III OSK 38/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-10
NSAAdministracyjneWysokansa
nagroda rocznaPaństwowa Straż Pożarnapostępowanie dyscyplinarneprawomocność orzeczeniaKodeks postępowania karnegosądy administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza PSP w sprawie odmowy przyznania nagrody rocznej, potwierdzając, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne wyklucza przyznanie nagrody.

Funkcjonariusz PSP zaskarżył odmowę przyznania nagrody rocznej, argumentując, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne nie powinno wpływać na nagrodę za rok, w którym czyn popełniono. Sądy obu instancji uznały jednak, że zgodnie z ustawą o PSP, prawomocne orzeczenie dyscyplinarne (traktowane jako prawomocne na gruncie przepisów k.k.) wyklucza przyznanie nagrody za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne się zakończyło, jeśli nagroda za rok popełnienia czynu została już wypłacona. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając argumentację sądów niższych instancji za prawidłową.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania nagrody rocznej funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej (J. K.) po tym, jak otrzymał on prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania nagrody, wskazując, że postępowanie dyscyplinarne zakończyło się prawomocnym orzeczeniem w roku, w którym nagroda roczna za rok poprzedni (2021) została już wypłacona. Organ odwoławczy podtrzymał tę decyzję, podkreślając, że zgodnie z art. 124n ustawy o PSP, w sprawach dyscyplinarnych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, a orzeczenie dyscyplinarne ma charakter prawomocny. Sąd pierwszej instancji (WSA w Gdańsku) oddalił skargę, potwierdzając, że orzeczenie dyscyplinarne jest prawomocne na gruncie przepisów k.k. i że zgodnie z art. 95 ust. 8 ustawy o PSP, nieprzyznanie nagrody za rok, w którym zakończono postępowanie dyscyplinarne, jest zasadne. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., p.p.s.a. oraz Konstytucji RP, kwestionując stosowanie przepisów k.k. do oceny prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o PSP i przepisy proceduralne, a prawo do sądu zostało w pełni zagwarantowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne orzeczenie dyscyplinarne wyklucza przyznanie nagrody rocznej za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone, jeśli nagroda za rok popełnienia czynu została już wypłacona.

Uzasadnienie

Ustawa o PSP w art. 124n nakazuje stosowanie przepisów k.k. do postępowania dyscyplinarnego w sprawach nieuregulowanych. Orzeczenie dyscyplinarne, analogicznie do wyroku karnego, staje się prawomocne po wyczerpaniu środków odwoławczych. Zgodnie z art. 95 ust. 8 ustawy o PSP, nie przyznaje się nagrody rocznej za rok, w którym zakończono postępowanie dyscyplinarne prawomocnym orzeczeniem, jeśli nagroda za rok popełnienia czynu została już wypłacona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.s.p. art. 95 § ust. 8

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Nieprzyznanie nagrody rocznej za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, jeśli nagroda za rok popełnienia czynu została już wypłacona.

u.p.s.p. art. 124n

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

W sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd.

Pomocnicze

u.p.s.p. art. 124j

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, wydane na podstawie przepisów stosowanych odpowiednio z k.k., wyklucza przyznanie nagrody rocznej. Zakończenie postępowania dyscyplinarnego prawomocnym orzeczeniem w roku, w którym nagroda za rok popełnienia czynu została już wypłacona, uzasadnia odmowę przyznania nagrody rocznej za rok zakończenia postępowania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o PSP i przepisy proceduralne, a jego uzasadnienie spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. Prawo do sądu zostało w pełni zrealizowane poprzez możliwość zaskarżenia decyzji i rozpoznanie skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i dowolną ocenę dowodów. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu, że do oceny prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego stosuje się przepisy k.k. Naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego prawa do sądu i uznanie orzeczenia za prawomocne.

Godne uwagi sformułowania

NSA kontroluje zaskarżony wyrok poprzez jego uzasadnienie sporządzone na piśmie. Nie może odnosić się do przywoływanych przez stronę skarżącą kasacyjnie treści, które miałby wypowiadać Sąd pierwszej instancji w ustnym uzasadnieniu wyroku z uwagi na ich całkowitą nieweryfikowalność. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do skutecznego zakwestionowania wykładni prawa materialnego dokonanej przez sąd pierwszej instancji, czy zastosowania przez ten sąd prawa.

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Artur Kuś

sędzia

Mariusz Kotulski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nagród rocznych dla funkcjonariuszy PSP w kontekście postępowań dyscyplinarnych oraz stosowania przepisów k.k. w postępowaniu dyscyplinarnym. Wyjaśnienie zakresu kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym i wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy PSP i zasad przyznawania nagród rocznych. Interpretacja przepisów proceduralnych (p.p.s.a.) ma charakter ogólny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów dotyczących nagród i odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy służb mundurowych, co może być interesujące dla osób związanych z tym sektorem oraz dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i karnym.

Funkcjonariusz PSP bez nagrody rocznej przez orzeczenie dyscyplinarne – NSA rozstrzyga kluczową kwestię interpretacji przepisów.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 38/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Mariusz Kotulski
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gd 187/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-10-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1969
art. 124n
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska–Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 187/23 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 14 marca 2023 r., nr 95/2023 w przedmiocie nagrody rocznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. K. na rzecz [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 października 2023 r., III SA/Gd 187/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. (dalej: "skarżący") na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 14 marca 2023 r., nr 95/2023, w przedmiocie nagrody rocznej, oddalił skargę.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji") decyzją z 31 stycznia 2023 r., nr 48/2023, odmówił skarżącemu przyznania nagrody rocznej za 2023 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że 23 stycznia 2023 r. do Komendy Miejskiej PSP w [...] wpłynęło prawomocne orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z 11 stycznia 2023 r. o wymierzeniu skarżącemu kary z art. 117 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1969, dalej: "ustawa o PSP"). Wymierzona kara dyscyplinarna dotyczyła czynu popełnionego przez skarżącego w 2021 r.
Według organu pierwszej instancji, w związku z tym, iż nagroda roczna za 2021 r. została już wypłacona, nieprzyznanie nagrody rocznej następuje za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Ponadto skarżący z 31 stycznia 2023 r. został zwolniony ze służby w PSP. Wobec powyższego, organ uznał, że w świetle art. 95 ust. 8 ustawy o PSP, skarżącemu nie przysługuje nagroda roczna za 2023 r.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji") decyzją z 14 marca 2023 r., nr 95/2023, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że organ pierwszej instancji zastosował właściwą podstawę prawną decyzji, wskazując na art. 95 ust. 8 ustawy o PSP. Dalej organ podał, że zgodnie z art. 124n ustawy o PSP, w kwestiach nieuregulowanych przez ww. ustawę w zakresie postępowania dyscyplinarnego, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, rozstrzygnięcia wydawane przez stosowne komisje dyscyplinarne mają charakter orzeczenia karnego (zbliżonego w swej istocie do wyroku sądowego), a nie decyzji administracyjnej. Jak wyjaśnił organ drugiej instancji, Kodeks postępowania karnego przez orzeczenie prawomocne rozumie takie orzeczenie, od którego nie przysługuje zwykły środek odwoławczy (zażalenie lub apelacja), ma wówczas walor prawomocności zarówno formalnej, jak i materialnej. Organ odwoławczy podniósł, iż na gruncie niniejszej sprawy kontrola instancyjna z wykorzystaniem zwykłego środka odwoławczego przewidzianego w art. 124f ustawy o PSP została przeprowadzona, zaś Komenda Miejska PSP otrzymała odpis orzeczenia w trybie art. 124h ust. 1 ustawy o PSP. Przez pryzmat zastosowania art. 124n ustawy o PSP przywołane wyżej orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, zdaniem organu drugiej instancji, ma charakter prawomocny.
Według organu odwoławczego, w sprawie szczegółowo przeanalizowano zagadnienie związane z wypłatą nagrody rocznej. Organ pierwszej instancji słusznie wskazał, iż kara dyscyplinarna dotyczyła czynu popełnionego przez skarżącego w 2021 roku, a nagroda roczna za rok 2021 r. została już wypłacona, zatem nieprzyznanie nagrody rocznej nastąpiło za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Odnosząc się do wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wobec rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy przeanalizował zaskarżoną decyzję w kontekście przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Powyższa analiza skutkowała uznaniem przez organ drugiej instancji, iż żadna z przesłanek nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do WSA w Gdańsku.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił ją.
WSA w Gdańsku wyjaśnił, że art. 3 § 3 p.p.s.a przewiduje kognicję sądów administracyjnych także w innych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Przyjmuje się, że kognicja sądów administracyjnych w sprawach dyscyplinarnych opiera się na tym właśnie przepisie powiązanym z przepisami ustaw szczególnych. Zatem właściwość sądów administracyjnych powierzona im przez ustawodawcę w zakresie spraw dyscyplinarnych nie oznacza, że są one sprawami administracyjnymi, w których stosuje się przepisy postępowania administracyjnego (chyba, że przepisy szczególne to przewidują). Natomiast charakter spraw administracyjnych mają inne sprawy, dotyczące stosunku służbowego strażaków, między innymi takie jak sprawa niniejsza.
Według Sądu Wojewódzkiego okoliczności faktyczne sprawy w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia były bezsporne i wynikają z akt sprawy. WSA w Gdańsku podał, że zasadnicze znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji o nieprzyznaniu skarżącemu nagrody rocznej miało to, czy orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP z 11 stycznia 2023 r. jest orzeczeniem prawomocnym.
Sąd pierwszej instancji wywiódł, że skoro art. 124n ustawy o PSP nakazuje w sprawach nieuregulowanych odmiennie w ustawie w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosować odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, a żaden przepis nie przewiduje stosowania procedury administracyjnej, to uznać należy, że do oceny kwestii prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego należy stosować wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania karnego. WSA w Gdańsku podał, że wydanie orzeczenia dyscyplinarnego jest etapem postępowania dyscyplinarnego odpowiadającym wydaniu wyroku w procedurze karnej i do oceny jego prawomocności, wobec braku regulacji odmiennych, należy stosować przepisy Kodeksu postępowania karnego. Jak wyjaśnił Sąd Wojewódzki, odpowiednikiem wyroku sądu karnego pierwszej instancji jest orzeczenie komisji dyscyplinarnej, a odpowiednikiem wyroku sądu karnego drugiej instancji rozpoznającego apelację, jest orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej. Orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej z chwilą jego wydania, analogicznie jak wyrok sądu karnego drugiej instancji, należy uznać zatem za prawomocne. Dodał, iż orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej może zostać na podstawie art. 124j ustawy o PSP zaskarżone do sądu administracyjnego. Nie odbiera to jednak temu orzeczeniu waloru prawomocności.
Konkludując, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w odniesieniu do czynów, których popełnienie w 2021 r. zarzucano skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym w styczniu 2023 r., zostało wydane prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, a nagroda roczna za 2021 r. została skarżącemu już wypłacona, to zgodnie z art. 95 ust. 7 i 8 ustawy o PSP zasadne było orzeczenie o jej nieprzyznaniu za rok 2023.
Z rozstrzygnięciem WSA w Gdańsku nie zgodził się skarżący i na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz wynikający z tego błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, prowadzącą do uznania, że do ustalenia prawomocności w przedmiotowej sprawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego,
2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu, że do oceny kwestii prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego w Państwowej Straży Pożarnej należy stosować wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania karnego,
3. naruszenie art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. poprzez pozbawienie skarżącego prawa do sądu i uznanie orzeczenia za prawomocne.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia (powinno być: wyroku – przyp. NSA) WSA w całości, jak również uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego PSP w [...] lub uchylenie zaskarżonego postanowienia (powinno być: wyroku – przyp. NSA) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku. Kasator wnioskował także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja służąca wykazaniu zasadności przedstawionych w skardze zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ drugiej instancji nie żądał przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W pierwszej kolejności zasadnym jest zwrócenie uwagi, że w sprawie niniejszej NSA kontroluje wyrok WSA w Gdańsku z 12 października 2023 r., III SA/Gd 187/21 oddalający skargę J. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 14 marca 2023 r. w przedmiocie nagrody rocznej. W skardze kasacyjnej błędnie określono zaskarżony akt jako postanowienie. Zważywszy jednak, że w sprawie w przedmiocie nagrody rocznej nie zostało 12 października 2023 r. wydane żadne postanowienie, NSA uznał nieprawidłowe określenie zaskarżonego aktu za oczywistą omyłkę.
Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, zaś granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą w ramach wskazanych podstaw. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych, o których stanowi art. 176 p.p.s.a., należy rozumieć szczegółowe określenie tych przepisów prawa, które – zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie i ich uzasadnienie. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd do domyślania się, który przepis prawa, w zakresie wyrażonej w nim normy prawnej, autor skargi kasacyjnej miał na uwadze (por. postanowienie NSA z 20 lutego 2019 r., II OSK 206/19, wyroki NSA z: 3 listopada 2015 r., I OSK 755/14; 3 września 2015 r., II OSK 41/14).
Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., I FSK 1448/06).
Naczelny Sąd Administracyjny nie ma także obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, gdyż wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z: 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13).
Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny może uczynić zadość obowiązkowi odniesienia się do podniesionych zarzutów, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA z: 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11).
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., a dodatkowo został on źle skonstruowany. Zgodnie z art. 173 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych i to do nich należy kierować zarzuty skargi kasacyjnej, a nie do decyzji, od których służy skarga zwykła do tych sądów. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd pierwszej instancji przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom (por. wyrok NSA z 25 września 2015r., II GSK 24/15). Autor skargi kasacyjnej podnosząc w petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. zarzuty skierował do zaskarżonej decyzji, a nie do zaskarżonego wyroku. Uwzględniając jednak uzasadnienie skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut ten może zostać rozpoznany.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił przedmiotową sprawę. W sprawie nie były istotne okoliczności faktyczne, gdyż te są niesporne, a spór dotyczył interpretacji i zastosowania art. 124n ustawy o PSP, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Zarzut naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej nie został jednak zgłoszony. Odnosząc się zaś do twierdzeń skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że NSA kontroluje zaskarżony wyrok poprzez jego uzasadnienie sporządzone na piśmie. Nie może odnosić się do przywoływanych przez stronę skarżącą kasacyjnie treści, które miałby wypowiadać Sąd pierwszej instancji w ustnym uzasadnieniu wyroku z uwagi na ich całkowitą nieweryfikowalność.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazał się natomiast bezskuteczny. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną, a ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 3218/19; 10 marca 2021 r., II GSK 548/19).
Podzielając powyższe stanowisko należy stwierdzić, że skoro zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie można stwierdzić niespójności w jego uzasadnieniu, to sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie może zostać uznany za zasadny. Fakt, że strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisu. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą dopiero uznanie, że uzasadnienie zostało sporządzone przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. umożliwia Sądowi kasacyjnemu ocenę zaskarżonego wyroku w kontekście postawionych przez stronę skarżącą zarzutów (tak: wyrok NSA z 12 maja 2016 r., II GSK 2/15). Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zatem naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 18 września 2014 r., GSK 1096/13; 27 listopada 2014 r., II GSK 584/13; 12 lutego 2015 r., II OSK 200/15; 3 marca 2015 r., II GSK 56/14; 11 marca 2015 r., II GSK 810/14; 27 sierpnia 2021 r., II GSK 1417/18).
Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organu, odniósł się do istoty problemu zaistniałego w sprawie, umożliwiając tym samym przeprowadzenie kontroli zaskarżonego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Argumentacja skargi kasacyjnej wskazuje, że skarżący w ramach omawianego zarzutu dąży do zakwestionowania merytorycznego stanowiska Sądu pierwszej instancji, co jednak nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do skutecznego zakwestionowania wykładni prawa materialnego dokonanej przez sąd pierwszej instancji, czy zastosowania przez ten sąd prawa. W skardze kasacyjnej nie zostały natomiast zgłoszone żadne zarzuty naruszenia przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Co równie istotne, naruszenie tego przepisu, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle poważne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego wpływu na wynik sprawy w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej nie wykazał.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP. Przepis ten składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych, a autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował do której z nich kieruje zarzut. Jego treść wskazuje jednak, że odnosi się on do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W orzecznictwie wskazuje się na istnienie konieczności zapewnienia realizacji prawa do sądu i objęcia kontrolą sądowoadministracyjną jak najszerszego zakresu działań administracji publicznej, a tym samym zapobieżenia takim przejawom administracji publicznej, która ukierunkowana jest na uniknięcie tej kontroli. W przedmiotowej sprawie prawo do sądu zostało w pełni zagwarantowane i zrealizowane, czego dowodem jest rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku wydanego po przeprowadzeniu kontroli legalności decyzji wydanych przez organy Państwowej Straży Pożarnej w stosunku do skarżącego w przedmiocie nagrody rocznej. W ramach analizowanego zarzutu nie można natomiast skutecznie podważać interpretacji i zastosowania przez organy przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Prawo do sądu jest również zachowane w przypadku postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Straży Pożarnej. Wynika to w sposób jednoznaczny z przepisu art. 124j ustawy o PSP, stosownie do którego na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w trybie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI