III OSK 377/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o dostęp do informacji publicznej, uznając, że organ administracji nie pozostawał w bezczynności, mimo nieskutecznego doręczenia decyzji stronie.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że decyzja odmawiająca udostępnienia informacji nie została mu doręczona i w związku z tym organ nadal pozostawał w bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, przyjmując, że załatwienie sprawy przez organ następuje z chwilą wydania decyzji i podjęcia przez organ czynności zmierzających do jej doręczenia, a nie z chwilą skutecznego doręczenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, argumentując, że decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, wydana po wniesieniu skargi na bezczynność, nie została mu skutecznie doręczona, co oznaczało, że organ nadal pozostawał w bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, wyjaśnił, że załatwienie sprawy przez organ administracji w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego następuje z chwilą wydania decyzji i podjęcia przez organ czynności zmierzających do jej doręczenia, a nie z chwilą jej skutecznego doręczenia stronie. Sąd podkreślił, że skuteczność doręczenia decyzji nie jest istotna z punktu widzenia badania zachowania organu pod kątem jego bezczynności. W niniejszej sprawie organ podjął czynności zmierzające do doręczenia decyzji (nadanie przesyłki, próby doręczenia, pozostawienie awiza), co było wystarczające do uznania, że sprawa została załatwiona, mimo że decyzja wróciła do nadawcy z powodu niepodjęcia jej przez adresata. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli wydał decyzję i podjął czynności zmierzające do jej doręczenia, nawet jeśli doręczenie okazało się nieskuteczne.
Uzasadnienie
Załatwienie sprawy przez organ administracji następuje z chwilą wydania decyzji i podjęcia przez organ czynności zmierzających do jej doręczenia. Skuteczność doręczenia nie jest istotna z punktu widzenia oceny bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3 in fine
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 110 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 46
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 57 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych art. 41
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 104, art. 109 § 1, art. 110 § 1 i art. 46 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, że organ nie pozostawał w bezczynności z uwagi na wydanie decyzji, która nie została doręczona skarżącemu. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie funkcjonowania decyzji w obrocie prawnym mimo braku dowodu doręczenia.
Godne uwagi sformułowania
załatwienie sprawy przez organ można mówić dopiero wtedy, gdy w ramach obowiązującego prawa i na jego podstawie podjął on wszelkie działania zmierzające do uzewnętrznienia decyzji administracyjnej. nie dzień doręczenia, lecz dająca się zweryfikować aktywność organu zmierzająca do doręczenia stronie wydanej decyzji, wyznacza moment załatwienia sprawy, istotny w procesie oceny zachowania organu z punktu widzenia stawianego mu zarzutu bezczynności.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
członek
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że załatwienie sprawy przez organ administracji w rozumieniu przepisów k.p.a. następuje z chwilą wydania decyzji i podjęcia przez organ czynności zmierzających do jej doręczenia, a nie z chwilą jej skutecznego doręczenia. Kluczowe dla spraw o bezczynność organów w kontekście dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja została wydana po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, a doręczenie było nieskuteczne. Interpretacja pojęcia 'załatwienia sprawy' w kontekście bezczynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście dostępu do informacji publicznej – momentu załatwienia sprawy przez organ. Jest to kluczowe dla praktyki prawniczej i zrozumiałe dla osób zainteresowanych prawem administracyjnym.
“Czy organ był w bezczynności, jeśli decyzja do Pana nie dotarła? NSA wyjaśnia kluczowy moment załatwienia sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 377/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński Teresa Zyglewska Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 733/22 - Wyrok NSA z 2025-05-20 IV SA/Wr 466/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-11-26 II SAB/Wa 449/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-25 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 § 1 pkt 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 1429 art. 16 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn. Sentencja Dnia 18 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 449/21 w sprawie ze skargi G.T. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 449/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G.T. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz G.T. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł G.T. Zaskarżając wyrok w zakresie pkt 1, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 104, art. 109 § 1, art. 110 § 1 i art. 46 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, że w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji organ nie pozostawał w bezczynności z uwagi na wydanie "decyzji nr 142/SD/2021" z dnia 15 czerwca 2021 r. (k. 17-14 akt postępowania administracyjnego, str. 5 i 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja nie została nigdy skarżącemu doręczona, nie weszła do obrotu prawnego oraz nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem, a w konsekwencji naruszony został art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i brak zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności; b) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a więc niewyjaśnienie, dlaczego w świetle przedłożonych akt postępowania administracyjnego, w których brak dowodu doręczenia skarżącemu "decyzji nr 142/SD/2021" z dnia 15 czerwca 2021 r., Sąd pierwszej instancji przyjął, że funkcjonuje ona w obrocie prawnym, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części i rozpoznanie skargi w tym zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podkreślił, że decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne nie z chwilą jej wydania w dacie podanej w decyzji, lecz z datą jej prawidłowego doręczenia stronie. Decyzja niedoręczona stronie jest zatem decyzją nieistniejącą w obrocie prawnym, nie określa praw ani obowiązków strony, w tym prawa do wniesienia odwołania, skutkiem czego termin przewidziany do jego wniesienia nie rozpoczyna biegu. Prezydent m.st. Warszawy w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie zgodził się ze stanowiskiem, jakoby decyzja z dnia 15 czerwca 2021 r. nr 142/SD/2021 nie weszła do obiegu prawnego z uwagi na jej niedoręczenie wnioskodawcy. Przedmiotowa decyzja została bowiem nadana w dniu 17 czerwca 2021 r. w urzędzie pocztowym (numer nadawczy przesyłki: [...]). W dniu 22 czerwca 2021 r. miała miejsce pierwsza próba doręczenia przesyłki. Wobec jej nieodebrania przez G.T., operator pocztowy zostawił awizo pod wskazanym adresem korespondencyjnym, a w dniu 23 czerwca 2021 r. przesyłkę pozostawiono do odbioru w urzędzie pocztowym. W dniu 30 czerwca 2021 r. podjęto kolejną próbę doręczenia przesyłki. W dniu 7 lipca 2021 r. Urząd Pocztowy Nr [...] przy ul. [...] w [...] podjął decyzję o zwrocie przesyłki do nadawcy, wobec niepodjęcia jej w terminie przez adresata. Zwrócona przesyłka do dnia dzisiejszego nie została przekazana przez Urząd Pocztowy do Urzędu [...], jednakże złożona została w tym zakresie stosowna reklamacja. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji. Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że fakt wydania przez Prezydenta m.st. Warszawy – w wyniku rozpatrzenia wniosku G.T. z dnia 1 lutego 2021 r. – decyzji z dnia 15 czerwca 2021 r. nr 142/SD/2021 o odmowie udostępnienia informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed jej rozpoznaniem przez Sąd, prowadzi do uznania, że w okolicznościach tej sprawy organ bezspornie dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, jednak Sąd nie ma już podstaw, aby zobowiązać Prezydenta m.st. Warszawy do rozpatrzenia w/w wniosku. W ocenie skarżącego kasacyjnie, przedmiotowa decyzja nie została nigdy mu doręczona, a więc nie weszła do obrotu prawnego i w konsekwencji nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Wobec powyższego, WSA w Warszawie powinien był zobowiązać organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Ocenę zasadności w/w zarzutów należy poprzedzić poczynieniem uwag natury ogólnej i w tym zakresie przywołać stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 386/17, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Istota problemu w powołanej wyżej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy w procesie oceny zachowania organu z punktu widzenia stawianego mu zarzutu bezczynności, należy przyjmować, że z chwilą wydania decyzji administracyjnej, rozumianego jako sporządzenie jej w formie przewidzianej prawem, organ załatwia sprawę w rozumieniu przepisów k.p.a., czy o załatwieniu sprawy można mówić dopiero wówczas, gdy z wydaniem decyzji wiąże się jednocześnie dająca się zweryfikować aktywność organu zmierzająca do doręczenia stronie wydanej decyzji, czy wreszcie do załatwienia sprawy dochodzi z chwilą doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Udzielając odpowiedzi na powyższe pytanie w odniesieniu do specyfiki spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, NSA przyjął, że oceniając zachowanie organu z punktu widzenia stawianego mu zarzutu bezczynności, o załatwieniu sprawy w rozumieniu przepisów k.p.a. można mówić wówczas, gdy z wydaniem decyzji wiąże się jednocześnie dająca się zweryfikować aktywność organu zmierzająca do doręczenia stronie wydanej decyzji. Należy mieć na uwadze, że sprawy dostępu do informacji publicznej załatwiane są w krótkim terminie – co do zasady czternastodniowym (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) w formie czynności materialnotechnicznej bądź w formie decyzji administracyjnej. Jak stanowi art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podał, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, które obecnie znalazły odzwierciedlenie w treści art. 37 § 1 k.p.a., bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwił on sprawy w terminie załatwienia sprawy określonym w k.p.a. lub wyznaczonym na podstawie k.p.a., bądź w terminie określonym w przepisach szczególnych. W ocenie stanu bezczynności organu konieczne jest zatem zbadanie, czy załatwił on sprawę oraz czy uczynił to w określonym w prawie terminie. Wyjaśniając pojęcie załatwienia sprawy, należy w pierwszej kolejności wyeksponować niebudzącą jakichkolwiek wątpliwości ani w doktrynie, ani w orzecznictwie, cechę zewnętrzności decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest indywidualnym aktem administracyjnym zewnętrznym wydawanym w konkretnej sprawie i skierowanym do indywidualnie oznaczonego adresata. Już z samej istoty decyzji jako aktu zewnętrznego wynika zatem to, że organ administracji, prowadząc postępowanie w indywidualnej sprawie administracyjnej, powinien zmierzać do jego zakończenia poprzez uzewnętrznienie rozstrzygnięcia w sprawie, tj. skierowania go do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej. Z tego punktu widzenia o załatwieniu sprawy przez organ można zatem mówić dopiero wtedy, gdy w ramach obowiązującego prawa i na jego podstawie podjął on wszelkie działania zmierzające do uzewnętrznienia decyzji administracyjnej. Uzewnętrznienie decyzji jest więc czymś więcej niż samo jej wydanie. Innymi słowy, samo wydanie decyzji nie wyczerpuje powinności jej uzewnętrznienia. Dla zrealizowania tej powinności konieczne jest podjęcie przez organ dodatkowej aktywności. Należy zatem przyjąć, że w poczet działań zmierzających do uzewnętrznienia decyzji należy zaliczyć wydanie decyzji oraz jej skierowanie do doręczenia stronom postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga właśnie nie tyle skutek doręczenia, co rozpoczęcie tego procesu. O ile bowiem skierowanie decyzji do doręczenia jest bezpośrednio zdeterminowane wolą organu uzewnętrznienia decyzji administracyjnej, o tyle kwestia samego procesu doręczania w oparciu o normy postępowania administracyjnego ma charakter techniczny, przy czym sposób realizacji obowiązku doręczenia przez podmiot doręczający może często pozostawać poza zakresem kontroli organu. W pojęciu "załatwienia sprawy" w drodze decyzji mieści się zatem wydanie decyzji i aktywność skierowana na jej doręczenie, natomiast poza zakresem tego pojęcia pozostanie już sam fakt doręczenia decyzji i jego prawidłowość. Przepisy k.p.a. określają terminy załatwienia sprawy w drodze decyzji (odsyłając również do przepisów szczególnych). Terminy załatwienia sprawy administracyjnej mają charakter procesowy (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 354). Oznacza to, że do terminów tych mają zastosowanie przepisy k.p.a. o terminach. Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Powyższy przepis wiąże skutek zachowania terminu z podjęciem takich działań, jak: "wysłanie", "nadanie", "złożenie" pisma, czyli działań technicznych niezbędnych do uzewnętrznienia pisma i ukierunkowania na osiągnięcie tego celu. W doktrynie przyjmuje się, że do terminów ustanowionych dla organu nie stosuje się przepisu art. 57 § 5 k.p.a., ponieważ jest to przepis dotyczący wyłącznie terminów obowiązujących strony i innych uczestników postępowania (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 354). Oznacza to, że ustawodawca wprost nie uregulował technicznych kwestii związanych z zachowaniem terminu załatwienia sprawy przez organ. Nie ma jednak racjonalnych podstaw do negowania twierdzenia, że również organ, aby mogło dojść do doręczenia wydanej decyzji, musi ją najpierw: "wysłać", "nadać", "złożyć", czy też podjąć inną czynność, która da możliwość zastosowania przepisów o doręczeniu. Skoro organ administracji publicznej może doręczyć pismo za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy, to operator pocztowy, pracownik lub inny podmiot musi w takiej sytuacji otrzymać pismo, co zresztą w przypadku operatora pocztowego jest potwierdzane, a potwierdzenie to ma walor dokumentu urzędowego. W odniesieniu do decyzji administracyjnej rozumianej formalnie, czyli jako kwalifikowane pismo procesowe, należy zatem przyjąć, że sprawa, w której wydawana jest decyzja, załatwiona jest w terminie określonym prawem wtedy, gdy w terminie tym podjęta zostanie czynność techniczna niezbędna do uzewnętrznienia wydanej decyzji, taka jak np. jej "wysłanie", "nadanie", "złożenie". Okoliczność wykazania podjęcia takiej czynności spoczywa na organie administracyjnym. Przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą sam fakt wydania decyzji administracyjnej w wyżej przyjętym rozumieniu, tj. wyłącznie jej sporządzenie w formie przewidzianej prawem, miałby oznaczać załatwienie sprawy w rozumieniu przepisów k.p.a., prowadziłoby w istocie do sytuacji, w której moment załatwienia sprawy wymykałby się spod jakiejkolwiek kontroli. Samo złożenie do akt sprawy egzemplarza decyzji bez podjęcia działań technicznych zmierzających do doręczenia decyzji wyczerpywałoby obowiązek załatwienia sprawy w określonym prawem terminie, a w konsekwencji czyniło iluzorycznymi gwarancje, jakie ustawodawca powiązał z instytucją terminów załatwiania spraw i związanymi z nią środkami prawnymi służącymi zwalczaniu bezczynności organów administracji publicznej. Niewątpliwie należy podzielić pogląd, zgodnie z którym z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Decyzja administracyjna istnieje już w momencie jej wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie (por. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983, s. 201). W orzecznictwie zwracano uwagę na istotną kwestię uzewnętrznienia woli organu wydającego decyzję administracyjną, przyjmując nawet na gruncie konkretnych unormowań prawnych (np. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne, t.j.: Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.; art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), że wydanie decyzji obejmuje również jej doręczenie (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00, ONSA z 2001 r., nr 5, poz. 56; uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08, ONSA WSA z 2009 r., poz. 1). Uchwały powyższe nie mają jednak zastosowania w odniesieniu do spraw ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Należy natomiast podzielić prezentowane w nich uniwersalne motywy wskazujące na konieczność uzewnętrznienia działań organu wydającego decyzję, a w konsekwencji przyjąć, że stwierdzenie braku takich działań w ustawowo wskazanych terminach oznacza stan bezczynności organu w załatwieniu sprawy. O prawidłowym skorzystaniu z kompetencji do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej nie można mówić, jeżeli organ poprzestaje wyłącznie na sporządzeniu dokumentu decyzji, nie podejmując działań zmierzających do jej doręczenia. Obowiązek podejmowania wszelkich działań w toku postępowania, w tym również czynności technicznych i materialno-technicznych, i to w sposób szybki, wynika z art. 12 § 1 k.p.a., który stanowiąc, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, nie ogranicza aktywności organu wyłącznie do wydawania aktów administracyjnych. Również art. 109 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie oraz przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń nie mogą być interpretowane jako normy wprowadzające fakultatywność działania organu w tym zakresie. Wręcz przeciwnie, organ ma obowiązek podjąć działania zmierzające do doręczenia decyzji i ją doręczyć w sposób wskazany w k.p.a., czyli uzewnętrznić wydany przez siebie akt. Jeżeli zatem organ wydał decyzję administracyjną i podjął działania zmierzające do jej doręczenia, czyniąc to w ustawowym terminie przewidzianym na załatwienie sprawy, nie można mu skutecznie stawiać zarzutu bezczynności. Z punktu widzenia kryterium bezczynności istotne jest bowiem badanie faktu wydania decyzji i aktywności zmierzającej do jej uzewnętrznienia, nie mają natomiast w tym zakresie znaczenia ustalenia w kwestii prawidłowości samego doręczenia decyzji. Należy zatem podzielić pogląd, zgodnie z którym w sprawach ze skarg na bezczynność organu w wydaniu decyzji nie podlega kontroli skuteczność jej doręczenia. W sytuacji, gdy organ wydał decyzję poprzez jej sporządzenie, a następnie podjął czynność doręczenia wydanej decyzji, skarżący w trybie odrębnej skargi na bezczynność, dotyczącej wyłącznie niedoręczenia orzeczenia, nie mógłby skutecznie domagać się rozstrzygnięcia przez sąd o prawnej skuteczności doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 2645/17 słusznie wskazał, że skuteczność doręczenia decyzji nie może być rozstrzygana w trybie skargi na bezczynność. Kwestia "technicznego" doręczenia decyzji nie jest tożsama z działaniem ukierunkowanym na doręczenie decyzji i umożliwiającym jej doręczenie. Dowodem potwierdzającym podjęcie takich działań będzie wszelka dokumentacja pozwalająca ustalić np. datę nadania przez organ przesyłki zawierającej decyzję. Innymi słowy, nie dzień doręczenia, lecz dająca się zweryfikować aktywność organu zmierzająca do doręczenia stronie wydanej decyzji, wyznacza moment załatwienia sprawy, istotny w procesie oceny zachowania organu z punktu widzenia stawianego mu zarzutu bezczynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się wprawdzie bezczynności w rozpoznaniu wniosku G.T. z dnia 1 lutego 2021 r., jednak na skutek wydania już po wniesieniu skargi na bezczynność (28 maja 2021 r.), ale jeszcze przed jej rozpoznaniem przez Sąd (21 października 2021 r.), decyzji z dnia 15 czerwca 2021 r. nr 142/SD/2021 o odmowie udostępnienia informacji publicznej – nie było podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia w/w wniosku. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, fakt niedoręczenia mu w/w decyzji nie mógł prowadzić do konstatacji, iż organ nie załatwił w istocie jego sprawy i nadal pozostaje w bezczynności. Jak już bowiem wskazano, to nie dzień doręczenia, lecz dająca się zweryfikować aktywność organu zmierzająca do doręczenia stronie wydanej decyzji, wyznacza moment załatwienia sprawy. Z akt niniejszej sprawy oraz wyjaśnień organu wynika natomiast, że decyzja z dnia 15 czerwca 2021 r. nr 142/SD/2021 została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 17 czerwca 2021 r. (numer nadawczy przesyłki: [...]). W dniu 22 czerwca 2021 r. miała miejsce pierwsza próba doręczenia przesyłki. Wobec jej nieodebrania przez G.T., operator pocztowy zostawił awizo pod wskazanym adresem korespondencyjnym, a w dniu 23 czerwca 2021 r. przesyłkę pozostawiono do odbioru w urzędzie pocztowym. W dniu 30 czerwca 2021 r. podjęto kolejną próbę doręczenia przesyłki. W dniu 7 lipca 2021 r. Urząd Pocztowy Nr [...] przy ul. [...] w [...] podjął decyzję o zwrocie przesyłki do nadawcy, wobec niepodjęcia jej w terminie przez adresata. Powyższe ustalenia wskazują, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ ostatecznie (już po wniesieniu skargi) załatwił sprawę wszczętą wnioskiem G.T. z dnia 1 lutego 2021 r. i nie można uznać, iż pozostawał on nadal w bezczynności jedynie z powodu nieskutecznego doręczenia stronie decyzji z dnia 15 czerwca 2021 r. nr 142/SD/2021. Jak już wyjaśniono, w pojęciu "załatwienia sprawy" w drodze decyzji mieści się wydanie decyzji i aktywność organu skierowana na jej doręczenie, natomiast poza zakresem tego pojęcia pozostaje sam fakt doręczenia decyzji. Prawidłowość takiego doręczenia nie jest bowiem istotna z punktu widzenia badania zachowania organu pod kątem jego bezczynności w załatwieniu sprawy. W konsekwencji nie można było – czego domaga się skarżący kasacyjnie – zobowiązać organu w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Należy również podkreślić, iż w przedmiotowym postępowaniu, dotyczącym wyłącznie kwestii związanej z bezczynnością organu, nie mogła być badana prawidłowość w/w decyzji z dnia 15 czerwca 2021 r. Z tych względów zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 104, art. 109 § 1, art. 110 § 1 i art. 46 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. okazał się niezasadny. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do kwestii braku w aktach sprawy dowodu doręczenia decyzji z dnia 15 czerwca 2021 r. nr 142/SD/2021 nie miało – wobec dokonanych wyżej rozważań w zakresie pojęcia "załatwienia sprawy" w kontekście bezczynności organu – wpływu na prawidłowość zaskarżonego wyroku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI