III OSK 354/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Gminy Miasto Rzeszów, potwierdzając, że potok Rudka jest ciekiem naturalnym, co uzasadnia konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Gmina Miasto Rzeszów wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Środowiska w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych do potoku Rudka. Gmina kwestionowała charakter potoku Rudka, twierdząc, że jest to rów, a nie ciek naturalny. NSA oddalił skargę, uznając, że potok Rudka, zgodnie z operatem wodnoprawnym i Mapą Podziału Hydrograficznego Polski, spełnia kryteria cieku naturalnego, a argumentacja gminy była niekonsekwentna.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Miasto Rzeszów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Środowiska w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do potoku Rudka. Gmina podnosiła, że potok Rudka nie jest ciekiem naturalnym, lecz rowem z betonową rurą, co miało wykluczać konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że potok Rudka, zgodnie z operatem wodnoprawnym złożonym przez samą gminę oraz danymi z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski, spełnia definicję cieku naturalnego i śródlądowych wód płynących. NSA podkreślił niekonsekwencję argumentacji gminy, która we wniosku o pozwolenie opisywała Rudkę jako ciek podgórski, a następnie kwestionowała jej charakter. Sąd wskazał również, że Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, będąca częścią Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami, ma charakter urzędowy i może stanowić podstawę ustaleń faktycznych. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione, a ustalenia faktyczne organów i Sądu I instancji za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, potok Rudka spełnia definicję cieku naturalnego i śródlądowych wód płynących.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że charakter potoku Rudka jako cieku naturalnego wynika z operatu wodnoprawnego złożonego przez samą gminę oraz z danych zawartych w Mapie Podziału Hydrograficznego Polski, która ma charakter urzędowy. Gmina była niekonsekwentna w swoich twierdzeniach dotyczących charakteru potoku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (27)
Główne
Prawo wodne art. 22 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Śródlądowymi wodami płynącymi są wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek. Nie ma kryterium odnoszącego się do podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 16 § pkt 16
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 22 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wodne art. 400 § ust. 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo wodne art. 329 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 330 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 331 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
rozporządzenie w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami art. 3 § pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami
rozporządzenie w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami art. 3 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami
rozporządzenie w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami art. 3 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami
Prawo wodne art. 566 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami art. 4 § ust. 2 pkt 11
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami
Argumenty
Odrzucone argumenty
Potok Rudka nie jest ciekiem naturalnym, lecz rowem z betonową rurą. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski nie jest dokumentem urzędowym i nie może stanowić podstawy ustaleń. Brak wykazania potoku Rudka w jednolitych częściach wód powierzchniowych oznacza, że nie jest on ciekiem naturalnym. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. i art. 400 ust. 8 Prawa wodnego przez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez podjęcie rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie pomimo nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Skarżąca jest w tym przypadku niekonsekwentna. Wobec jednoznacznej oceny skarżącej, jak również przepisów prawa, nie było potrzeby, żeby wobec kwestii opisanych i udowodnionych przez skarżącą prowadzić pogłębione działania wyjaśniające wobec ustaleń niebudzących wątpliwości. Pojęcia cieku naturalnego oraz jednolitych części wód powierzchniowych nie są ze sobą tożsame.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Kwiecińska
sędzia
Paweł Mierzejewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia cieku naturalnego w kontekście Prawa wodnego, znaczenie operatu wodnoprawnego i Mapy Podziału Hydrograficznego Polski jako dowodów w postępowaniu, niekonsekwencja strony w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnego cieku wodnego. Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących klasyfikacji cieków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów Prawa wodnego i znaczenia dokumentacji technicznej w postępowaniach administracyjnych. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem wodnym i administracyjnym.
“Czy potok to tylko rów? NSA rozstrzyga o charakterze cieku wodnego i pozwoleniach.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 354/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ewa Kwiecińska Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Mierzejewski Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane II SA/Rz 789/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-11-17 Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2233 art.16 pkt 16 i art.22 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ewa Kwiecińska sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Miasto Rzeszów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 789/22 w sprawie ze skargi Gminy Miasto Rzeszów na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 23 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 17 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Gminy Miasto Rzeszów (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 23 maja 2022 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca zwróciła się do Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód w zakresie usług wodnych, polegających na odprowadzeniu wód opadowych i roztopowych do krytego odcinka Rudki, poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego nr 365. Decyzją z 30 marca 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Krośnie udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawego. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z 30 marca 2021 r. Decyzją z 15 czerwca 2021 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Prawomocnym wyrokiem z 25 listopada 2021 r. II SA/Rz 1165/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie z 30 marca 2021 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji. Decyzją z 12 kwietnia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Krośnie udzielił Gminie Miasto Rzeszów pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód potoku Rudka, wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego nr 365, na działce nr ewid. [...] obręb [...] w Rzeszowie. W pkt II decyzji ustalił warunki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, a w pkt III określił termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na okres 30 lat. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji, zaskarżając ją w części I pkt 1 ustalającej, że usługa wodna na którą udzielono pozwolenia wodnoprawnego obejmuje odprowadzanie wód do potoku Rudka (krytego odcinka). Decyzją z 23 maja 2022 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję Dyrektor Zarządu Zlewni w Krośnie z 12 kwietnia 2023 r. Skarżąca wniosła skargę na decyzję z 23 maja 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że w odwołaniu skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie w części dotyczącej ustalenia, że usługa wodna, na którą udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne obejmuje odprowadzanie wód do potoku Rudka, zarzucając nieprawidłowe ustalenie charakteru odbiornika. Konsekwentnie w skardze skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji w zakresie nieprawidłowego ustalenia charakteru odbiornika jako odbiornika śródlądowych wód powierzchniowych. Z uwagi na tak ograniczony zakres zaskarżenia, zarówno na etapie odwołania, jak i skargi, Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia, że wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do wód potoku Rudka. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów podnosząc, że potok Rudka pozbawiony jest cech pozwalających na zakwalifikowanie go do śródlądowych wód płynących. Skarżąca wyjaśniała m.in., że potok Rudka to w istocie rów, w którym znajduje się betonowa rura. W ocenie Sądu I instancji, pozwolenie wodnoprawne odpowiada w pełni treści podania złożonego przez skarżącą oraz załączonego do wniosku operatu wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, co oznacza że organ związany jest treścią złożonego żądania i nie może udzielić zgody wodnoprawnej w postaci pozwolenia wodnoprawnego w sposób niezgodny z treścią zgłoszonego żądania, szczegółowo opisanego w załączonym operacie wodnoprawnym. Do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należy załączyć operat z oznaczeniem daty jego wykonania wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych. W części operatu powinny znaleźć się informacje obejmujące charakterystykę wód objętych pozwoleniem wodnoprawnym. Ponadto, operat stanowi podstawowy dowód, w oparciu o który wydaje się pozwolenie wodnoprawne. W aktach sprawy znajduje się zarówno wniosek o wydanie pozwolenia, jak również operat wodnoprawny. Brak jest w tych dokumentach informacji, że według skarżacej Rudka nie jest ciekiem naturalnym - potokiem. Skarżąca w operacie wodnoprawnym dokonała charakterystyki odbiornika wód opadowych objętych pozwoleniem wodnoprawnym. W pkt II.7.1. skarżąca wskazała, że Rudka stanowi lewostronny dopływ rzeki Wisłok i jest ciekiem o charakterze podgórskim o długości 2,9 km i powierzchni zlewni 485 km. Skarżąca wskazała, że na prawie całej długości Rudka jest skanalizowana za wyjątkiem rejonu ulic Podkarpackiej i Przemysłowej oraz na odcinku ujściowym do rzeki Wisłok, gdzie jest koryto otwarte. Zlewnię tworzą z początku tereny pól uprawnych a następnie obszary zurbanizowane, zlokalizowane w południowej części miasta. Przedstawiono również przepustowość krytych odcinków potoku Rudka. Jednym z załączników operatu wodnoprawnego jest mapa obrazująca powierzchnię zlewni potoku Rudka. Zdaniem Sądu I Instancji, w treści operatu wodnoprawnego skarżąca nie przedstawiła zastrzeżeń przedstawionych na etapie odwołania a następnie skargi, odnoszących się do charakteru odbiornika. Przedstawiony opis charakteru odbiornika wód opadowych jednoznacznie wskazuje, że na etapie składania wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego skarżąca klasyfikowała Rudkę jako potok. W opisie operatu skarżąca sklasyfikowała Rudkę jako ciek podgórski, który jest lewostronnym dopływem rzeki Wisłok, scharakteryzowała również przebieg koryta tego cieku oraz obszar jego zlewni. Zdaniem Sądu I instancji, zawarty w operacie wodnoprawnym opis cieku Rudka sprzeczny jest z przedstawionym następnie na etapie odwołania twierdzeniem skarżącej, że Rudka to w istocie rów, w którym znajduje się betonowa rura. Przedstawiony przez skarżącą opis cieku dawał natomiast podstawy do zakwalifikowania go jako ciek naturalny, stosownie do art. 16 pkt 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.). Przez ciek naturalny należy bowiem rozumieć rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Cieki naturalne, w tym potoki, stanowią śródlądowe wody płynące. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca nie może skutecznie zarzucać organom, że nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego co do okoliczności wykazanych przez skarżącą w sposób dostateczny we wniosku oraz w operacie wodnoprawnym. Wobec jednoznacznej oceny skarżącej, jak również przepisów prawa, nie było potrzeby, żeby wobec kwestii opisanych i udowodnionych przez skarżącą prowadzić pogłębione działania wyjaśniające wobec ustaleń niebudzących wątpliwości. Organy argumentowały ponadto, że potok Rudka został wykazany na Mapach Podziału Hydrograficznego Polski, jak również w mapach Informatycznego Systemu Osłony Kraju, jako ciek niewyróżniony. Skarżąca podważała tę argumentacje twierdząc, że bazy danych nie stanowią źródła prawa i należy je traktować jako dokumenty prywatne Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Sąd I instancji zwrócił jednak uwagę, że na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski zawarta jest sieć hydrograficzna, które obejmuje cieki i odcinki cieków, w tym dane zawierające: nazwę cieku, lokalizację cieku albo odcinka cieku, długość cieku albo odcinka cieku, powierzchnię cieków o szerokości koryta powyżej 30 m, identyfikator hydrologiczny cieku albo cieku i odcinka cieku, zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami (Dz.U. poz. 1656). Sieć hydrograficzna na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski obejmuje również dane o przebiegu granic i o obszarach zlewni (§ 3 pkt 2 rozporządzenia), jak również dane o obszarach dorzeczy, regionach wodnych i jednostkach organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (§ 3 pkt 3 ww. rozporządzenia). Informacje o sieci hydrograficznej gromadzi się w systemie informacyjnym gospodarowania wodami (dalej: SIGW), zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia. Powyższy przepis rozporządzenia jest konsekwencją uregulowania zawartego w art. 329 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym, w systemie informacyjnym gospodarowania wodami gromadzi się informacje w zakresie gospodarowania wodami, w szczególności informacje na temat: sieci hydrograficznej. System informacyjny gospodarowania wodami dla obszaru państwa, z uwzględnieniem podziału państwa na obszary dorzeczy i regiony wodne, prowadzą Wody Polskie (art. 330 ust. 1 Prawa wodnego). Źródłami danych dla systemu informacyjnego gospodarowania wodami są w pierwszej kolejności rejestry i zbiory danych prowadzone przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej oraz Wody Polskie (art. 331 ust. 1 Prawa wodnego). W niniejszej sprawie dane wynikające z sieci hydrograficznej co do tego, że Rudka jest ciekiem naturalnym niewyróżnionym są zbieżne z charakterystyką odbiornika, przedstawioną przez skarżącą w operacie wodnoprawnym. Potwierdzają tym samym prawidłowość ustaleń organów co do tego, że Rudka jest potokiem z własnym obszarem zlewni. Sąd I instancji wskazał także, że w ocenie skarżącej Mapa Podziału Hydrograficznego Polski powinna być zgodna z Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, w którym przedstawiono jednolite części wód powierzchniowych a dokument ten zachowuje moc wiążącą do 22 grudnia 2022 r. na podstawie art. 566 ust. 2 Prawa wodnego. Skarżąca wywodziła, że potok Rudka nie został wykazany w jednolitych częściach wód powierzchniowych w planach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, więc nie mógł zostać uznany za ciek naturalny. Zdaniem Sądu I instancji, okoliczność, że potok Rudka nie został wykazany w jednolitych częściach wód powierzchniowych nie pozbawia go cech cieku naturalnego. Pojęcia cieku naturalnego oraz jednolitych części wód powierzchniowych nie są ze sobą tożsame. Nie każdy ciek naturalny będzie równocześnie znaczącym elementem wód powierzchniowych, skoro może nim być również taki potok, w którym woda płynie jedynie okresowo. Dalej Sąd I instancji wskazał, że w ocenie skarżącej, gdyby potok Rudka był śródlądowymi wodami płynącymi, byłby utrzymywany przez Marszałek Województwa Podkarpackiego do czasu wejścia w życie Prawa wodnego, a następnie przez Wody Polskie, wykonujące prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych. Skarżąca wskazała, że w imieniu Skarbu Państwa utrzymuje nieruchomość, na której znajduje się potok Rudka w ramach umów na konserwację potoku. Sąd I instancji wyjaśnił, że śródlądowymi wodami płynącymi są wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek. Brak jest kryterium, które odnosiłoby się do podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie względem danego cieku. Kwestia dotycząca odpowiedniego uregulowania wykonywania praw właścicielskich względem śródlądowych wód płynących znajdujących się w granicach jednostek samorządu terytorialnego w sposób, który odpowiadałby treść art. 211-213 i art. 258 Prawa wodnego wykracza poza ramy postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Sąd I instancji podkreślił, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Kluczowe znaczenie regulacja ta kładzie na to, czy wody opadowe i roztopowe są odprowadzane do wód, czyli m.in. do wód śródlądowych. Potok Rudka według operatu wodnoprawnego stanowi dopływ rzeki Wisłok, co powoduje że nawet przy uznaniu go za urządzenie wodne, obowiązek ponoszenia opłaty obciąża adresata pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usług wodnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz w związku z art. 400 ust. 8 Prawa wodnego przez oddalenie skargi, zamiast zastosowania "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c" p.p.s.a. i uchylenia decyzji organu odwoławczego. W ocenie skarżącej, organy nie zgromadziły dowodów potwierdzających, że "potok Rudka" to śródlądowe wody płynące. Po drugie, art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez podjęcie rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie, pomimo, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organ odwoławczy nie nastąpił zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej, tym samym nie mógł stanowić oparcia dla ustaleń faktycznych Sądu I instancji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. W piśmie, które wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 18 września 2024 r. skarżąca uzupełniła uzasadnienie zarzutów kasacyjnych powołując się na regulamin Hydroportalu, za pośrednictwem którego udostępniane są dane z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. został błędnie sformułowany. Wynika to z tego, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej polega na badaniu zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) - a rozstrzygnięcie sprawy wyrokiem następuje "na podstawie akt sprawy", o czym stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przekazane wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu akta administracyjne. W konsekwencji naruszenie normy prawnej z art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na oddaleniu skargi pomimo niekompletnych akt sprawy, pominięciu istotnej części akt sprawy, przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem art. 106 § 3 p.p.s.a., ewentualnie oparciu wyroku na dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2020 r. II OSK 1277/18 oraz z 3 października 2019 r., II GSK 591/17). Żadne z tych naruszeń nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd I instancji wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a więc badając legalność zaskarżonej decyzji powinien ocenić jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, co w tej sprawie Sąd I instancji uczynił. Nie można zatem uznać, aby Sąd I instancji wydał wyrok pomimo niekompletnych akt sprawy czy też pominął istotną część akt sprawy. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego, do czego sprowadzają się argumenty skargi kasacyjnej w tym zakresie. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W ramach tej kontroli Sąd I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącą w skardze. Ponownie podkreślenia wymaga, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować kontrolowanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych organu, jak i zaprezentowanej w ramach tej kontroli wykładni prawa. Okoliczność, że Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, nie może stanowić uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także w związku z art. 400 ust. 8 Prawa wodnego przez oddalenie skargi, zamiast zastosowania "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c" p.p.s.a., został również częściowo błędnie sformułowany. Norma z art. 3 § 1 p.p.s.a. nie jest normą o charakterze procesowym, ale ustrojowym i stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, co w tej sprawie niewątpliwie miało miejsce. Ewentualne naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie oznacza jeszcze, niejako "automatycznie", że doszło do naruszenia ustrojowej funkcji tego sądu określonej w art. 3 § 1 p.p.s.a. Ponadto nie ma takiego przepisu jak "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c" p.p.s.a. Należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego sformułowania zarzutów, które wyznaczają granice kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto, norma z art. 400 ust. 8 Prawa wodnego stanowi normę prawa materialnego, a nie procesowego. Niezależnie od powyższych uchybień formalnych, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia charakteru przedmiotowego cieku wodnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że organy są organami wyspecjalizowanymi w sprawach z zakresu gospodarki wodnej i brak jest podstaw do kwestionowania a limine przydatności dowodowej przedstawionych przez nie informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2021 r. II OSK 261/21). Natomiast wydania decyzji potwierdzającej, że dany odcinek potoku nie jest ciekiem wodnym, co w konsekwencji ma się przełożyć na brak konieczności uiszczenia opłat za usługi wodne, powinno być kwestionowane w postępowaniu zmierzającym do ustalenia tej opłaty, a nie przez złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto skarżąca jest w tym przypadku niekonsekwentna. Z jednej bowiem strony składa wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wraz z operatem wodnoprawnym, z którego wynika, że przedmiotowy potok Rudka jest ciekiem wodnym, natomiast z drugiej strony oczekuje od organu przeprowadzenia dowodu przeciwnego. Jednocześnie jednak na taki dowod nie pozwala zarówno złożony operat wodnoprawny, jak i inne dane uzyskane przez organ w toku postępowania administracyjnego i w związku z argumentacją skarżącej. Stanowisko skarżącej przedstawione w skardze kasacyjnej stanowi w istocie polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi organów, które zaaprobował Sąd I instancji. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza charakter spornego odbiornika, do czego w sposób wyczerpujący odniósł się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Ponadto, zgodnie z art. 22 pkt 1 Prawa wodnego, śródlądowymi wodami płynącymi są wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek. Przepis ten nie wprowadza kryterium uznania danych wód za ciek naturalny, które odnosiłoby się do podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie względem danego cieku. Skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne polegające na odprowadzeniu wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych do potoku Rudka. Jak prawidłowo przyjął za organami Sądu I instancji, potok Rudka spełnia wszelkie ustawowe wymagania do uznania go za śródlądowe wody płynące. Wynika to przede wszystkim w sposób niebudzący wątpliwości ze złożonego przez skarżącą operatu wodnoprawnego, który stanowi jeden z zasadniczych elementów "dokumentacji" załączanej do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organy nie miały podstaw do podważania ustaleń operatu. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo także wyjaśnił, że na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski zawarta jest sieć hydrograficzna, która zawiera dane m.in. dotyczące cieków. Jest to jeden z elementów systemu informacyjnego gospodarowania wodami, którego prowadzenie należy to obowiązków ustawowych odpowiednich organów Wód Polskich. Ustawodawca również określa źródła danych dla SIGW. Nie można zatem twierdzić, że Mapa Podziału Hydrograficznego Polski nie ma umocowania, nie jest zatwierdzona przepisami prawa, czy też, że jest to dokument prywatny Wód Polskich. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski jest jednym z elementów SIGW, który stanowi zbiór danych o charakterze urzędowym, a w konsekwencji może stanowić podstawę ustaleń faktycznych co do charakteru odbiornika, co w tej sprawie miało miejsce i o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Powyższego stanowiska nie podważa również argumentacja zawarta w piśmie, które wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 18 września 2024 r. w ramach uzupełnienia zarzutów kasacyjnych. Skarżąca wskazuje, że informacje gromadzone w systemie informacyjnym gospodarowania wodami udostępniane są nieodpłatnie w systemie Hydryportal dostępnym pod adresem https://wody.isok.gov.pl/. Z § 2 ust. 1 regulaminu korzystania z tego serwisu wynika natomiast, że "prezentowane w hydroportalu dane mają charakter wyłącznie poglądowy i w żadnym razie nie mogą być traktowane jako dokument oficjalny. Nie mogą też być podstawą jakichkolwiek czynności administracyjnych czy urzędowych oraz roszczeń prawnych.". Należy natomiast odróżnić brak możliwości korzystania z Hydroportalu przez podmioty inne niż organy Wód Polskich dla podjęcia czynności urzędowych i administracyjnych oraz dla formułowania roszczeń prawnych, od możliwości skorzystania z gromadzonych przez siebie danych przez właściwy organ Wód Polskich jako dowodu w sprawie, który obok innych dowodów w sprawie podlega swobodnej ocenie. Hydroportal stanowi bowiem wyłącznie element systemu informacyjnego gospodarowania wodami (SIGW). Jak wynika ze strony internetowej, na której udostępniono Hydroportal, jest to "publiczny portal dotyczący szeroko pojętej tematyki wodnej na terenie Polski. Umożliwia przegląd danych dotyczących ryzyka powodziowego, przeciwdziałania suszy czy prezentujący plany gospodarowania wodami. Zawiera szereg danych zebranych w jednym miejscu." Bazy publikacyjne Hydroportalu są zasilane z SIGW (§ 4 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami), nie oznacza to jednak, że Hydroportal jest tym samym co SIGW prowadzony na podstawie art. 329 i nast. Prawa wodnego. Stąd też sięgnięcie przez organ w tej sprawie do danych zawartych na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski było dopuszczalne i uzasadnione. Należy również podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym okoliczność, że potok Rudka nie został wykazany w jednolitych częściach wód powierzchniowych nie pozbawia go cech cieku naturalnego. Pojęcia cieku naturalnego oraz jednolitych części wód powierzchniowych nie są ze sobą tożsame. Nie każdy ciek naturalny będzie równocześnie znaczącym elementem wód powierzchniowych, skoro może nim być również taki potok, w którym woda płynie jedynie okresowo. W konsekwencji zarzuty kasacyjne należy uznać za nieuzasadnione, szczególnie uwzględniając, że opiera się one w istocie wyłącznie na kwestionowaniu ustaleń faktycznych organów, podczas gdy stanowisko Sądu I instancji wynikało również z wykładni przepisów Prawa wodnego znajdujących zastosowanie w tej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI