III OSK 357/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. D. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] dotyczącą Regulaminu Cmentarzy Komunalnych i cennika opłat. Spór dotyczył opłaty prolongacyjnej za pozostawienie nienaruszalności grobu murowanego, wprowadzonej uchwałą rady miejskiej. Sąd pierwszej instancji uznał, że gmina ma prawo określać takie opłaty na podstawie ustawy o gospodarce komunalnej, a ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych nie stanowi przepisu szczególnego w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych (art. 7 ust. 2 i 3) stanowi przepis szczególny (lex specialis) wobec ustawy o gospodarce komunalnej (art. 4 ust. 1 pkt 2) w kwestii opłat cmentarnych. W związku z tym, rada gminy nie miała podstaw prawnych do wprowadzenia opłaty prolongacyjnej za grób murowany przeznaczony do pomieszczenia więcej niż jednej osoby, gdyż takie opłaty są wyłączone przez art. 7 ust. 3 ustawy o cmentarzach. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji kontrolę całej uchwały w zakresie opłat, zgodnie z wytycznymi NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie opłat cmentarnych przez jednostki samorządu terytorialnego, relacja między ustawą o cmentarzach a ustawą o gospodarce komunalnej, zakres kompetencji rad gmin w zakresie prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji opłat za groby murowane wieloosobowe i ogólnej zasady stosowania przepisów szczególnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustawa o gospodarce komunalnej stanowi wystarczającą podstawę prawną do ustalenia przez radę gminy opłat za korzystanie z cmentarza, w tym opłaty prolongacyjnej za pozostawienie nienaruszalności grobu, czy też ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych jest przepisem szczególnym wyłączającym takie kompetencje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych stanowi przepis szczególny (lex specialis) wobec ustawy o gospodarce komunalnej w zakresie opłat cmentarnych, co wyłącza możliwość ustalania dodatkowych opłat w uchwałach rady gminy na podstawie ustawy o gospodarce komunalnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 7 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych reguluje szczegółowo kwestie opłat związanych z chowaniem zwłok i zachowaniem grobu, co czyni go przepisem szczególnym wobec ogólnych przepisów ustawy o gospodarce komunalnej. W związku z tym, rada gminy nie może nakładać dodatkowych opłat ponad te przewidziane w ustawie o cmentarzach.
Czy opłata prolongacyjna za pozostawienie nienaruszalności grobu murowanego przeznaczonego do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby może być wprowadzona przez radę gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata prolongacyjna nie może być wprowadzona w odniesieniu do grobu murowanego przeznaczonego do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
Uzasadnienie
Art. 7 ust. 3 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych wprost wyłącza możliwość stosowania przepisów dotyczących opłat za prolongatę grobu do grobów murowanych przeznaczonych do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby.
Czy uchwała rady miejskiej wprowadzająca opłatę prolongacyjną za grób murowany narusza art. 94 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza, ponieważ została wydana z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Skoro ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych nie daje podstaw do nakładania opłaty prolongacyjnej za grób murowany, to uchwała rady miejskiej wprowadzająca taką opłatę została wydana z naruszeniem zasady działania na podstawie i w granicach ustawy, co stanowi naruszenie art. 94 Konstytucji RP.
Przepisy (3)
Główne
u.c.c.z. art. 7 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Przepisy te stanowią lex specialis wobec ustawy o gospodarce komunalnej w zakresie opłat cmentarnych. Art. 7 ust. 3 wyłącza możliwość nakładania opłat prolongacyjnych na groby murowane wieloosobowe.
Pomocnicze
u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Sąd uznał, że przepis ten nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia opłat cmentarnych, w tym opłaty prolongacyjnej, ponieważ ustawa o cmentarzach jest przepisem szczególnym.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie przepisu nastąpiło poprzez wydanie aktu prawa miejscowego (uchwały rady miejskiej) z naruszeniem delegacji ustawowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ustawy o gospodarce komunalnej w zakresie opłat cmentarnych. • Opłata prolongacyjna nie może być wprowadzona dla grobu murowanego przeznaczonego do pomieszczenia więcej niż jednej osoby. • Uchwała rady miejskiej narusza art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych stanowi regulację szczególną wobec art. 4 u.g.k. i tym samym wyłącza dopuszczalność wydania w tym zakresie unormowania w akcie prawa miejscowego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. • nie znajduje podstaw taka wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k., która prowadziłaby do możliwości nałożenia dodatkowych opłat za korzystanie z cmentarza na podstawie powołanego przepisu ustawy o gospodarce komunalnej. • wprowadzona w Załączniku nr 2 do uchwały Rady Miejskiej [...] opłata prolongacyjna z tytułu przedłużenia prawa do grobu w odniesieniu do grobu murowanego przeznaczonego do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby nie ma podstawy prawnej.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
członek
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat cmentarnych przez jednostki samorządu terytorialnego, relacja między ustawą o cmentarzach a ustawą o gospodarce komunalnej, zakres kompetencji rad gmin w zakresie prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłat za groby murowane wieloosobowe i ogólnej zasady stosowania przepisów szczególnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opłat cmentarnych i relacji między różnymi aktami prawnymi, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Czy gmina może dowolnie ustalać opłaty za groby? NSA wyjaśnia granice prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.