III OSK 3880/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo oświatowekonkurs na dyrektorakomisja konkursowasamorząd powiatowyuchwałaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuzasadnienie wyrokukontrola sądowaNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA w Warszawie dotyczący uchwały Zarządu Powiatu w sprawie konkursu na dyrektora szkoły z powodu wadliwego uzasadnienia sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Zarządu Powiatu M. dotyczącą rozpatrzenia odwołania Związku Nauczycielstwa Polskiego w sprawie konkursu na dyrektora szkoły. Główną przyczyną uchylenia wyroku WSA było naruszenie przez ten sąd art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na wadliwym i niepełnym uzasadnieniu, które uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę Wojewody na uchwałę Zarządu Powiatu M. dotyczącą rozpatrzenia odwołania Związku Nauczycielstwa Polskiego w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwały Zarządu Powiatu dotyczące powołania komisji konkursowej oraz zatwierdzenia konkursu były zgodne z prawem, w tym z przepisami Prawa oświatowego i ustawy o samorządzie powiatowym. Wojewoda Mazowiecki zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego) poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących składu komisji konkursowej (możliwość zasiadania w niej radnych powiatowych i członków zarządu, a także więcej niż jednego przedstawiciela organizacji związkowej) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.) przez wadliwe uzasadnienie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, głównie z powodu naruszenia przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wystarczających wyjaśnień co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia i oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, wskazując na konieczność oceny legalności uchwały Zarządu Powiatu dotyczącej rozpatrzenia odwołania ZNP oraz wcześniejszych uchwał dotyczących komisji konkursowej. Sąd kasacyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy Prawa oświatowego i rozporządzenia nie zakazują powoływania radnych powiatowych w skład komisji konkursowej jako przedstawicieli organu prowadzącego. W przypadku organu kolegialnego (zarządu powiatu), piastunem organu nie jest każdy z jego członków z osobna, co zapewnia rozłączność funkcji.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji interpretował przepisy literalnie, uznając, że nie ma wprost zakazu dla radnych czy członków zarządu, a organ kolegialny działa jako całość, co pozwala na delegowanie jego członków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Brak tych elementów uniemożliwia kontrolę instancyjną.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Prawo oświatowe art. 63 § ust. 14 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Dotyczy składu komisji konkursowej, w tym przedstawicieli organu prowadzącego.

Prawo oświatowe art. 63 § ust. 14 pkt 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Dotyczy liczby przedstawicieli organizacji związkowych w komisji konkursowej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

P.p.s.a. art. 147

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Prawo oświatowe art. 63 § ust. 15 i 16

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Dotyczy proporcjonalnego zwiększenia składu komisji konkursowej.

u.s.p. art. 32

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 82 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności.

Konstytucja RP art. 169 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy podziału organu stanowiącego i wykonawczego.

u.RDS art. 23 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 lipca 2014 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego

rozporządzenie

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe i niepełne uzasadnienie wyroku, które uniemożliwiło kontrolę instancyjną.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące błędnej wykładni art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego (skład komisji konkursowej) oraz art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego (liczba przedstawicieli związków zawodowych) nie zostały rozstrzygnięte merytorycznie przez NSA z powodu uchylenia wyroku WSA z przyczyn proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie nie ma możliwości skontrolowania na etapie postępowania kasacyjnego zaskarżonego wyroku z powodu braku uzasadnienia stanowiska Sądu pierwszej instancji co do zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując zaskarżone uchwały powinien dokonać ich indywidualnej oceny co do zgodności z prawem, a nie powtarzać stanowiska tego Sądu w zakresie rozważań prawnych w każdej z tych spraw.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 141 § 4 P.p.s.a. dotycząca wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego oraz konieczność indywidualnej oceny każdej uchwały przez sąd."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii składu komisji konkursowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a konkretnie wymogów stawianych uzasadnieniu wyroku. Choć nie jest to sprawa o szerokim zainteresowaniu publicznym, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA skutkuje jego uchyleniem przez NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3880/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2737/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-21
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2737/19 w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Zarządu Powiatu M. z dnia 11 lipca 2019 r. nr 188/2019 w przedmiocie rozpatrzenia odwołania Związku Nauczycielstwa Polskiego w M. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2737/19 oddalił skargę Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Zarządu Powiatu M. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania Związku Nauczycielstwa Polskiego w M.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda Mazowiecki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na poniżej określone uchwały Zarządu Powiatu M:
- nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie powołania przedstawicieli organu do prac Komisji Konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego [...] w M.;
- nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego [...] w M.;
- nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie rozpatrzenia odwołania Związku Nauczycielstwa Polskiego Odział M.;
- nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego [...] w M.;
- nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego [...] w M.
We wniesionej skardze zarzucono, że uchwały Zarządu M. nr [...] oraz nr [...] zostały podjęte z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.) poprzez nieprawidłowe ukształtowanie składu Komisji Konkursowej powołanej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego [...] w M., tj. poprzez członkostwo w Komisji radnych Rady Powiatu M. oraz członków Zarządu Powiatu M.; uchwała [...] istotnie narusza art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego, poprzez nieprawidłowe ukształtowanie składu Komisji Konkursowej, tj. poprzez członkostwo w Komisji dwóch przedstawicieli jednej z organizacji związkowych reprezentatywnych; uchwały nr [...], nr [...] i nr [...] istotnie naruszają prawo, poprzez ich podjęcie w konsekwencji sprzecznych z prawem uchwał nr [...] oraz nr [...], co oznacza podjęcie uchwał nr [...], [...] oraz nr [...] bez podstawy prawnej, co narusza art. 7 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu M. wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył do łącznego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach: II SA/Wa 2735/19, II SA/Wa 2736/19, II SA/Wa 2737/19, II SA/Wa 2738/19 oraz II SA/Wa 2739/19.
Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2737/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wojewody na uchwałę Zarządu Powiatu M. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...].
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji uznał, że z treści art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego, art. 32 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511 ze zm.) zwanej dalej u.s.p., jak również z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1587) zwanego dalej rozporządzeniem, nie wynika zakaz powołania w skład Komisji Konkursowej radnego powiatowego, jako jednego spośród przedstawicieli organu prowadzącego, o których mowa w art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego. Stosując bowiem ten przepis w jego literalnym brzmieniu zarząd powiatu, jako organ prowadzący szkołę, zachowuje wpływ na wybór kandydata na stanowisko dyrektora szkoły poprzez swoich przedstawicieli. Niedopuszczalność udziału w postępowaniu konkursowym osoby piastującej funkcję organu prowadzącego szkołę nie dotyczy organu kolegialnego, ponieważ piastunem tego organu nie jest każdy z jego członków z osobna, lecz ogół jego członków działających kolegialnie przy zachowaniu wymogu kworum. Dlatego organ kolegialny może wyznaczyć swoim przedstawicielem w komisji konkursowej swojego członka, ponieważ w tym przypadku jest zachowana rozłączność funkcji organu prowadzącego szkołę od funkcji członka komisji konkursowej.
W ocenie Sądu nie doszło nadto do naruszenia art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego. Art. 63 ust. 15 i 16 Prawa oświatowego zakłada proporcjonalne zwiększenie składu komisji konkursowej w przypadku większej ilości przedstawicieli związków, a tak było w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Mazowiecki, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię:
a) art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego poprzez przyjęcie, że do składu komisji konkursowej powołanej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oświatowej prowadzonej przez powiat mogą zostać powołani jako przedstawiciele organu prowadzącego szkołę lub placówkę radni powiatowi lub członkowie zarządu powiatu, z uwagi na to, że z przepisów Prawa oświatowego i rozporządzenia nie wynika zakaz powoływania radnych powiatowych w skład komisji a w przypadku członków zarządu powiatu niedopuszczalność udziału w postępowaniu konkursowym osoby piastującej funkcję organu prowadzącego szkołę nie dotyczy organu kolegialnego, ponieważ piastunem tego organu nie jest każdy z jego członków z osobna lecz ogół jego członków działających kolegialnie przy zachowaniu wymogu kworum, więc zachowana jest rozłączność funkcji organu prowadzącego szkołę od funkcji członka komisji konkursowej, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu powinna prowadzić do wniosku, że w skład komisji konkursowej nie może wejść jako przedstawiciel organu prowadzącego ani piastun organu (przy czym nie należy czynić rozróżnienia między organem monokratycznym, jakim jest wójt i w takim przypadku uznać, że nie może on być członkiem komisji konkursowej a organami kolegialnymi - zarządami powiatu i województwa i w ich wypadku zgodzić się na uczestnictwo członków organu prowadzącego w komisji konkursowej jako jednocześnie przedstawicieli tego organu) ani też przedstawiciel innego organu lub podmiotu, w tym radny organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (radny powiatowy), z uwagi na fakt, że art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a Prawa oświatowego jednoznacznie wskazuje na rozłączność składu komisji konkursowej oraz organu prowadzącego, poprzez posłużenie się pojęciem "przedstawiciela organu prowadzącego", zaś przepisy ustrojowe, w tym art. 169 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) oraz art. 12, art. 16, art. 23, art. 26, art. 32 u.s.p. wprowadzają zasadę rozdziału organu stanowiącego i wykonawczego powiatu, co determinuje zakaz powołania radnego powiatowego i członka zarządu powiatu do komisji konkursowej, która to wykładnia znajduje odzwierciedlenie w doktrynie prawa oraz utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, przytoczonym przez organ nadzoru w skardze na uchwały zarządu powiatu, w tym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. I OSK 324/13, I OSK 490/14, I OSK 369/15, I OSK 313/19);
b) art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego poprzez przyjęcie, że do składu komisji konkursowej powołanej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oświatowej można powołać po więcej niż jednym przedstawicielu organizacji związkowej reprezentatywnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu powinna prowadzić do wniosku, że jest możliwe powołanie jedynie po jednym przedstawicielu danej organizacji związkowej reprezentatywnej, co wyraźnie wynika z literalnego brzmienia art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego;
c) art. 63 ust. 15 i 16 Prawa oświatowego poprzez przyjęcie, że przewidziana w tych przepisach możliwość proporcjonalnego zwiększenia składu komisji konkursowej w przypadku większej ilości przedstawicieli organizacji związkowych oznacza możliwość powoływania do składu komisji konkursowej, wbrew brzmieniu przepisu art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego, po więcej niż jednym przedstawicielu organizacji związkowej reprezentatywnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu powinna prowadzić do wniosku, że jest możliwe powołanie jedynie po jednym przedstawicielu organizacji związkowej reprezentatywnej, a art. 63 ust. 16 nie uchyla reguły jednego przedstawiciela organizacji związkowych reprezentatywnych, określonej w art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego;
2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia:
a) art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe, nieznajdujące oparcia w aktach sprawy ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie go za podstawę rozstrzygnięcia poprzez:
- niedokonanie przez Sąd oceny zgodności z prawem uchwały nr [...], pominięcie przez Sąd w swoich rozważaniach wątku dotyczącego uchwały nr [...] jako wynikającej i podjętej w konsekwencji uchwał nr [...] oraz nr [...] oraz brak odniesienia do argumentacji Wojewody dotyczącej naruszenia prawa przez akt normatywny (uchwałę) wynikający z aktu normatywnego (uchwały) sprzecznej z prawem,
- pominięcie przez Sąd w swoich rozważaniach wątku dotyczącego argumentów Wojewody Mazowieckiego dotyczących zakazu członkostwa radnych powiatowych w komisji konkursowej (w tym pojęcia piastuna organu, przedstawiciela organu) wynikających z przytoczonych unormowań Konstytucji oraz ustawy o samorządzie powiatowym, poprzez sprowadzenie go do lakonicznego stwierdzenia o braku zakazu członkostwa radnego w komisji konkursowej, w przytoczonych w uzasadnieniu do wyroku przepisach art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego, art. 32 u.s.p. oraz rozporządzenia,
- nie odniesienie się przez Sąd do wszystkich argumentów skargi prezentowanych przez Wojewodę Mazowieckiego (orzecznictwa w zakresie uczestnictwa członków zarządu powiatu w komisji konkursowej, obowiązku unieważnienia konkursu przez organ prowadzący w razie stwierdzenia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu na podstawie § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia) oraz pominięcie oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze, dotyczących reprezentatywnych organizacji związkowych, w tym w związku z wykładnią tego pojęcia zawartą w art. 63 ust. 14 pkt 3 Prawa oświatowego w związku z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2014 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.), a co za tym idzie nie dokonanie rzetelnej oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Zarządu Powiatu, niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzestanie na stwierdzeniu, że zarzut należy uznać za nieuzasadniony, podczas gdy obowiązek zwięzłego przedstawienia sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem, w konsekwencji przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez Zarząd Powiatu, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (z uwzględnieniem stanowiska obu stron) i bez jego właściwej oceny, podczas gdy na podstawie art. 133 § 1 P.p.s.a Sąd ma obowiązek wydać wyrok na podstawie akt sprawy,
- które to ustalenia mogły mieć istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia poprzez to, że skutkowały przyjęciem, iż skarżona uchwała Zarządu Powiatu jest zgodna z prawem a w konsekwencji oddaleniem skargi;
b) art. 147 P.p.s.a. w związku z art. 82 ust. 2 u.s.p., poprzez nie stwierdzenie niezgodności z prawem skarżonej uchwały w sytuacji, gdy uchwała zarządu powiatu istotnie narusza prawo i istnieją podstawy do przyjęcia, że została wydana z naruszeniem prawa;
c) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na uchwałę zarządu powiatu pomimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia z uwagi na sprzeczność uchwały z prawem.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały Zarządu Powiatu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek zasadność tej skargi kasacyjnej wynika przede wszystkim z wadliwego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji.
Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu znany jest fakt wniesienia skarg kasacyjnych w sprawach zarejestrowanych pod sygnaturami: III OSK 3879/21, III OSK 3897/21, III OSK 3880/21, III OSK 3928/21 i III OSK 3949/21.
Skargi wniesione w tych sprawach dotyczyły odrębnych uchwał Zarządu Powiatu M., podejmowanych w zakresie obejmującym przeprowadzenie konkursu na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego [...] w M. Mimo, że uchwały te niewątpliwie pozostawały względem siebie w z związku przyczynowo - skutkowym, to każda z nich obejmowała inną treść. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując zaskarżone uchwały powinien dokonać ich indywidualnej oceny co do zgodności z prawem, a nie powtarzać stanowiska tego Sądu w zakresie rozważań prawnych w każdej z tych spraw.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 2737/19 należy stwierdzić, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji powinna być jedynie uchwała Zarządu Powiatu M. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania Związku Nauczycielstwa Polskiego w M. Jak wynika z treści tej uchwały oraz jej uzasadnienia, przedmiotem rozstrzygnięcia Zarządu Powiatu M. była prośba Związku Nauczycielstwa Polskiego Oddziału M. określona przez ww. organ Powiatu M. mianem odwołania, o unieważnienie konkursu na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego [...] w M.
Tym samym niezależnie od zarzutów zawartych w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tej sprawie, Sąd ten powinien ocenić legalność tej właśnie uchwały. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji w kontrolowanym wyroku zawiera przede wszystkim ocenę zgodności z prawem uchwały nr [...] Zarządu Powiatu M. z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz uchwały nr [...] Zarządu Powiatu M. z tej samej daty.
Jedyny fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku w tej sprawie sprowadza się do konkluzji Sądu pierwszej instancji który stwierdził, że skoro ww. uchwały Zarządu Powiatu M. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] i nr [...] są zgodne z prawem, to także uchwała nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. jest zgodna z prawem.
W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy w tej sprawie rozpoznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Zarzut ten jest w pełni zasadny.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Jednym z istotnym elementów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego jest wyrażenie stanowiska sądu obejmującego wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.
Bez wątpienia należy stwierdzić, że uzasadnienie wyroku winno odzwierciedlać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a tym samym powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego dany Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.
Jeżeli z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika nawet, dlaczego zaskarżona uchwała jest zgodna lub nie jest zgodna z prawem, to nie ma możliwości ustalenia przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 1804/21; wyrok NSA z 13 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 3171/21; wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 908/22).
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie ww. zarzutu należy stwierdzić, że skoro w tej sprawie nie ma możliwości skontrolowania na etapie postępowania kasacyjnego zaskarżonego wyroku z powodu braku uzasadnienia stanowiska Sądu pierwszej instancji co do zgodności z prawem zaskarżonej uchwały oraz wyjaśnienia podstawy prawnej tak przyjętego stanowiska, to doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Ponieważ trafny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., to co najmniej przedwczesne byłoby wyrażanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Taki tryb procedowania w pełni akceptowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 29 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 6577/21; wyrok NSA z 8 grudnia 2023 r. sygn. akt III FSK 3207/21).
Wobec powyższego, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności ocenić tryb podjęcia przez Zarząd Powiatu M. uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r., a więc jaki środek prawny wniosła organizacja związkowa wszczynając postępowanie przed Zarządem Powiatu, czy podmiot ten skutecznie zainicjował postępowanie przed organem wykonawczym Powiatu M. i czy istniał tryb rozpoznawania takich środków prawnych. Dopiero ustalenie, że dana strona mogła skutecznie wszcząć postępowanie przed Zarządem Powiatu M. w tej sprawie i istniał tryb prowadzenia tego postępowania, umożliwi Sądowi pierwszej instancji dokonanie właściwej oceny merytorycznej tej uchwały pod względem zgodności jej z prawem.
Mając na względzie okoliczność, że powodem uchylenia zaskarżonego wyroku były proceduralne uchybienia Sądu pierwszej instancji należy uznać, że w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI