Orzeczenie · 2026-03-27

III OSK 355/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-27
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuskarga kasacyjnastwierdzenie nieważnościdyplompostępowanie administracyjneprokuratorWSANSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odrzuciło skargę prokuratora na bezczynność Rektora Politechniki Opolskiej. Prokurator domagał się stwierdzenia nieważności dyplomu licencjata M. O., powołując się na prawomocny wyrok skazujący M. O. za wyłudzenie poświadczenia nieprawdy w postaci tego dyplomu. WSA w Opolu odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję kończącą postępowanie przed wniesieniem skargi na bezczynność. Sąd I instancji powołał się na uchwałę NSA, zgodnie z którą zakończenie postępowania przez organ stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność. Prokurator w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., argumentując, że WSA błędnie przyjął, iż organ rozpoznał wszystkie wnioski prokuratora. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA błędnie ocenił dopuszczalność skargi. Sąd kasacyjny uznał, że prokurator zainicjował dwa odrębne postępowania nadzwyczajne: wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności dyplomu. Organ rozpoznał jedynie wniosek o wznowienie postępowania, a decyzja końcowa dotyczyła uchylenia decyzji o nadaniu tytułu i odmowy wydania dyplomu, ale nie rozstrzygnęła kwestii stwierdzenia nieważności dyplomu. NSA podkreślił, że stwierdzenie nieważności jest środkiem dalej idącym niż wznowienie postępowania i powinno mieć pierwszeństwo, a uchylona decyzja nadal może wywoływać skutki prawne do momentu jej uchylenia. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Opolu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ wydał decyzję w części postępowania, ale nie rozpoznał wszystkich żądań strony, a także rozróżnienie między wnioskiem o wznowienie postępowania a wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, jeśli organ wydał decyzję kończącą postępowanie przed wniesieniem skargi, ale decyzja ta nie rozstrzygnęła wszystkich żądań strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga na bezczynność jest dopuszczalna, jeśli organ nie rozpoznał wszystkich żądań strony, nawet jeśli wydał decyzję w ramach jednego z zainicjowanych postępowań.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie ocenił dopuszczalność skargi na bezczynność. Organ administracji publicznej nie rozpoznał wszystkich wniosków prokuratora, w tym wniosku o stwierdzenie nieważności dyplomu, mimo wydania decyzji w innej części postępowania. Dlatego skarga na bezczynność była zasadna.

Czy wniosek o wznowienie postępowania i wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczą tej samej sprawy administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania i wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji mogą dotyczyć odrębnych kwestii, nawet jeśli zostały złożone w ramach jednego pisma prokuratora.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ rozpoznał jedynie wniosek o wznowienie postępowania, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności dyplomu, co stanowiło odrębny przedmiot sprawy. Decyzja końcowa nie odnosiła się do żądania stwierdzenia nieważności dyplomu.

Jaki jest skutek prawny stwierdzenia nieważności decyzji w porównaniu do jej uchylenia?

Odpowiedź sądu

Stwierdzenie nieważności wywołuje skutek wsteczny (ex tunc), eliminując decyzję z obrotu prawnego od chwili jej wydania, podczas gdy uchylenie działa od daty uchylenia (ex nunc).

Uzasadnienie

NSA powołując się na orzecznictwo, wyjaśnił różnicę między stwierdzeniem nieważności a uchyleniem decyzji, podkreślając, że stwierdzenie nieważności jest środkiem dalej idącym i powinno mieć pierwszeństwo, gdy zachodzą przesłanki do obu trybów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na bezczynność zostało uchylone. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niewłaściwe zastosowanie przepisu polegające na odrzuceniu skargi z uwagi na jej niedopuszczalność z przyczyn innych niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a., w związku z przyjęciem, że organ nie pozostaje w bezczynności, bowiem decyzją z 27 marca 2025 r. załatwił on sprawę w sposób ostateczny, zanim skarga została wniesiona, w sytuacji gdy skarga wniesiona została w chwili, w której organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności, ponieważ decyzja z 27 marca 2025 r. nie załatwiła co do meritum sprawy administracyjnej objętej wnioskiem Prokuratora.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna decyzji uchylającej decyzję Komisji egzaminu dyplomowego.

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie przyjął, że organ administracji publicznej rozpoznał wszystkie wnioski prokuratora, w tym wniosek o stwierdzenie nieważności dyplomu. • Organ administracji publicznej nie rozpoznał sprawy ze sprzeciwu dotyczącego stwierdzenia nieważności dyplomu, co czyniło skargę na bezczynność dopuszczalną.

Godne uwagi sformułowania

skarga jest niedopuszczalna • organ nie pozostaje w bezczynności • nie zachodziła podstawa do odrzucenia skargi • sprzeciw nie stanowi samodzielnego środka zaskarżenia • wniesione przez Prokuratora środki prawne w postaci sprzeciwu i wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego nie dotyczą tej samej sprawy administracyjnej • organ rozpatrzył wyłącznie wniosek o wznowienie postępowania • stwierdzenie nieważności wywołuje skutek ex tunc, będąc środkiem prawnym dalej idącym aniżeli wznowienie postępowania

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ wydał decyzję w części postępowania, ale nie rozpoznał wszystkich żądań strony, a także rozróżnienie między wnioskiem o wznowienie postępowania a wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z bezczynnością organów administracji i dopuszczalnością skargi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne rozpatrzenie wszystkich wniosków strony przez organ.

Czy organ może zignorować część wniosku strony, by uniknąć skargi na bezczynność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst