III OSK 3780/21

III OSK 3780/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2490/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-19
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 74 poz 676
art. 44 pkt 3
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2490/19 w sprawie ze skargi A.T. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 22 sierpnia 2019 r., nr 5206 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A.T. na rzecz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 sierpnia 2020 r., II SA/Wa 2490/19 oddalił skargę A.T. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z 22 sierpnia 2019 r., nr 5206 w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
W Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zostały przeprowadzone czynności służbowe wobec A.T. (dalej: "skarżący"). Wynik tych czynności, podsumowany w piśmie z 21 czerwca 2019 r., oznaczony został klauzulą "Tajne".
Szef ABW, po zapoznaniu się z ww. pismem, polecił wszcząć postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w ABW. Podstawą faktyczną wszczęcia postępowania były ustalenia dokonane w ramach czynności służbowych prowadzonych przez ABW, z których wynika, że skarżący utracił określoną w art. 44 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2018 r., poz. 2387, dalej: "ustawa o ABW") przesłankę niezbędną do pełnienia służby, tj. nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną.
Skarżący skorzystał z uprawnienia zapoznania się z aktami sprawy i złożył do organu wniosek o wgląd do niejawnej części akt sprawy. W jego uzasadnieniu wskazał, że udostępnione skarżącemu jawne materiały są nieprzydatne do merytorycznego zapoznania się ze stanem sprawy, a odmowa dostępu do niejawnej części akt stanowi rażące naruszenie gwarantowanej Konstytucją RP zasady państwa prawnego oraz zasady zaufania obywatela do państwa i jego organów administracji publicznej. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność niewystąpienia przesłanek dotyczących skarżącego, wskazanych w treści art. 44 pkt 3 ustawy o ABW.
Postanowieniem z 24 lipca 2019 r., nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z 20 sierpnia 2019 r., nr [...], Szef ABW odmówił skarżącemu prawa do zapoznania się z niejawną częścią akt postępowania administracyjnego. Szef ABW stwierdził, że nie jest możliwe udostępnienie do zapoznania z pismem z 21 czerwca 2019 r., z uwagi na fakt oznaczenia go klauzulą "Tajne". Dodatkowo Szef ABW powołał się na fakt wydania przez Pełnomocnika Ochrony ABW decyzji o cofnięciu wobec skarżącego poświadczeń bezpieczeństwa upoważniających do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "Ściśle Tajne", "Tajne", "Poufne", "NATO SECRET", "NATO CONFIDENTIAL", "SECRET UE/EU SECRET", "CONFIDENTIAL UE/EU CONFIDENTIAL".
Postanowieniem z 26 lipca 2019 r., nr [...] organ odmówił uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, uznając, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia.
Szef ABW (dalej także: "organ") rozkazem personalnym z 22 sierpnia 2019 r., nr 5206, na podstawie art. 50 i art. 60 ustawy o ABW, zwolnił skarżącego z 16 września 2019 r. ze służby w ABW, nadając rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ, powołując się na przepis ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, a także na zasady etyki zawodowej określone w załączniku do decyzji Nr 27 Szefa ABW z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i zarządzenia Nr 902 Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 8 października 2018 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zwrócił uwagę na atrybuty, które powinien posiadać funkcjonariusz ABW. Jednocześnie podniósł, że sposób funkcjonowania skarżącego w sferze służbowej, jak i pozasłużbowej przekreślił jego dotychczasowy przebieg służby. Zdaniem szefa ABW okoliczności ujawnione w toku czynności realizowanych przez ABW wskazane w piśmie z 21 czerwca 2019 r. jednoznacznie wskazują, że skarżący utracił przesłanki określone w art. 44 ustawy o ABW w postaci nieskazitelnej postawy moralnej, obywatelskiej i patriotycznej, niezbędne do pełnienia służby. Zachowując się w sposób opisany w piśmie z 21 czerwca 2019 r. skarżący przekreślił swoją wiarygodność zawodową.
Wobec powyższego Szef ABW stwierdził, że dalsze pełnienie przez skarżącego służby nie jest możliwe bez uszczerbku dla jej ważnego interesu. Za uzasadnione zatem organ uznał zwolnienie skarżącego ze służby w ABW z 16 lipca 2019 r., na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW, tj. z uwagi na ważny interes służby
Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozkazem personalnym Szefa ABW, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę.
Szef ABW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ, powołując się na dokumenty niejawnej części akt postępowania administracyjnego, prawidłowo wskazał, że ujawnione w toku czynności realizowanych przez ABW okoliczności, udokumentowane w piśmie nr [...] z 21 czerwca 2019 r., nie budzą wątpliwości, iż zaistniała przesłanka "ważnego interesu służby".
Sąd pierwszej instancji, po zapoznaniu się z dokumentacją niejawnej części akt postępowania administracyjnego stwierdził, że organ prawidłowo uznał, iż skarżący swoim zachowaniem zarówno w sferze służbowej, jak i pozasłużbowej, przekreślił dotychczasowy przebieg służby. Wobec tego Szef ABW prawidłowo określił, że te okoliczności jednoznacznie wskazują, że skarżący utracił przesłanki określone w art. 44 ustawy o ABW w postaci nieskazitelnej postawy moralnej, obywatelskiej i patriotycznej, niezbędne do pełnienia służby.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że zachowanie każdego funkcjonariusza ABW, a w szczególności oficera z wieloletnim stażem służby, powinno być nacechowane bezwarunkowym przestrzeganiem norm wynikających z roty ślubowania funkcjonariusza ABW i zasad etyki zawodowej. Ponadto każdy funkcjonariusz ABW, zarówno w sferze służbowej, jak również pozasłużbowej, musi charakteryzować się nieskazitelną postawą moralną, obywatelską i patriotyczną.
Konkludując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego rozkazu personalnego nie doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa.
Skarżący, nie zgadzając się z wyrokiem Sądu pierwszej instancji, wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając ww. wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 60. ust. 2. pkt 5 ustawy o ABW, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zwolnienie skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ze względu na ważny interes służby, w sytuacji gdy brak jest podstaw faktycznych aby uznać, że dalsza służba skarżącego w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego może w jakikolwiek sposób wpłynąć negatywnie na działanie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub też na jakikolwiek inny interes Rzeczypospolitej Polskiej;
2. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 45. ust. 1. Konstytucji RP w związku z art. 77. ust. 2. Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącemu skutecznego dochodzenia swoich praw, poprzez istotne ograniczenie jego udziału w sprawie, podczas gdy wskazane powyżej przepisy Konstytucji gwarantują każdemu człowiekowi prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy, a także statuują prawo do dochodzenia swoich praw niezależnie od zapisów ustaw;
3. naruszenie przepisów procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na ostateczny wynik postępowania, a to art. 10. § 1. k.p.a. w zw. z art. 7. k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i uniemożliwienie skarżącemu brania czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, co objawiło się brakiem umożliwienia skarżącemu oraz jego pełnomocnikowi zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zarówno przed wydaniem decyzji, jak też po jej doręczeniu, pomimo zgłaszania w tym przedmiocie pisemnych wniosków;
4. naruszenie przepisów procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na ostateczny wynik postępowania, a to art. 77. § 1. k.p.a. w zw. z art. 78. § 1. k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ administracji wniosku dowodowego skarżącego o jego wysłuchanie z użyciem wariografu na okoliczność istnienia przesłanek wskazanych w treści art. 44. ustawy o ABW, podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu miało istotny wpływ na całokształt materiału dowodowego, zebranego w toku postępowania, a zgodnie z regulacjami zawartymi w treści Kodeksu postępowania administracyjnego, materiał dowodowy służący do ostatecznego zakończenia sprawy należy zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący.
Mając na uwadze wskazane powyżej zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz o rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090), poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.
Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W odpowiedzi na wezwanie organ w piśmie procesowym z 1 kwietnia 2022 r. oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Skarżący w piśmie procesowym z 11 kwietnia 2022 r. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniósł o przeprowadzenie rozprawy wskazując, że posiada możliwości techniczne do uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są nietrafne.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., w ramach którego skarżący kasacyjnie podnosi, że uniemożliwiono mu zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i nie mógł brać czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia go ze służby w ABW.
W rozpoznawanej sprawie, jej akta składają się zarówno z dokumentów jawnych, jak i dokumentów opatrzonych klauzulą tajności. Skarżący, w ramach trwającej procedury zwolnieniowej, wnioskował o zapoznanie go z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Organ, 9 lipca 2019 r., udostępnił skarżącemu zgromadzone w sprawie dokumenty jawne, odmówił natomiast, w oparciu o przepis art. 74 § k.p.a., wglądu do niejawnej części akt postępowania administracyjnego. Wydane w tym przedmiocie postanowienie zostało postanowieniem z 20 sierpnia 2019 r. utrzymane przez Szefa ABW w mocy. Następnie WSA w Warszawie, niezaskarżonym do NSA wyrokiem z 19 sierpnia 2020 r., II SA/WA 2465/19, oddalił skargę na powyższe postanowienie. Oznacza to, że kwestia prawidłowości odmowy udostępnienia skarżącemu tajnej części akt postępowania zwolnieniowego została prawomocnie przesądzona. To zaś prowadzi do wniosku, że skarżący, w ramach obowiązujących przepisów, miał zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby, z którego to prawa skorzystał.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. wskazać należy, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jeżeli przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wyjaśniło wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia, nie jest konieczne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. Z treści art. 86 k.p.a. wynika, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności. Nawet jednak w takiej sytuacji organ administracji państwowej "może" przesłuchać stronę. Tak więc sam fakt nieprzesłuchania stron w tej sprawie, nie może być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa procesowego.
W rozpoznawanej sprawie organ postanowieniem z 26 lipca 2019 r. odmówił uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność przesłanek wskazanych w art. 44 pkt 3 ustawy o ABW i AW, uznając, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Ocenę tę należy podzielić. Zarówno dowody ujawnione w części jawnej akt, jak i te opatrzone klauzulą tajności, pozwalają na przyjęcie, że skarżący utracił przesłanki określone w art. 44 ustawy o ABW i AW w postaci nieskazitelnej postawy moralnej, obywatelskiej i patriotycznej, które są niezbędne do pełnienia służby w ABW. Omawiany zarzut jest zatem pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadne są także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej i właściwie sprowadza się do sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odczytał konkretny przepis prawa materialnego konstruując materialnoprawny wzorzec kontroli rozstrzygnięcia organu administracji (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2006 s.367, vide H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s.224-226). Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu. Należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem kasatora, prawidłowa.
Zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP jest o tyle niezasadny, że przepisy wskazane w tym zarzucie nie były stosowane przez WSA w Warszawie, a zatem Sąd ten nie mógł dokonać ich błędnej wykładni. Nadto, jak wskazano wyżej, istota zarzutu błędnej wykładni, jest wskazanie przez kasatora na czym polegała błędna wykładnia przepisu dokonana przez organ administracyjny lub sąd pierwszej instancji oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia tego przepisu. Ten wymóg w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie został zrealizowany.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, Szef ABW nie dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego, w tym przede wszystkim przepisu art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW. Stosownie do treści tego przepisu, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Użycie w omawianym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też rozstrzygnięcie podejmowanie na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW powinno uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes funkcjonariusza (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby".
Chociaż zawarte w powyższym przepisie pojęcie "ważnego interesu służby" jest pojęciem nieostrym i niedookreślonym, to jednak z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. Pozwala właściwym organom na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, aby w konsekwencji mogły one zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu społecznego jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia funkcjonariusza ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń, świadczących o tym, że dalsze pozostawanie przez niego w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem funkcjonariusza, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.
W praktyce, jak przyjmuje się w orzecznictwie, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Wskazuje się jednocześnie, iż przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę, a powinny się one odnosić do art. 1 ustawy o ABW, zgodnie z którym ABW jest właściwa w sprawach ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego (por. wyroki NSA: z 18 listopada 2013 r., I OSK 2281/12 i z 7 marca 2019 r., I OSK 1484/17). Co prawda powołane wyroki dotyczą funkcjonariuszy Policji, lecz przepis art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, analogicznie jak przepis art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW, dopuszcza fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby, stąd zasadne jest odwołanie się do ich treści.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Szef ABW dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 60 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 44 pkt 3 ustawy o ABW i jednocześnie wystarczająco wykazał zaistnienie przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby z uwagi na ważny interes służby, co zostało szczegółowo omówione w zaskarżonym wyroku. Organ prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia wątpliwości i argumentów strony skarżącej, oczywiście w ramach zakreślonych przepisami o ochronie informacji niejawnych. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że po zapoznaniu się z dokumentacją niejawnej części akt administracyjnych, podzielić należy ocenę organu o utracie przez skarżącego przesłanek koniecznych dla dalszego pełnienia służby w ABW, a wymienionych w art. 44 pkt 3 ustawy o ABW. Prawidłowa jest ocena, że skarżący postępując w sposób ukazany w piśmie z 21 czerwca 2019 r. [...] przekreślił swoją wiarygodność zawodową. Nie może zatem pełnić służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a.