III OSK 3834/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-28
NSAAdministracyjneWysokansa
stopień naukowydoktor habilitowanypostępowanie administracyjnesąd administracyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o stopniach naukowychCentralna Komisjaskarga kasacyjnauzasadnienieorzecznictwo

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, uznając prawidłowość postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. NSA rozpoznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym kwestie związane z oceną dorobku naukowego, bezstronnością recenzentów oraz prawidłowością procedur. Sąd uznał, że postępowanie było prowadzone zgodnie z prawem, a zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym dotyczące oceny jego dorobku naukowego, bezstronności recenzentów oraz prawidłowości procedur administracyjnych. NSA, działając w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu badając jedynie nieważność postępowania, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa w sprawach habilitacyjnych dotyczy głównie aspektów formalnych, a nie merytorycznej oceny dorobku naukowego. Odnosząc się do wcześniejszych orzeczeń w tej sprawie, NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ administracji wyeliminował uchybienia wskazane w poprzednich wyrokach. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestie związane z powoływaniem recenzentów i oceną ich bezstronności, wskazując na specyfikę postępowania habilitacyjnego i ograniczone stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej. Sąd bada jedynie formalne aspekty postępowania.

Uzasadnienie

Kontrola sądowa w sprawach habilitacyjnych dotyczy wyłącznie badania, czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd bada aspekty formalne, a nie merytoryczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.s.n. art. 21 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.n. art. 16

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n. art. 18a § ust. 11

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

p.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 179

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym § 22 ust. 2 Statutu, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie oceny wniosków wyciągniętych przez Centralną Komisję. Naruszenie przepisów postępowania dotyczących wyłączenia recenzenta prof. W. P. z uwagi na jego powiązania. Niezastosowanie przepisów dotyczących powołania recenzentów i braku decyzji lub postanowienia o ich powołaniu. Naruszenie przepisów dotyczących podjęcia uchwały przez Sekcję Nauk Humanistycznych i Społecznych, która została podjęta pomimo braku merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy sąd bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne posiadanie wspólnych publikacji o charakterze wieloautorskim (...) nie przesądza o konieczności wyłączenia od udziału w postępowaniu zbyt szeroka wykładnia pojęcia stronniczości (...) powodowałaby w licznych przypadkach faktyczną niemożność przeprowadzenia postępowania

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

członek

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawach nadawania stopni naukowych, zakresu kontroli sądowej nad tym postępowaniem, a także kwestii wyłączenia członków organów kolegialnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania habilitacyjnego i jego formalnych aspektów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kariery naukowej – uzyskania stopnia doktora habilitowanego, a także pokazuje złożoność procedur administracyjnych i kontroli sądowej nad nimi. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i naukowym.

Droga do habilitacji: Jak formalne błędy mogą zaważyć na karierze naukowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3834/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1817/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-17
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1789
art. 21 ust. 2, art. 16, art. 18a ust. 11, art. 35 ust. 3, art. 29 ust. 1, art. 35 ust. 3
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133, art. 134, art. 141 § 4, art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 104, art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1817/19 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. M. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1817/19 oddalił skargę J. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 25 lutego 2019 r. nr BCK-I-O/RW-1011/14r. w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 27 sierpnia 2012 r. o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych, w dyscyplinie prawo dr J. M. (dalej: "skarżący") zainicjował wszczęcie postępowania habilitacyjnego przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "Centralna Komisja", "organ").
W dniu 12 lutego 2013 r. Centralna Komisja powołała Komisję Habilitacyjną oraz przekazała dokumentację do Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu W. (dalej: "Rada Wydziału"). Jako recenzentów wskazano: prof. dr hab. W. K. (Uniwersytet L.), prof. dr hab. A. B. (Uniwersytet W.) oraz dr hab. P. D. (Akademia A. w W.).
W uchwale z 12 grudnia 2013 r. Komisja Habilitacyjna wyraziła niejednomyślnie pozytywną opinię w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych, dyscyplinie prawo. Uchwała została podjęta w głosowaniu jawnym (4 głosy za, w tym wszyscy recenzenci; 1 głos przeciw; 2 głosy wstrzymujące się). Komisja Habilitacyjna, opierając się na opiniach recenzentów, po zapoznaniu z autoreferatem, a także uwzględniając wątpliwości co do:
1) sformułowania przez skarżącego tytułu i zakresu publikacji objętych cyklem,
2) właściwego udokumentowania niektórych dzieł habilitanta,
3) wskazania do jednotematycznego cyklu publikacji dzieł sprzed wielu lat,
uznała jednak, że:
• przychylna dla habilitanta interpretacja ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. poz. 595 ze zm., zwana dalej: "u.s.n.") pozwala na uznanie, iż istnieje wspólny element zgłoszonych do oceny publikacji w postaci omawiania różnych postaci zabezpieczenia wierzytelności, pozwalający na uznanie ich za cykl jednotematyczny,
• istnieje istotny walor niektórych dzieł wskazanych w ramach jednotematycznego cyklu publikacji dla rozwoju myśli prawniczej dotyczącej instytucji przelewu i zastawu rejestrowego.
W dniu 17 lutego 2014 r. Rada Wydziału w głosowaniu tajnym podjęła, na podstawie art. 18a ust. 11 u.s.n., uchwałę nr 4/02/2014/H o odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych w dyscyplinie prawo. Wyniki głosowania były następujące: uprawnionych do głosowania - 88 osób, oddanych głosów - 55, liczba głosów ważnych - 54, głosów TAK (za nadaniem) - 13, głosów NIE (przeciw nadaniu) – 34, głosów wstrzym. się – 7.
Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie.
Decyzją z 25 maja 2015 r. nr BCK-1-O/RW-1011/14 Centralna Komisja, na podstawie art. 21 ust. 2 u.s.n., utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału z 17 lutego 2014 r. odmawiającą skarżącemu nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Powyższą decyzję organu skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 183/16, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Centralnej Komisji na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że głosując w sposób tajny, każdy z członków Rady Wydziału może wyrazić swoje stanowisko odnośnie przyznania stopnia naukowego doktora habilitowanego, a wynik ten może być odmienny od konkluzji recenzji i stanowiska Komisji Habilitacyjnej. Postępowanie w przedmiocie nadania stopnia naukowego, uregulowane w u.s.n. cechuje pewna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."). Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 zd. 1 u.s.n., w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Dotyczy to w szczególności art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta również z praw strony w rozumieniu art. 10 k.p.a.
Powyższy, szczególny charakter postępowania, dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją. Postępowanie to ograniczone jest bowiem do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 u.s.n.
Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji i uchwały Rady Wydziału z 17 lutego 2014 r. wynikające z odpowiedniego stosowania art. 107 § 3 k.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Oba organy są organami kolegialnymi, rozstrzygnięcia podejmują w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za odmową nadania stopnia doktora habilitowanego i utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały.
Nie jest trafny również zarzut naruszenia przez Centralną Komisję art. 73 § 1 i 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. oraz § 23 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r. (dalej: "Statut"). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, akta wytworzone w toku postępowania opiniodawczego przed Komisją są dostępne dla stron i uczestników postępowania od chwili podjęcia uchwały przez Prezydium Komisji, z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji niejawnych i przepisów o ochronie danych osobowych. Skoro w Statucie zostały zamieszczone odrębne uregulowania dotyczące dostępu do akt postępowania (§ 23), to w myśl art. 29 ust. 1 u.s.n. nie mają w tym zakresie zastosowania przepisy k.p.a. Tym samym organ, odmawiając skarżącemu 24 listopada 2015 r. wglądu do akt sprawy, nie był obowiązany do wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 k.p.a. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i zarzutu skargi, skarżącemu zostały udostępnione dokumenty 11 grudnia 2015 r. Nadto udostępnieniu podlegają akta wytworzone w postępowaniu przed Komisją po podjęciu przez nią uchwały, czyli po zakończeniu postępowania, zatem zarzut ten nie ma wpływu na ocenę prawidłowości postępowania przed Centralną Komisją.
Sąd stwierdził jednak, że w postępowaniu przed Centralną Komisją doszło do naruszenia § 22 ust. 2 Statutu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści tego przepisu wynika, że Prezydium Komisji, po zapoznaniu się z uchwałą Sekcji, podejmuje uchwałę w sprawie będącej przedmiotem uchwały. Przedmiotem posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji z 25 maja 2015 r., jak wynika z protokołu oznaczonego [...] dr M. J., była uchwała Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych z 5 maja 2015 r. o odmowie poparcia odwołania dr J. M. od uchwały Rady Wydziału. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, po wyczerpującej dyskusji oraz w wyniku głosowania tajnego, podjęło uchwałę o nieprzyjęciu odwołania J. M. od uchwały Rady Wydziału odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego ww. Osobie. Tym samym Prezydium Centralnej Komisji postanowiło utrzymać w mocy przedmiotową uchwałę. W tej sprawie zostali powołani tożsami recenzenci, co w sprawie odwołania skarżącego i występowały te same problemy, jednak podjęta uchwała dotyczy dr J. M., a nie dr J. M. Protokół odzwierciedla przebieg posiedzenia, dyskusji, wyniki głosowania oraz treść uchwały, zatem stanowi dowód w sprawie, który podlega, podobnie jak podjęta uchwała, ocenie Sądu, czy w postępowaniu przed organami I i II instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych określone w u.s.n. i Statucie. W konsekwencji Sąd stwierdził, na podstawie akt administracyjnych, że brak jest uchwały Prezydium Centralnej Komisji w przedmiocie zatwierdzenia uchwały Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych z 5 maja 2015 r. o odmowie poparcia odwołania dr J. M. - zgodnie z § 8 pkt 2a Statutu. Za taką nie można uznać przedstawionej dotyczącej dr J. M., zatem podmiotu, którego nie dotyczyła uchwała Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych z 5 maja 2015 r.
Statut Centralnej Komisji ma niewątpliwie charakter normatywny, gdyż zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 5 u.s.n. reguluje kwestie kompetencji organów Centralnej Komisji, sposób wyboru Prezydium Centralnej Komisji, jej organizację i tryb działania oraz sposób powoływania recenzentów, przy czym nie jest on aktem prawa powszechnie obowiązującego. Zważywszy bowiem na określony w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego, postanowieniom ww. Statutu nie można przypisać cech właściwych dla źródeł prawa. Wobec tego jego stosowanie jest dopuszczalne tylko w odniesieniu do jednostek organizacyjnych podległych organowi wydającemu ten akt, tj. Centralnej Komisji, albowiem jego postanowienia mają charakter przepisów wykonawczych o charakterze wewnętrznym, o których mowa w art. 93 Konstytucji RP. W tej sytuacji przedwczesna jest ocena zarzutu naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 34b i 29 ust. 1 u.s.n. oraz § 7 ust. 1 pkt 10 w zw. z § 15 ust. 3 Statutu przez ich niezastosowanie i niewyłączenie od udziału w postępowaniu drugoinstancyjnym Sekretarza Centralnej Komisji, będącego członkiem jej Prezydium i członkiem jej Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych, w osobie prof. H. I., który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, będąc jednocześnie członkiem Rady Wydziału, która wydała uchwałę w I instancji.
Jak wynika z protokołu posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji z 25 maja 2015 r., prof. H. I. został wyłączony od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 ust. 1 k.p.a., gdyż jest pracownikiem jednostki organizacyjnej prowadzącej postępowanie w przedmiotowej sprawie. Jednakże z wcześniej wskazanych okoliczności sprawy wnika, że przebieg tego postępowania i podjęta uchwała dotyczyła dr J. M., a nie J. M. Również podniesiony na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. zarzut, że w postępowaniu opiniodawczym recenzent prof. dr hab. A. G. został powołany przez prof. H. I. nie może być zweryfikowany przez Sąd, bowiem w aktach administracyjnych jest tylko pismo z powołaniem na upoważnienie udzielone przez Sekretarza Prezydium Centralnej Komisji. Brak jest też dokumentów wykazujących w jaki sposób powołani zostali recenzenci w niniejszej sprawie i czy było to zgodne z § 20 i § 27 ust. 1 Statutu. Podsumowując Sąd stwierdził, że analiza postępowania wyjaśniającego wskazuje, że nastąpiło istotne naruszenie przepisów postępowania – § 22 ust. 2 Statutu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. NSA wyrokiem z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2532/16, oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd kasacyjny uznał za prawidłową dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, zgodnie z którą naruszenie przez Centralną Komisję § 22 ust. 2 Statutu jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), a nie rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W wyniku ponownego głosowania Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego od uchwały Rady Wydziału z 17 lutego 2014 r., w głosowaniu tajnym wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie ww. uchwały (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 8 głosów, przeciw - 26 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw 11- głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Decyzją z 25 lutego 2019 r. nr BCK-l-O/RW-1011/14r. Centralna Komisja, mając za podstawę art. 21 ust. 2 u.s.n. w zw. z art. 179 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.), utrzymała w mocy uchwałę z 17 lutego 2014 r.
Na powyższą decyzję Centralnej Komisji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Ponadto skarżący wniósł o zobowiązanie organu do przesłania Sądowi kompletnych akt postępowania habilitacyjnego skarżącego w trybie art. 52 § 2 p.p.s.a. (zastrzegając sobie prawo formułowania i uzupełniania zarzutów po zapoznaniu się z tymi aktami), jak również dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów:
a) pisma W. P. z 14 grudnia 2018 r. - oświadczenia o bezstronności na okoliczność treści złożonego wobec organu oświadczenia,
b) dwóch kopii stron tytułowych Komentarza do Kodeksu Cywilnego pod red. K. Pietrzykowskiego, tom 1 oraz tom 2 na okoliczność wspólnych publikacji W. P. ze skarżącym,
c) kopii pierwszej i drugiej strony ekspertyzy prawnej z 28 lutego 2018 r. dotyczącej emisji w latach 2008 - 2016 obligacji przez K. H. W. S.A., w której to spółce W. P. zasiadał w składzie rady nadzorczej,
d) wyciągu z pełnej informacji z KRS dotyczącej K. H. W. S.A. na okoliczność zasiadania W. P. w składzie rady nadzorczej w okresie objętym kontrolą, dla której sporządzana była ww. ekspertyza,
e) wniosku o odwołanie z 30 października 2018 r. na okoliczność określenia przez organ trzech recenzji jako pozytywnych,
f) kopii uchwały nr 1511 Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. w sprawie J. U. na okoliczność postępowania organu w sprawie wcześniejszego odwołania od negatywnej uchwały Rady Wydziału,
g) kopii korespondencji między organem a W. P. na okoliczność przekonania pracowników organu o zasadności odwołania oraz sugestii W. P.,
h) kopii listy obecności Prezydium Centralnej Komisji z 25 maja 2015 r. na okoliczność uczestnictwa H. I. oraz formy jego podpisu,
i) pisma do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27 czerwca 2016 r. wskazującego na osiągnięcia skarżącego,
j) 17 stron wybranych monografii naukowych skarżącego z lat 2015 - 2019 z zakresu prawa cywilnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W 3 lipca 2020 r. - za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, a w dniu 7 lipca 2020 r. - drogą pocztową, do akt niniejszej sprawy wpłynęło pismo skarżącego z 3 lipca 2020 r. zatytułowane "Wniosek o odroczenie rozprawy", do którego załączono:
- skierowane do Prokuratury Krajowej, zawiadomienie skarżącego z 6 sierpnia 2019 r. o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu przez W. P.,
- zażalenie skarżącego z 4 lutego 2020 r. na postanowienie z 27 grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia, zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście Północ w Warszawie w dniu 28 grudnia 2019 r.
Na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do ww. pisma skarżącego z 3 lipca 2020 r., a także o zawieszenie postępowania przed tut. Sądem w oparciu art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (z uwagi na sprawę karną zawisłą w Prokuraturze).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (na rozprawie): nie uwzględnił żądania odroczenia rozprawy, na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił dowody z dokumentów załączonych do "Wniosku o odroczenie rozprawy" oraz odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę J. M. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że jak podniesiono w prawomocnym orzeczeniu, recenzenci powołani w postępowaniu przed Centralną Komisją mieli obowiązek ocenić osiągnięcia naukowe habilitanta i takiej oceny dokonali. Ocena ta nie podlega jednak badaniu sądu. W tym kontekście przypomnieć należy, że prof. dr hab. E. D. oraz prof. dr hab. A. G. jednomyślnie uznali, iż osiągnięcia naukowe skarżącego nie spełniają wymagań określonych w art. 16 u.s.n.
Recenzenci powołani przez Centralną Komisję szczegółowo i wyczerpująco ustosunkowali się do zarzutów skarżącego, konkludując, że uchwała Rady Wydziału była w pełni zasadna i merytorycznie trafna.
Sąd I instancji podkreślił, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Centralna Komisja była zobowiązana wyeliminować uchybienia wytknięte w prawomocnym wyroku, tj. wykazać dokumentami, w jaki sposób zostali powołani recenzenci w postępowaniu odwoławczym i czy czynności te wykonywał Sekretarz Prezydium Centralnej Komisji będący jednocześnie członkiem Rady Wydziału, a następnie - w zależności od poczynionych ustaleń - przeprowadzić postępowanie przed Prezydium Centralnej Komisji w przedmiocie uchwały Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych z 5 maja 2015 r. dotyczącej odwołania skarżącego, bądź również przed Sekcją.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że organ wykonał te zalecenia. Po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego od uchwały Rady Wydziału z 17 lutego 2014 r. oraz po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji w ponownym głosowaniu tajnym wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 8 głosów, przeciw - 26 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Natomiast Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Zdaniem WSA w Warszawie odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 § 3 i art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 34b oraz art. 29 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 10 u.s.n. w zw. z § 15 ust. 3 Statutu poprzez niewyłączenie od udziału w postępowaniu drugoinstancyjnym prof. H. I. - Sekretarza Centralnej Komisji, który był członkiem jej Prezydium oraz członkiem Sekcji I Nauk Humanistycznych i Społecznych, należy zwrócić uwagę, że wyżej wymieniony nie brał udziału w ponownym głosowaniu, przeprowadzonym w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu, lecz uczestniczył w wydaniu wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji Centralnej Komisji z 25 maja 2015 r.
W ocenie Sądu nie można też podzielić zarzutu skarżącego w kwestii naruszenia § 20 ust. 2 Statutu w zw. z art. 29 ust. 1, art. 33 ust. 1b u.s.n., art. 8 k.p.a., § 22 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 Statutu. W świetle zebranego materiału w aktach przedmiotowej sprawy, brak jest podstaw do podważania legalności powołania recenzentów, a tym bardziej - co wykracza poza ramy kontroli sądowej – kwestionowania wydanych przez nich opinii.
W kwestii zarzutu niezachowania bezstronności przez prof. W. P., Sąd zwrócił uwagę, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie wyżej wymienionego z 14 grudnia 2018 r. stwierdzające brak istnienia jakichkolwiek przeszkód prawnych bądź formalnych do wydania opinii, czy udziału w sprawie. Prof. W. P. został powołany przez Centralną Komisję do wydania opinii w przedmiocie zasadności odwołania skarżącego od uchwały Rady Wydziału, w związku z wydanym w dniu 14 lipca 2016 r. przez Sąd wyrokiem uchylającym decyzję organu z 25 maja 2015 r. Był zatem zobowiązany do wskazania własnej opinii w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy. Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, a następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z całokształtem sprawy w wyniku głosowania tajnego, w sposób prawidłowy podjęły uchwały w przedmiocie utrzymania w mocy uchwały Rady Wydziału z 17 lutego 2014 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Zarzuty skarżącego pod adresem bezstronności prof. W. P., niepotwierdzone co najmniej prokuratorskim aktem oskarżenia, pozostają bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. W świetle powyższego okoliczność, iż skarżący jest przekonany o popełnieniu przestępstwa przez prof. W. P. (co wynika z załączników do pisma z 3 lipca 2020 r.) nie stanowiła podstawy do zawieszenia postępowania na mocy art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy, w świetle powyższych rozważań, nie podzielając argumentów zawartych w skardze i uznając, że organ w sposób prawidłowy wypełnił zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku z 14 lipca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: § 22 ust. 2 Statutu w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 16 i 18a ust. 11 w zw. z art. 35 ust. 3 u.s.n. w zw. z art. 169 ust. 2 i art. 179 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji wydanie wyroku oddalającego skargę na decyzję organu, w sytuacji gdy decyzja ta winna zostać uchylona w całości jako wadliwa, bowiem na podstawie zebranego materiału organ powinien uchylić uchwałę właściwej Rady Wydziału i przekazać sprawę do innej jednostki uprawnionej do nadawania stopni naukowych, jak czynił to w innych przypadkach rozbieżności między pozytywną uchwałą Komisji Habilitacyjnej a negatywną uchwałą Rady Wydziału - skoro istotna okoliczność sprawy w postaci oceny osiągnięć naukowych skarżącego stanowiących wkład w rozwój dyscypliny prawo i jego istotna aktywność naukowa była udowodniona i wynikała ze zgromadzonych w materiale sprawy trzech pozytywnych dla skarżącego recenzji dotyczących tej okoliczności oraz z pozytywnej dla skarżącego oceny Komisji Habilitacyjnej o nadaniu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych, dyscyplinie prawo;
2) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
2.1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 133 i 134 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, 151 i 153 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny - z punktu widzenia logiki formalnej i zasad doświadczenia życiowego - wniosków wyciągniętych przed Centralną Komisją z poczynionych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, przez pryzmat naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 84 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n., w sytuacji gdy wyciągnięte wnioski były rażąco sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem, bowiem przyjęto, że dwie recenzje sporządzone w postępowaniu habilitacyjnym były negatywne w treści, pomimo że we wszystkich trzech recenzjach (prof. W. K., prof. dra hab. A. B. i dra hab. P. D.) wyrażone zostało przez ich Autorów jednoznacznie pozytywne stanowisko stwierdzające, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego, co Autorzy Ci następnie potwierdzili oddając głos "za" podczas głosowania w Komisji Habilitacyjnej oraz w sytuacji, gdy na utworzonym w toku prowadzonego przed organem postępowania w dniu 30.10.2018 r. dokumencie - formularzu "Wniosek o odwołanie", znajdującym się w aktach sprawy, widnieją przy każdej z wyżej wymienionych recenzjach, w rubrykach Opinia, oznaczenia "P", wskazujące, że są to opinie pozytywne - co w konsekwencji doprowadziło do wadliwej oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowości postępowania przed Centralną Komisją;
2.2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 133 i 134 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, 151 i 153 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przed Centralną Komisją przepisów postępowania w niniejszej sprawie, tj. naruszenia przepisów art. 24 § 1 pkt 1 i 5 oraz art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i 35 ust. 3 Ustawy, w sytuacji gdy powołany na funkcję recenzenta prof. W. P., zarówno pozostawał ze skarżącym w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy mógł mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki (art. 24 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a.) - a okoliczność tę zataił wobec organu składając niezgodne z prawdą oświadczenie z dnia 14 grudnia 2018 r., ale również dlatego, że recenzent brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. ), jako członek właściwej Sekcji, a w konsekwencji eo ipso nie legitymował się on walorem obiektywizmu i bezstronności, który powinien cechować każdego recenzenta powołanego w postępowaniu przed organem.
2.3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 133 i 134 p.p.s.a. w zw. z art.141 § 4, 151 i 153 p.p.s.a. w zw. z § 20 ust. 1 i § 27 Statutu Komisji w zw. z art. 29 ust. 1 i 35 ust. 3 u.s.n. i art. art. 104, 123 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia w postaci braku decyzji łub postanowienia ówczesnego Przewodniczącego Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych (prof. B. S.) o powołaniu:
- dwóch dodatkowych Recenzentów (prof. E. D. i prof. A. G.) w postępowaniu opiniodawczym prowadzonym przed Centralną Komisją, które to uchybienie było wytknięte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylającego poprzednią decyzję organu i nieuzupełnienie tego braku, podczas gdy brak taki obligował Centralną Komisję do powtórzenia wadliwego etapu postępowania opiniodawczego w całości, tj. poprzez prawidłowe, zgodnie z ustawą i Statutem, powołanie co najmniej dwóch recenzentów;
- dodatkowego Recenzenta (prof. W. P.) w postępowaniu opiniodawczym prowadzonym przed Centralną Komisją prowadzonym po uchyleniu uprzedniej decyzji organu, a brak taki obligował Centralną Komisję do powtórzenia wadliwego etapu postępowania opiniodawczego, tj. poprzez prawidłowe, zgodnie z ustawą i Statutem, powołanie co najmniej dwóch recenzentów, skoro w przypadku tego Recenzenta brak w aktach sprawy nawet podpisanej notatki świadczącej o jego powołaniu (notatka z dnia 30.10.2018 r. nie zawiera podpisu Przewodniczącego);
2.4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 133 i 134 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4,151 i 153 p.p.s.a. w zw. § 22 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 Statutu poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie istotnego naruszenia polegającego na podjęciu przez Organ zaskarżonej decyzji zatwierdzającej wadliwą uchwałę Sekcji I Nauk Humanistycznych i Społecznych, która to uchwała została podjęta pomimo braku merytorycznego rozpatrzenia całokształtu okoliczności sprawy dotyczącej Skarżącego, co przejawiało się w tym, że na posiedzeniu, na którym podejmowana była przedmiotowa uchwała, Recenzent (W. P.) w sposób jednoznaczny zasugerował sposób rozstrzygnięcia sprawy wskazując, że "konieczne jest podjęcie przez Prezydium CK - w wyniku ponownego rozpoznania - uchwały w przedmiocie uchwały Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych z dnia 05.05.2014 roku o odmowie poparcia odwołania dr. J. M. od uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego ww. osobie, w której treści zostanie poprawnie oznaczona osoba J. M. Po przeprowadzeniu ponownego głosowania konieczne będzie ponowne sporządzenie - z nową datą - dokumentu obejmującego treść uchwały o nieprzyjęciu odwołania dr. J. M., utrzymującą tym samym w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 17.02.2014 roku", jednocześnie trywializując, że chodzi jedynie o poprawienie błędu oznaczenia osoby skarżącego, podczas gdy Sekcja - notabene obradująca w nowym innym niż poprzednio składzie - powinna po zapoznaniu się z całokształtem sprawy i dyskusją, podjąć - w warunkach swobody decydowania - zupełnie nową merytoryczną uchwałę (tj. świadomy akt administracyjny ustawowego organu), a nie ponownie - z nową datą - sporządzić dokument obejmujący treść uchwały o nieprzyjęciu odwołania.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie przedmiotowej decyzji organu w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Wnioskiem z dnia 26 lutego 2024 r. skarżący kasacyjnie wniósł o umożliwienie uczestnictwa w rozprawie zaplanowanej w dniu 28 lutego 2024 r. w trybie zdalnej i w związku z tym poprosił o przesłanie właściwego linku na adres [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.
Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że trafne jest stanowisko, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych (por. np. wyroki NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 729/11 i z 17 grudnia 2010 r., I OSK 1700/10).
Należy też podkreślić, że sprawa była przedmiotem wcześniejszego rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 183/16 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 25 maja 2015 r. nr BCK-I-O/RW-1011/2014 w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz J. M. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że analiza postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją wskazuje, że nastąpiło istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - § 22 ust. 2 Statutu. Sąd polecił przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyeliminowanie stwierdzonych uchybień, wykazanie dokumentami w jaki sposób powołani zostali recenzenci w postępowaniu odwoławczym i czy czynności te wykonywał Sekretarz Prezydium Centralnej Komisji będący jednocześnie członkiem Rady Wydziału. Następnie w zależności od poczynionych ustaleń Sąd polecił przeprowadzenie postępowania przed Prezydium Centralnej Komisji w przedmiocie uchwały Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych z dnia 5 maja 2015 r. dotyczącej odwołania dr J. M. od Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego uchwały z dnia 17 lutego 2014 r. bądź również przed Sekcją.
Od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2532/16.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 183/16 uzyskał zatem przymiot prawomocności. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy uzasadnienia. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2023 r. I GSK 1553/19).
Już z uwagi na powyższe bezzasadny jest sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego (pkt II. 1) skargi kasacyjnej). Sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych (por. np. wyroki NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 729/11 i z 17 grudnia 2010 r., I OSK 1700/10). Poza przedmiotem oceny Sądu pozostają podnoszone przez skarżącego kasacyjnie zarzuty dotyczące udowodnienia okoliczności sprawy w postaci oceny osiągnięć naukowych stanowiących istotny wkład w rozwój dyscypliny prawo i istotnej aktywności naukowej. Powyższe zagadnienia nie dotyczą bowiem kwestii formalnych, lecz merytorycznych.
Zatem mimo że co do zasady w pierwszej kolejności powinny podlegać rozpoznaniu podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego, a dopiero w drugiej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tej konkretnej sprawie powyższa kolejność nie mogła być zachowana z uwagi na specyficzny charakter sprawy administracyjnej.
Z wyżej wskazanych przyczyn nie jest również zasadny zarzut sformułowany w punkcie II. 2.1) skargi kasacyjnej. Sąd w pełni podziela stanowisko Sadu pierwszej instancji, iż postępowanie w przedmiocie nadania stopnia naukowego, uregulowane w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki cechuje odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Dotyczy to w szczególności art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 i 81 k.p.a. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta również z praw strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. Powyższy, szczególny charakter postępowania, dotyczy również postępowania odwoławczego, które jest ograniczone do uzyskania recenzji, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy. Należy z całą mocą podkreślić, że wnioski recenzji nie są wiążące dla organu w tym kontekście, że nawet pozytywne recenzje nie przesądzają z góry pozytywnego wyniku postępowania o nadanie stopnia naukowego.
W odniesieniu do zarzutu sformułowanego w punkcie II 2.2) skargi kasacyjnej Sąd podkreśla, że Sekcja jest organem kolegialnym, który podejmuje swoje rozstrzygnięcia działając w pełnym składzie. Gdyby chcieć zastosować do tego organu regulację z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., to utraciłby on zdolność orzekania w zakresie ponownego rozpatrzenia sprawy. Skoro ustawodawca nie przewidział, aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatrywał inny organ, to do członków Sekcji przepis art. 24 k.p.a. należy stosować odpowiednio (art. 34b ustawy z 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie sztuki). Oznacza to, że możliwe jest wyłączenie członka Sekcji w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a., z wyłączeniem sytuacji przewidzianej w pkt 5 tego przepisu. Nadto należy podnieść, że z ustawy nie wynikał wymóg złożenia oświadczenia o bezstronności przez prof. dra hab. W. P. Mimo to takie oświadczenie zostało złożone. Pojęcie bezstronności nie zostało ustawowo zdefiniowane. Sąd stoi jednak na stanowisku, że posiadanie wspólnych publikacji o charakterze wieloautorskim (np. komentarzy) nie przesądza o konieczności wyłączenia od udziału w postępowaniu, szczególnie jeśli publikacje te nie podlegają ocenie w ramach konkretnego postępowania. Taką samoistną okolicznością nie jest również zasiadanie w organach spółki, wobec której skarżący kasacyjnie wydał ekspertyzę. Podnoszony zarzut nie jest zatem uzasadniony. Należy podkreślić, że zbyt szeroka wykładnia pojęcia stronniczości w kontekście instytucji wyłączenia na gruncie art. 24 k.p.a. powodowałaby w licznych przypadkach faktyczną niemożność przeprowadzenia postępowania w sprawie nadania stopnia czy tytułu naukowego z uwagi na liczne powiązania osobowe w środowisku naukowym. Także z uwagi na szczególny charakter instytucji wyłączenia jej przepisy należy stosować ściśle, a nie rozszerzająco.
W odniesieniu do zarzutu sformułowanego w punkcie II 2.3) skargi kasacyjnej należy podnieść, że zgodnie z § 20 ust. 1 Statutu Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów recenzentów w postępowaniu opiniodawczym powołuje Przewodniczący właściwej Sekcji. Jako recenzenci w tym trybie powołani zostali prof. dr hab. E. D. i prof. dr hab. A. G. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Statut nie przewiduje w tej kwestii formy postanowienia. W aktach postępowania znajduje się pismo tytułowane "notatka informacyjna" z 4 czerwca 2014 r., w której jako Recenzenci Centralnej Komisji wskazani zostali prof. dr hab. E. D. i prof. dr hab. A. G. W obu przypadkach wybór został potwierdzony podpisem Przewodniczącego Sekcji prof. dra hab. B. S. Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej brak jest podstawy prawnej nakazującej wydanie formalnego rozstrzygnięcia tej kwestii. Nawet gdyby jednak uznać, że rozstrzygnięcie w powyższej kwestii powinno przybrać formę postanowienia, to i tak należałoby uznać, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Nie jest uzasadniony także ostatni ze sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej (pkt II 2.4.). Z akt postępowania wynika, że w dniu 5 lutego 2019 r. odbyło się posiedzenie Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych, na którym została rozpoznana sprawa odwołania skarżącego kasacyjnie od uchwały Rady Wydziału odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego. Na posiedzeniu mają prawo wypowiadać się osoby obecne, a ich głos w dyskusji powinien być utrwalony w protokole. Wypowiedzi te nie wpływają jednak na stanowisko poszczególnych członków Sekcji, którzy finalnie wyrażają swoje zdanie w głosowaniu tajnym. W głosowaniu wzięło udział 34 członków sekcji, a wynik głosowania był następujący: 8 głosów "tak", 26 głosów "nie", 0 głosów wstrzymujących. W ten sposób zrealizowane zostało zalecenie wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 183/16 w zakresie przeprowadzenia postępowania przed Sekcją Nauk Humanistycznych i Społecznych. Kolejno w dniu 25 lutego 2019 zostało przeprowadzone postępowanie przed Prezydium Centralnej Komisji. Tym samym został wykonany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 183/16.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI