III OSK 390/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że postępowanie o przyznanie podwyżki uposażenia stało się bezprzedmiotowe po jego zwolnieniu ze służby.
Funkcjonariusz Policji złożył wniosek o podwyżkę uposażenia, ale został zwolniony ze służby przed jego rozpatrzeniem. Organ administracji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, co potwierdził WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że prawo do uposażenia wygasa z dniem zwolnienia ze służby, a postępowanie o przyznanie podwyżki staje się bezprzedmiotowe.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji, który domagał się podwyżki uposażenia. Wniosek złożył będąc w czynnej służbie, jednak przed jego rozpatrzeniem został zwolniony ze służby. Organ administracji uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył je, co zostało potwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2026 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawo do uposażenia policjanta wygasa z dniem zwolnienia ze służby, a postępowanie dotyczące przyznania podwyżki staje się bezprzedmiotowe w takiej sytuacji. NSA odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa i przepisów ustawy o Policji, wskazując, że ustalenie prawa do wzrostu uposażenia dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Sąd nie uwzględnił również wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że nie jest to konieczne do rozstrzygnięcia sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie takie staje się bezprzedmiotowe, ponieważ prawo do uposażenia wygasa z dniem zwolnienia ze służby, a ustalenie wzrostu uposażenia dotyczy wyłącznie czynnego policjanta.
Uzasadnienie
Prawo do uposażenia policjanta jest ściśle związane ze stosunkiem służbowym. Po zwolnieniu ze służby prawo do uposażenia wygasa, co czyni postępowanie o przyznanie podwyżki bezprzedmiotowym, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u. Policji art. 99 § 1 i 2
Ustawa o Policji
Przepisy dotyczące uposażenia policjanta, które składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania i dotyczy czynnego policjanta.
u. Policji art. 106 § ust. 3
Ustawa o Policji
Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
u. Policji art. 107 § ust. 1
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ uchyla w całości decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala wnioski dowodowe, jeśli nie mają znaczenia dla sprawy lub zmierzają do nadmiernego przedłużenia postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
u. Policji art. 41 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Policji
Podstawa do zwolnienia policjanta ze służby.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie przyznania podwyżki uposażenia stało się bezprzedmiotowe po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Prawo do uposażenia wygasa z dniem zwolnienia ze służby. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było prawidłowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez oddalenie wniosków dowodowych. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 99 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, polegający na przyjęciu, że skarżącemu nie przysługuje prawo do uposażenia po zwolnieniu ze służby, mimo złożenia wniosku przed zwolnieniem.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby. Ustalenie prawa do wzrostu uposażenia dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
członek
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących uposażenia funkcjonariuszy służb mundurowych po ich zwolnieniu ze służby."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego prawa do uposażenia po ustaniu stosunku służbowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych – możliwości dochodzenia praw związanych z uposażeniem po zwolnieniu ze służby. Jest to istotne z punktu widzenia praktycznego dla tej grupy zawodowej.
“Czy można dochodzić podwyżki pensji po zwolnieniu z pracy? NSA rozstrzyga sprawę policjanta.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 390/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Wojciech Jakimowicz Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Wa 7/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-20 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1882 art. 99 ust. 1 i 2 art. 106, ust. 3 art. 107 ust. 1 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Protokolant asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 7/23 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 19 października 2022 r. nr 90 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 7/23, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę P. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 19 października 2022 r. nr 90 w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) – zwanej dalej "k.p.a.", organ uchylił w całości wydaną na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.) decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do "podwyżki zgodnie z rekomendacją Komendanta Głównego Policji ujętą w piśmie [...] Dyrektora [...] Komendy Głównej Policji z dnia 8 lutego 2019 r." i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. W niniejszej sprawie skarżący został zwolniony ze służby z dniem 18 czerwca 2019 r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Okoliczność tę organy orzekające były zobowiązane uwzględnić, ponieważ ustalenie prawa do wzrostu uposażenia dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby, zaś dodatki do uposażenia otrzymywane przez policjanta są ściśle związane z uposażeniem. Skoro w toku postępowania doszło do zmiany stanu faktycznego tego rodzaju, że policjant z dniem 18 czerwca 2019 r. został zwolniony ze służby w Policji, to prawidłowe było stwierdzenie, że brak jest podstaw do decyzyjnego rozstrzygania w sprawie. Tym samym zdaniem WSA w Warszawie prawidłowo organ uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w całości. Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię (pkt I), tj.: 1. art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji przez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, że skarżącemu jako funkcjonariuszowi Policji niepozostającemu w czynnej służbie nie przysługuje prawo do uposażenia, podczas gdy wniosek o podwyższenie uposażenia skarżący złożył do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w dniu 8 marca 2019 r., a więc na kilka miesięcy przed datą zwolnienia ze służby, które nastąpiło w dniu 18 czerwca 2019 r., a wniosek o podwyższenie uposażenia wskutek bezczynności organu rozpoznany został dopiero decyzją z 5 sierpnia 2022 r., wobec czego skarżący nabył prawo do uposażenia za okres od 8 marca 2019 r. do 18 czerwca 2019 r. i za ten okres w przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącemu przysługuje roszczenie o wypłatę wyrównania; 2. art. 106 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji przez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, że skarżącemu jako funkcjonariuszowi Policji niepozostającemu w czynnej służbie nie przysługuje prawo do uposażenia, podczas gdy wniosek o podwyższenie uposażenia skarżący złożył do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w dniu 8 marca 2019 r., a więc na kilka miesięcy przed datą zwolnienia ze służby, które nastąpiło w dniu 18 czerwca 2019 r., a wniosek o podwyższenie uposażenia wskutek bezczynności organu rozpoznany został dopiero decyzją z 5 sierpnia 2022 r., wobec czego skarżący nabył prawo do uposażenia za okres od 8 marca 2019 r. do 18 czerwca 2019 r. i za ten okres w przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącemu przysługuje roszczenie o wypłatę wyrównania; Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisu postępowania (pkt II), które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. przez oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze na decyzję Komendanta Głównego Policji nr 90 z 19 października 2022 r. w sytuacji, w której wskazane dowody pozostawały istotne dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz jej rozpoznania, a nadto nie zmierzały do nadmiernego przedłużenia postępowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed NSA według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozważenie skierowania w trybie przepisu art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o następującej treści: "czy przepis art. 103 ust. 1 ustawy o Policji w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zakresie nieuwzględnienia i nieprzyznania funkcjonariuszom Policji pozostającym w sytuacji prawnej, o której mowa w art. 103 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji podwyższenia uposażenia przez wzrost mnożników kwoty bazowej określających stawki uposażenia zasadniczego w zależności od grupy zaszeregowania co odpowiada wzrostowi uposażenia zasadniczego oraz wzrost stawek uposażenia zasadniczego w związku z indywidualną wysługą lat jest zgodny z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadą równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?" W przypadku uwzględnienia wniosku skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez TK skierowanego pytania prawnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że organy orzekające w sprawie nie działały opieszale. W dacie złożenia wniosku strony (8 marca 2019 r.), skarżący był już skierowany na komisję lekarską w związku z jego licznymi absencjami. Rejonowa Komisja Lekarska orzeczenie o trwałej niezdolności do służby wydała 13 marca 2019 r., a 15 marca 2019 r. miało miejsce zdarzenie powodujące postawienie skarżącemu zarzutów karnych o czyn z art. 178a k.k. W związku z powyższym z dniem 20 marca 2019 r. skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych, a z dniem 29 kwietnia 2019r. skarżący został zwolniony ze służby. Po uchyleniu przez Komendanta Głównego Policji rozkazu personalnego 552 Komendant Centralnego Bura Śledczego Policji rozkazem personalnym z dnia 10 czerwca 2019 r. nr 833/19 zwolnił skarżącego z Policji z dniem 18 czerwca 2019 r. Zdaniem organu tak ustalony stan faktyczny wskazuje, iż brak było w kontekście wskazywanych przepisów rozporządzenia przesłanek do podwyższenia składników uposażenia. Żaden przepis prawa nie statuował obowiązku przyznania skarżącemu w tej sytuacji podwyżki dodatku służbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisu postępowania art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji prawidłowo oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego w skardze, ponieważ nie miały znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie oraz dla jej rozpoznania. Skarżący wniósł o dopuszczenie przez Sąd i instancji dowodów z: 1. Porozumienia z 8 listopada 2018 r. w Warszawie między Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, a Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym Policjantów i związkami zawodowymi reprezentującymi interesy innych służb mundurowych; 2. Pisma Dyrektora [...] KGP z [...] lutego 2019 r. (znak: [...]); 3. Odpowiedzi Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2020 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; 4. Odpowiedzi Komendanta CBŚP z 21 stycznia 2021 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, "na okoliczność ich treści oraz postanowień ww. porozumienia w zakresie podwyższenia uposażenia wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych, błędów legislacyjnych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 1 lutego 2019 r. zmieniającego rozporządzenie uposażeniowe, nieobjęcia podwyższeniem uposażenia funkcjonariuszy Policji pozostających w sytuacji prawnej o której mowa w art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, rekomendacji co do przyznania w drodze uznania podwyższenia uposażenia funkcjonariuszom Policji pozostającym w sytuacji prawnej, o której mowa w art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, liczby funkcjonariuszy Policji, którym przyznano podwyższenie uposażenia w drodze uznania." Przedmiotem kontroli przez Sąd I instancji była decyzja Komendanta Głównego Policji umarzająca postępowanie (w przedmiocie przyznania prawa do podwyżki uposażenia w zakresie dodatku służbowego) z powodu jego bezprzedmiotowości. Zatem zarówno organ, jak i Sąd I instancji nie rozpoznały sprawy merytorycznie. Tymczasem wnioski dowodowe zmierzały do wykazania okoliczności istotnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, które są irrelewantne dla oceny czy wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe, bowiem stan faktyczny został ustalony w tym zakresie w stopniu wystarczającym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wyjaśnić, że istota sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy wszczęte przez policjanta będącego w czynnej służbie postępowanie w sprawie przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego w zakresie dodatku służbowego z chwilą zwolnienia tegoż policjanta ze służby w Policji, stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko Komendanta Głównego Policji i Sądu I instancji, że postępowanie takie staje się bezprzedmiotowe. Pogląd taki prezentowany jest w dominującym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (tak NSA w wyrokach z 2 września 2025 r. III OSK 1833/22, z 24 maja 2018 r. I OSK 2781/17, z 19 grudnia 2017 r. I OSK 194/16 i z 24 września 2014 r. I OSK 1317/13 i WSA w wyrokach z 15 kwietnia 2016 r. I SA/Wa 1527/15 i z 26 listopada 2014 r. VIII SA/Wa 948/140). Autor skargi kasacyjnej kwestionując powyższe stanowisko zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji przez przyjęcie, że funkcjonariuszowi Policji niepozostającemu w czynnej służbie nie przysługuje prawo do uposażenia, podczas gdy wniosek o podwyższenie uposażenia został złożony przed zwolnieniem skarżącego ze służby. W skardze kasacyjnej nie podniesiono natomiast naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., a ten przepis został przyjęty przez KGP za podstawę uznania postępowania w niniejszej sprawie za bezprzedmiotowe a Sąd I instancji uznał to stanowisko za zgodne z prawem. W tej sytuacji, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, i cytowana tam literatura). Zatem bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji. Następnie należy wskazać, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.) dotyczące uposażenia policjanta. Przepis art. 100 ustawy o Policji zawiera definicję pojęcia uposażenia policjanta, "[u]posażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia". W świetle art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby a prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Zatem przepisy art. 99 ustawy o Policji dotyczą policjanta pełniącego służbę w Policji. Z kolei z art. 106 ust. 3 omawianej ustawy wynika jednak, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z Sądem I instancji, że stan taki zaistniał w niniejszej sprawie, gdyż od dnia wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia skarżącemu prawa do wzrostu uposażenia sytuacja prawna, jak i faktyczna związana z jego stosunkiem służbowym uległa istotnej zmianie. Rozkazem personalnym z 10 czerwca 2019 r. nr 833/19 Komendant CBŚP, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 18 czerwca 2019 r. Stwierdzić zatem należy, iż ustalenie prawa do wzrostu uposażenia (w tym dodatku służbowego) dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Z kolei ustalenie wysokości dodatku służbowego jest ściśle związane z uposażeniem, nie istnieje bowiem bez prawa do uposażenia. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje. Zwolnienie ze służby uniemożliwia więc prowadzenie postępowania w przedmiocie przyznania wyższego dodatku służbowego w stosunku do osoby, która nie jest już pozostającym w czynnej służbie funkcjonariuszem Policji, który pobiera uposażenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie zaaprobował stanowisko Komendanta Głównego Policji, który uznał, iż wskutek zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stosunkiem służbowym skarżącego postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Komendant Główny Policji tę zmianę stanu faktycznego, która spowodowała automatycznie zmianę sytuacji prawnej skarżącego zobligowany był uwzględnić przy rozpoznaniu odwołania. W sytuacji, gdy jak wskazano w zaskarżonej decyzji, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy z powodu jej bezprzedmiotowości, to wówczas stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uchylić rozkaz personalny w całości i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji, co też Komendant Główny Policji prawidłowo uczynił a Sąd I instancji zaakceptował. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu przeciwnego zaprezentowanego przez NSA w wyroku z 18 maja 2018 r. I OSK 3083/15, w którym to nie przedstawiono argumentacji odnoszącej się do obowiązujących regulacji prawnych. Jak też to trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną należy odróżnić pojęcie uposażenia od pojęcia świadczeń i innych należności przysługujących policjantowi, np. nagrody rocznej. Podwyższenie, dodatku służbowego nie jest dokonywane automatycznie, lecz wymaga konkretnych działań organu o charakterze konstytutywnym. Zatem wydawane w tym przedmiocie rozstrzygnięcia nie mają mocy wstecznej, bowiem nie potwierdzają uprawnień wynikających z przepisu prawa stanowiącego źródło prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Zatem, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej brak jest podstaw prawnych do konstytutywnego kształtowania wysokości uposażenia zasadniczego po odejściu ze służby. Wskazać przy tym trzeba, że skarżący nie domagał się przywrócenia wysokości uposażenia określonego konkretnym aktem prawnym, następnie uchylonym lub, którego stwierdzono nieważność, lecz ukształtowania go ponownie, w wyższej wysokości. A zatem ukształtowania go na nowo. Ramy czasowe zmiany uposażenia policjanta wyznacza art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. Policjantowi należy się uposażenie z chwilą podjęcia służby, zaś ostatnim dniem, za który uposażenie przysługuje jest co do zasady ostatni dzień służby. Z chwilą ustania stosunku służbowego odpadła możliwość ukształtowania i zmiany uposażenia skarżącego. Należy tu zaznaczyć, że od dnia złożenia wniosku, tj. 12 marca 2019 r. do dnia zwolnienia skarżącego ze służby, tj. 18 czerwca 2019 r., nie było podstawy prawnej do rozstrzygnięcia żądania skarżącego Nie istniał jakikolwiek przepis prawa powszechnego, mocą którego organ byłby obowiązany do podwyższenia skarżącemu uposażenia. Taką podstawą prawną nie jest w szczególności rekomendacja Komendanta Głównego Policji ujęta w piśmie [...] Dyrektora [...] Komendy Głównej Policji z 8 lutego 2019 r. Dla zachodzącej bezprzedmiotowości postępowania irrelewantne pozostaje to, że długość postępowania administracyjnego wszczętego w czasie gdy skarżący jeszcze pozostawał w czynnej służbie, była od niego niezależna i tylko z winy organów Policji postępowanie nie zakończyło się przed jego zwolnieniem ze służby w Policji. Sąd I instancji, który prawidłowo uznał, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe wskutek zwolnienia skarżącego ze służby, nie wypowiadał się co do wykładni art. 107 ustawy o Policji, wobec tego nie mógł naruszyć tego przepisu przez jego błędną wykładnię. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącego o "skierowanie w trybie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego". Tożsamy wniosek nie został uwzględniony przez Sąd I instancji. Ponownie należy przypomnieć, że przedmiotem oceny sądów administracyjnych w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego było wyłącznie rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Policji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Zgodnie natomiast z art. 193 Konstytucji RP wystąpienie przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego może mieć miejsce wtedy, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygniecie sprawy toczącej się przed sądem. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, gdyż decyzja Komendanta Głównego Policji nie rozstrzygała o materialnoprawnych uprawnieniach skarżącego, co do których miałby wypowiedzieć się Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na sformułowane przez skarżącego pytanie. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI