III OSK 393/22

III OSK 393/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1168/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-29
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1948
art. 160 ust. 2 i ust. 4, art. 165 ust. 3, 4, 7, art. 170
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) protokolant asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1168/21 w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2021 r. nr DOM1.1125.6.2020.UOC w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego I. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2021 r. nr DOM1.1125.6.2020.UOC i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 października 2020 r. nr 2201-IZK.2.111.653.2020.2; II. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz E. D. kwotę 820 (osiemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1168/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. D. (dalej: "skarżący") na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "organ") z dnia 15 stycznia 2021 r. nr DOM1.1125.6.2020.UOC w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor"), decyzją z 7 października 2020 r. nr 2201-IZK.2.111.653.2020.2, działając na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, z poźn. zm. zwana dalej: "u.p.w.KAS."), art. 276 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 505, z poźn. zm., zwana dalej: "u.KAS."), stwierdził wobec skarżącej wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej decyzją z 15 stycznia 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej "K.p.a.") organ orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji I instancji.
Skarżąca pismem z dnia 23 lutego 2021 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyła w całości decyzję organu.
W odpowiedzi organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, znajduje oparcie w przepisach prawa, zaś subiektywne przekonanie skarżącej, że brak przedstawienia jej propozycji służby/pracy narusza art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS., nie oznacza, że w istocie doszło do naruszenia ww. przepisu prawa.
W rozpatrywanej sprawie słuszny interes społeczny uzyskał prymat nad słusznym interesem strony, zatem Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych zawartych w K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zawiera wyjaśnienie przesłanek, którymi kierowano się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o nieprzedłożeniu skarżącej propozycji pracy bądź służby. Nie można zatem zarzucić organowi obrazy przepisów proceduralnych K.p.a., skutkującej niedostatecznym wyjaśnieniem sprawy.
Skarżąca, wobec wykazanych uwarunkowań, nie otrzymała propozycji służby lub zatrudnienia w KAS zgodnie z treścią przepisu art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS. Konsekwencją zaś braku propozycji, w myśl art. 170 ust. 1 pkt 1 u.p.w.KAS., było wygaśnięcie stosunku służbowego w terminie określonym w tym przepisie, tj. z dniem
31 sierpnia 2017 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj.;
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej: "P.p.s.a.") poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przepisów prawa materialnego, jakiego w toku postępowania administracyjnego dopuściły się organy, tj.:
- art. 170 ust. 3 w zw. z art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w ustalonych okolicznościach stanu faktycznego dotyczących posiadanych przez skarżącą kwalifikacji, przebiegu służby, a także dotychczasowego miejsca zamieszkania nie zachodziły podstawy do przedstawienia jej warunków służby lub zatrudnienia, a także przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że katalog wymienionych w tym przepisie przesłanek jest otwarty, bowiem organ miał prawo uwzględnić takie okoliczności jak osiągnięcie przez skarżącą wieku emerytalnego, podczas gdy z przepisu wynika, że organ składając propozycję pełnienia służby bądź decydując o zaniechaniu złożenia takiej propozycji uwzględnia jedynie kwalifikacje, przebieg dotychczasowej służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania;
- art. 179 i 180 u.KAS polegające na uznaniu przez Sąd dopuszczalności stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego w oparciu o pozaustawowe przesłanki, tj. osiągnięcie wieku emerytalnego;
- art. 170 ust. 1 pkt. 1 i 3 u.p.w.KAS w zw. z art. 170 ust. 3 u.p.w.KAS w zw. z art. 276 ust. 1 i 2 u.KAS poprzez ich błędne zastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia stosunku
służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r. podczas gdy ewentualne stwierdzenie wygaśnięcia stosunku służbowego, gdyby było zasadne, winno zostać stwierdzone z datą wydanego przez Dyrektora Izby Administracyjnej orzeczenia tj. z dniem 27 października 2020 r.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jakiego w toku postępowania dopuściły się organy, tj.:
- art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niepoczynieniu niezbędnych ustaleń co do okoliczności stanowiących przesłanki, które należało uwzględnić w związku z zaniechaniem wręczenia skarżącej propozycji służby lub zatrudnienia, w szczególności w zakresie kwalifikacji i przebiegu dotychczasowej służby, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy organ naruszył wskazane przepisy i wydał decyzję z przekroczeniem granic uznania administracyjnego;
- art. 133 § 1 w zw. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w treści zaskarżonego wyroku do podniesionych przez stronę argumentów przytoczonych na poparcie zarzutów zawartych w skardze, dotyczących w szczególności przebiegu służby skarżącej, umiejętności wykonywania przez skarżącą różnorodnych obowiązków oraz dyskryminacji skarżącej ze względu na osiągnięcie przez nią wieku emerytalnego, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia art. 32 Konstytucji RP oraz art. 60 Konstytucji RP polegającego na wydaniu skarżonego orzeczenia z naruszeniem zakazu dyskryminacji, zasady równości obywateli wobec prawa oraz zasady równego dostępu do służb publicznych.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie skarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Na wstępie należy przypomnieć istotę zmian w strukturach administracji celno-skarbowej, które były konsekwencją przeprowadzonej reformy. Z dniem 1 marca 2017 r. utworzona została Krajowa Administracja Skarbowa, która przejęła realizację zadań wykonywanych dotychczas przez kontrolę skarbową, administrację podatkową oraz Służbę Celną. W ramach KAS wyodrębniono Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze. Art. 160 ust. 2 i ust. 4 p.w.KAS określił, że izba skarbowa kontynuuje działalność i staje się izbą administracji skarbowej, a izbę tę łączy się z mającymi siedzibę w tym samym województwie izbą celną i urzędem kontroli skarbowej. W odniesieniu do dotychczasowej kadry zatrudnionej w Służbie Celnej, art. 165 ust. 3 i 4 p.w.KAS, określił zasady dalszego zatrudniania dotychczasowych funkcjonariuszy celnych
w jednostkach KAS, powołanej w miejsce rozproszonej administracji podatkowej, służby celnej i kontroli skarbowej. Wedle tej regulacji funkcjonariusze celni, pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy o KAS, z zastrzeżeniem art. 170 p.w.KAS, funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, zwanymi dalej "funkcjonariuszami", pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowują ciągłość służby. W sprawach wynikających ze stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 165 ust. 7 p.w.KAS, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składali odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję, określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Możliwość złożenia dotychczasowym funkcjonariuszom propozycji pracy, określającej nowe warunki zatrudnienia, przewidziana została w ww. ustawie także w art. 167 ust. 2 (w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych). Zgodnie z art. 170 ust. 2 p.w.KAS, funkcjonariusz, któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia albo pełnienia służby, składa w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby. Stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy o KAS (komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra, Krajowej Informacji Skarbowej, izbach administracji skarbowej i Szkole), wygasły: z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymały pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby; po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż dnia 31 sierpnia 2017 r. (art. 170 ust. 1 p.w.KAS). Niezależnie jednak, czy wygaszenie stosunku służbowego było konsekwencją braku przedstawienia propozycji nowych warunków pełnienia służby lub zatrudnienia, bądź też było wynikiem nieprzyjęcia propozycji, traktowano je jako zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 p.w.KAS).
Podnieść również należy, że w uzasadnieniu uchwały z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 1/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przepisy ustawy p.w.KAS, wprowadziły trzy rodzaje rozwiązań prawnych, dotyczących zmiany stosunku służbowego dotychczasowych funkcjonariuszy Służby Celnej w stosunek służbowy lub stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej powołanej w celu przeprowadzenia reformy szeroko rozumianej administracji skarbowej. Jednym z nich jest właśnie wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego. Następuje ono
w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub
w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.KAS). W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. Podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 p.w.KAS w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS. Zgodnie z tym przepisem decyzję administracyjną wydaje się wyłącznie w przypadkach przeniesienia funkcjonariusza, powierzenia mu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym, przeniesienia na inne stanowisko, zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych czy zwolnienia ze służby.
W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że do dnia 31 maja 2017 r. funkcjonariusz nie otrzymał propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w KAS. W konsekwencji braku takiej propozycji, w myśl art. 170 ust. 1 p.w.KAS stosunek służbowy skarżącej wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r. W tej sytuacji DIAS decyzją z dnia 7 października 2020 r. r. stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącej kasacyjnie z dniem 31 sierpnia 2017 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 15 stycznia 2021 r. Prawidłowo zatem organ stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego kasacyjnie z dniem 31 sierpnia 2017 r. na mocy wydanej decyzji, albowiem skorzystał z przysługującej mu kompetencji poprzez nieprzedstawienie skarżącej propozycji służby/zatrudnienia, a decyzja ta z mocy prawa traktowana jest jak zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 p.w.KAS). W tym stanie rzeczy nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 170 ust. 1 pkt. 1 i 3 p.w.KAS w zw. z art. 170 ust. 3 p.w.KAS w zw. z art. 276 ust. 1 i 2 u.KAS
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej nie nakładają m.in. na Dyrektorów Izb Administracji Skarbowej obowiązku przedstawienia wszystkim dotychczasowym funkcjonariuszom służby celnej propozycji nowych warunków pełnienia służby lub zatrudnienia, a dają jedynie taką możliwość. Co jednak istotne, decyzja dotycząca złożenia pisemnej propozycji nowych warunków pełnienia służby musiała opierać się na kryteriach takich, jak posiadane przez funkcjonariusza kwalifikacje, dotychczasowy przebieg służby oraz miejsce zamieszkania. Realizacja powyższych kryteriów pozostaje w bezpośrednim powiązaniu z potrzebami kadrowymi i zabezpieczeniem właściwego funkcjonowania powstałej Krajowej Administracji Skarbowej oraz realizacją powierzonych jej zadań, na co słusznie zwróciły uwagę organy wydające w sprawie decyzje.
Artykuł 165 ust. 7 p.w.KAS statuuje trzy przesłanki, które powinien uwzględnić organ, składając funkcjonariuszom lub pracownikom do dnia 31 marca 2017 r. pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby:
1) posiadane kwalifikacje;
2) przebieg dotychczasowej pracy lub służby,
3) dotychczasowe miejsce zamieszkania.
Przesłanki, które był zobowiązany uwzględnić organ przestawiając funkcjonariuszom lub pracownikom nowe warunki służby lub zatrudnienia bądź decydując o wygaśnięciu ich stosunku służbowego lub stosunku pracy, dotyczą predyspozycji danej osoby do dalszego zatrudnienia w KAS (przesłanki 1 i 2) oraz jego dyspozycyjności (przesłanka 3). Z samego założenia ustawy wynikało, że "konsekwencją wprowadzanych regulacji w ustawie o KAS, w tym zastąpienia dotychczasowych norm dotyczących zasad działania administracji podatkowej, kontroli skarbowej i Służby Celnej, przepisami regulującymi działalność jednej administracji - Krajowej Administracji Skarbowej - jest potrzeba uregulowania
w odrębnej ustawie - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej - kwestii mających na celu skuteczne i sprawne wejście w życie przepisów dotyczących Krajowej Administracji Skarbowej" (Uzasadnienie do projektu ustawy przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, Druk Sejmowy nr 827, Sejm VII. Kadencji, tekst za LEX). Nowa administracja skarbowa powstała z trzech dotychczasowych odrębnych jednostek, których zadania częściowo się pokrywały, a obecnie miały być wykonywane przez jedną organizację, co oznaczało, że zostanie zmniejszona liczba zatrudnionych w nowej KAS funkcjonariuszy i pracowników. Taka sytuacja spowodowała, że ustawodawca pozwolił na wygaśnięcie stosunku służbowego części osób zatrudnionych lub pełniących służbę w podmiotach, które zostały połączone w KAS. W tym zakresie jednak ocena przydatności do pełnienia służby w nowej strukturze organizacyjnej należała do przełożonego służbowego, który na podstawie przesłanek statuowanych w art. 165 ust. 7 p.w.KAS, przeprowadzając analizę przebiegu dotychczasowej służby danej osoby, decydował, czy zaistniały przyczyny umożliwiające albo uniemożliwiające przedstawienie funkcjonariuszowi lub pracownikowi propozycji kontynuowania zatrudnienia zarówno w ramach stosunku służbowego, jak i w ramach stosunku pracy.
Kluczowe z punktu widzenia niniejszej sprawy są przesłanki odnoszące się do posiadania kwalifikacji oraz dotychczasowej pracy i służby funkcjonariusza, które mogą swym zakresem obejmować również ocenę indywidualnych cech danej osoby. Wymaga się przy tym wskazania obiektywnych kryteriów i reguł, które możliwe są do późniejszej oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a które legły u podstaw nieprzedstawienia funkcjonariuszowi propozycji pełnienia służby, w związku z jego indywidualną sytuacją.
Na organie wydającym decyzję o wygaśnięciu stosunku służbowego ciąży zatem obowiązek racjonalnego wyjaśnienia przyczyn nieprzedłożenia funkcjonariuszowi propozycji pełnienia służby w nowych warunkach, obejmujący obiektywne kryteria, którymi się kierował, umożliwiające późniejszą weryfikację jego stanowiska. W konsekwencji decyzje wydawane w tego typu sprawach wymagają szczególnie precyzyjnego i jasnego wyjaśnienia motywów ich wydania o określonej treści, zawierając przekonywującą argumentację, która uzasadniałaby i wyjaśniała stanowisko organu. Jest to niezwykle istotna kwestia, albowiem przepis art. 165 ust. 7 p.w.KAS w swej treści zawiera nieostre kryteria jakimi winien kierować się organ przy podejmowaniu decyzji o przedstawieniu bądź nie propozycji warunków pełnienia służby lub zatrudnienia, pozostawiając tym samym znaczny luz decyzyjny.
Sprowadza się to do tego, że kontrola takiego aktu administracyjnego obejmuje nie tylko prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz przesłanek określonych art. 165 ust. 7 p.w.KAS, ale także cały proces wydania decyzji, w którego zakres wchodzi spełnienie przez organ wymogów proceduralnych, czy też wszechstronność oceny materiału dowodowego. Wymaga tego już choćby zasada równości, niedyskryminacji czy przejrzystości procedur. Dlatego też uzasadniając swoją decyzję organ w uzasadnieniu powinien wykazać, że przed podjęciem procesu decyzyjnego za przedstawieniem funkcjonariuszowi propozycji pełnienia służby lub też odmową przedstawienia takiej propozycji w sposób szczególnie wnikliwy dokonał indywidualnej oceny wszystkich wymienionych wyżej czynników.
W decyzjach organów obu instancji przedstawiono analogiczną tak co do przedmiotu jak i zakresu argumentację, mającą uzasadniać stwierdzenie wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącej. Poza ogólno-systemowymi uwarunkowaniami reformy i idącą za nią koniecznością restrukturyzacji zatrudnienia organy odniosły się do indywidualnych uwarunkowań dotyczących skarżącej, które w ich ocenie legitymizują nieprzedstawienie jej propozycji służby. Organy podały, że skarżąca
w latach 1974-1997 wykonywała obowiązki służbowe w (...). W latach późniejszych do 2017 r. pełniła służbę w (...). Wówczas do jej obowiązków należała przede wszystkim obsługa stanowiska kasowego i prowadzenie spraw z zakresu gospodarki materiałowej. Po porównaniu kompetencji i doświadczenia praktycznego osób zatrudnionych w (...), podjęto decyzję o przedstawieniu propozycji służby funkcjonariuszom posiadającym większe niż skarżąca doświadczenie w zakresie obsługi zgłoszeń celnych i czynności kontrolnych.
Przedstawiona przez organy argumentacja nie poddaje się żadnej racjonalizacji i weryfikacji. Jest tak ogólna, że nie można stwierdzić, iż opiera sią na prawdziwych i rzetelnie zweryfikowanych faktach. Organ nie podał żadnych danych pozwalających ustalić ilu funkcjonariuszy uwzględnił w procesie porównywania kwalifikacji skarżącej, jakie konkretnie posiadali oni kwalifikacje w kontekście pełnienia służby w (...) jakie mieli doświadczenie, etc. Chodzi więc o podanie konkretnych umiejętności (kwalifikacji) koniecznych do pełnienia służby w (...), oraz wykazanie, że skarżąca tych kwalifikacji nie posiada lub że nie są one u niej rozwinięte w stopniu tożsamym do tego, jaki posiadają inni funkcjonariusze. Ocena ta musi poddawać się weryfikacji, a zatem powinna opierać się na racjonalnych i sprawdzalnych argumentach. Jeżeli organ I instancji powołuje się na analizę i porównanie zakresów obowiązków i przebiegu służby funkcjonariuszy (s. 6 uzas. organu I instancji), to powinien przedstawić fakty i oceny wykazujące, że faktycznie działania o takim charakterze podjął i że wyciągnięte na ich podstawie wnioski są prawidłowe. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera treści, która odpowiadałaby tym wymogom. Uzasadnienie decyzji organu II instancji w ogóle się do tej kwestii nie odnosi.
Należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania administracyjnego,
w szczególności w odwołaniu, skarżąca eksponowała okoliczności dotyczące jej kwalifikacji i przebiegu służby - wdrażanie i obsługa systemu ZEFIR 2, kontrola pasażerów na statkach (...), służba w Oddziale Celnym Pocztowym
w (...). Załączyła do odwołania pismo bezpośredniego przełożonego oceniającego jej służbę, złoty medal za długoletnią służbę, delegację do Oddziału Celnego Pocztowego w (...). Zwracała uwagę, że z ocen okresowych służby wynikają jej wysokie kwalifikacje, wykraczające znacząco poza obsługę punktu kasowego i gospodarkę materiałową oraz oceny jej służby jako "powyżej oczekiwań". Wytknęła również, że organy nie poddały analizie jej akt osobowych, które potwierdzają posiadanie przez nią kwalifikacji w zakresie ostatecznego zwolnienia towarów ze zgłoszeń celnych pod kątem prawidłowego rozliczania przez kontrahentów odroczonych płatności Vat 7.
Organ drugiej instancji w ogóle się do tych twierdzeń nie ustosunkował. Wskazana wadliwość działania organu II instancji była przedmiotem zarzutów podniesionych w skardze. Kwestia ta jednak nie została dostrzeżona i oceniona przez Sąd pierwszej instancji, co słusznie wytknięto w ramach zarzutów naruszenia art. 133 § 1 w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w wyroku z 14 czerwca 2023 r., III OSK 459/22, że powołanie się na posiadanie przez funkcjonariuszkę uprawnień emerytalnych nie może stanowić samodzielnej podstawy odmowy przedstawienia propozycji służby w kontekście wymogów wskazanych
w art. 165 ust. 7 p.w. KAS. Należy przyznać, że na gruncie niniejszej sprawy organy nie traktowały faktu osiągnięcia przez skarżącą wieku emerytalnego jako samodzielnej przesłanki nieprzedstawienia jej propozycji służby, jednakże wobec przyjęcia oceny, że pozostałe powołane w decyzjach podstawy do takiego działania były wadliwe, fakt ten należało ocenić w kategoriach autonomicznej okoliczności faktycznej powołanej w procesie stosowania art. 165 ust. 7 p.w. KAS. Osiągnięcie przez skarżącą wieku emerytalnego z założenia nie mogło stanowić samodzielnej przesłanki do zastosowania art. 165 ust. 7 p.w. KAS., albowiem nie mieści się w kategoriach: posiadane kwalifikacje, przebieg dotychczasowej pracy lub służby, czy dotychczasowe miejsce zamieszkania.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Z uwagi na dostateczne wyjaśnienie istoty sprawy, działając w oparciu
o postanowienia art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości zaskarżony wyrok WSA w Warszawie, decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2021 r. nr DOM1.1125.6.2020.UOC oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 7 października 2020 r. nr 2201-IZK.2.111.653.2020.2.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni oceny prawne sformułowane w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r. poz. 1964). Na zasądzoną kwotę 820 zł. złożył się wynagrodzenie adwokata za pierwszą instancję (480 zł.), wynagrodzenie adwokata za drugą instancję (240 zł.) oraz koszty dojazdu (100 zł).