III OSK 389/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-25
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznaprawo dostępu do informacji publicznejsądy administracyjnepismo informacyjnedecyzja administracyjnaodrzucenie skargiskarga kasacyjnaNSAWSA

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA o odrzuceniu skargi na pismo informacyjne Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej, uznając pismo za akt informacyjny niepodlegający kognicji sądów administracyjnych.

Skarżący kasacyjnie kwestionował postanowienie WSA w Poznaniu o odrzuceniu skargi na pismo Prezesa Sądu Rejonowego, które informowało, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. NSA uznał, że pismo informacyjne organu, nawet jeśli zawiera rozstrzygnięcie i podpis, nie jest decyzją administracyjną i nie podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została oddalona z powodu nieskuteczności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.D. na postanowienie WSA w Poznaniu, które odrzuciło skargę na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 8 sierpnia 2025 r. Pismo to informowało skarżącego, że żądana informacja, dotycząca danych o relacjach rodzinnych osób pełniących funkcje publiczne, nie stanowi informacji publicznej. WSA w Poznaniu odrzucił skargę, uznając pismo informacyjne za akt niepodlegający kognicji sądów administracyjnych, powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz orzecznictwo NSA. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, a także art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że pismo informacyjne organu, nawet jeśli zawiera elementy rozstrzygnięcia, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega kontroli sądów administracyjnych, chyba że dotyczy bezczynności organu. W ocenie NSA, pismo Prezesa Sądu Rejonowego było aktem informacyjnym, a nie decyzją administracyjną, dlatego WSA prawidłowo odrzucił skargę. Zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. uznano za wadliwie skonstruowane i niezasadne. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo informacyjne organu, nawet jeśli zawiera rozstrzygnięcie i podpis, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują wszczynania postępowania administracyjnego kończącego się decyzją w przypadku, gdy organ uznaje, że informacja nie jest informacją publiczną. W takiej sytuacji organ powinien poinformować wnioskodawcę pismem informacyjnym. Takie pismo nie wywołuje skutków prawnych decyzji administracyjnej i nie podlega kognicji sądów administracyjnych, chyba że dotyczy bezczynności organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo informacyjne organu nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądów administracyjnych. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wadliwie skonstruowane i nieskuteczne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie. Zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nierozpoznanie istoty sprawy. Zarzuty naruszenia art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nieusunięcie skutków naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

nie tytuł pisma, lecz jego treść determinuje uznanie go za decyzję administracyjną pismo informacyjne o tym, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych nie można twierdzić o wydaniu w nim decyzji administracyjnej nie wywołuje ono żadnego skutku prawnego, który jest elementem konstytutywnym dla decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa 'poprzez jego niezastosowanie' czy 'pominięcie'

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pisma informacyjne organów nie są decyzjami administracyjnymi podlegającymi kontroli sądów administracyjnych, a także zasady skutecznego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną, gdzie organ odpowiada pismem informacyjnym zamiast decyzją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą granic kontroli sądów administracyjnych nad pismami organów w sprawach dostępu do informacji publicznej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy pismo informacyjne organu to decyzja administracyjna? NSA wyjaśnia granice kontroli sądów.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 389/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Po 704/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2025-11-04
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART. 58 PAR 1 PKT 6, ART. 134 PAR 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Po 704/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.D. na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr [...] Prezes Sądu Rejonowego w [...] (dalej także jako: "Prezes Sądu Rejonowego", "organ") poinformował M.D. (dalej także jako: "skarżący", "skarżący kasacyjnie"), że informacja, o której udostępnienie której się zwrócił, nie stanowi informacji publicznej. W ocenie Prezesa wnioskowana informacja dotyczy danych o relacjach rodzinnych osób pełniących funkcje publiczne.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wskazując, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Po 704/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: odrzucił skargę.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że skarżący przedmiotem skargi uczynił pismo informacyjne z dnia 8 sierpnia 2025 r., z którego wynika, że organ dokonał kwalifikacji prawnej żądanej przez skarżącego informacji wskazując, że nie stanowi ona informacji publicznej.
Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana tylko wówczas, gdy chodzi o informacje mieszczącą się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym tej ustawy (art. 16). Jeżeli więc, według oceny dokonanej przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, żądana przez wnioskodawcę informacja nie ma takiego waloru, to w takim przypadku przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania i nie występuje możliwość wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 tej ustawy, a odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej powinna nastąpić w formie pisma informacyjnego. Niedopuszczalne jest zatem, co oczywiste, wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną.
Równocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest konsekwentnie pogląd, według którego pismo informacyjne o tym, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, nie mieści się bowiem w zakresie określonym przepisem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob.m.in. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 928/05, Baza NSA).
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w sprawie ze skargi na pismo informacyjne skierowane do skarżącej Sąd, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie jest także właściwy do oceny prawidłowości stanowiska organu w zakresie rozpoznania wniosku strony o udostępnienie przedmiotowej informacji. Właściwość Sądu do dokonania takiej oceny jest możliwa jedynie w sprawie skargi na bezczynność podmiotu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, lecz tego rodzaju skarga nie jest przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej. Skoro więc sprawa z wniesionej skargi nie mieści się w katalogu spraw podlegających rozpoznaniu sądy administracyjne, to w takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji orzekł jak w sentencji postanowienia.
Skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, skarżący zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie/obrazę:
1) przepisów postępowania, mające wpływ na treść końcowego orzeczenia , in concreto dyspozycji art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez jego oczywiście błędne zastosowanie, w opozycji do argumentacji podniesionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co sprawia, że zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli albowiem nie jest wiadomym, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał błędny przepis czy też błędną podstawę faktyczną odrzucenia skargi;
2) przepisów postępowania, mające wpływ na treść końcowego orzeczenia, in concreto dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nierozpoznanie istoty sprawy poprzez niedokonanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych w granicach sprawy, zakreślonych skargą z dnia 14 września 2025 r.;
3) przepisów postępowania, mającą wpływ na treść końcowego orzeczenia, in concreto dyspozycji art. 135 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nieusunięcie skutków naruszenia prawa dokonanego przez organ administracyjny.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, a następnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu z udziałem innego składu orzekającego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy w niniejszej sprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne.
W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tym samym wskazać należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2469/22, Legalis). O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W konsekwencji, dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Trzeba zatem wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie skarżącego kasacyjnie naruszył Sąd pierwszej instancji. Ponadto w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., II GSK 666/24, Legalis). Powyższego wymogu nie spełnia ani sposób sformułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania ani uzasadnienie skargi kasacyjnej.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną, w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Istota pierwszego z podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) sprowadza się do kwestii, czy objęty w niniejszej sprawie skargą akt (tj. pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 8 sierpnia 2025 r.) stanowi podlegającą kontroli sądu administracyjnego decyzję administracyjną, czy też jest jedynie aktem informacyjnym, niemieszczącym się w zakresie właściwości rzeczowej tego sądu.
Wskazać należy aktualność poglądu, że nie tytuł pisma, lecz jego treść determinuje uznanie go za decyzję administracyjną (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2015 r., I OSK 392/15). Do poddania danego aktu kontroli jako decyzji administracyjnej wystarczy spełnienie następujących elementów materialnoprawnych: musi on pochodzić od organu administracji i w sposób władczy rozstrzygać w sprawie indywidualnej o prawach osoby niepodlegającej organowi służbowo czy organizacyjnie (por. wyrok NSA z 21 lutego 1994 r., I SAB 54/93, OSP 1995, nr 11, poz. 221, z glosą aprobującą B. Adamiak i J. Borkowskiego, s. 495-498). Wyjaśnić przy tym należy, że zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga, aby pismo to zawierało wszystkie elementy decyzji przewidziane w art. 107 § 1 k.p.a. Za decyzję administracyjną należy uznać już samo pismo organu administracji zawierające co najmniej oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygnięcie o sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika (zob. wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., SA 791/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 91, wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169, zachowujące wciąż swoją aktualność – por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2015 r., I OSK 2912/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., I OSK 2028/11).
Nadmienić należy, że nawet dalece wadliwy akt – jeżeli tylko zawiera ww. elementy – powinien być badany przez sąd administracyjny jako decyzja administracyjna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Niemniej, warunkiem koniecznym do przyjęcia, że dany akt może przybrać charakter decyzji, od którego wymagać można spełnienia kryteriów określonych w k.p.a., jest to, aby akt ten był lub choćby tylko potencjalnie mógł (powinien) być wydawany w trybie określonym przepisami tego Kodeksu, a zatem żeby przepisy szczególne nie regulowały kompleksowo innego, odrębnego postępowania niż opisane w k.p.a., niewymagającego wydania decyzji administracyjnej. Tymczasem w niniejszej sprawie taką regulację ustanawiają właśnie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198; t.j. z dnia 23 marca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p.").
Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Natomiast art. 16 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że do decyzji, o których mowa w jego ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak zauważa się w orzecznictwie, złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy k.p.a. Natomiast stosowanie przepisów k.p.a., w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, ma miejsce w ograniczonym zakresie, gdyż postępowanie to zasadniczo nie toczy się w trybie unormowanym w k.p.a. Użycie zatem w art. 16 u.d.i.p. zwrotu: "do decyzji", oznacza wyłączenie stosowania reguł k.p.a. do faz postępowania poprzedzających wydanie decyzji w sprawie odmowy udostępniania informacji lub umorzenia postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., I OSK 1967/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., I OSK 2034/12; wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05).
Podstawy odmowy udzielenia informacji publicznej, która następuje w świetle ww. przepisów w trybie k.p.a. w drodze decyzji administracyjnej, określa co do zasady art. 5 ust. 2 zdanie 1 u.d.i.p. Zgodnie z nim prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W orzecznictwie przyjęto zaś, że w sytuacji, gdy organ nie posiada wnioskowanej informacji lub nie uznaje jej za informację publiczną podlegającą regulacji u.d.i.p., wówczas informuje o tym fakcie wnioskodawcę pismem, nie działa zaś przy użyciu formy decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2012 r., I OSK 2592/12).
Mając na uwadze powyższe, pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 8 sierpnia 2025 r. nie może być w ogóle rozpatrywane w kategoriach decyzji administracyjnej, gdyż nawet choćby potencjalnie nie mogło być to pismo wydane na podstawie przepisów k.p.a., a zatem przepisy tego Kodeksu nie mogłyby stanowić wzorca kontroli w sprawie sądowoadministracyjnej, albowiem procedura określona w u.d.i.p. nie przewiduje wszczynania z podanej przez Prezesa Sądu Rejonowego przyczyny postępowania administracyjnego mogącego kończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Skoro zatem w ogóle nie istniało w sprawie postępowanie administracyjne, do którego stosuje się przepis k.p.a., to też nie można twierdzić o wydaniu w nim decyzji administracyjnej. Pomimo zatem tego, że ww. pismo zawiera zarówno oznaczenie adresata, organu, jak i rozstrzygnięcie oraz podpis osoby upoważnionej, to w istocie – jak trafnie zauważył sąd pierwszej instancji – pismo to stanowi akt informacyjny, niemieszczący się w zakresie właściwości rzeczowej określonej w art. 3 p.p.s.a., a jedynie pozornie mogący być odbierany jako decyzja administracyjna. Co kluczowe, nie wywołuje ono żadnego skutku prawnego, który jest elementem konstytutywnym dla decyzji administracyjnej. Przedstawia ono jedynie stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego, że podtrzymuje on swoje zapatrywanie, iż żądana informacja w jego ocenie nie jest informacją publiczną. Jak słusznie zauważył WSA w Poznaniu, pismo to nie uwalnia organu od zarzutu bezczynności, gdyby taki zarzut został postawiony organowi w ewentualnej skardze na bezczynność wniesionej do sądu administracyjnego, o ile sąd ten nie podzieli stanowiska organu i uzna żądaną przez skarżącego informację za informację publiczną. W konsekwencji mimo wskazanego pisma informacyjnego Prezesa Sądu Rejonowego, skarżący kasacyjnie na gruncie obowiązującego prawa posiada instrumenty prawne umożliwiające podjęcie działań przed sądem administracyjnym mających na celu uzyskanie żądanej informacji.
Dlatego przedmiotowy zarzut naruszenia dyspozycji art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się do dwóch pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, tj. naruszenia dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) i art. 135 p.p.s.a. (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej) wskazać należy, że o ich nieskuteczności przemawia ich wadliwa konstrukcja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest również niezasadny chociażby z samego faktu niepowołania z nim w związku innych przepisów prawa, które stanowiłyby podstawę oceny zaskarżonej działalności organu administracji publicznej. Odnosząc się dalej do wskazanego naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., należy wyjaśnić, iż przepis ten przewiduje, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1580/11, CBOSA), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12, CBOSA), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. wyrok NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1234/12 i wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych wyżej okoliczności nie wystąpiła.
Nie uszło uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego, że autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie z art. 135 p.p.s.a., jednak wskazać należy, że warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie. Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, a więc w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przesłanką jego zastosowania jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach poprzedzających, jeżeli tylko miało to miejsce w granicach danej sprawy (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2024 r., III FSK 586/23). Zatem art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie odrzucenia skargi, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny pragnie dostrzec, że autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował w sposób skuteczny ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania czy też ich nieskuteczność powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez sąd pierwszej instancji.
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Skoro więc podniesione zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę