III OSK 3701/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy, potwierdzając przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zakłócenia stosunków wodnych.
Skarga kasacyjna Wójta Gminy dotyczyła wyroku WSA, który stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zakłócenia stosunków wodnych, nałożył grzywnę i zasądził koszty. Wójt zarzucał sądowi błędy proceduralne i niewłaściwą ocenę efektywności działań. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, potwierdzając, że postępowanie było prowadzone nieefektywnie i z rażącym naruszeniem prawa, a wnioski strony skarżącej nie były główną przyczyną zwłoki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wójta Gminy D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zakłócenia stosunków wodnych, nałożył grzywnę 500 zł i zasądził koszty od organu na rzecz skarżącego A.U. Wójt Gminy zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie braku efektywności postępowania), art. 133 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. (pobieżna analiza akt), art. 7 k.p.a. (brak wyważenia interesów), art. 7a k.p.a. (naruszenie zasady in dubio pro libertate), art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (prowadzenie postępowania dłużej niż niezbędne), art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (waga naruszenia prawa) oraz art. 32 i 45 Konstytucji (prawo do sprawiedliwego procesu). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. NSA podkreślił, że czynności organu były podejmowane w znacznych odstępach czasu, a wnioski strony skarżącej o wyłączenie pracowników nie były główną przyczyną zwłoki. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów p.p.s.a. i k.p.a., wskazując na prawidłową analizę akt sprawy i uzasadnienie wyroku przez WSA. Stwierdzono, że postępowanie trwało ponad 14 miesięcy (po wyłączeniu okresu wpływu COVID-19), co rażąco naruszyło termin z art. 35 k.p.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie przepisów specustawy COVID-19, co uznano za dopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało charakter rażący.
Uzasadnienie
Organ prowadził postępowanie od 20 grudnia 2018 r. do 30 czerwca 2020 r. (ponad 14 miesięcy, wyłączając okres COVID-19), co rażąco naruszyło termin z art. 35 k.p.a. Czynności były podejmowane z opóźnieniem i w znacznych odstępach czasu, co było pozorne i przyczyniło się do wydłużenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 35
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 234 § ust. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie administracyjne było prowadzone nieefektywnie, z rażącym naruszeniem prawa. Czynności organu były podejmowane w znacznych odstępach czasu i miały cechy pozorne. Wnioski strony skarżącej o wyłączenie pracowników nie były główną przyczyną przewlekłości postępowania. Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował prawo.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Wójta Gminy dotyczące naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art. 133 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., art. 32 i 45 Konstytucji.
Godne uwagi sformułowania
czynności podejmowane przez organ były podejmowane w znacznych odstępach czasu działania organu miały cechy pozorne i niewątpliwie przyczyniły się także do wydłużenia trwania postępowania przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych przewlekłość organu miała charakter rażący bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Teresa Zyglewska
sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, kryteria oceny rażącego naruszenia prawa, wpływ wniosków strony na bieg postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o przewlekłość postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przewlekłości postępowania administracyjnego i pokazuje, jak sądy oceniają działania organów w tym zakresie, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Organ zbyt długo zwlekał? NSA wyjaśnia, kiedy przewlekłość postępowania jest rażącym naruszeniem prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 3701/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tadeusz Lipiński Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Teresa Zyglewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 659 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Wodne prawo Sygn. powiązane II SAB/Łd 8/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-08-12 Skarżony organ Wójt Gminy~Wójt Gminy Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 8/20 w sprawie ze skargi A. U. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy D. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 8/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę A.U. (dalej: skarżący) i w punkcie: 1. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy D. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie, 3. wymierzył Wójtowi Gminy D. grzywnę w wysokości 500 złotych, 4. zasądził od Wójta Gminy D. na rzecz skarżącego A.U. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Wójt Gminy D. (dalej: organ) i w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, przez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że postępowanie nie było prowadzone w sposób efektywny, a poszczególne czynności były podejmowane przez organ w znacznych odstępach czasu, co w konsekwencji doprowadziło do jego zakończenia po upływie terminu, podczas gdy wszystkie czynności organu prowadzącego postępowanie były prowadzone w sposób efektywny, - art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pobieżną analizę akt sprawy i sformułowanie nietrafnej tezy, że Wójt Gminy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, - art. 7 k.p.a. poprzez brak wyważenia w zaskarżonym wyroku interesu społecznego i słusznego interesu obywatela w związku z wpływem czynności, podejmowanych przez A. U. w trakcie postępowania, na jego przebieg – w szczególności w zakresie wniosków o wyłączenie Wójta Gminy D. i poszczególnych pracowników (dwukrotnie) od załatwiania sprawy, - art. 7a k.p.a. poprzez naruszanie zasady in dubio pro libértate wskutek przyjęcia, że A.U. nie przyczynił się do wydłużenia czasu postępowania, - art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie było prowadzone dłużej niż niezbędne do załatwienia sprawy, - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że waga naruszenia prawa nie była znikoma, - art. 32 i 45 Konstytucji poprzez niezapewnienie prawa do sprawiedliwego procesu i rozpatrzenia sprawy z całkowitym pominięciem nieudowodnionych twierdzeń skarżącego (A.U.) o biurokratycznej korupcji i ich wpływu na postępowanie. W oparciu o przytoczone zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 1, 3 i 4 oraz oddalenie skargi A. U. w tym zakresie ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku zakresie punktów 1, 3 i 4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd meriti, zasądzenie zwrotu kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł m.in., że Sąd I instancji w obszernym uzasadnieniu zupełnie przemilczał okoliczność oskarżeń formułowanych przez skarżącego i ich wpływu na przebieg postępowania oraz wielokrotnych wniosków w sprawie wyłączenia poszczególnych pracowników od załatwienia sprawy, w tym Wójta Gminy D.. Podkreślono, że postawa skarżącego i jej wpływ na przebieg (okres) postępowania nie była przedmiotem WSA w Łodzi, a zadaniem organu miało to wpływ na terminowość załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 259 t.j.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się w zasadzie na tym, że długość postępowania administracyjnego była wynikiem działań podejmowanych przez skarżącego, tj. z uwagi na składane przez niego wnioski o wyłączenie pracowników organu. Kontrolując zaskarżony wyrok, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie i zasadnie stwierdził, że przewlekłość była z rażącym naruszeniem prawa. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organu, prowadzone przez organ postępowanie administracyjne nie było prowadzone w sposób efektywny. Podzielić należy w tym względzie stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że czynności podejmowane przez organ były podejmowane w znacznych odstępach czasu, np. pierwszą czynność w sprawie (zawiadomienie o "wszczęciu czynności") organ podjął dopiero 19 stycznia 2019 r., tj. po prawie miesiącu od wpływu akt do organu, a właściwe zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego organ dokonał dopiero pismem z dnia 8 lutego 2019 r. nie wskazując przy tym jakie były obiektywne przyczyny zwłoki w takim działaniu. Trafnie stwierdzono także, że podjęte czynności w trakcie postępowania nie były skoncentrowane w jednym, możliwie jak najkrótszym czasie. Chodzi tutaj o takie czynności jak: zawiadomienie o oględzinach (24 kwietnia 2019 r.), wystąpienie przez organ do Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie odnośnie uzyskania wyjaśnień co do rowu melioracyjnego (10 czerwca 2019 r., tj. po ponad prawie pół roku od wniesienia skargi), wyznaczenie rozprawy wodnoprawnej (10 lipca 2019 r.), czynności mające na celu powołanie biegłego z zakresu stosunków wodnoprawnych (28 maja 2019 r.) czy też samo powołanie biegłego co nastąpiło dopiero po ponad roku od wniesienia skargi (23 stycznia 2020 r.) oraz wydanie decyzji w sprawie (30 czerwca 2020 r.). Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że czynności te organ mógł podjąć wcześniej, np. łącznie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Należy w tym miejscu podkreślić, że przedmiotem postępowania administracyjnego było "zakłócenie stosunków wodnych", co w konsekwencji powoduje – jak słusznie zauważył Sąd I instancji – że w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego powołanie biegłego jest w zasadzie niezbędne, bowiem ustalenie czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właścicieli gruntów, ewentualnie czy spowodowywało to szkody przekraczają wiedzę ogólną i wymagają wiedzy fachowej. A zatem, organ mając również doświadczenie w tych sprawach oraz to, że postępowanie prowadzone było w wyniku wydania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. II SA/Łd 565/18, który w wytycznych nakazał wszczęcie postępowania i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, winien podjąć czynności w taki sposób aby w możliwie najkrótszym czasie załatwić sprawę administracyjną z wniosku skarżącego z dnia 5 lutego 2018 r. Nie bez znaczenia miało również wyznaczenie przez organ dodatkowej rozprawy na dzień 17 grudnia 2019 r., której zadaniem było wyjaśnienie zakresu żądań skarżącego, mimo, że takie żądania skarżący sprecyzował już w piśmie z dnia 18 lutego 2019 r. Powyższe działania organu miały cechy pozorne i niewątpliwie przyczyniły się także do wydłużenia trwania postępowania. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej składane przez skarżącego wnioski o wyłączenie pracowników organu, tj. wniosek z dnia 18 lutego 2019 r. (rozpoznany w dniu 1 kwietnia 2019 r.) oraz wniosek z dnia 24 września 2019 r. (rozpoznany w dniu 26 listopada 2019 r.) nie przyczyniły się w takim stopniu do wydłużenia postępowania jak wskazuje to organ skarżący kasacyjnie. Oczywistym jest, że każdy złożony wniosek o wyłączenie pracowników organu wymaga jego rozpoznania co ma wpływ na długość postępowania, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy wnioski skarżącego o wyłączenie pracowników organu nie miały bezpośredniego wpływu na niepodejmowanie (bądź podejmowanie z opóźnieniem) przez organ czynności w sprawie chociażby w kwestii wszczęcia postępowania, uzyskania wyjaśnień od Zlewni w S., a w szczególności w zakresie powołania biegłego, który został powołany w sprawie dopiero po roku od wniesienia skargi. Organ mógł – jak już wcześniej wskazano – podjąć czynności wcześniej, na wstępnym etapie rozpoznawania sprawy koncentrując je przy tym w krótkich odstępach czasu. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że działanie skarżącego w okolicznościach kontrolowanej sprawy przyczyniło się do przewlekłości postępowania, a tym samym, że przez skarżącego doszło do naruszenia art. 35 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny okoliczności sprawy i na tej podstawie trafnie stwierdził, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, tj. dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a. w związku z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W tym miejscu warto wyjaśnić, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] R. Hauser i M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 77, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3097/12, wskazane orzeczenie oraz orzeczenia wskazane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy przewlekłość postępowania obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 3 stycznia 2016 r. I OSK 2341/15, z 19 grudnia 2017 r. I OSK 1039/17, z 25 stycznia 2018 r. II GSK 3750/17). Taką sytuację mamy w niniejszej, kontrolowanej sprawie, bowiem czynności organu były podejmowane niejednokrotnie z opóźnieniem, opieszale co przełożyło się niewątpliwie na długość tego postępowania i to nie z winy skarżącego. Zasadnie także Sąd I instancji stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało charakter rażący. Należy wskazać, że zgodnie z orzecznictwem sądów za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 listopada 2018r., sygn. akt II OSK 2916/18, z dnia 10 kwietnia 2018r. sygn. akt II OSK 1775/17, z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn.. akt I OSK 675/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14 i w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13). W kontrolowanej sprawie organ prowadził postępowanie od dnia wpływu akt do organu tj. od dnia 20 grudnia 2018 r. do 30 czerwca 2020 r. (data wydania decyzji). Wyłączając nawet z tego okres od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. – stosownie do przepisów szczególnych [(art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875)] z uwagi na zawieszenie biegu terminów administracyjnych należy uznać, że i tak prowadzone postępowanie trwało ponad 14 miesięcy, co rażąco naruszyło termin z art. 35 k.p.a. Postępowanie trwało znacznie dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy, a zatem zasadnie stwierdzono w zaskarżonym wyroku, że przewlekłość organu miała charakter rażący. Wobec powyższych okoliczności za niezasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Po pierwsze wskazać należy, że Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie całości zgromadzonych akt administracyjnych, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego były w pełni kompletne. Sąd I instancji w sposób dokładny dokonał analizy akt sprawy i doszedł do trafnych wniosków, tj. że w rozpatrywanej sprawie doszło do przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Należy wskazać, że naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 9 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1598/22, z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2185/21). Taka sytuacja w kontrolowanej sprawie nie miała jednak miejsca, zatem jak już wskazano podniesiony zarzut pozbawiony jest skuteczności. Po drugie, zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji uwzględnił skargę na przewlekłość postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest szczegółowo uzasadnione i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Oczywiście niezasadne są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 i 7a k.p.a. Art. 7 k.p.a. to przepis, który reguluje jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasadę prawdy obiektywnej i jej zastosowanie nie jest co do zasady przedmiotem kontroli w ramach kontroli bezczynności organu lub przewlekłości postępowania. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7a k.p.a, Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi była skarga na przewlekłość organu i w sprawie nie było żadnych wątpliwości co do treści normy prawnej, a skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie uzasadnił w czym upatruje naruszenie ww. przepisu. Całkowicie za niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Należy wskazać, że przepis ten nie był podstawą wymierzenia przez Sąd I instancji grzywny organowi. Skarżący kasacyjnie zdaje się mylić grzywnę wymierzoną organowi – tak jak w niniejszej sprawie – na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., którego naruszenia organ skarżący kasacyjnie w ogóle nie zarzucił, z administracyjną karą pieniężną wymierzaną przez organy administracji publicznej w oparciu o przepisy odrębne w związku z przepisami k.p.a. Przywołany przez skarżącego kasacyjnie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a nie grzywny wymierzonej na podstawie przepisów p.p.s.a. W związku z tym, że w skardze kasacyjnej organ nie podniósł zarzutu naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a., a Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej nie mógł odnieść się do kwestii wymierzenia organowi grzywny. Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 32 i 45 Konstytucji RP. Zastosowanie bezwzględnie obowiązujących norm prawa w stosunku do skarżącego kasacyjnie w konkretnej sprawie, w szczególności przepisów stwierdzających przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa i przepisów na podstawie których wymierzono organowi grzywnę nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania. Nie znajduje także potwierdzenia zarzut odnośnie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z obowiązującym prawem nie może stanowić przesłanki do uznania, iż rozstrzygnięcie takie jest niesprawiedliwe. Sąd nie dostrzega w tym przypadku niezgodności z Konstytucją RP zastosowanych w sprawie przez Sąd I instancji regulacji normatywnych. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Sprawa – pomimo wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie - skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19". Jak wynika natomiast z wyżej poczynionych rozważań biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI