III OSK 389/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza policji, uznając, że obniżenie nagrody rocznej o 20% z powodu przewinienia dyscyplinarnego było zasadne i obligatoryjne.
Funkcjonariusz policji zaskarżył decyzję o obniżeniu nagrody rocznej o 20% z powodu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawieszenia postępowania w związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że obniżenie nagrody rocznej było obligatoryjne w przypadku stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego w prawomocnie zakończonym postępowaniu, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza policji P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o obniżeniu nagrody rocznej za rok 2021 o 20%. Obniżenie nagrody nastąpiło w związku z popełnieniem przez funkcjonariusza przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem. Sąd pierwszej instancji uznał, że art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji nakłada na organ obowiązek obniżenia nagrody rocznej w przypadku stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego w prawomocnie zakończonym postępowaniu, pozostawiając jedynie swobodę co do wysokości obniżenia (od 20% do 50%). Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 125 § 1 P.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania, mimo że postępowanie dotyczące uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego było w toku i mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kontroli sądu administracyjnego podlega decyzja o obniżeniu nagrody, a nie samo postępowanie dyscyplinarne. Wskazał, że w dacie wydania decyzji o obniżeniu nagrody, orzeczenie dyscyplinarne było prawomocne w administracyjnym toku instancji, co uprawniało organ do wydania rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że obniżenie nagrody rocznej miało charakter związany i obligatoryjny, a zastosowanie najniższego wymiaru obniżenia nie stanowiło przekroczenia granic uznania administracyjnego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 P.p.s.a., zostały uznane za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Obniżenie nagrody rocznej jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji w art. 110 ust. 5 pkt 2 wprost stanowi o obowiązku obniżenia nagrody rocznej w takiej sytuacji. Organ ma jedynie swobodę w wyborze wysokości obniżenia w określonych granicach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.o.P. art. 110 § ust. 5 pkt 2
Ustawa o Policji
Nagrodę roczną obniża się policjantowi w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obniżenie jest obligatoryjne.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
u.o.P. art. 110 § ust. 5 pkt 2
Ustawa o Policji
Obligatoryjne obniżenie nagrody rocznej w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
Pomocnicze
u.o.P. art. 110 § ust. 6
Ustawa o Policji
Obniżenie nagrody rocznej może nastąpić w granicach od 20% do 50%.
u.o.P. art. 132 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
Określa rodzaj przewinienia dyscyplinarnego.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość zawieszenia postępowania.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi przez sąd.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowolna ocena materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.
u.o.P. art. 110 § ust. 6
Ustawa o Policji
Zakres procentowy obniżenia nagrody rocznej.
u.o.P. art. 132 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
Rodzaj przewinienia dyscyplinarnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 125 § § 1 ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawieszenie postępowania.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania budzącego zaufanie.
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
u.o.P. art. 110 § ust. 8a
Ustawa o Policji
Podstawa ustalenia okoliczności uzasadniających pozbawienie lub ograniczenie prawa do nagrody rocznej.
u.o.P. art. 110 § ust. 13
Ustawa o Policji
Przełożony służbowy.
u.o.P. art. 135 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Prawomocność orzeczenia w administracyjnym toku instancji.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 125 § 1 ust. 1 P.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania. Naruszenie art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę materiału dowodowego. Naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
obniżenie nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej, stwierdzony w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obowiązek obniżenia nagrody rocznej w takiej sytuacji powstaje z mocy prawa. Organowi (...) pozostawiono jedynie swobodę wyboru wysokości obniżenia nagrody w granicach od 20% do 50%. Istotą obniżenia nagrody rocznej jest przy tym sprzeniewierzenie się przez policjanta ciążącym na nim obowiązkom służbowym. Chodzi zatem o fakt naruszenia dyscypliny służbowej, który musi być wykazany w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym, a nie samo wymierzenie kary dyscyplinarnej. w dacie wydania decyzji w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej (...) w obrocie prawnym nie funkcjonował jeszcze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2022 r.; sygn. akt III SA/Po 1477/21, uwzględniający skargę skarżącego kasacyjnie na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 16 sierpnia 2021 r. nr 15/Ks/o/2021 w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary upomnienia. Co istotne, orzeczenie to było prawomocne w administracyjnym toku instancji (...), zatem organ Policji był w pełni uprawniony do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej. Decyzja w przedmiocie obniżenia (...) nagrody rocznej miała charakter związany, gdyż obligatoryjność jej obniżenia była konsekwencją istnienia w obrocie prawnym orzeczenia naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
członek
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności obniżenia nagrody rocznej policjantowi w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, nawet jeśli postępowanie dotyczące samego orzeczenia dyscyplinarnego jest kwestionowane w dalszym toku instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy policji i przepisów ustawy o Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego w administracyjnym toku instancji wpływa na inne konsekwencje, takie jak obniżenie nagrody rocznej, nawet jeśli samo orzeczenie dyscyplinarne jest później kwestionowane w sądzie administracyjnym.
“Policjancie, przewinienie dyscyplinarne to nie tylko kara, ale i niższa nagroda roczna – nawet jeśli kwestionujesz orzeczenie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 389/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Mirosław Wincenciak
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III SA/Po 312/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-10-06
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 110 ust 5 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt III SA/Po 312/22 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 14 lutego 2022 r. nr 3/Ks/d/2022 w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt III SA/Po 312/22, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.P. (dalej jako "skarżący") na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej jako "Komendant") z dnia 14 lutego 2022 r. nr 3/Ks/d/2022 w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej, oddalił wniesioną skargę.
W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozkazem personalnym z dnia 11 stycznia 2022 r. nr 31/2022 Komendant Miejski Policji w [...] przyznał skarżącemu nagrodę roczną za rok 2021 obniżoną o 20%. W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, że skarżący orzeczeniem Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 7 lipca 2021 r. nr 33/2021 został uznany winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882), dalej jako "u.o.P.", i na tej podstawie policjantowi wymierzono karę dyscyplinarną "upomnienia". Przywołując treść art. 110 ust.5 pkt 2 i ust. 6 u.o.P. organ wskazał, że nagrodę roczną obniża się policjantowi w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obniżenie może nastąpić w granicach od 20% do 50%. Wobec skarżącego zastosowano obniżenie w wysokości 20%.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, opisaną na wstępie decyzją Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji Komendant wskazał, że art. 110 ust. 5 pkt 2 u.o.P. nakazuje organowi w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego obniżenie nagrody rocznej funkcjonariuszowi, a nie pozostawienie tego faktu uznaniu organu. Organ uwzględnił całokształt okoliczności sprawy zaistniałego deliktu, dlatego obniżył nagrodę roczną jedynie o 20 %, czyli o możliwie najniższy pułap zakresu takiej kary. Podkreślono, że na organie Policji nie ciąży obowiązek wykazania wagi, znaczenia i nadrzędności interesu publicznego nad interesem funkcjonariusza, bowiem sam ustawodawca treścią przepisów bezwzględnie związał organ do określonego działania nadając prymat interesowi publicznemu tożsamemu z interesem służby nad interesem funkcjonariusza ukaranego za przewinienie dyscyplinarne. Z uwagi na fakt, iż do daty niniejszego rozstrzygnięcia nie wydano prawomocnego wyroku w sprawie ze skargi na prawomocnie zakończone postępowanie dyscyplinarne, ma ono moc wiążącą i stronę i organ.
Skarżący, prezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie:
1) art. 110 ust. 8b u.o.P. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności nieuwzględnienie wbrew dyspozycji tego przepisu, dotychczasowych wyników policjanta w służbie, co w niniejszej sprawie miało miejsce i miało też znaczenie dla rozstrzygnięcia;
2) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez dowolną i arbitralną ocenę całości materiału dowodowego;
3) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności;
4) art. 8 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim pominięcie, że skarżący nie zgadzając się z orzeczeniem o ukaraniu dyscyplinarnym zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu;
5) art. 138 § 1 k.p.a. polegające na błędnym zastosowaniu i utrzymaniu w mocy rozkazu Komendanta Powiatowego Policji w [...];
6) art. 6f i art. 110 ust. 1, ust. 3, ust. 5 pkt 2, ust. 6, ust. 8c, ust. 13 w zw. z art. 132 ust.1, ust. 2, ust. 3 pkt 3 oraz art. 134 ust. 2 u.o.P. poprzez przyznanie skarżącemu nagrody rocznej obniżonej o 20 %, podczas gdy ustawodawca wyraźnie wskazał, że obniżenie jest możliwe, a tym samym rozstrzygnięcie jest kwestią uznania Komendanta;
7) art. 8 k.p.a. i 16 k.p.a. z uzasadnieniem jak w tamtym środku odwoławczym.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako "P.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji podniósł, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] trafnie wskazał, iż w następstwie wydania rozkazu personalnego o ukaraniu skarżącego karą upomnienia, organ pierwszej instancji był uprawniony do obniżenia policjantowi nagrody rocznej. Zgodnie z art. 110 ust. 5 pkt 2 u.o.P. - nagrodę roczną obniża się policjantowi, z zastrzeżeniem ust. 7, w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Organ ma obowiązek obniżyć nagrodę roczną w granicach procentowych przewidzianych tym przepisem (art. 110 ust. 5 pkt 6 u.o.P.). Obniżenie nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej, stwierdzony w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obowiązek obniżenia nagrody rocznej w takiej sytuacji powstaje z mocy prawa. Organowi (przełożonemu służbowemu w rozumieniu art. 110 ust. 13 u.o.P.) pozostawiono jedynie swobodę wyboru wysokości obniżenia nagrody w granicach od 20% do 50% wysokości nagrody rocznej. Wyczerpująco wyjaśnił to Komendant Wojewódzki Policji w [...] w zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji wskazał także, że prawo do nagrody rocznej uwarunkowane jest należytym wykonywaniem przez policjanta nałożonych na niego obowiązków, w tym dyscypliny służbowej. Z treści omówionych przepisów wynika, że uprawnienie do otrzymywania przez policjantów nagrody rocznej tj. 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym jest jednym z przejawów szczególnego statusu tych funkcjonariuszy. Stanowi ono rekompensatę za trudy i niebezpieczeństwo związane z ich codzienną służbą. Powiązane jest ono jednak nie tylko z faktycznym, ale i prawidłowym wykonywaniem służby w ciągu roku, a nie tylko istnieniem w tym czasie stosunku służbowego. Naruszenie przez policjanta dyscypliny służbowej, jeżeli w zakończonym prawomocnie postępowaniu dyscyplinarnym został on uznany winnym zarzucanych mu czynów, zawsze zobowiązuje przełożonego do skorzystania z uprawnień przewidzianych w art. 110 ust. 5 u.o.P. Istotą obniżenia nagrody rocznej jest przy tym sprzeniewierzenie się przez policjanta ciążącym na nim obowiązkom służbowym. Takie jest ratio legis omawianych przepisów dotyczących nagradzania policjantów. Chodzi zatem o fakt naruszenia dyscypliny służbowej, który musi być wykazany w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym, a nie samo wymierzenie kary dyscyplinarnej. Okoliczności uzasadniające pozbawienie lub ograniczenie prawa do nagrody rocznej zostały ustalone w niniejszej sprawie, zgodnie z wymogami art. 110 ust. 8a u.o.P., tj. na podstawie orzeczeń organów właściwych w sprawach dyscyplinarnych oraz w sprawach dotyczących opiniowania policjantów, a także na podstawie dokumentacji prowadzonej w sprawach osobowych policjantów. Organ był zatem zobligowany do obniżenia nagrody rocznej, a ponieważ został zastosowany najniższy możliwy wymiar trudno przypisać mu przekroczenie granic uznania administracyjnego.
Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 125 § 1 ust. 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie z urzędu toczącego się w wyniku złożonej skargi postępowania, pomimo konstatacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wydanego w sprawie o powyżej wskazanej sygnaturze, odnośnie funkcjonowania w obrocie prawnym nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Po 1477/21, który to wyrok został zaskarżony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], a który orzeka o uchyleniu rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o ukaraniu dyscyplinarnym, co w sposób istotny wpływa na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej, obniżenie skarżącemu kasacyjnie nagrody rocznej bowiem miało bezpośredni związek z faktem ukarania skarżącego kasacyjnie karą dyscyplinarną;
2) art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj.:
a) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i istotnych okoliczności sprawy, mający jednoznaczny wpływ na rozstrzygnięcie, jednocześnie prowadząc postępowanie w sposób niebudzący zaufania i naruszający zaufanie strony do władzy publicznej, arbitralne działania organu pierwszej instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego i działania organu drugiej instancji, który w uzasadnieniu wydanej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa w postaci błędnego ich zastosowania, a tym samym powielił jedynie argumentację Komendanta Miejskiego Policji w [...], opisując jedynie szerzej zastosowanie w sprawie przepisu prawa administracyjnego materialnego, a przede wszystkim poprzez pominięcie okoliczności, iż P.P. nie zgadzając się z orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji nr 33/2021 z dnia 7 lipca 2021 roku - złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazując, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej upomnienia - zawierało liczne błędy natury procesowej i uchybienia przepisom prawa materialnego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, jako wydanego w konsekwencji orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia winy skarżącego w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary upomnienia, a na moment składania niniejszej skargi kasacyjnej, postępowanie zainicjowane w wyniku powyżej wskazanej skargi zakończone zostało nieprawomocnym wyrokiem uwzględniającym ową skargę.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], jak również poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...], zawieszenie przedmiotowego postępowania, zainicjowanego niniejszą skargą kasacyjną, do czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], sygn. akt WSA w Poznaniu III SA/Po 1477/21, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie złożył stosowny wniosek, a Komendant nie przedstawił odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w dyspozycji art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki skutkujące nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.),
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że złożony w niniejszej sprawie środek odwoławczy został oparty wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) jest uzależniona od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych - jego zdaniem - przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacjom zawartym w P.p.s.a. oraz w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby autor w skardze kasacyjnej zawarł zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez Sąd pierwszej instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy, jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i n.). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między tym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 387).
Co nadto ważne, z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sądy administracyjne orzekają wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (zob. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 133 § 1 P.p.s.a.; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 344).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w warstwie opisowej jak i argumentacja mająca uzasadniać ich skuteczność opierają się w istocie na twierdzeniu, że orzeczenie podjęte w postępowaniu dyscyplinarnym, będące przesłanką do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej zostało uchylone wyrokiem Sądu pierwszej instancji (z dnia 10 marca 2022 r.; sygn. akt III SA/Po 1477/21 – uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego), a skoro postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej nie zostało prawomocnie zakończone to istniały podstawy do zawieszenia postępowania sądowego w sprawie dotyczącej obniżenia nagrody rocznej.
Mając na uwadze opisaną wyżej istotę sądowej kontroli administracji oraz realia rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji pod względem zgodności z prawem była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 14 lutego 2022 r. nr 3/Ks/d/2022, dotycząca obniżenia skarżącemu kasacyjnie nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2021 r. w związku z zaistnieniem przesłanki obligatoryjnego obniżenia nagrody rocznej, o której mowa w art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, a nie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenie uznające skarżącego kasacyjnie winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzające karę dyscyplinarną upomnienia.
W przedmiotowej sprawie organ był zatem obowiązany zgromadzić materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia przesłanki obniżenia nagrody rocznej. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, w sprawie nie naruszono art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił argumentację odnoszącą się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, które mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, w tym przypadku art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji. Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, obniżenie nagrody rocznej z zastosowaniem najniższego wymiaru (przewidzianego przez art. 110 ust. 6 ustawy o Policji) nie daje jakichkolwiek podstaw do uznania, że organ Policji przekroczył granice uznania administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, że decyzja w przedmiocie obniżenia skarżącemu kasacyjnie nagrody rocznej miała charakter związany, gdyż obligatoryjność jej obniżenia była konsekwencją istnienia w obrocie prawnym orzeczenia naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 110 ust. 5 pkt 2 w zw. z ust. 6 ustawy o Policji, organ był obowiązany do wydania decyzji w przedmiocie obniżenia wyżej wymienionemu nagrody rocznej. W świetle zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego dotyczących obniżenia nagrody rocznej, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty wadliwości postępowania sądowego ("art. 125 § 1 ust. 1" P.p.s.a. – winno być art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. – uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzez brak zawieszenia postępowania przez Sąd pierwszej instancji, jak i zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 8, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.) nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Należy po pierwsze zauważyć, że art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do zawieszenia postępowania. Zgodnie z tą regulacją sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przez tzw. zagadnienie wstępne, do którego odwołuje się art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której sąd samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu bądź sądu. Zauważyć nadto należy, że w dacie wydania decyzji w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej (14 lutego 2022 r.) w obrocie prawnym nie funkcjonował jeszcze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2022 r.; sygn. akt III SA/Po 1477/21, uwzględniający skargę skarżącego kasacyjnie na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 16 sierpnia 2021 r. nr 15/Ks/o/2021 w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary upomnienia. Co istotne, orzeczenie to było prawomocne w administracyjnym toku instancji (zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji), zatem organ Policji był w pełni uprawniony do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej. Podkreślenia wymaga, że w przypadku definitywnego wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia dyscyplinarnego wydanego wobec skarżącego kasacyjnie zaistnieje przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., dająca skarżącemu kasacyjnie możliwość wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej obniżenia nagrody rocznej.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności albo przewlekłego działania przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W związku z tym zasadnym jest podkreślenie, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań lub zaniechań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących dany organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można także kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15). W realiach rozpatrywanej sprawy zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący kasacyjnie z odwołaniem się do naruszenia wskazanej regulacji zakwestionował bowiem dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę postępowania dowodowego w sprawie dotyczącej obniżenia nagrody rocznej. W warstwie opisowej tego zarzutu skarżący kasacyjnie nawiązał również do błędów natury procesowej i uchybień przepisom prawa materialnego względem wydanego orzeczenia dyscyplinarnego, które to kwestie - jak wskazano wyżej - nie mogły odnieść zamierzonego skutku wobec tego, że wykraczają poza zakres przedmiotowy sprawy dotyczącej obniżenia nagrody rocznej.
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o jej oddaleniu.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI