III OSK 3683/21

III OSK 3683/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 985/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-21
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1789
art. 27 ust. 2, art. 33 ust. 1a, art. 21 ust. 3
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 985/19 w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia (...) grudnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od B.P. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), oddalił skargę B.P. (dalej: "skarżąca") na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "CKSST") z (...) grudnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z (...) kwietnia 2018 r. nr (...) Rada Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w K. (dalej: "Rada Wydziału") odmówiła poparcia wniosku o nadanie dr hab. B.P. tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk ekonomicznych.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższej decyzji, CKSST decyzją
z (...) grudnia 2018 r. nr (...) utrzymała w mocy decyzję Rady Wydziału.
W uzasadnieniu decyzji CKSST podzieliła stanowisko Rady Wydziału wyrażone w zaskarżonej odwołaniem decyzji w zakresie oceny dorobku naukowego
i osiągnięć naukowych skarżącej w kontekście spełnienia wymogów uzyskania tytułu naukowego profesora określonych w art. 26 ustawy z dnia 14 marca 2003 r.
o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm., dalej: "ustawa o stopniach naukowych"). Skutkowało to prawidłowo, zdaniem organu odwoławczego, konkluzją o niespełnieniu przez skarżącą wymogu określonego w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o stopniach naukowych, wobec nielegitymowania się odbyciem staży naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych. W ocenie Organu odwoławczego opinie recenzentów - prof. A.W., prof. J.W., prof. M.B. i prof. A.W. były wystarczające do podjęcia decyzji, bowiem zawierały rzetelną ocenę dorobku kandydatki (nie zaś ocenę samej kandydatki). Centralna Komisja uznała za bezzasadny zarzut o braku przeprowadzenia przez recenzentów oceny osiągnięć w opiece naukowej wymienionych w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych w sytuacji, gdy to kandydatka nie dostarczyła materiałów pozwalających na przeprowadzenie tej oceny, oraz przy uwzględnieniu faktu, że w przedmiotowym postępowaniu stwierdza się jedynie fakt spełnienia (bądź niespełnienia) przez kandydata warunków formalnych określonych w tym przepisie.
Centralna Komisja uznała za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a."). Brak było podstaw do umorzenia postępowania, mimo cofnięcia wniosku, bowiem byłoby to sprzeczne z interesem społecznym, w rozumieniu art. art. 105 § 2 k.p.a., z powodu zaawansowania postępowania. Wniosek o umorzenie postępowania został złożony już po sporządzeniu opinii czterech recenzentów, w sytuacji gdy następną czynnością Rady Wydziału miało być podjęcie uchwały w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego. Nie było więc merytorycznego i uzasadnionego powodu, aby umarzać postępowanie - obarczone poniesionymi wcześniej poważnymi kosztami - tuż przed wydaniem końcowego rozstrzygnięcia.
W skardze do WSA B.P. zarzuciła pominięcie przy doręczaniu pism jej pełnomocnika, nieuwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania oraz wadliwe prowadzenie postępowania dowodowego, w tym oparcie oceny dorobku naukowego Skarżącej na podstawie nierzetelnych, niekompletnych i nieprawdziwych recenzji. Zdaniem Skarżącej, organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych przyjmując, że umorzeniu postępowania w sprawie nadania tytułu profesora sprzeciwia się interes społeczny i interes uczestniczących stron. Skarżąca była inicjatorem niniejszego postępowania, zatem cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania stanowiło obiektywną przeszkodę w dalszym jego prowadzeniu, skutkowało jego bezprzedmiotowością wymagało umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że ocena legalności zaskarżonej decyzji
w rozpatrywanej sprawie ma jedynie wymiar formalny i nie obejmuje merytorycznych osiągnięć i dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu naukowego. Ocena dokonana w powyższym zakresie skutkowała uznaniem, że Rada Wydziału przeprowadziła czynności postępowania zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i podjęła stosowne uchwały w trybie określonym w art. 20 ust. 1 tej ustawy. Uzyskanie tylko jednej (na pięć) pozytywnej opinii prof. W.S. - o dorobku naukowym skarżącej, musiało skutkować odmową poparcia wniosku o nadanie skarżącej tytułu naukowego profesora przez Radę Wydziału.
Z uzasadnienia uchwały wynikało, że uchwała została podjęta w oparciu zgormadzoną dokumentację, tj. Autoreferat "Osiągnięcia naukowe w zakresie opieki naukowej i kształcenia młodej kadry oraz działalności popularyzującej naukę dr hab. B.P.", recenzje sporządzone przez recenzentów powołanych przez Centralną Komisję oraz stanowiska Zespołu powołanego przez Radę Wydziału
w sprawie postępowania kwalifikacyjnego zmierzającego do nadania tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych. W oparciu o ww. dokumenty organ uznał, że dorobek naukowy skarżącej nie spełnia wymagań określonych w art. 26 ustawy o stopniach naukowych. Z regulacji tej wyniki, że tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego lub osobie, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a, oraz: 1) posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym; 2) posiada doświadczenie
w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych; 3) posiada osiągnięcia w opiece naukowej - uczestniczyła co najmniej: a) raz w charakterze promotora w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia oraz b) raz w charakterze promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia lub uczestniczy
w charakterze promotora w otwartym przewodzie doktorskim, oraz c) dwa razy
w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub w przewodzie habilitacyjnym lub w postępowaniu habilitacyjnym. W sprawie przepis ten znalazł zastosowanie
z uwagi na brzmienie regulacji przejściowej, tj. art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.), który stanowi, iż przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668), są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych.
Zdaniem Sądu brak było podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 105 k.p.a. Postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, a stopień jego zaawansowania - uzyskanie czterech recenzji (negatywnych dla skarżącej) oraz interes społeczny wyrażający się w roli nauki w życiu społecznym uzasadniał podjęcie przez Radę Wydziału uchwały z (...) lutego 2018 r. nr (...) o odmowie umorzenia postępowania.
Zdaniem Sądu, fakt doręczenia zaskarżonej decyzji stronie postępowania
w sytuacji, gdy skutecznie ustanowiła ona w postępowaniem przed Organem
I instancji pełnomocnika, stanowi o naruszeniu przez Centralną Komisję przepisu
art. 40 § 2 zd. pierwsze k.p.a. Z uwagi jednak na brak ujemnych konsekwencji dla strony, która wniosła w ustawowym terminie skargę na decyzję tego Organu z 17 grudnia 2018 r., zaś na rozprawie przed Sądem była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uchybienie to nie mogło prowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nietrafne okazały się ponadto zarzuty naruszenia przez Organy reguł postępowania dowodowego wyrażonych w art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. z tym, że art. 75 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się bowiem do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji. Jak wynika z przedstawionej dokumentacji w prawidłowy sposób powołano recenzentów, którzy przygotowali umotywowane opinie, zachowany został wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, a protokoły z posiedzenia Sekcji oraz Prezydium Centralnej Komisji odzwierciedlają w sposób wystarczający przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, zaś wydane w ich wyniku decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Wobec powyższego WSA na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.
B.P. wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
1. art. 27 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych
w związku z art. 105 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że ma zastosowanie
w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego profesora;
2. naruszeniu art. 27 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych w związku z art. 105 § 1 oraz art. 61 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo wystąpienia okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających jego zastosowanie i nakazujących obligatoryjne umorzenie postępowania.
3. naruszeniu art. 27 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo wystąpienia okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających jego zastosowanie i wydanie przez Organ II instancji orzeczenia o uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji i umorzeniu postępowania w sprawie;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Organu II instancji w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 61 § 2, art. 105 § 1, art. 105 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uznanie, że "Sąd nie stwierdził, aby w toku przedmiotowego postępowania doszło do naruszenia przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy."
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi, lub, w przypadku uznania, że sprawa jest dostatecznie uzasadniona, uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie uchwał podjętych w przedmiotowej sprawie przez Organ I i II Instancji; zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
Centralna Komisja w odpowiedzi na skargę kasacyjną zażądała jej oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty oparto na obu podstawach kasacyjnych dopuszczonych treścią art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu prawa materialnego, jak i na naruszeniach przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od normatywnej konstrukcji zarzutów kasacyjnych wszystkie one zmierzają do podważenia oceny przyjętej przez Sąd pierwszej instancji, że
w sprawie, mimo złożenia przez skarżącą oświadczenia o cofnięciu wniosku inicjującego postępowanie o nadanie tytułu profesora, nie zaistniały podstawy do umorzenia tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.
Zarzucając błędne zastosowanie art. 105 § 2 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1
w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych skarżąca kasacyjnie wywodzi, że wobec cofnięcia przez nią wniosku o nadanie jej tytułu profesora, postępowanie powinno było zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny tego zarzutu nie podziela.
Postępowanie w przedmiocie nadania tytułu profesora na gruncie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. 2017 r. poz. 1789) nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, albowiem przepisy k.p.a. znajdują w nim zastosowanie jedynie odpowiednio i to wyłącznie w zakresie w tej ustawie nieuregulowanym – art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.
W literaturze przedmiotu powszechnie przyjmuje się, że "odpowiednie zastosowanie przepisów" oznacza, że przy rozważaniu, które przepisy regulujące postępowanie administracyjne będą miały zastosowanie wprost, które
z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy charakterystyczne postępowań w sprawach stopni naukowych i tytułu naukowego. Odpowiednie stosowanie k.p.a. w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora nie może jednak w żaden sposób zmienić charakteru tych postępowań, ponieważ przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów prawa modyfikacji mogą podlegać jedynie przepisy odpowiednio stosowane, a nie przepisy, które mają być przez nie uzupełniane – zob. J. Nowacki, Analogia legis, Warszawa 1966, s. 146; B. Adamiak, J. Borkowski, Zakład administracyjny w postępowaniu administracyjnym, "Studia Iuridica" 1996, nr 32, s. 23.
"Odpowiednie" stosowanie k.p.a. w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma zatem ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał
w tych sprawach. Wyrażoną w art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych regułę należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie. Odpowiedniość stosowania k.p.a. oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, inne
z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a niektóre w ogóle nie będą miały zastosowania - por. wyroki NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08 i z 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06; szerzej również J.P. Tarno, Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych (wybrane zagadnienia), ZNSA 2011, z. 6, s. 18 i 19.
Przepisy ustawy o stopniach naukowych nie regulują zarówno instytucji umorzenia postępowania, jak i jego zawieszenia, stąd też w tym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdą właściwe przepisy k.p.a.
Stosownie do postanowień art. 105 § 1 k.p.a. w razie bezprzedmiotowości postępowania, niezależnie od przyczyn, organ je prowadzący zobowiązany jest wydać decyzję o jego umorzeniu. Z kolei zgodnie z art. 105 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
Sąd podziela systemowe uwagi skarżącej kasacyjnie, że w klasycznym postępowaniu administracyjnym, w którym przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie wprost, na skutek wycofania wniosku o wszczęcie postępowania przestaje istnieć element warunkujący nawiązanie stosunku materialnego, a organ prowadzący postępowanie pozbawiony wniosku strony nie może orzekać w sposób merytoryczny o żądaniu nieistniejącym. W przeciwnym razie zaistniałby przypadek, gdzie dalsze prowadzenie postępowania byłoby działaniem z urzędu, które w postępowaniach określanych jako wnioskowe, jest wyraźnie zakazane w art. 61 § 2 k.p.a. – wyroki NSA z 21 lutego 2007 r., II OSK 377/06 i z 4 sierpnia 2011 r., I OSK 1397/10.
Zgodnie z argumentacją wspierającą to stanowisko, jeżeli przepisy administracyjnego prawa materialnego stanowią, że w danej sprawie postępowanie administracyjne może zostać wszczęte wyłącznie na żądanie strony (zasada skargowości), to wówczas taki wniosek strony zakreśla ramy podmiotowe
i przedmiotowe tego postępowania. Wnioskodawca domaga się bowiem od organu
w określonej sytuacji faktycznej konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego.
W przypadku, gdy postępowanie administracyjne może być wszczęte tylko na wniosek strony, cofnięcie wniosku przez jedynego wnioskodawcę lub wszystkich wnioskodawców oznacza, że przestaje istnieć przedmiot postępowania administracyjnego, ponieważ brak jest żądania uprawnionego podmiotu konkretyzacji jego praw lub obowiązków w określonych okolicznościach faktycznych. W takiej sytuacji organ administracji publicznej traci kompetencje do dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty wbrew woli wnioskodawcy, powinien więc umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w doktrynie i orzecznictwie, że
art. 105 § 2 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań administracyjnych, które mogą być prowadzone także z urzędu, a w przypadku postępowań prowadzonych tylko na wniosek wyłącznie wówczas, gdy wniosek o wszczęcie postępowanie złożony został przez więcej niż jeden podmiot, a sprzeciw pochodzi od jednego z pozostałych wnioskodawców – zob. M. Kotulski, Kilka uwag o sposobach zakończenia postępowania administracyjnego, cz. III, Casus 2008, nr 3, wyrok NSA
z dnia 4 lutego 2011 r., II OSK 246/10.
Odnotować jednak należy, że na gruncie analizowanej sprawy, w której przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, przyjęte rozumienia art. 105 § 2 k.p.a. jest nieadekwatne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w tej kwestii stanowisko przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowe.
Sąd podziela tezę, że postępowanie o nadanie tytułu profesora wszczynane jest wyłącznie na wniosek, i że jedyną jego stroną jest wnioskujący – art. 27 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Należy również przyjąć, że co do zasady wnioskujący o nadanie tytułu profesora jest wyłącznym dysponentem toczącego się w tym zakresie postępowania. Układ ten ulega jednak zmianie, jeżeli wszystkie bądź większość (w analizowanym przypadku cztery z pięciu) recenzji osiągnięć naukowych osoby ubiegających się o tytuł profesora jest negatywnych. W takim skonfigurowaniu wnioskujących ma właściwie pewność, że odpowiednia jednostka uczelni podejmie uchwałę o odmowie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora.
Odmienność postępowania o nadanie tytułu profesora od typowego postępowania administracyjnego sprowadza się do tego, że negatywne rozpatrzenie wniosku inicjującego takie postępowanie zmienia sytuację prawną osoby ubiegającej się o ten tytuł. W klasycznym postępowaniu administracyjnym, w którym organ wydaje negatywną decyzję administracyjną, nieuwzględniającą wniosku inicjującego postępowanie, sytuacja prawna wnioskującego nie ulega zmianie. Postępowanie
o nadanie tytułu naukowego profesora cechuje w tym zakresie swoistość, wynikająca z postanowień art. 21 ust. 3 w zw. z art. 27 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych. Adekwatnie do treści pierwszego z powołanych przepisów uostatecznienie się uchwały o odmowie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora ma ten skutek, że osoba ubiegająca się o jego nadanie może ponownie wystąpić z wnioskiem
o wszczęcie postępowania w tym przedmiocie po upływie co najmniej trzech lat. Okres ten może zostać skrócony do 12 miesięcy w przypadku znacznego zwiększenia dorobku naukowego lub artystycznego.
Uchwała o odmowie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora wprowadza więc sui generis czasową niedopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania
w tym przedmiocie. Systemowo należy więc przyjąć, że zmianę sytuacji prawnej podmiotu ubiegającego się o nadanie tytułu profesora determinuje samo zainicjowanie postępowania w tym przedmiocie, jego wynik ma jedynie wpływ na charakter tej zmiany.
Przedstawiona specyfika postępowania o nadanie tytułu profesora skutkuje tym, że art. 105 § 2 K.p.a. powinien w nim znaleźć odpowiednie zastosowanie mutatis mutandis, a więc z uwzględnieniem cechujących to postępowanie odmienności. W takim skadrowaniu należy zająć stanowisko stanowisko, że cofnięcie wniosku o nadanie tytułu profesora, w sytuacji gdy wszystkie, bądź większość recenzji osiągnięć naukowych wnioskującego jest negatywnych i miał on możliwość zapoznania się z ich treścią, jest sprzeczne interesem społecznym. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego prowadziłoby do tego, że wnioskujący mógłby "uciec" od negatywnych skutków, przewidzianych przez ustawodawcę jako następstwo odmowy nadania tytułu profesora, ilekroć zdążyłby złożyć oświadczenie o cofnięciu wniosku inicjującego postępowanie, przed podjęciem przez radę jednostki organizacyjnej uchwały w tym przedmiocie. Konsekwencją tego byłaby z kolei możliwość niezwłocznego inicjowania postępowania o nadanie tytułu profesora w oparciu o ten sam - uprzednio negatywnie zweryfikowany - dorobek naukowy, na innej uczelni. Zapobieżenie takiej "turystyce naukowej" stanowi ratio reżimu przewidzianego treścią art. 21 ust. 3 w zw. z art. 27 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych – szerzej na ten temat zob. M. Sienić, Cofnięcie wniosku w sprawie nadania stopnia naukowego
a klauzula interesu społecznego w świetle ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, ZNSA 2014, z. 6, s. 73-86.
Należy zatem stanąć na stanowisku, że osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora może dokonać cofnięcia wniosku, co jest równoznaczne z żądaniem umorzenia postępowania o nadanie tytułu profesora. Jednak właściwa rada jednostki organizacyjnej nie jest związana stanowiskiem wnioskodawcy i na zasadzie uznania może umorzyć prowadzone postępowanie lub je kontynuować w celu zakończenia podjęciem stosownej uchwały – por. postanowienie NSA z 19 maja 2015 r., I OSK 1275/15, wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. III OSK 1790/21.
Negatywna ocena osiągnięć naukowych osoby ubiegającej się o tytuł profesora przez wszystkich, bądź większość recenzentów powoduje, że w interesie społecznym jest podjęcie przez radę jednostki organizacyjnej uchwały w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora i tym samym rozstrzygnięcie
o wywołaniu skutków przewidzianych w art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych.
Reasumując, przyjęty przez Sąd pierwszej instancji sposób rozumienia
art. 105 § 2 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych jest prawidłowy. W tym stanie rzeczy żaden z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie mógł zostać uwzględniony.
Uwzględniając przedstawione oceny prawne Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2018 r. poz. 265. Na zasądzoną kwotę 360 złotych składa się wynagrodzenia fachowego pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę skargi kasacyjną.
W punkcie drugim sentencji wyroku uwzględniono, że z dniem 1 stycznia 2021 r. w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wstąpiła Rada Doskonałości Naukowej.