III OSK 3750/21

III OSK 3750/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sikorska /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1119/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 283
art. 8 ust. 1 w zw z art. 3 ust. 1 pkt 15 w zw. z pkt 9 lit. b oraz srt. 9 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1119/20 w sprawie ze skargi M. S.A. z siedzibą w N. na decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rzecz M. S.A. z siedzibą w N. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1119/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. S.A. z siedzibą w N.: 1. uchylił zaskarżoną decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej z [...] października 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej; 2. zasądził od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rzecz strony skarżącej 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych:
Pismem z 1 września 2017 r. skarżąca spółka, na podstawie art. 8 i 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej: "ustawa z 3 października 2008 r."), zwróciła się z wnioskiem do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej także "NFOŚiGW") o udostępnienie informacji w postaci wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], dla którego 31 sierpnia 2017 r. została podpisana umowa o dofinansowanie pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Morskiej a Miastem Świętochłowice.
Pismem z 11 września 2017 r. Dyrektor Departamentu Wsparcia Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poinformował, że NFOŚiGW nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji na podstawie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko, bowiem nie jest władzą publiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15a tej ustawy.
W odpowiedzi na powyższe skarżąca w piśmie z 15 września 2017 r. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i jednocześnie podała, że podstawą wniosku alternatywnie jest ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Decyzją z [...] października 2017 r. Prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2016 poz. 1764 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") w zw. z art. 37 ust. 6 z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.), odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie treści wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice – remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności".
W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowej sprawie nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r., gdyż nie jest władzą publiczną, a zgodnie z art. 400 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672, ze zm.; dalej także "p.o.ś.") jest państwową osobą prawną w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, bowiem ustawodawca dokonał wyraźnego rozróżnienia podmiotów działających w sferze ochrony środowiska na dwie grupy, zgodnie z art. 376 (Tytuł VII Dział I POŚ) organy ochrony środowiska oraz art. 386 pkt 3 (Tytuł VII Dział II POŚ) instytucje ochrony środowiska. NFOŚiGW został przez ustawodawcę zakwalifikowany do drugiej z tych grup, co wyraźnie wskazuje na intencję odmiennego ukształtowania praw i obowiązków NFOŚiGW w odniesieniu do organów ochrony środowiska wskazywanych w tej samej ustawie. Jednakże przyjmując odmiennie, tj. że NFOŚiGW jest władzą publiczną w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r., to w rozpoznawanej sprawie żądany przez skarżącą dokument NFOŚiGW uzyskał tylko i wyłącznie jako Instytucja Wdrażająca w ramach Konkursu nr [...]. Zatem wniosek został rozpatrzony na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020.
Organ wskazał, że podstawą prawną udostępnienia informacji publicznej jest art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. dokonano odstępstwa w zakresie ich udostępnienia wskazując, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych i takim przepisem jest art. 37 ust. 6 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, w myśl którego przedstawiane przez wnioskodawców dokumenty i informacje nie podlegają udostępnieniu przez właściwą instytucję w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brzmienie tego przepisu zostało nadane ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1475)
i przepis ten obowiązuje od dnia wejścia w życie nowelizacji. Zatem nie będzie miał do niego zastosowania przepis intertemporalny zawarty w art. 16 ust. 1. Za takim momentem obowiązywania art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej jest ratio legis jej wprowadzenia, tj. zabezpieczenie sprawnego przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania, który mógłby być dezorganizowany przez znaczną liczbę wniosków dotyczących udostępnienia informacji publicznej oraz wyeliminowanie praktyk polegających na powielaniu rozwiązań opracowanych przez innych wnioskodawców. Ponadto, postępowanie w zakresie wyboru projektów, o którym mowa w przepisie przejściowym, nie obejmuje odrębnego postępowania dotyczącego dostępu do informacji publicznej, bowiem są to dwa niezależne od siebie postępowania. Ponadto postępowanie w zakresie wyboru projektów, o którym mowa w przepisie przejściowym, nie obejmuje odrębnego postępowania dotyczącego dostępu do informacji publicznej, bowiem są to dwa niezależne od siebie postępowania.
Reasumując, wniosek o dofinansowanie ww. projektu nie podlega już udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na fakt, że dotychczas stanowił on informację publiczną, a obecnie dokumenty te są tajemnicą ustawowo chronioną w rozumieniu art. 5 ust. 1 in fine ustawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca spółka. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 8 maja 2018 r., sygn. akt. II SA/Wa 1790/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka, zaś w odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3483/18, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wskazał, że sprawa koncentruje się wokół problemu, jaki reżim prawny winien być zastosowany przy rozpoznaniu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji w postaci wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Poprawa jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice – remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności", dla którego 31 sierpnia 2017 r. została podpisana umowa o dofinansowanie pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Morskiej a Miastem Świętochłowice. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, zgodnie z którym nie jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji w oparciu o przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wydaje się, gdyż stanowisko Sądu pierwszej instancji nie jest w tym zakresie do końca jasne, że Sąd ten przyjął, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest organem objętym działaniem powyższej ustawy. Stwierdził natomiast, że w świetle brzmienia art. 9 ust. 1 ustawy informacje dotyczące wyboru projektów do dofinansowania nie są objęte zakresem ustawy. Swojego stanowiska w tym zakresie w żaden sposób jednak nie rozwinął w związku z czym, wobec braku jakiejkolwiek argumentacji, kontrola tego stanowiska nie jest możliwa.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zawiera niejako definicję informacji o środowisku, wymieniając rodzaje informacji o środowisku podlegających udostępnieniu. W piśmiennictwie podnosi się, że udostępnieniu podlegają wszystkie informacje dotyczące środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2104). Jak się wskazuje, prima facie można odnieść wrażenie, że jest to katalog zamknięty, jednakże z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż to wynika z art. 9 ust. 1 ustawy. Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w ww. przepisie wskazana. Domniemywać bowiem należy, co wynika z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba, że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, LexisNexis 2010). Ustalając przedmiotowy zakres informacji o środowisku, które mają być udostępnione, należy mieć zatem na uwadze, że prawo do tych informacji jest gwarantowane konstytucyjnie, co potwierdza art. 4 ustawy, wprowadzając powszechny dostęp do informacji. Oznacza to, że udostępnienie informacji o środowisku jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu (art. 16 ustawy). Katalog włączeń nie może być rozszerzany w drodze interpretacji (por. K. Gruszecki, Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. II, LEX/ el 2013).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretacja art. 9 ust. 1 ustawy, uwzględniająca przedstawione wyżej uwagi, w rozpoznawanej sprawie nie została dokonana.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd winien rozważyć zwłaszcza zakres art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, który szeroko ujmuje środki służące ochronie środowiska, posługując się klauzulą otwartą ("środki takie jak"), a także dotyczy nie tylko środków, ale działań wpływających lub mogących wpłynąć na środowisko lub podejmowanych w celu ochrony elementów środowiska. Dodatkowo Sąd powinien zwrócić uwagę, że wyłączenia przewidziane w art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 nie dotyczą informacji z zakresu informacji o środowisku i jego ochronie, podlegających udostępnieniu na podstawie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy informacje te spełniają definicję informacji o środowisku. Informacje te mogą spełniać definicję informacji o środowisku, w sytuacji, gdy przyznane dofinansowanie dotyczy projektów inwestycyjnych (których realizacja z założenia ma wpływ na środowisko) lub projektów z zakresu ochrony środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2104).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd powinien zająć jednoznaczne stanowisko co do tego, czy przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obejmują zakresem podmiotowym Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Winien przy tym uwzględnić, iż art. 8 ust. 1 tej ustawy należy odczytywać łącznie z jej art. 3 ust. 1 pkt 15a i art. 3 ust. 1 pkt 9. Art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy z 3 października 2008 r. szeroko reguluje zakres przedmiotowy pojęcia organu administracji, obejmując nim zarówno organy w ujęciu instytucjonalnym, jak i funkcjonalnym, do których należy zakwalifikować organy osób prawnych, którym powierzono realizację zadań publicznych w zakresie ochrony środowiska.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2020 r. o sygn. akt I OSK 3483/18, mocą którego sprawa została przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Zgodnie z brzmieniem art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kontrolując ponownie objęty skargą akt, przy uwzględnianiu wytycznych NSA, Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem tego Sądu istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, jaki reżim prawny winien być zastosowany przy rozpoznaniu wniosku skarżącej spółki. To skarżąca we wniosku powołała się na przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Dopiero w piśmie z 15 września 2017 r., wobec odmowy przekazania jej żądanej informacji, alternatywnie wskazała na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Organ, odmawiając udostępnienia informacji na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 15a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku uznał, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji na podstawie ww. ustawy.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zgodnie z art. 400 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 17 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 855 ze zm.). Jednocześnie, jak wskazuje się w doktrynie, w celu uniknięcia wątpliwości, do jakiej grupy samorządowych jednostek organizacyjnych powinny być kwalifikowane wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, ustawą z 4 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 99, poz. 569) z dniem 31 maja 2011 r. ustawodawca dodał do ww. art. 400 p.o.ś. ustęp trzeci, doprecyzowujący, że nie są to podmioty tworzone w celu wykonania zadań województwa. Zatem należy uznać, że NFOŚiGW, podobnie jak fundusze wojewódzkie, został powoływany do życia z mocy samego prawa. W judykaturze wskazuje się ponadto, że Fundusz jest podmiotem administracyjnym o charakterze funkcjonalnym, skoro powierzono mu ustawowo niektóre zadania o charakterze publicznoprawnym, które dotyczą tego, że jest dysponentem środków kierowanych na ten Fundusz. Jest on podmiotem stosunków administracyjnoprawnych, rozpatruje sprawy z zakresu administracji publicznej podlegające załatwieniu w formie aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, a więc na drodze administracyjnej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: 12 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1608/09, z 6 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 766/11; z 8 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 2030/11; z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 321/12 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1833/13 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W wyroku z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3483/18, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy (z 3 października 2008 r.) szeroko reguluje zakres przedmiotowy pojęcia organu administracji, obejmując nim zarówno organy w ujęciu instytucjonalnym, jak i funkcjonalnym, do których należy zakwalifikować organy osób prawnych, którym powierzono realizację zadań publicznych w zakresie ochrony środowiska.".
Mając powyższe na względzie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpatrującego ponownie sprawę, NFOŚiGW niezasadnie przyjął, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie. W ocenie tego Sądu z treści art. 3 ust. 1 pkt 9 lit. b) tej ustawy wynika, że NFOŚiGW dokonał błędnej kwalifikacji wniosku skarżącej, a także nieprawidłowo poinformował ją pismem o przeszkodach w jego rozpoznaniu, czym naruszył również art. 9 k.p.a.
NFOŚiGW, pozostając w błędnym przekonaniu, że nie jest władzą publiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z 3 października 2008 r., doprowadził do wskazania przez skarżącą na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej jako alternatywnego trybu rozpoznania wniosku. Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Żądane informacje stanowią informacje publiczne, o których mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to jednak przepisy tej ustawy nie znajdują w tym przypadku zastosowania. Zasady i tryb dostępu do żądanych we wniosku z 1 września 2017 r. informacji określa bowiem ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Jak podkreśla się w judykaturze, "zgodnie z art. 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujących się w ich posiadaniu lub które są dla nich przeznaczone. Podkreślenia wymaga, że okoliczność, iż wnioskodawca powołał się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowiła przeszkody do rozpatrzenia przez organ wniosku na podstawie właściwych przepisów (...) podana przez wnioskodawcę podstawa prawna nie może podważać stosowania normy ustawowej art. 1 ust. 2 u.d.i.p." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 464/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 462/15).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający sprawę podzielił wykładnię prawa dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3483/18 wydanym w niniejszej sprawie i przyjął ją za własną, w zakresie kwalifikacji prawnej przedmiotu wniosku skarżącej oraz wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. Wskazał, że w istocie prawo do informacji gwarantowane jest konstytucyjnie, a wszelkie jego ograniczenia winny mieć charakter wyjątkowy i wynikać jednoznacznie z przepisów prawa. Nieprawidłowa kwalifikacja prawna wniosku strony skarżącej stanowi, zdaniem tego Sądu, o naruszeniu art. 6 k.p.a. z tego względu, że odmawiając skarżącej udostępnienia żądanej informacji Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska zastosował w sprawie nieprawidłowe przepisy i tryb rozpatrzenia wniosku.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z art. 9 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. wynika, że wnioskowana informacja, tj. o treści wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice – remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności", może mieścić się w szerokim ujęciu środków służących ochronie środowiska. W wydanym bowiem w sprawie wyroku z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3483/18 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że ustawodawca posłużył się w tym przepisie klauzulą otwartą ("środki takie jak"), a ponadto informacje te mogą dotyczyć również działań wpływających lub mogących wpływać na środowisko lub podejmowanych w celu ochrony elementów środowiska. Bez wątpienia zatem wniosek skarżącej zarówno w sferze podmiotowej, jak i przedmiotowej powinien zostać przez organ rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, z uwzględnieniem oceny prawnej i wykładni dokonanej w niniejszym wyroku oraz w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3483/18.
Wobec powyższego, z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zamiast na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jednocześnie będąc związanym wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Nadto wniósł o zasądzenie na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 15) w zw. z pkt 9 lit. b) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn.zm.) poprzez ich błędną wykładnię i włączenie wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice - remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności", złożonego w ramach konkursu nr [...], do zakresu informacji o środowisku i jego ochronie podlegającej udostępnieniu przez NFOŚiGW, jako organu władzy publicznej, w sytuacji, gdy podmiot ten takowej władzy nie stanowi, a ww. wniosek nie stanowi informacji o środowisku i jego ochronie;.
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku przyjętego przez Sąd sposobu wykładni i zastosowania:
1) art. 9 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w stosunku do wniosku
o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice - remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych
w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności"
w zakresie kwalifikacji przedmiotowego wniosku o dofinansowanie do zakresu informacji o środowisku i jego ochronie;
2) art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 15) w zw. z pkt 9 lit. b) ustawy z 3 października 2008 r. w zakresie kwalifikacji NFOŚiGW do organów administracji w znaczeniu funkcjonalnym, zobowiązanym do udostępnienia wniosku, o którym powyżej, jako zawierającego się w zakresie informacji o środowisku i jego ochronie, bez rozróżnienia dwóch aspektów działania NFOŚiGW, w zakresie jego środków statutowych oraz jako Instytucji Wdrażającej w ramach Konkursu [...], co uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, a tym samym ma istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ uzupełnił argumentację dotyczącą powyższych zarzutów. W szczególności wskazał, że NFOŚiGW nie jest od podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż nie jest władzą publiczną w rozumieniu jej art. 3 ust. 1 pkt 15a tej ustawy. Zgodnie z art. 400 ust. 1 p.o.ś. NFOŚiGW jest państwową osobą prawną w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. W p.o.ś. ustawodawca dokonał wyraźnego rozróżnienia podmiotów działających w sferze ochrony środowiska na dwie grupy - zgodnie z art. 376 (Tytuł VII Dział I POŚ) - organy ochrony środowiska oraz - zgodnie z art. 386 pkt 3 POŚ (Tytuł VII Dział II POŚ) - instytucje ochrony środowiska. NFOŚiGW został przez ustawodawcę zakwalifikowany do drugiej z tych grup, co wyraźnie wskazuje na intencję odmiennego ukształtowania praw i obowiązków NFOŚiGW w odniesieniu do organów ochrony środowiska, wskazywanych w tej samej ustawie. Rola NFOŚiGW w ogromnej mierze sprowadza się do działania za pośrednictwem instrumentów czysto cywilnoprawnych (zawieranie umów pożyczek, dotacji, dopłat do oprocentowania kapitału, obejmowanie akcji czy udziałów w spółkach prawa handlowego), na co wskazuje bezpośrednio art. 400a ust. 1 w zw. z art. 411 ust. 8 p.o.ś. ("Narodowy Fundusz oraz wojewódzkie fundusze udzielają dotacji, pożyczek, poręczeń oraz przekazują środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych"). Narodowy Fundusz nie jest również organem w ujęciu funkcjonalnym.
W ocenie Narodowego Funduszu wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice - remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności" nie mieści się w zakresie informacji o środowisku i jego ochronie, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji nie zajął jednoznacznego stanowiska w zakresie kwalifikacji wniosku o dofinansowanie do zakresu informacji o środowisku i jego ochronie. Nie odniósł się do postanowień przedmiotowego wniosku, nie wskazał, które części (A, B, C, etc.) kwalifikują go do zakresu informacji o środowisku i jego ochronie podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy środowiskowej. Nawet przyjmując, iż art. 9 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku szeroko ujmuje środki służące ochronie środowiska, to nie każdy wniosek o dofinansowanie a priori mieści się w zakresie informacji o środowisku i jego ochronie. Nadto, uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego brak jest wyjaśnienia przyjętego przez Sąd sposobu wykładni i zastosowania art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 15a) w zw. z pkt 9 lit. b) ustawy z 3 października 2008 r. w kontekście okoliczności, iż wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice - remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności" został złożony w ramach konkursu nr [...], a nie środków statutowych NFOŚiGW.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka M. S.A. wniosła o jej oddalenie. Oświadczyła, że nie żąda rozpoznania sprawy na rozprawie, a także wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei art. 182 § 3 p.p.s.a. stanowi, że na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie złożył stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej w podstawach skargi kasacyjnej powołał się zarówno na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., jak i na pkt 2 tego przepisu prawa. W takich przypadkach, co do zasady, w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego. W sytuacji, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Za nietrafny uznać należy podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjętego przez Sąd pierwszej instancji sposobu wykładni i zastosowania art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 "pkt 15)" w zw. z pkt 9 lit. b) ustawy z 3 października 2008 r. w zakresie kwalifikacji NFOŚiGW do organów administracji w znaczeniu funkcjonalnym, zobowiązanym do udostępnienia wniosku, o którym powyżej, jako zawierającego się w zakresie informacji o środowisku i jego ochronie, bez rozróżnienia dwóch aspektów działania NFOŚiGW, w zakresie jego środków statutowych oraz jako Instytucji Wdrażającej w ramach Konkursu [...].
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z wyżej wymienionych, ustawowych warunków. Ponadto omawiany przepis może stanowić podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując rozstrzygnięcie, a wada ta uniemożliwia dokonanie przez sąd kasacyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie warunki, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiono stan faktyczny sprawy, zarzuty podniesione w skardze oraz wskazano i w dostateczny sposób wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. Z treści uzasadnienia można wywieść przesłanki, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, co pozwoliło na jego skontrolowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozumieniu powołanego przepisu nie stanowi naruszenia prawa zawarcie w uzasadnieniu wyroku innej oceny legalności zaskarżonych orzeczeń, niż ocena postulowana przez skarżącego kasacyjnie. Przy pomocy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można też skutecznie zwalczać przyjętego przez sąd wojewódzki stanu faktycznego.
Na stronach 7 i 8 zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji przywołał argumenty, które w jego ocenie przemawiają za przyjęciem, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie: "Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej." Z powyższego przepisu wynika, że do udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie w zakresie, o jakim mowa, zobowiązane są władze publiczne. Definicję legalną pojęcia władzy publicznej ww. ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku zawiera w art. 3 ust. 1 pkt 15a). Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o władzach publicznych – rozumie się przez to: Sejm, Senat, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, organy administracji, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa, a organami administracji – według definicji legalnej z art. 3 ust. 1 pkt 9 tej ustawy - są: a) ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, a także: pkt b) inne podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony.
Zgodnie z art. 386 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm., dalej: u.p.o.ś.), Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest instytucją ochrony środowiska. Ustawa Prawo ochrony środowiska w art. 400 ust. 1 stanowi, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 oraz z 2018 r. poz. 62). Zgodnie z art. 400b ust. 1 u.p.o.ś. celem działania Narodowego Funduszu jest finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 pkt 2, 2a, 5-22 i 24-42 oraz art. 410a ust. 4-6.
Trafnie, mając powyższe na względzie, jak również powołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzecznictwo sądów administracyjnych, Sąd pierwszej instancji wskazał, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest podmiotem administracyjnym o charakterze funkcjonalnym, skoro powierzono mu ustawowo zadania o charakterze publicznoprawnym polegające na dysponowaniu środkami publicznymi kierowanymi na ten Fundusz.
W tej sytuacji za nieusprawiedliwiony także uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 15) w zw. z pkt 9 lit. b) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest organem władzy zobowiązanym do udostępnienia informacji o środowisku.
Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku przyjętego przez Sąd sposobu wykładni i zastosowania art. 9 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku w stosunku do wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice - remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych
w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności"
w zakresie kwalifikacji przedmiotowego wniosku o dofinansowanie do zakresu informacji o środowisku i jego ochronie.
Na stronach 8 i 9 zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i powołał argumentację mającą świadczyć o tym, że organ dokonał nieprawidłowej kwalifikacji prawnej wniosku strony skarżącej z tego względu, że odmawiając stronie skarżącej udostępnienia żądanej informacji, zastosował nieprawidłowe przepisy i tryb rozpatrzenia wniosku. Prawidłowo przywołał też argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w niniejszej sprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3483/18.
W wyroku tym Naczelny Sąd administracyjny wskazał, że art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zawiera niejako definicję informacji o środowisku, wymieniając rodzaje informacji o środowisku podlegających udostępnieniu. W piśmiennictwie podnosi się, że udostępnieniu podlegają wszystkie informacje dotyczące środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2104). Jak się wskazuje, prima facie można odnieść wrażenie, że jest to katalog zamknięty, jednakże z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż to wynika z art. 9 ust. 1 ustawy. Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w ww. przepisie wskazana. Domniemywać bowiem należy, co wynika z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba, że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, LexisNexis 2010).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ustalając przedmiotowy zakres informacji o środowisku, które mają być udostępnione, należy mieć zatem na uwadze, że prawo do tych informacji jest gwarantowane konstytucyjnie, co potwierdza art. 4 ustawy, wprowadzając powszechny dostęp do informacji. Oznacza to, że udostępnienie informacji o środowisku jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu (art. 16 ustawy). Katalog włączeń nie może być rozszerzany w drodze interpretacji (por. K. Gruszecki, Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. II, LEX/ el 2013). Interpretacja art. 9 ust. 1 ustawy, uwzględniająca przedstawione wyżej uwagi, w rozpoznawanej sprawie nie została dokonana.
Rozpoznający wówczas sprawę Naczelny Sąd Administracyjny nakazał, by rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji rozważył zwłaszcza zakres art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który szeroko ujmuje środki służące ochronie środowiska, posługując się klauzulą otwartą ("środki takie jak"), a także, że dotyczy nie tylko środków, ale także działań wpływających lub mogących wpłynąć na środowisko lub podejmowanych w celu ochrony elementów środowiska. Powinien także zwrócić uwagę, że wyłączenia przewidziane w art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460) nie dotyczą informacji z zakresu informacji o środowisku i jego ochronie, podlegających udostępnieniu na podstawie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, w sytuacji, gdy informacje te spełniają definicję informacji o środowisku. Informacje te mogą spełniać definicję informacji o środowisku, w sytuacji, gdy przyznane dofinansowanie dotyczy projektów inwestycyjnych (których realizacja z założenia ma wpływ na środowisko) lub projektów z zakresu ochrony środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2104).
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji powołał się na powyższą argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego i podał, że przyjmuje ją również za własną. Dodał, że prawo do informacji gwarantowane jest konstytucyjnie, a wszelkie jego ograniczenia winny mieć charakter wyjątkowy i wynikać jednoznacznie z przepisów prawa. Końcowo wskazał, że w jego ocenie w świetle powyższego, wnioskowana informacja, tj. treść wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice – remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności", może mieścić się w szerokim ujęciu środków służących ochronie środowiska. W art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ustawodawca posłużył się klauzulą otwartą - środki takie jak, a ponadto informacje te mogą dotyczyć również działań wpływających lub mogących wpływać na środowisko lub podejmowanych w celu ochrony elementów środowiska. Reasumując stwierdził, że bez wątpienia zatem wniosek skarżącej zarówno w sferze podmiotowej, jak i przedmiotowej powinien zostać przez organ rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem oceny prawnej i wykładni dokonanej w wyroku tego Sądu oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3483/18.
Nie można w tej sytuacji zarzucić skutecznie, że rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku przyjętego przez ten Sąd sposobu wykładni i zastosowania art. 9 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku w stosunku do wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice - remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych
w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności". Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w ocenie Sądu pierwszej instancji wnioskowana informacja, tj. treści wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice – remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności", może mieścić się w szerokim ujęciu środków służących ochronie środowiska.
Użycie przez Sąd pierwszej instancji słowa "może" oznacza, że Sąd ten pozostawił organowi ocenę czy rzeczywiście wnioskowana informacja z uwagi na swoją treść mieści się w zakresie przedmiotowym regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co powinno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu stanowiska tego organu podjętego po ponownym rozpoznaniu sprawy.
Tym samym za niezasadny także uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 15) w zw. z pkt 9 lit. b) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez ich błędną wykładnię i włączenie wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice - remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności", złożonego w ramach konkursu nr [...], do zakresu informacji o środowisku i jego ochronie podlegającej udostępnieniu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.