, choć zgodnie z § 21 pkt. 5 Regulaminu Studiów "Student jest zobowiązany do uczestniczenia w zajęciach następnego semestru od jego początku bez względu na termin zaliczenia poprzedniego semestru". Podsumowując Rektor [...] stwierdził, ze skoro studentka nie zaliczyła trzech modułów, tj. historii muzyki, języka francuskiego i dyrygowania z czytaniem partytur, to zaistniały podstawy do jej skreślenia z listy studentów.
Od powyższej decyzji skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów sądowych oraz o uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. § 22 ust. 5 pkt 2 oraz ust. 3 Regulaminu poprzez niewłaściwe zastosowanie i wystawienie oceny końcowej modułów w oparciu o przesłanki niemerytoryczne, w sytuacji, gdy ocena końcowa modułów winna być oparta o weryfikację efektów uczenia się;
2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że egzamin komisyjny odbył się w prawidłowy sposób a skarżąca winna być skreślona z listy studentów;
3. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z nagrania oraz przesłuchania skarżącej, mimo istnienia takiego obowiązku obciążającego organ.
W uzasadnieniu skargi skarżąca w szczególności podniosła, że w jej ocenie egzamin z dyrygowania połączony z czytaniem partytury został przeprowadzony wadliwie, nie oceniono faktycznie jej wiedzy i umiejętności, a skupiono się na przebiegu jej studiów. W ocenie skarżącej wynik egzaminu był z góry przesądzony.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie dopatrzył się naruszenia przez organ uczelni przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Oceniając zasadność skreślenia skarżącej z listy studentów Sąd meriti stwierdził, że to przepisy starej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym miały zastosowanie w sprawie, stosownie do brzmienia art. 276 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, które zostały wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i do dnia wejścia jej w życie nie zostały zakończone, prowadzi się na zasadach dotychczasowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt administracyjnych, w tym także uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie w sprawie bezsprzecznie zostało wszczęte przed dniem 1 października 2018 r. Skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o jego wszczęciu zawiadomieniem z 23 lutego 2018 r. Z kolei wydając zaskarżoną decyzję organ powinien był orzekać na podstawie starej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Stwierdzone uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy bowiem obecne brzmienie przepisów dotyczących skreślenia studenta z listy studentów jest niemalże identyczne w zakresie zamkniętego wyliczenia przyczyn zarówno obligatoryjnego jak i fakultatywnego skreślenia studenta z listy studentów uczelni. Przepis art. 108 nowej ustawy nie wskazuje natomiast podmiotu uprawnionego do dokonania tej czynności. Sąd meriti wskazał, że w powołanym art. 190 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym określone zostały przesłanki obligatoryjne i fakultatywne skreślenia z listy studentów. Zgodnie z art. 190 ust. 2 tej ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku:
1) stwierdzenia braku postępów w nauce;
2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;
3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów;
4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.
Jednocześnie kwestie skreślenia z listy studentów doprecyzowuje szczegółowo, Regulamin studiów, ustalony odrębnie dla każdej uczelni.
W ocenie Sądu meriti zarzuty skargi dotyczyły w istocie sposobu przeprowadzenia zaliczenia z dyrygowania i czytania partytury. Nie było sporne to, że skarżąca podjęła studia stacjonarne w roku akademickim 2016-2017. Na koniec drugiego semestru nie zaliczyła czterech modułów. Ostatecznie wyznaczono skarżącej terminy komisyjnych zaliczeń (po ich uprzedniej zmianie na wniosek skarżącej) w październiku 2018 r. – Historia muzyki i w styczniu 2019 r. Język francuski, Emisja głosu oraz Dyrygowanie z czytaniem partytury.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w myśl art. 7 k.p.a. organy administracji w toku postępowania stoją na straży praworządności i winny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosowanie do art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast z art. 11 k.p.a. wynika jednoznaczny obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji powyższych zasad winno być zaś uzasadnienie decyzji, zawierające wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. W doktrynie podnosi się przy tym, iż decyzje administracyjne powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać zatem, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych oraz dokonał oceny tych materiałów. Decyzja o skreśleniu z listy studentów ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi skreślić studenta. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe zapatrywania Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z protokołu zaliczenia komisyjnego z Historii muzyki wynika, ze na 30 możliwych punktów skarżąca otrzymała 13, przy minimum zaliczeniowym 15. Zatem nie zaliczyła tego modułu. Z kolei z protokołu zaliczenia komisyjnego Języka francuskiego z 10 stycznia 2019 r. wynika, że skarżąca otrzymała ocenę niedostateczną. Zatem i w tym przypadku nie zaliczyła modułu. W toku postępowania skarżąca nie podważyła tych wyników. Nie zakwestionowała także wyniku z modułu – Emisja głosu, bowiem to komisyjne zaliczenie uzyskała. Wreszcie z komisyjnego zaliczenia z Dyrygowania z czytaniem partytury skarżąca także otrzymała wynik niedostateczny. Przy czym w jej ocenie zwłaszcza wynik tego egzaminu był z góry przesądzony, z kolei organy nie przeprowadziły dowodu z jej przesłuchania, by mogła ten fakt wykazać.
W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca niewątpliwie miała sposobność zaliczenia drugiego semestru studiów stacjonarnych i to sposobność stworzyły jej władze uczelni. Niewątpliwie zaś skarżąca nie zaliczyła zaliczeń przeprowadzonych w najbardziej zobiektywizowanej formie, czy w formie testów, w dużej części zawierających odpowiedzi zero - jedynkowe. W ocenie Sądu meriti trudno w takim przypadku zarzucić komisji uprzedzenie czy ustalenia z góry wyniku takiego egzaminu, skoro karta wypełniania jest własnoręcznie przez zdającego. Już dwa niezaliczone moduły dawały podstawę do skreślenia skarżącej z listy studentów, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca nie chciała skorzystać z innych możliwości, jak np. powtarzanie semestru (nie złożyła bowiem stosownego wniosku). Lektura akt administracyjnych nie skłania do konstatacji, że to organy przyczyniły się do powstałej sytuacji po stronie skarżącej studentki. Odnosząc się do kwestii zaliczenia modułu – Dyrygowanie z czytaniem partytury, w stosunku do którego to egzaminu skarżąca zgłasza najwięcej uwag, Sąd pierwszej instancji podniósł, że organ w sposób trafny odebrał wyjaśnienia od komisji egzaminacyjnej. Zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca w enigmatyczny sposób zarzuciła komisji stronniczość a władzom Wydziału Artystycznego, że to z ich winy nie zaliczyła komisyjnych zaliczeń. Z kolei we wniosku o jej przesłuchanie w charakterze strony jako tezę dowodową wskazano brak okoliczności uzasadniających skreślenie jej z listy studentów. Wniosek złożono, kiedy wyniki zaliczeń były już znane. Sąd meriti podkreślił, że skarżąca, która od jesieni 2017 r. domagała się umożliwienia jej odbycia zaliczeń, także komisyjnych, miała dość czasu by się do nich przygotować, zwłaszcza do zaliczeń z Języka francuskiego, Emisji głosu i Dyrygowania z czytaniem partytury. Bowiem to na jej wniosek terminy z końca października 2018 r. zostały przeniesione na styczeń 2019 r. Nadto analiza protokołu z zaliczenia modułu Dyrygowanie z czytaniem partytury i testu z Historii muzyki, którego skarżąca nie zaliczyła pozwala na wniosek, że zapis w protokole z zaliczenia Dyrygowania o nieznajomości kompozytorów, których utworami dyrygowała skarżąca lub których partytury czytała jest zbieżny z wynikami testu z Historii muzyki wskazującymi na słabą znajomość tej historii, tj. kompozytorów i utworów. Trudno w tej sytuacji zarzucić egzaminatorom stronniczość. To, że w trakcie egzaminu zwrócono uwagę na przebieg studiów skarżącej, który przecież doprowadził skarżącą do zaliczeń komisyjnych także, w ocenie Sądu pierwszej instancji nie stanowi o stronniczości egzaminatorów.
Sąd pierwszej instancji podkreślił dalej, że w świetle art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia. Z kolei z art. 78 § 1 k.p.a. wynika, że na żądanie strony należy dopuścić dowód, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy a nie jej brak. Celem dowodu nie jest polemika z organem. Zatem, skoro skarżąca chciała wykazywać bark przesłanek do jej skreślenia z listy studentów, to taki wniosek nie mieścił się w dyspozycji art. 78 § 1 k.p.a. Sam fakt wyznaczenia terminów zaliczeń i powiadomienia o tym skarżącej był organom znany. Jeżeli zamiarem skarżącej było wykazywanie zmanipulowania wyników komisyjnych zaliczeń, to należało sformułować precyzyjnie tezę dowodową, wskazującą na czym ta manipulacja mogła polegać. Takiego wniosku skarżąca jednak nie złożyła. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy - w ocenie Sądu pierwszej instancji - nie budziło wątpliwości, że kontrolowana decyzja nie nosi znamion dowolności i została oparta na prawidłowo zgromadzonym, a następnie ocenionym materiale dowodowym. Sąd meriti wskazał, że rozumie brak akceptacji dla rozstrzygnięcia Rektora. Niemniej sądy administracyjne kontrolują zgodność z prawem działalności organów administracji publicznej i w swoim orzekaniu nie mogą uwzględniać innych kryteriów. Wydana w tej sprawie decyzja prawa nie narusza, dlatego też Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o jej uchylenie nie mógł zostać uwzględniony. Niezaliczenie semestru lub roku w określonym terminie stanowić może podstawę do skreślenia z listy studentów, jeżeli studentowi nie przysługuje już prawo zaliczenia danego przedmiotu w innym terminie. W realiach sprawy organ, w sposób nie budzący wątpliwości wykazał, że tzw. ostatnią deską ratunku były dla skarżącej egzaminy komisyjne. Próba zaliczenia trzech zakończyła się niepowodzeniem. W tej sytuacji organ miał prawo podjąć decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Decyzja ta jest logiczną konsekwencją oceny materiału dowodowego, w tym braku możliwości kontynuowania studiów na warunkach przewidzianych w Regulaminie Studiów. Brak jest także podstaw prawnych po potraktowania skarżącej na innych, nie wynikających z Regulaminu, zasadach.
Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy:
1. art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie w efekcie skreślenia skarżącej z listy studentów, mimo braku ku temu podstaw, jak również niedochowania przez organy uczelni w sposób należyty procedur administracyjnych sprawdzających czy faktycznie istniały przesłanki skreślenia skarżącej z listy studentów, oraz nieuwzględnienie w trakcie postępowania argumentów podnoszonych przez skarżącą;
2. § 22 ust 5 pkt 2 oraz § 22 ust 3 Regulaminu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wystawienie oceny końcowej modułów w oparciu o przesłanki niemerytoryczne, w sytuacji kiedy ocena końcowa modułów winna być oparta o weryfikacje uczenia się na tym samym poziomu wiedzy;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to
1) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd przy orzekaniu istotnej części akt sprawy oraz twierdzeń skarżącej, w szczególności tych które odnoszą się do przyczyn niezawinionych przez skarżącą niezaliczenia egzaminów, okoliczności niestawienia się na wyznaczonych terminach, każdorazowego ich usprawiedliwiania, składanych wniosków. Dodatkowo również, pominięcie okoliczności potwierdzających, iż egzaminy skarżącej nie zostały zaliczone z innych powodów, aniżeli merytoryczne braki w wiedzy, odgórnego przyjęcia władz uczelni o niezaliczeniu egzaminu. Co więcej, poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, w szczególności poprzez bezkrytyczne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego, który Rektor [...] ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wszystkich okoliczności sprawy i bez jego właściwej oceny;
2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) P.p.s.a poprzez oddalenie skargi, jak również błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mimo rażącego naruszenia przez organ zarówno przepisów prawa, jak również zasad współżycia społecznego, a co więcej w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organu naruszało istotnie przepisy postępowania. Sąd pierwszej instancji akceptując działanie organu nie zauważył, że rażąco naruszono:
a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób rażąco odbiegający od zasad przyjętych w tychże przepisach, jak również przerzucanie na skarżącą negatywnych konsekwencji wynikających z zaniedbań pracowników organów uczelni, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że egzamin komisyjny odbył się w sposób prawidłowy, a skarżąca winna zostać skreślona z listy studentów;
b) art 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z nagrania oraz przesłuchania skarżącej, mimo istnienia obciążającego organ obowiązku w tym zakresie. Uznania że teza dowodowa sformułowana została w sposób nieprawidłowy, podczas gdy okoliczność wnioskowanych dowodów w zakresie zmanipulowania wyników komisyjnych zaliczeń podnoszona była od samego początku postępowania;
c) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, nieuwzględnienia usprawiedliwień przedłożonych przez skarżącą, uniemożliwienia zaliczenia egzaminów w innych terminach, pomimo iż dotychczasowa niemożność ich zaliczenia wynikała z przyczyn od niej niezależnych, jak również utrudnianie dostępu do źródeł uczelni (platforma do nauki została zablokowana).
3) art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez oparcie przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia w sprawie na materiale dowodowym zgromadzonym wyłącznie przez organ pomimo, że nie jest to materiał wyczerpujący i pozwalający na rozstrzygnięcie zgodnie ze stanem rzeczywistym.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie decyzji organu, gdyż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od Rektora na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna usprawiedliwionych podstaw nie zawiera.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W przypadku, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt II.1 – 3 petitum skargi kasacyjnej, a mające za przedmiot naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4, art. 3 w zw. z art.134 § 1 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Należy wskazać, że o naruszeniu art. 3 § 1 P.p.s.a., który wyznacza zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie kryterium innym aniżeli zgodność z prawem (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2014 r.; sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji - po zbadaniu zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, czyli zastosował jeden ze środków przewidzianych w tej ustawie. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanego przepisu w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony skarżącej kasacyjnie. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji art. 3 § 1 P.p.s.a. (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r.; sygn. akt I OSK 2074/13). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej czy reprezentowany skarżący kasacyjnie nie zgadza się z oceną ustalonego stanu faktycznego i prawnego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji nie oznacza, że doszło do naruszenia wskazanej regulacji.
Odnośnie naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. wskazać należy, że regulacja ta mogłaby być naruszona, gdyby Sąd pierwszej instancji zastosował nieznany ustawie środek dowodowy lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że podstawą orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie były akta administracyjne przedstawione przez Rektora [...]. Nie można zatem skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że orzekł pomijając część akt sprawy, względnie w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania na podstawie innego materiału niż ten zawarty w aktach sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Okoliczność, że ocena dokumentacji przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji nie odpowiada oczekiwaniom skarżącej kasacyjnie, nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia wskazanego przepisu.
Za niezasadny poczytać również należy zarzut naruszenia art.134 § 1 P.p.s.a. Na podstawie art. 134 § 1 in principio P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zobligowany był rozstrzygnąć sprawę w jej granicach limitowanych skargą na decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów wydaną przez Rektora i tak też uczynił.
Z kolei zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Mając na uwadze powyższe rozważania o charakterze ogólnym należy wskazać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera dogłębne przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami, a konstrukcja uzasadnienia sprawia, że zaskarżony wyrok poddaje się w pełni kontroli sądowoadministracyjnej. Należy podkreślić, że podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 1696/11). Funkcja uzasadnienia orzeczenia wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Podkreślenia przy tym wymaga, że brak szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi - co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca - nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Przedstawienie stanu sprawy (podobnie jak i zarzutów skargi, stanowisk pozostałych stron oraz wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia) ma być w świetle art. 141 § 4 P.p.s.a. "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1801/06). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji w sposób kompletny odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skreślenia z listy studentów, przedstawiając w sposób dogłębny aspekty związane z przeprowadzeniem i wynikami tzw. zaliczeń komisyjnych, których wynik rzutował na decyzję w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów jak i czynności organów uczelni ukierunkowane na umożliwienie skarżącej kontynuacji studiów.
Uznanie w reasumpcji, że decyzja Rektora była aktem zgodnym z prawem obligowała Sąd pierwszej instancji do wydania wyroku z odwołaniem się do art. 151 P.p.s.a. Przepis ten ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Przepis art. 151 P.p.s.a. - sam w sobie - może być naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie - wydaje orzeczenie uwzględniające skargę, lub też odwrotnie, gdy zachodzi sprzeczność między stanowiskiem sądu zawartym w uzasadnieniu a treścią sentencji wyroku. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż analiza akt administracyjnych nie pozwala na konstatację, że organ, który wydał zaskarżoną decyzję naruszył art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wskazane w treści zarzutu kasacyjnego opisanego w pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej.
Skoro zatem w skardze kasacyjnej nie podniesiono skutecznie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to jest zarzutów, za pomocą których można kwestionować ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej zobligowany był przyjąć - jako niezakwestionowany - punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte i przedstawione przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się finalnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego (naruszenie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 22 ust. 3 i ust. 5 pkt 2 Regulaminu studiów) podnieść należy, że zarzuty te są niezasadne. Po pierwsze należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjął w sposób prawidłowy, że podstawę do wydania decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów stanowił art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym a nie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Nadto Sąd pierwszej instancji w dogłębny sposób omówił kwestie związane z przeprowadzeniem tzw. zaliczeń komisyjnych i uzyskane przez skarżącą oceny.
Ponadto wymaga podkreślenia, że skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez ich "niewłaściwe zastosowanie" odniosła się do okoliczności faktycznych sprawy. Wskazując na opisaną w art. 174 pkt 1 P.p.s.a drugą postać naruszenia prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest z kolei do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny sprawy - jak wskazano powyżej - został przez organ ustalony zgodnie z regułami określonymi w k.p.a. Organ był zatem uprawniony do tego aby skreślić skarżącą z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie na podstawie opisanej wyżej regulacji materialnoprawnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji, o oddaleniu skargi kasacyjnej.