III OSK 371/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejterminyskarga kasacyjnaNSAWSApostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, uznając zasadność skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Zarządu Klubu Sportowego SMS w O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. WSA w Olsztynie zobowiązał organ do rozpoznania wniosku, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ wadliwie wyznaczył nowy termin załatwienia wniosku, przekraczając ustawowe ramy czasowe i nie podając wystarczających uzasadnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę P. K. na bezczynność Zarządu Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w O. za zasadną. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ w odpowiedzi na wniosek z 11 sierpnia 2022 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na 26 października 2022 r., powołując się na wzmożony okres pracy. WSA uznał to za naruszenie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że organ nie podał wystarczających powodów opóźnienia i wyznaczył termin przekraczający maksymalny dwumiesięczny okres od złożenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ wadliwie wyznaczył nowy termin załatwienia wniosku, nie podając konkretnych przyczyn związanych z wnioskiem, które uzasadniałyby przedłużenie terminu, a także przekroczył maksymalny dwumiesięczny okres. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli wyznaczy nowy termin załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który przekracza maksymalny dwumiesięczny termin od dnia złożenia wniosku i nie podaje wystarczających uzasadnień.

Uzasadnienie

Organ naruszył art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyznaczając nowy termin załatwienia wniosku przekraczający maksymalny dwumiesięczny okres od dnia złożenia wniosku i nie podając konkretnych przyczyn związanych z wnioskiem, które uzasadniałyby przedłużenie terminu. Lakoniczne powołanie się na "wzmożony okres pracy" nie jest wystarczającym uzasadnieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni w przypadku stwierdzenia bezczynności.

u.d.i.p. art. 13 § 1 ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni.

u.d.i.p. art. 13 § 2 ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek powiadomienia o powodach opóźnienia i nowym terminie udostępnienia informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § 1 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 133 § 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarzutu wadliwości uzasadnienia wyroku w skardze kasacyjnej.

u.d.i.p. art. 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przesłanki negatywne udzielenia informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 182 § 2 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176 § 1 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez wadliwe wyznaczenie nowego terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przekraczając maksymalny dwumiesięczny okres i nie podając wystarczających uzasadnień. Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udostępnił informacji publicznej w terminie, a wyznaczony nowy termin był nieprawidłowy.

Odrzucone argumenty

Organ nie dopuścił się przekroczenia ustawowego terminu, a tym samym nie pozostawał w bezczynności. Sąd pierwszej instancji niewłaściwie ocenił prawidłowość postępowania organu w zakresie wydłużenia terminu na udzielenie informacji publicznej. Organ mógł przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, a w sprawie organ wyjaśnił dodatkowe zadania związane z dużym nakładem pracy. Zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w celu odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

"Lakoniczne powołanie się na "wzmożony okres pracy" nie może zostać uznane za uzasadniające przekroczenie podstawowego terminu na załatwienie wniosku." "Organ nie miarkował zatem okresu, na jaki przedłużył postępowanie, lecz działał z intencją zastosowania maksymalnego przewidzianego ustawą terminu 2 miesięcy." "Już tylko to działanie wypełnia znamiona bezczynności. Organ zadeklarował bowiem w sposób wiążący zamiar przekroczenia terminu załatwienia sprawy." "Przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej."

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów udostępniania informacji publicznej i uzasadniania przedłużenia tych terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach o udostępnienie informacji publicznej i stosowania art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i bezczynności organów, co jest istotne dla prawników i obywateli. Interpretacja przepisów dotyczących terminów jest kluczowa.

Organ w bezczynności: Jakie są granice przedłużania terminu udostępnienia informacji publicznej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 371/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Ol 195/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-11-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 § 1 i 2, art. 149 § 1 pkt 3, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 195/22 w sprawie ze skargi P. K. na bezczynność Zarządu Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Zarządu Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w [...] na rzecz P. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 195/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Zarządu Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w O. w udostępnieniu informacji publicznej, zobowiązał Zarząd Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w O. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 11 sierpnia 2022 r. - w terminie 14 dni (pkt I), stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), a także zasądził od Zarządu Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w O. na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 11 sierpnia 2022 r. P. K. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca"), powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Klubu Sportowego SMS O. o przesłanie w formie elektronicznej na wskazany adres skanów:
1. Oferty złożonej w odpowiedzi na otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych z zakresu wspierania i upowszechniania kultury fizycznej - zadanie: Piłka siatkowa dziewcząt i chłopców oraz siatkówka plażowa, ogłoszony przez Burmistrza Miasta O. w 2021 r., w którym to konkursie Klub Sportowy SMS O. otrzymał dotację w wysokości 20 000 zł. Skarżący wniósł o przesłanie skanu zawartej umowy na realizację tego zadania, skanu sprawozdania z jego realizacji oraz skanów dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków, a więc faktur/rachunków wraz z opisami, umów zawartych z trenerami lub innymi usługodawcami, których wynagrodzenie było pokrywane z przyznanej dotacji, list płac, o ile z przyznanej dotacji pokrywane były wynagrodzenia osób, rachunków i kart pracy osób, z którymi zawarto umowy-zlecenia, o ile ich wynagrodzenia zostały pokryte z przyznanej dotacji.
2. Oferty złożonej w odpowiedzi na III konkurs ofert na realizację zadań publicznych z zakresu rozwoju sportu – zadanie: Udział klubu sportowego w rozgrywkach ligowych piłki siatkowej (halowej i plażowej), organizowanych przez okręgowy i ogólnopolski związek sportowy, a także w krajowych i zagranicznych zgrupowaniach i turniejach oraz obozach sportowych, organizowany przez Gminę Miejską O. w 2021 r., w którym to konkursie Klub Sportowy SMS O. otrzymał dotację w wysokości 45 000 zł. Skarżący wniósł o przesłanie skanu zawartej umowy na realizację tego zadania, skanu sprawozdania z jego realizacji oraz skanów dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków, a więc faktur/rachunków wraz z opisami, umów zawartych z trenerami lub innymi usługodawcami, których wynagrodzenie było pokrywane z przyznanej dotacji, list płac, o ile z przyznanej dotacji pokrywane były wynagrodzenia osób, rachunków i kart pracy osób, z którymi zawarto umowy-zlecenia, o ile ich wynagrodzenia zostały pokryte z przyznanej dotacji.
3. Oferty złożonej w odpowiedzi na otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych z zakresu wspierania i upowszechniania kultury fizycznej - zadanie: Piłka siatkowa dziewcząt i chłopców oraz siatkówka plażowa, ogłoszony przez Burmistrza Miasta O. w 2021 r., w którym to konkursie SMS O. otrzymał dotację w wysokości 23 000 zł. Skarżący wniósł o przesłanie skanu zawartej umowy na realizację tego zadania, skanu sprawozdania z jego realizacji oraz skanów dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków, a więc faktur/rachunków wraz z opisami, umów zawartych z trenerami lub innymi usługodawcami, których wynagrodzenie było pokrywane z przyznanej dotacji, list płac, o ile z przyznanej dotacji pokrywane były wynagrodzenia osób, rachunków i kart pracy osób, z którymi zawarto umowy-zlecenia, o ile ich wynagrodzenia zostały pokryte z przyznanej dotacji.
4. Oferty złożonej w odpowiedzi na konkurs ofert na realizację zadań publicznych z zakresu rozwoju sportu – zadanie: Organizacja imprez sportowych w piłce siatkowej halowej i plażowej o zasięgu lokalnym, krajowym i międzynarodowym, organizowanego przez Gminę Miejską O. w 2021 r., w którym to konkursie Klub Sportowy SMS O. otrzymał dotację w wysokości 17 000 zł. Skarżący wniósł o przesłanie skanu zawartej umowy na realizację tego zadania, skanu sprawozdania z jego realizacji oraz skanów dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków, a więc faktur/rachunków wraz z opisami, umów zawartych z trenerami lub innymi usługodawcami, których wynagrodzenie było pokrywane z przyznanej dotacji, list płac, o ile z przyznanej dotacji pokrywane były wynagrodzenia osób, rachunków i kart pracy osób, z którymi zawarto umowy-zlecenia, o ile ich wynagrodzenia zostały pokryte z przyznanej dotacji.
5. Skarżący zwrócił się o podanie adresu mailowego, na który można kierować do Klubu Sportowego SMS O. wnioski o udostępnienie informacji publicznej
W odpowiedzi z 26 sierpnia 2022 r. Prezes Klubu SMS O. powiadomił skarżącego, że wyznacza dzień 26 października 2022 r. jako nowy termin na załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jako przyczynę opóźnienia w załatwieniu wniosku wskazał wzmożony okres pracy.
W dniu 15 września 2022 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Pismem z 30 października 2022 r. skarżący poinformował, że nadal nie uzyskał jakiejkolwiek informacji dotyczącej złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., zwana dalej: u.d.i.p."). W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej), organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia.
Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie żądanie udzielenia informacji publicznej wpłynęło do organu 12 sierpnia 2022 r. Ustawowy termin ustosunkowania się do wniosku upływał zatem 26 sierpnia 2022 r. Pismem z 26 sierpnia 2022 r. organ poinformował skarżącego o przyczynach nieudzielania żądanej informacji w terminie, wskazując nowy termin załatwienia sprawy - 26 października 2022 r. Organ nie miarkował zatem okresu, na jaki przedłużył postępowanie, lecz działał z intencją zastosowania maksymalnego przewidzianego ustawą terminu 2 miesięcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że organ, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy, naruszył art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Regulacja ta w sposób wyraźny wskazuje, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia w jej udostępnieniu oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W realiach rozpoznawanej sprawy termin 2 miesięcy upływał 12 października. Tym samym organ określił nowy termin załatwienia wniosku w sposób nieprawidłowy, naruszający art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Sformułowane przez organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia, że w chwili jej złożenia nie doszło jeszcze do naruszenia 2 miesięcznego terminu rozpoznania wniosku, nie mogą być przyjęte przez Sąd. Oparta na art. 13 ust. 2 u.d.i.p. czynność organu ma walor prawny. Organ w sposób niebudzący wątpliwości zawiadomił wnioskodawcę o nowym terminie załatwienia sprawy, naruszającym regulacje ustawowe. Już tylko to działanie wypełnia znamiona bezczynności. Organ zadeklarował bowiem w sposób wiążący zamiar przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Sąd I instancji podkreślił, że dodatkowo wskazać należy, że choć organ, z formalnego punktu widzenia, podjął czynności zmierzające do przedłużenia postępowania, to po pierwsze uczynił to w sposób wadliwy, a po drugie stosował regulację art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w sposób instrumentalny. Dostrzec należy, że organ starał się skorzystać z maksymalnego przewidzianego prawem terminu wydłużenia postępowania (faktycznie zaś go przekroczył). Prawodawca wprost wskazał natomiast, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ wskazuje nowy termin załatwienia sprawy nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przyjąć zatem należy, że organ umotywować winien zarówno powody, dla których żądania nie mógł zrealizować w podstawowym 14-dniowym terminie, jak również przyczyny ustalenia nowego terminu w określonym wymiarze.
W ocenie Sądu w skierowanej do skarżącego informacji z 26 sierpnia 2022 r. organ nie wyjaśnił, dlaczego ocena i ewentualna realizacja wniosku wymaga aż dwumiesięcznego okresu czasu. Lakoniczne powołanie się na "wzmożony okres pracy" nie może zostać uznane za uzasadniające przekroczenie podstawowego terminu na załatwienie wniosku. Należy uznać, że zawiadomienie o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy z 26 sierpnia 2022 r. obciążone było wadą. Po pierwsze naruszało przewidziany ustawą 2 miesięczny termin rozpoznania wniosku, po drugie nie formułowało jasnych i przekonujących motywów dla znacznego odsunięcia w czasie terminu załatwienia sprawy. Redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie wskazuje, by organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielania informacji publicznej w sposób automatyczny zobowiązany był korzystać z terminu dwóch miesięcy. Wręcz przeciwnie, zasada szybkości postępowania obliguje organ do sprawnego dziania i załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki. Z tej przyczyny organ winien był dokonać miarkowania okresu, na jaki przedłużał postępowanie, jednocześnie wyjaśniając w sposób jasny i konkretny, dlaczego wydłużenie terminu jest niezbędne.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji w terminie, a jak wynika z informacji podanej w piśmie z 30 października 2022 r., nie uczynił tego nawet w wadliwie określonym przez siebie terminie do 26 października 2022 r.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zobowiązał Zarząd Klubu Sportowego Szkoły Mistrzostwa Sportowego w O. do rozpoznania wniosku skarżącego z 11 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni (pkt I wyroku). Przy czym podkreślić należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego, w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie u.d.i.p., nakazanie adresatowi, w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1111/18, CBOSA). Stąd zobowiązanie do załatwienia wniosku nie oznacza nakazania organowi udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji. Nie jest bowiem wykluczone wydanie przez organ decyzji odmawiającej, jeśli uzna, że zachodzą przesłanki negatywne udzielenia informacji publicznej przewidziane w art. 5 u.d.i.p. Oczywiście - co jeszcze raz wymaga podkreślenia – Sąd w niniejszym postępowaniu nie przesądza, że zachodzi konieczność wydania powyższej decyzji.
Jednocześnie Sąd uznał, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). W ocenie Sądu zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnej interpretacji prawa, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p., jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Zarząd Klubu Sportowego SMS O., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1. art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność organu, zamiast jej oddalenie w sytuacji, gdy organ nie dopuścił się przekroczenia ustawowego terminu, a tym samym nie pozostawał w bezczynności.
2. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przejawiające się w tym, iż Sąd pierwszej instancji niewłaściwie ocenił prawidłowość postępowania organu w zakresie wydłużenia terminu na udzielenie informacji publicznej z uwagi na fakt, iż Sąd pierwszej instancji w ogóle nie rozważył, iż organ nie dopuścił się bezczynności, albowiem poinformował skarżącego o powodach opóźnienia, w konsekwencji czego nie doszło do przekroczenia czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2.
3. art. 206 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo że zachodził w sprawie uzasadniony przypadek, który winien był być wzięty pod uwagę przez Sąd w celu odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego w całości.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, a w sprawie organ wyjaśnił, jakie dodatkowe zadania związane z dużym nakładem pracy w okresie złożenia wniosku, co spowodowało, iż nie udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni,
2. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, poprzez wywiedzenie, iż organ niezasadnie przedłużył termin realizacji wniosku.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądu Administracyjnemu w Olsztynie, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Pismem uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 12 stycznia 2023 r. skarżący kasacyjnie oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podnieść, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej.
Podnieść należy, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl zaś art. 174 skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Co do zasady rozpoznaniu w pierwszej kolejności powinny podlegać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego podlegać winny rozpoznaniu w niewątpliwym stanie faktycznym sprawy. Jednakże w niniejszej sprawie, z uwagi na specyficzny przedmiot postępowania generujący powiązanie zakresu ustaleń stanu faktycznego z podstawą materialnoprawną decyzji, należy rozpoznać zarzuty skargi kasacyjnej łącznie. Należy też podkreślić, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie jest przepisem prawa materialnego, lecz procesowego. Przepis ten bowiem nie stanowi normy prawnej kształtującej uprawnienia lub obowiązki zewnętrznego w odniesieniu do administracji publicznej podmiotu, lecz określa obowiązki organu w ramach prowadzonego postępowania o udostępnienie informacji publicznej, winien być zatem powiązany z podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skoro jednak powyższy przepis został powiązany z obiema podstawami skargi kasacyjnej wskazanymi w art. 174 p.p.s.a. Sąd rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej merytorycznie, mimo jej częściowo błędnej konstrukcji. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że art. 174 p.p.s.a. nie zawiera paragrafów 1 i 2, lecz punkty.
Bezsporne w sprawie jest, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 11 sierpnia 2022 r. został wniesiony do podmiotu zobowiązanego w dniu 12 sierpnia 2022 r. W piśmie z 26 sierpnia 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że został wyznaczony nowy termin załatwienia wniosku na 26 października 2022 r. Jako powód opóźnienia wskazano wzmożony okres pracy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Wskazać należy, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. posługuje się otwartą formułą
"jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy. Dopuszczalne jest zatem wydłużenie 14-dniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Muszą to być zatem powody powiązane z rodzajem żądanej informacji (jej zakresem, przedmiotem, formą), a nie inne przyczyny (natury ogólnej) leżące po stronie podmiotu zobowiązanego. Przykładowo ze wskazanego uprawnienia organ może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy on informacji publicznej). W niniejszej sprawie w piśmie z 26 sierpnia 2022 r. nie zostały wskazane żadne przyczyny powiązane z wnioskiem o udostępnienie informacji, które mogłyby zostać ocenione jako mogące mieć wpływ na przedłużenie terminu jej udostępnienia.
Nadto należy podkreślić, że maksymalny termin dwumiesięczny do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej winien być liczony od daty złożenia wniosku. W niniejszej sprawie wobec złożenia wniosku w dniu 12 sierpnia 2022 r. termin maksymalny upływał 12 października 2022 r. Termin rozpoznania wniosku nie mógł być zatem wyznaczony przez podmiot zobowiązany do 26 października 2022 r.
Co więcej, nie zostało wykazane, aby w dacie wydania wyroku Sądu pierwszej instancji wniosek o udostępnienie informacji publicznej został rozpoznany, na co wskazał skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną, a czego nie podważył skarżący kasacyjnie.
Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej powiązane z naruszeniem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. są nieuzasadnione, a w szczególności nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., sformułowany w punkcie I.1.skargi kasacyjnej. Podmiot zobowiązany pozostawał bowiem w dacie wydania wyroku w stanie bezczynności. Z tych przyczyn nie są też zasadne zarzuty sformułowane w punkcie I.2 skargi kasacyjnej.
Należy również podnieść, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 206 p.p.s.a., sformułowany w punkcie I.3 skargi kasacyjnej. Art. 206 p.p.s.a. stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", zostało pozostawione do uznania sądu. Sąd dokonuje analizy wszelkich mających znaczenie dla tej kwestii okoliczności sprawy i ocenia, czy występuje w niej uzasadniony przypadek. W razie stwierdzenia, że uzasadniony przypadek nie zachodzi, sąd nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w omawianym przepisie. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się żadnych szczególnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od zasady rezultatu. Fakt, iż skarżący wniósł kilka skarg na bezczynność tego samego podmiotu zobowiązanego nie stanowi takiej szczególnej okoliczności. Należy podnieść, że zasądzona kwota obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej wynagrodzenia wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zatem uzasadnione, co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI