III OSK 3986/21
Podsumowanie
NSA uchylił wyrok WSA i decyzje administracyjne dotyczące należności pieniężnych dla żołnierza zwalnianego ze służby, uznając, że przy ich obliczaniu należy uwzględnić nowsze stawki uposażenia i nabyte dodatki.
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego zwalnianego ze służby, któremu odmówiono przyznania pełnych należności pieniężnych (odprawy, ekwiwalentu za urlop) obliczonych według aktualnych stawek uposażenia. Organy administracji i WSA uznały, że podstawą wymiaru tych należności jest uposażenie należne na poprzednio zajmowanym stanowisku, według stawek obowiązujących w dacie zajmowania tego stanowiska. NSA uchylił te rozstrzygnięcia, stwierdzając, że błędna jest wykładnia pojęcia 'uposażenie należne', które powinno być obliczane według stawek obowiązujących w dacie zwolnienia ze służby, uwzględniając nabyte prawa, w tym dodatek za długoletnią służbę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni dotyczącą należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Spór dotyczył sposobu obliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i odprawy po zwolnieniu ze służby. Żołnierz został zwolniony w okresie 12 miesięcy od objęcia wyższego stanowiska służbowego, co zgodnie z art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, powodowało ustalenie podstawy wymiaru należności na podstawie uposażenia z poprzednio zajmowanego stanowiska. Organy administracji i WSA uznały, że 'uposażenie należne' oznacza uposażenie faktycznie wypłacane na poprzednim stanowisku, według stawek obowiązujących w dacie zajmowania tego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny uznał tę wykładnię za błędną. Sąd podkreślił, że pojęcie 'należne' oznacza 'przysługujące' i powinno być ustalane według stawek obowiązujących w dacie zwolnienia ze służby, uwzględniając grupę uposażenia przypisaną do poprzedniego stanowiska, ale według aktualnych przepisów. NSA wskazał, że stosowanie stawek obowiązujących uprzednio, a także nieuwzględnianie nabytego dodatku za długoletnią służbę, narusza zasady ochrony praw słusznie nabytych (art. 2 Konstytucji RP) oraz ratio legis przepisów dotyczących uposażeń żołnierzy. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje administracyjne, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'uposażenie należne' oznacza uposażenie przysługujące żołnierzowi według stawek obowiązujących w dacie zwolnienia ze służby, z uwzględnieniem grupy uposażenia przypisanej do poprzedniego stanowiska, a nie uposażenie faktycznie wypłacone na poprzednim stanowisku według nieobowiązujących już stawek.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wykładnia organów i WSA, zgodnie z którą 'uposażenie należne' to uposażenie faktycznie wypłacone na poprzednim stanowisku według dawnych stawek, jest błędna. 'Należne' oznacza 'przysługujące', a wysokość uposażenia jest uzależniona od grupy uposażenia i stawek obowiązujących w dacie zwolnienia, co wynika z przepisów prawa i zasady ochrony praw nabytych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 97a
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Podstawa wymiaru należności (odprawa, ekwiwalent za urlop) w przypadku zwolnienia ze służby w ciągu 12 miesięcy od objęcia wyższego stanowiska służbowego lub stanowiska o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia, jest ustalana przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. 'Uposażenie należne' oznacza uposażenie według stawek obowiązujących w dacie zwolnienia ze służby, a nie uposażenie wypłacone na poprzednim stanowisku według dawnych stawek.
u.s.w.ż.z. art. 94
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 95
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Pomocnicze
u.s.w.ż.z. art. 78 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe.
u.s.w.ż.z. art. 71 § ust. 2
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przeciętne uposażenie żołnierzy zawodowych stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość określa ustawa budżetowa.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ administracji stosuje się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez NSA.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony praw słusznie nabytych.
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia pojęcia 'uposażenie należne' przez organy i WSA, które powinno być ustalane według stawek obowiązujących w dacie zwolnienia ze służby, a nie według stawek z poprzedniego stanowiska. Naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych (art. 2 Konstytucji RP) poprzez stosowanie nieobowiązujących już stawek uposażenia i nieuwzględnianie nabytego dodatku za długoletnią służbę.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów i WSA, że podstawą wymiaru należności jest uposażenie faktycznie wypłacone na poprzednim stanowisku według stawek obowiązujących w dacie zajmowania tego stanowiska.
Godne uwagi sformułowania
podstawa wymiaru należności ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym pojęcie 'uposażenie należne' to uposażenie, które przysługiwało żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku, w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami i zostało mu wypłacone ustawodawca posługuje się znamieniem czasownikowym 'należne' a nie 'wypłacone' 'Należne' zgodnie z definicją słownika języka polskiego to 'przysługujący', 'należący się' ratio legis tej instytucji prawa jest zgoła odmienne zasada ochrony praw słusznie nabytych
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Arkadiusz Windak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących należności pieniężnych dla żołnierzy zawodowych zwalnianych ze służby, zwłaszcza w kontekście art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, oraz zasady ochrony praw słusznie nabytych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych zwalnianych ze służby w określonym terminie po awansie na wyższe stanowisko służbowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansowych dla żołnierzy zwalnianych ze służby i zawiera istotną wykładnię przepisów, która może mieć wpływ na prawa nabyte żołnierzy. Jest to ciekawy przykład zastosowania zasady ochrony praw słusznie nabytych w praktyce.
“Żołnierzu, czy wiesz, jak obliczyć należności po zwolnieniu ze służby? NSA wyjaśnia!”
Sektor
obronność
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III OSK 3986/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Windak Teresa Zyglewska Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane II SA/Wa 43/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-25 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 330 art. 97a Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 43/20 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni z dnia 25 października 2019 r. nr 474/A/2019 w przedmiocie przyznania należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Regionalnego Centrum Informatyki w Krakowie z 12 lipca 2019 r., nr 138/2019, 2. zasądza od Dyrektora Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni na rzecz J. P. kwotę 857 (osiemset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 43/20, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni z 25 października 2019 r. nr 474/A/2019 w przedmiocie przyznania należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Regionalnego Centrum Informatyki w Krakowie decyzją z 12 lipca 2019 r. przyznał skarżącemu, żołnierzowi zawodowej służby wojskowej: - zgodnie z art. 95 pkt 2 w zw. z art. 97 oraz art. 97a ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 330 ze zm., zwana dalej: "u.s.w.ż.z."), ekwiwalent pieniężny za 57 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wysokości 57/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby - 15.852,27zł, - zgodnie z art. 95 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 2 pkt 2 u.s.w.ż.z. oraz § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 28 lutego 2014 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz.U. z 2014 r. poz. 355) dodatkowe uposażenie roczne za 2019 r. w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym otrzymanego w roku kalendarzowym, za który dodatkowe uposażenie roczne przysługuje - 572,98 zł, - zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz w związku z art. 97a u.s.w.ż.z. odprawę po dwudziestu dziewięciu latach nieprzerwanej służby w wysokości 600% kwoty uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby - 36.710,40 zł, - zgodnie z art. 95 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 1 i 3 u.s.w.ż.z. i § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 18 marca 2014 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2014r., poz. 411) gratyfikację urlopową za 2019 r. - 5.110 zł. - zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt. 4 u.s.w.ż.z. i § 5 w zw. z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 127, poz. 1325, ze zm.) stwierdził, że na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżącemu przysługuje nagroda jubileuszowa w wysokości 150% należnego uposażenia zasadniczego - 10.313,55zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżącego zwolniono z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z 17 sierpnia 2018 r. na podstawie art. 111 pkt 9 u.s.w.ż.z., z dniem 31 stycznia 2019 r. Skarżący objął 2 stycznia 2018 r. stanowisko służbowe szefa-grupy i został zaszeregowany do wyższej grupy uposażenia: U 12A. Skarżący przed zmianą ww. stanowiska pobierał uposażenie z grupy U 12 w wysokości 4.780 zł, z dodatkiem za długoletnią służbę wojskową w wysokości 28% kwoty należnego uposażenia zasadniczego, tj. w kwocie 1.338,40 zł. Skarżący wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej pismem z 26 lipca 2018 r. - przed upływem 12 miesięcy od objęcia wyższego stanowiska służbowego. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), art. 96 ust. 10 w zw. z art. 104 ust. 1 u.s.w.ż.z. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. decyzji, wskazaną na wstępie decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Regionalnego Centrum Informatyki w Krakowie z 12 lipca 2019 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 § 1 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący kwestionuje sposób interpretowania przez organ pojęcia "uposażenia należnego żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". Zdaniem organu błędne jest stanowisko skarżącego, że należne mu uposażenie na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym powinno uwzględniać zmiany wpływające na prawo do uposażenia, lub jego wysokość, powstałe w okresie od zwolnienia z poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego do ostatniego dnia pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podstawy prawnej do przyjęcia takiego wniosku nie zawiera art. 97a u.s.w.ż.z, w przeciwieństwie do art. 89 ust. 1 ww. ustawy, co oznacza, że ustawodawca celowo nie przewidział takiej możliwości. Decyzję tę skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie ww. decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżący kwestionował wysokość tylko tych świadczeń, które zostały obliczone z uwzględnieniem art. 97a u.s.w.ż.z. Jednak w ocenie Sądu art. 97a u.s.w.ż.z. miał zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Skarżącego zwolniono z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2019 r., a więc w okresie dwunastu miesięcy od objęcia stanowiska z wyższą grupą uposażenia. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, wedle którego podstawą wymiaru należności związanych ze zwolnieniem skarżącego ze służby wojskowej było uposażenie należne temu żołnierzowi zawodowemu na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, a organy prawidłowo uznały, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy wypełniał dyspozycję art. 97a u.s.w.ż.z. Sąd wyjaśnił, że pod pojęciem "uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym" rozumie uposażenie, które przysługiwało żołnierzowi i było mu wypłacane na poprzednio zajmowanym stanowisku, w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami. W rozpoznawanej sprawie było to zatem wynagrodzenie z grupy zaszeregowania U-12, a nie przyznawane skarżącemu od 2 stycznia 2018 r. wynagrodzenie z grupy zaszeregowania U:12A. Tym samym w ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały art. 97a u.s.w.ż.z., co wynikało wprost z decyzji skarżącego o odejściu z zawodowej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia. Sąd dodał, że organom nie pozostawiono żadnego luzu decyzyjnego w zakresie zastosowania art. 97a u.s.w.ż.z., wobec czego skarga była bezzasadna. Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1. art. 97a w zw. z art. 94 i art. 95 u.s.w.ż.z. przez ich błędną wykładnię, 2. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 97a u.s.w.ż.z. oraz rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że stosownie do treści art. 97a u.s.w.ż.z. podstawę wymiaru należności ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Z treści przywołanego przepisu nie wynika by ustawodawca wymagał ziszczenia się przesłanki "wypłaty świadczenia" na poprzednio zajmowanym stanowisku. "Należne" zgodnie z definicją słownika języka polskiego to "przysługujący", "należący się". Ustawodawca w przywołanym przepisie precyzuje również, że uposażenie to ma "przysługiwać"/"należeć się" "na poprzednio zajmowanym stanowisku", a więc wedle grupy uposażenia, do której stanowisko zostało przypisane. Powyższe wynika z brzmienia przywołanego już art. 78 ust. 1 u.o.s.w.ż.z., który to wprost uzależnia wysokość uposażenia od grupy uposażenia a nie od stawki. Grupy uposażenia zostały określone przez Ministra Obrony Narodowej w rozporządzeniu dla poszczególnych stopni etatowych, z uwzględnieniem zróżnicowania w zależności od rangi stanowiska, zakresu wykonywanych zadań służbowych, ponoszonej odpowiedzialności i wymaganych kwalifikacji. Skoro ustawodawca nakazuje różnicować wysokość uposażenia wedle grup uposażenia to nie sposób uznać za zasadne różnicowanie tych samych uposażeń również wedle stawek, w tym stawek które niegdyś obowiązywały, albowiem ratio legis tej instytucji prawa jest zgoła odmienne. W ocenie strony stawki wyznaczają poziom godnej rekompensaty za świadczenie służby czynnych żołnierzy, zaś kwota bazowa jest identyczna dla wszystkich żołnierzy. Wobec powyższego zdaniem skarżącego kasacyjnie jako niezasadne uznać należy różnicowanie sytuacji czynnych żołnierzy przez zastosowanie różnych stawek, skoro sam ustawodawca stosowania takowych różnic nie przewidział. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Wbrew twierdzeniu Sądu I instancji (ze str. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) w sprawie nie jest "kwestionowana możliwość zastosowania przez organy administracyjne obu instancji przepisu art. 97a u.s.w.ż.z.". Skarżący nie neguje zastosowania art. 97a u.s.w.ż.z. do ustalenia przysługujących mu odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Kwestionuje natomiast wykładnię tego przepisu dokonaną przez organy i zaakceptowaną przez Sąd I instancji, tj. wykładnię pojęcia "uposażenia należnego żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". Skarżący uważa, że przy ustaleniu wysokości odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop należy zastosować stawkę uposażenia obowiązującą dla grupy uposażenia U 12 (na zajmowanym przez niego uprzednio stanowisku służbowym) z dnia odejścia ze służby tj. 5280 zł miesięcznie a nie jak przyjęły organy i Sąd I instancji stawkę uposażenia obowiązującą dla grupy uposażenia U 12 w dniu sprzed jego awansu na wyższe stanowisko służbowe tj. 4780 zł miesięcznie. Stanowisko skarżącego jest zasadne. Sąd I instancji akceptując stanowisko organów wojskowych oparte na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1334/16 przyjął, że pojęcie "uposażenia należnego żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym", o którym mowa w art. 97a u.s.w.ż.z., "to uposażenie, które przysługiwało żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku, w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami i zostało mu wypłacone". Zauważyć tu trzeba, że WSA w Szczecinie nie wskazał żadnej argumentacji przemawiającej za taką wykładnią tego pojęcia, w szczególności, że jest to uposażenie już "wypłacone". Konsekwencją przyjęcia przez Sąd I instancji jako podstawy ustalania należności przysługujących skarżącemu uposażenia, które mu wypłacono na poprzednio zajmowanym stanowisku, było uznanie żądań skarżącego za niezasadne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia pojęcia "uposażenia należnego żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym", przyjęta przez organy i Sąd I instancji nie jest prawidłowa. Z treści art. 97a u.s.w.ż.z. nie wynika, że należne uposażenie to uposażenie, które zostało żołnierzowi "wypłacone" na poprzednim stanowisku. Zgodnie z art. 97a u.s.w.ż.z., "w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia, podstawę wymiaru należności, o których mowa w art. 94 i art. 95 pkt 1 i 2, ustala się przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". Skarżący nie neguje zastosowania art. 97a u.s.w.ż.z. do oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie, ale kwestionuje sposób interpretowania przez organ pojęcia "uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". Świadczenia, o których mowa w art. 94 i art. 95 pkt 2 to odprawa i ekwiwalent za niewykorzystany urlop, tj. te, o których wysokość toczy się spór w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 71 ust. 2 u.s.w.ż.z. "przeciętne uposażenie żołnierzy zawodowych stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość określa ustawa budżetowa", natomiast art. 78 ust. 1 u.s.w.ż.z. stanowi, że "wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Jak trafnie wskazuje autor skargi kasacyjnej, dokonując wykładni art. 97a u.s.w.ż.z. zauważyć należy, że ustawodawca posługuje się znamieniem czasownikowym "należne" a nie "wypłacone" jak przyjął za organami Sąd I instancji. "Należne" zgodnie z definicją słownika języka polskiego to "przysługujący", "należący się". Pojęcie "przysługiwać" rozumieć należy jako "należeć się komuś z tytułu ustawy, prawa, przywileju itp." (tak w internetowym Słowniku Języka Polskiego PWN- http://sjp.pwn.pl). Ustawodawca w wykładanym przepisie precyzuje również, że uposażenie to ma należeć się (przysługiwać) na poprzednio zajmowanym stanowisku, a więc wedle grupy uposażenia, do której stanowisko zostało przypisane. Powyższe wynika z brzmienia przywołanego już art. 78 ust. 1 u.s.w.ż.z., który wprost uzależnia wysokość uposażenia od grupy uposażenia a nie od stawki. Grupy uposażenia zostały określone w rozporządzeniach Ministra Obrony Narodowej dla poszczególnych stopni etatowych, z uwzględnieniem zróżnicowania w zależności od rangi stanowiska, zakresu wykonywanych zadań służbowych, ponoszonej odpowiedzialności i wymaganych kwalifikacji. Przed awansem skarżącego na wyższe stanowisko było to rozporządzenie z 28 grudnia 2016r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2016r. poz. 2278). Natomiast na dzień zwolnienia skarżącego ze służby było to rozporządzenie z 22 stycznia 2019r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019r., poz. 135). Należne uposażenie staje się należne z ustawy gdy spełnione zostaną warunki i nadejdzie termin wypłaty świadczeń, który wynika z przepisów prawa. Skoro zatem w określonej dacie spełniły się warunki do zastosowania art. 97a u.s.w.ż.z., to również ta data jest datą, w którym świadczenie, o którym mowa w art. 97a u.s.w.ż.z. stało się należne. Skoro stało się należne w określonej dacie to winno być ustalone, czego sam ustawodawca wymaga, w tej dacie (dacie ustalania) – na podstawie przepisów prawa mających zastosowanie dla danej grupy uposażenia, a nie przepisów prawa, które niegdyś obowiązywały. Skoro przywołane przepisy wskazują, że ustawodawca nakazuje różnicować wysokość uposażenia wedle grup uposażenia, to nie sposób uznać za zasadne różnicowanie tych samych uposażeń również wedle stawek, w tym stawek, które obowiązywały niegdyś, albowiem ratio legis tej instytucji prawa jest zgoła odmienne. W powyższym zakresie zauważyć należy, że stawki uposażenia zasadniczego dla poszczególnych grup uposażenia wiążą się nierozerwalnie z kwotą bazową (art. 78 ust. 5 u.s.w.ż.z.). Kwota bazowa jest zaś ustalana ustawą budżetową. Zaś wielokrotność kwoty bazowej uwzględniać powinna prestiż zawodu żołnierza zawodowego, a także obowiązek Państwa zapewnienia żołnierzom zawodowym godnych warunków życia, umożliwiających oddanie się służbie Narodowi i Ojczyźnie rekompensując odpowiednio trud, ograniczenie i wyrzeczenia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. Skoro wysokość stawek ma określony cel w ustawie, to sprzecznym z ratio legis jest stosowanie tych stawek jako elementu różnicującego sytuację żołnierzy czynnych, skoro wedle ustawy stawki te nie mają takiego charakteru. Z ratio legis tej instytucji prawa wynika bowiem, że stawki wyznaczają poziom godnej rekompensaty za świadczenie służby przez czynnych żołnierzy, zaś kwota bazowa, która jest identyczna dla wszystkich tych żołnierzy. Wobec powyższego, jako niezasadne uznać należy różnicowanie sytuacji czynnych żołnierzy przez zastosowanie rożnych stawek, skoro ustawodawca stosowania takowych różnic nie przewidział (wobec czynnych żołnierzy). Co więcej stosowanie stawek obowiązujących uprzednio względem żołnierza zawodowego, który na skutek nieprzerwanego pełnienia obowiązków, nabył prawo do stosowania względem niego znowelizowanych stawek nowym rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 135) - jest sprzeczne zarówno z ratio legis przywołanej instytucji u.s.w.ż.z. ale również z art. 2 Konstytucji RP. Z art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest zasada ochrony praw słusznie nabytych. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ochronie tej podlegają wszelkie prawa nabyte niezależnie od podstawy ich nabycia. Zatem przyjęcie stawki obowiązującej dla uposażenia U12 na ostatni dzień służby skarżącego na poprzednim stanowisku (według uposażenia pobieranego 13 miesięcy wcześniej) oraz nieuwzględnienie nabytego dodatku za długoletnią służbę w wysokości 29% tj. według stażu służby na dzień odejścia skarżącego ze służby, lecz przyjęcie tego dodatku wysokości 28%, tj. w wysokości przysługującej na ostatni dzień służby skarżącego na poprzednim stanowisku, jest naruszeniem tej Konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że ustawodawca wprowadził art. 97a ustawy pragmatycznej, aby zapobiec odchodzeniu ze służby wojskowej nowo awansowanej kadry. Przewidziana tym przepisem sankcja sprowadza się jednak do obliczenia wysokości świadczeń z art. 94 i 95 pkt 1 i 2 tej ustawy na podstawie grupy uposażenia, która przysługiwała żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku, tzn. do przyjęcia fikcji prawnej, że żołnierz nie uzyskał awansu skutkującego podniesieniem grupy uposażenia. Tymczasem wykładnia art. 97a tej ustawy przyjęta przez organy i zaakceptowana przez Sąd I instancji, polega nie tylko na zastosowaniu niższej grupy uposażenia, ale również na ustaleniu wysokości uposażenia z tejże niższej grupy przypadającej na dzień zakończenia służby na poprzednim stanowisku służbowym, według nieobowiązujących już stawek. Oznaczałoby to przyjęcie fikcji, że stawki nie zmieniły się a skarżący w ogóle nie służył na ostatnim stanowisku służbowym (przez 13 miesięcy) i w tym czasie nie zwiększył mu się dodatek za długoletnią służbę, co jest prawem nabytym. Idąc dalej, nie sposób nie zauważyć tego, że gdyby przyjąć stanowisko Sądu I instancji za prawidłowe, to gdyby skarżący nie awansował to po zakończeniu służby otrzymałby mając niższą (dotychczasową) grupę uposażenia U 12, wyższą odprawę i wyższy ekwiwalent za niewykorzystany urlop, bo ustalony według wyższych stawek obowiązujących od 24 stycznia 2019 r. uregulowanych rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Zatem stanowisko Sądu i organu spowodowałoby, że nie tylko osiągniętoby wskazany wyżej cel prewencyjny, jaki towarzyszył wprowadzeniu art. 97a u.s.w.ż.z. i niedotrzymania wskazanego w nim 12 miesięcznego okresu karencji. Dodatkowo skarżący poniósłby niejako karę za awans na wyższe stanowisko służbowe, który był ponadto wynikiem likwidacji jego stanowiska, zatem awans na wyższe stanowisko służbowe był niejako niezależny od skarżącego. Odnosząc się do argumentacji organu nawiązującej do treści art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. dotyczącej sytuacji żołnierzy pozostających w rezerwie kadrowej lub dyspozycji, należy stwierdzić, że sytuacji tych żołnierzy uregulowanej w tym przepisie nie można uznać za tożsamą z regulacją żołnierzy w służbie czynnej uregulowanej w art. 97a u.s.w.ż.z. Argumentację organu w przedmiocie analizy art. 97a w kontekście art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z., w jakim uznaje, że nowe przepisy nie mogły mieć zastosowania, gdyż ustawodawca nie poczynił takich zastrzeżeń, jak w art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z., należy uznać za niezasadną. Zastrzeżenie w art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. ma uzasadnienie, gdyż przepis ten odnosi się do świadczeń w okresie niepozostawania na stanowisku służbowym z powodu pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji. Natomiast art. 97a u.s.w.ż.z. odnosi się do żołnierzy zawodowych pozostających w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, a więc żołnierzy pozostających w czynnej służbie, do których to nowe przepisy rozporządzenia w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych mają wprost zastosowanie. Z powyższych względów za zasadne należy uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 97a w zw. z art. 94 i art. 95 pkt 2 u.s.w.ż.z. oraz w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego na mocy art. 188 p.p.s.a. ją uwzględnił a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę. Odnosząc powyższe stanowisko do ustalenia wysokości należności pieniężnych przysługujących skarżącemu, należy stwierdzić, że organy stosując art. 97a u.s.w.ż.z. w związku z jego odejściem ze służby, przy ustaleniu wysokości odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, niezasadnie oparły się na uposażeniu wypłaconym skarżącemu na poprzednio zajmowanym stanowisku, tj. według stawek wynikających rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 28 grudnia 2016 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, zamiast według stawek wynikających z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i nie uwzględniając nabytego dodatku za długoletnią służbę w wysokości 29%. Skoro bowiem skarżący z dniem 24 stycznia 2019 r. nabył prawo do określenia uposażenia wedle znowelizowanych stawek, to również uposażenie, które należne mu było według grupy uposażenia na poprzednio zajmowanym stanowisku, winno być ustalone wedle tych stawek, skoro obowiązywały one w dacie ustalania należnego uposażenia. Konsekwencją tego jest również to, że znowelizowane stawki winny być stosowane do świadczeń pieniężnych przysługujących skarżącemu w związku ze zwolnieniem się z zawodowej służby wojskowej. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. zastosuje się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny. O kosztach postępowania sądowego od Dyrektora Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni na rzecz skarżącego, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę