III OSK 3703/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Ł. od wyroku WSA w Kielcach, który stwierdził naruszenie prawa przez uchwałę Rady Gminy Ł. z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej pod nazwą Dzienny Dom Pobytu. Uchwała ta łączyła dwie formy działalności: Warsztat Terapii Zajęciowej dla osób niepełnosprawnych oraz Dom Seniora dla osób starszych. Wojewoda Świętokrzyski zarzucił naruszenie przepisów materialnych, w szczególności art. 111a ustawy o pomocy społecznej, wskazując na niedopuszczalne połączenie placówek o różnym charakterze prawnym i przeznaczeniu, zwłaszcza w świetle nowelizacji przepisów obowiązującej od 15 października 2016 r. WSA uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, ponieważ nie zapewniono wymaganego przez art. 10a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego Warsztatu Terapii Zajęciowej. Gmina Ł. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 10a i 10b ustawy o rehabilitacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że ustawa o rehabilitacji wymaga, aby Warsztat Terapii Zajęciowej był placówką wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo. Analiza statutu Dziennego Domu Pobytu wykazała brak takiego wyodrębnienia – obie formy działalności miały wspólnego kierownika, wspólny roczny plan finansowy i nie było jasności co do odrębnego mienia dla Warsztatu. NSA potwierdził, że gmina jako jednostka sektora finansów publicznych może tworzyć jedynie formy organizacyjne dopuszczone przez ustawę o finansach publicznych, takie jak jednostki budżetowe, które muszą spełniać wymóg wyodrębnienia. Sąd nie podzielił argumentacji gminy, że art. 10b ustawy o rehabilitacji, dopuszczający tworzenie warsztatów przez inne podmioty, zwalnia gminę z obowiązku wyodrębnienia w ramach własnej jednostki budżetowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogu wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego Warsztatu Terapii Zajęciowej przy tworzeniu jednostek budżetowych przez gminy oraz zasady tworzenia jednostek organizacyjnych przez samorządy.
Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia Warsztatu Terapii Zajęciowej z inną placówką w ramach jednej jednostki budżetowej gminy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utworzenie jednostki budżetowej przez gminę, łączącej w sobie funkcje Warsztatu Terapii Zajęciowej i Domu Seniora, bez wyraźnego wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego obu tych form działalności, stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie prawa, ponieważ ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wymaga, aby Warsztat Terapii Zajęciowej był placówką wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo, a gmina jako jednostka sektora finansów publicznych może tworzyć jedynie formy organizacyjne dopuszczone przez ustawę o finansach publicznych, które muszą spełniać ten wymóg.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uchwała Rady Gminy Ł. o utworzeniu Dziennego Domu Pobytu, który miał pełnić funkcje zarówno Warsztatu Terapii Zajęciowej, jak i Domu Seniora, naruszyła art. 10a ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Analiza statutu wykazała brak odrębnego kierownictwa, wspólny plan finansowy i niejasne przekazanie mienia dla Warsztatu, co świadczy o braku wymaganego wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego.
Czy przepis art. 10b ust. 1 ustawy o rehabilitacji, dopuszczający tworzenie warsztatów terapii zajęciowej przez fundacje, stowarzyszenia lub inne podmioty, zwalnia gminę z obowiązku zapewnienia wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego przy tworzeniu takiej placówki w ramach własnej jednostki budżetowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zwalnia. Okoliczność, że inne podmioty mogą tworzyć warsztaty terapii zajęciowej, nie wpływa na obowiązek gminy do zapewnienia wymaganego wyodrębnienia przy tworzeniu jednostki budżetowej, która ma pełnić takie funkcje.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że gmina jako jednostka sektora finansów publicznych musi przestrzegać regulacji ustawy o finansach publicznych dotyczących form organizacyjnych. Wymóg wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego Warsztatu Terapii Zajęciowej, określony w art. 10a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, musi być spełniony niezależnie od tego, jakie inne podmioty mogą tworzyć takie warsztaty.
Przepisy (22)
Główne
u.r.z. art. 10a § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z. art. 10a § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Wymaga, aby warsztat terapii zajęciowej był placówką wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo.
Dz.U. 2011 nr 127 poz. 721 art. 10a § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pomocnicze
u.s.g. art. 9 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 10a § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 10b § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. h
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.f. art. 12 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o finansach publicznych
u.p.f. art. 12 § ust. 2
Ustawa o finansach publicznych
u.p.f. art. 17 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o finansach publicznych
u.p.f. art. 56a § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa o finansach publicznych
u.p.s. art. 51 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 111a § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.r.z. art. 10
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z. art. 10b § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z. art. 10b § ust. 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z. art. 10b § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dopuszcza prowadzenie warsztatu terapii zajęciowej przez fundacje, stowarzyszenia lub inne podmioty.
u.p.f. art. 12 § ust. 1-17
Ustawa o finansach publicznych
Reguluje formy i tryb tworzenia wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo jednostek przez jednostki samorządu terytorialnego, takie jak samorządowe jednostki budżetowe.
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo stwierdził naruszenie prawa przez uchwałę Rady Gminy Ł. z dnia 29 listopada 2016 r. z powodu braku wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego Warsztatu Terapii Zajęciowej od Domu Seniora, co jest sprzeczne z art. 10a ust. 1 ustawy o rehabilitacji. • Gmina jako jednostka sektora finansów publicznych jest zobowiązana do tworzenia jednostek organizacyjnych zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych, co obejmuje wymóg wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego dla Warsztatu Terapii Zajęciowej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 147 § 1, 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a.) poprzez uwzględnienie skargi, mimo że uchwała była zgodna z prawem. • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 10a ust. 1 i art. 10b ust. 1 u.r.z.) przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wyodrębnienie organizacyjne i finansowe musi wynikać wprost z aktu założycielskiego i oznacza konieczność posiadania oddzielnego obiektu, kierownictwa i księgowości.
Godne uwagi sformułowania
Warsztat terapii zajęciowej oznacza wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówkę... • Gmina jako jednostka sektora finansów publicznych nie może tworzyć innych struktur organizacyjnych niż wynika to z regulacji prawnych. • Uchwała Rady Gminy Ł. z dnia 29 listopada 2016 r. nr [...] wraz z jej załącznikiem zawierającym Statut Dziennego Domu Pobytu [...] nie dokonywała żadnego wyodrębnienia zarówno organizacyjnego, jak i finansowego Warsztatu Terapii Zajęciowej.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Teresa Zyglewska
członek
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego Warsztatu Terapii Zajęciowej przy tworzeniu jednostek budżetowych przez gminy oraz zasady tworzenia jednostek organizacyjnych przez samorządy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia Warsztatu Terapii Zajęciowej z inną placówką w ramach jednej jednostki budżetowej gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z organizacją pomocy społecznej i rehabilitacji osób niepełnosprawnych przez samorządy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu gmin i organizacji.
“Gmina połączyła placówki, ale sąd uznał to za naruszenie prawa. Kluczowe wyodrębnienie organizacyjne i finansowe.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.