Orzeczenie · 2026-03-27

III OSK 397/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-27
NSAAdministracyjneWysokansa
wznowienie postępowaniaNSAKRSTSUECOVID-19posiedzenie niejawneprawo do sądujawność rozprawyskład sądu

Skarżący K.G. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 29 listopada 2022 r. (sygn. akt III OSK 4576/21). Jako podstawy wznowienia wskazał dwie przesłanki z art. 271 P.p.s.a.: 1) udział w składzie sądu osoby nieuprawnionej (kwestionowanie powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa w kontekście orzecznictwa TSUE) oraz 2) pozbawienie strony możności działania poprzez rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, mimo wniosku o przeprowadzenie rozprawy, w tym w formie online. Skarżący podnosił również argumenty dotyczące zgodności przepisów o posiedzeniach niejawnych z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że kwestionowanie trybu powołania sędziego nie jest podstawą do wznowienia postępowania w trybie art. 271 pkt 1 P.p.s.a. Odnosząc się do drugiej przesłanki, sąd stwierdził, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 było uzasadnione koniecznością ochrony zdrowia w warunkach pandemii oraz brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej. Sąd podkreślił, że skarżący został poinformowany o terminie posiedzenia niejawnego i miał możliwość złożenia pisemnego stanowiska, co wyklucza pozbawienie go możności działania. Sąd oddalił również wniosek o wystąpienie z pytaniem prawnym do TK, wskazując na umorzenie postępowania w analogicznej sprawie. W konsekwencji, na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w kontekście pandemii COVID-19, prawa do jawnej rozprawy oraz kwestionowania składu sądu z uwagi na sposób powołania sędziego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o COVID-19 i jego zastosowanie może być ograniczone do okresu jej obowiązywania lub podobnych sytuacji kryzysowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 1 P.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, kwestionowanie prawidłowości trybu powołania sędziego nie mieści się w hipotezie normy zawartej w art. 271 pkt 1 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że osobą nieuprawnioną do orzekania jest osoba niebędąca sędzią lub niepowołana na stanowisko sędziego. Kwestionowanie trybu powołania sędziego, nawet jeśli dotyczy KRS ukształtowanej nowymi przepisami, nie jest tożsame z orzekaniem osoby nieuprawnionej.

Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, stanowi pozbawienie strony możności działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona została poinformowana o terminie posiedzenia niejawnego i miała możliwość pisemnego zajęcia stanowiska.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiedzenie niejawne było uzasadnione koniecznością ochrony zdrowia w warunkach pandemii i brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej. Strona została zawiadomiona o terminie i miała możliwość złożenia pisemnych argumentów, co wyklucza pozbawienie jej możności działania.

Czy art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 jest zgodny z Konstytucją RP w zakresie ograniczania prawa do jawnej rozprawy?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to rozstrzygnięte, gdyż Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w analogicznej sprawie.

Uzasadnienie

Skarżący wniósł o wystąpienie z pytaniem prawnym do TK, jednak TK umorzył postępowanie w sprawie zgodności art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 4576/21.

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 271 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wznowienia postępowania z powodu udziału osoby nieuprawnionej w składzie sądu.

P.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania.

P.p.s.a. art. 282 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi o wznowienie postępowania.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zarządzenie przeprowadzenia posiedzenia niejawnego zamiast rozprawy z uwagi na zagrożenie dla zdrowia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 275

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość sądu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.

P.p.s.a. art. 280

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Etapy postępowania wznowieniowego.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym za zgodą stron.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Możliwość przeprowadzenia rozprawy odmiejscowionej.

P.u.s.a. art. 5a § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Procedura składania wniosku o wyłączenie sędziego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Możliwość wyłączenia jawności rozprawy.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunki ograniczania konstytucyjnych wolności i praw.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prawna własności.

Konstytucja RP art. 68 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek władz publicznych do zwalczania chorób epidemicznych.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Udział w składzie sądu sędziego powołanego przez KRS ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 1 P.p.s.a. • Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, bez przeprowadzenia rozprawy (w tym online), stanowi pozbawienie strony możności działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowanie prawidłowości trybu powołania sędziego nie mieści się w hipotezie normy zawartej w art. 271 pkt 1 P.p.s.a. • o pozbawieniu możności działania można mówić jedynie wówczas, gdy z przyczyny leżącej poza osobą strony zainteresowanej nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach • prawo do sądu rozumiane również jako prawo do wysłuchania bezpośrednio przed sądem nie może być absolutyzowane • art. 15zzs4 ustawy o COVID-19 mógł stanowić przepis szczególny w rozumieniu art. 10 P.p.s.a.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

członek

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w kontekście pandemii COVID-19, prawa do jawnej rozprawy oraz kwestionowania składu sądu z uwagi na sposób powołania sędziego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o COVID-19 i jego zastosowanie może być ograniczone do okresu jej obowiązywania lub podobnych sytuacji kryzysowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu w kontekście pandemii oraz kontrowersji wokół statusu sędziów powołanych przez nową KRS, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Pandemia a prawo do sądu: Czy posiedzenie niejawne NSA było legalne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst