III OSK 3836/21

III OSK 3836/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Jezielska /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2731/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-09-03
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 § 1, art. 174 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2731/19 w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz S. G. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 września 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2731/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi S. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 listopada 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżone postanowienie. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z 4 listopada 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził wniesienie z uchybieniem terminu odwołania skarżącego od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z 25 lipca 2019 r. o zwolnieniu go ze służby. W uzasadnieniu postanowienia podano, że rozkaz doręczono funkcjonariuszowi w sposób określony w art. 44 k.p.a. za pośrednictwem Poczty Polskiej. Doręczenie to nastąpiło 14 sierpnia 2019 r. Podano, że wnioskiem z 11 września 2019 r. funkcjonariusz wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu. Postanowieniem z 23 października 2019 r. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podano, że skoro rozkaz doręczono skarżącemu 14 sierpnia 2019 r., to termin do złożenia odwołania upływał 28 sierpnia 2019 r., zaś odwołanie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) nadano w urzędzie pocztowym w dniu 11 września 2019 r. Wskazano, że uchybienie terminu, bez względu na przyczynę, jest obiektywną okolicznością faktyczną i nie podlega ocenom. Jeżeli strona wnosi odwołanie po terminie i składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania będzie konieczne w sytuacji wydania ostatecznej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie konsumuje postanowienia stwierdzającego postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 września 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2677/19) uchylił postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 23 października 2019 r. o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od rozkazu, uznając że nie było przesłanek do merytorycznego rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż mu nie uchybiono. W związku z tym w ocenie WSA skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z powodów w niej wprost wskazanych. Wskazano, że orzekając w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ administracji związany był treścią ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Związanie to dotyczyło zarówno kwestii wstępnej, czyli samego uchybienia terminowi wniesienia odwołania, jak i braku wystąpienia przesłanek to jego przywrócenia. Zatem przedmiotowe postanowienie stanowi akt wydany w oparciu o wcześniejsze orzeczenie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 k.p.a. Wobec uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wystąpiły względem skarżonego aktu przesłanki wznowieniowe, wymienione w powołanym już art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego skargą postanowienia. W tej sytuacji za nieistotne dla wyniku sprawy, a równocześnie przesądzone w odrębnym postępowaniu musiały pozostać podnoszone w skardze kwestie faktycznej prawidłowości doręczenia rozkazu.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaskarżając go w całości. Powołując się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Sąd miał na uwadze, że przedmiotem zaskarżenia przez funkcjonariusza było także postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu i zostało ono uchylone, a wobec uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wystąpiły względem skarżonego aktu przesłanki wznowieniowe, wymienione w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego skargą postanowienia, gdy w rzeczywistości odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co wynika z akt sprawy oraz ze szczegółowego uzasadnienia uchylonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W oparciu o tak sformułowany zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że w ocenie WSA, wobec uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wystąpiły względem skarżonego aktu przesłanki wznowieniowe, wymienione w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego skargą postanowienia. Podniesiono, że w rzeczywistości odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co wynika z akt sprawy oraz ze szczegółowego uzasadnienia uchylonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie w całości, wobec oczywistej bezzasadności oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Zarządzeniem z 24 sierpnia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) skierowała sprawę na posiedzenie niejawne, informując strony o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Strony w niniejszej sprawie zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie powołała art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że uchylenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stanowi przesłankę wznowieniową wobec zaskarżonego postanowienia, określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Zauważyć zatem należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Przy czym granice zaskarżenia nie zawsze pokrywają się z granicami rozpoznania sprawy przez sąd, a w związku z tym przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. nie tylko uprawnia, ale obliguje sąd do wykroczenia poza granice zaskarżenia. Natomiast brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które zostały podniesione w skardze. Skarżący kasacyjnie nie zarzuca jednak Sądowi, że nie orzekał w granicach sprawy administracyjnej i uczynił przedmiotem rozpoznania legalność innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Skarżący kasacyjnie wiąże naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wskazując w lakonicznym uzasadnieniu tego zarzutu, jedynego jaki został podniesiony w skardze, że Sąd I instancji niezasadnie uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na wcześniejsze uchylenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie z akt sprawy wynika, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Tak skonstruowany zarzut nie może odnieść skutku. Należy bowiem przede wszystkim wskazać, że podstawą prawną orzeczenia Sądu I instancji, na którą powołano się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku był art. art. 145 § 1 pkt b) p.p.s.a., którego naruszenia skarżący kasacyjnie nie zarzucił. Przepis ten stanowi, że sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z podstaw do wznowienia postępowania stanowi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którą wznawia się postępowanie, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z mocy art. 126 k.p.a. przepis ten ma zastosowanie także do postanowień. Skarżący kasacyjnie nie wykazał zatem na czym miałoby polegać naruszenie prawa przez Sąd I instancji, skoro zaistnienie podstawy wznowieniowej stanowi podstawę do uwzględnienia skargi. Należy przy tym zauważyć, że skoro postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zostało uchylone wyrokiem Sądu I instancji z uwagi na niewyjaśnienie, czy w ogóle doszło do uchybienia terminu, to w tych okolicznościach należy uznać, że zaistniała podstawa wznowieniowa i nie można zarzucić Sądowi I instancji, że naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy. Przy czym należy podkreślić, że wprawdzie uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego, wynikającą z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/1 dostępny w Internecie), ale organ rozstrzygający w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany przede wszystkim do wnikliwego zbadania okoliczności dotyczących prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Doręczenie decyzji jest bowiem czynnością, z której dokonaniem związane są określone skutki, a jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W związku z tym prawidłowość doręczenia decyzji nie może budzić wątpliwości.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia prawa.
Z powyższych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Koszty te wynoszą 377 zł i obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.