Orzeczenie · 2026-03-24

III OSK 348/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-24
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegoponaglenieskarga kasacyjnazaświadczenieterminyniedopuszczalność skargiocena pisma

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga była niedopuszczalna, ponieważ skarżąca nie poprzedziła jej złożeniem ponaglenia do właściwego organu, co jest wymogiem wynikającym z art. 53 § 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajdowało się pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 27 sierpnia 2025 r., które – zdaniem skarżącej – miało charakter ponaglenia. NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji nie odniósł się do treści tego pisma i nie ocenił, czy można mu nadać walor ponaglenia. Sąd przypomniał utrwalone stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym o charakterze pisma procesowego decyduje jego treść, a nie nazwa, i że każde pismo powinno być rozpoznane w trybie najlepiej odpowiadającym zamieszczonemu wnioskowi strony. Zaniechanie oceny pisma z dnia 27 sierpnia 2025 r. miało istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do przedwczesnego odrzucenia skargi. NSA uchylił postanowienie WSA w całości, nie rozpoznając jednak wniosku o zwrot kosztów postępowania, gdyż w przypadku skargi kasacyjnej od postanowienia WSA kończącego postępowanie, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia takiego wniosku w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia ponaglenia w kontekście skargi na bezczynność oraz zasada oceny pisma po jego treści, a nie nazwie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na bezczynność w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale zasady ogólne dotyczące oceny pism procesowych mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pismo strony, które nie zostało formalnie nazwane ponagleniem, ale zawiera wyrazy niezadowolenia z długości postępowania i żądanie jego przyspieszenia, może być traktowane jako ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, każde pismo procesowe powinno być rozpoznane w trybie najlepiej odpowiadającym zamieszczonemu wnioskowi strony, a o jego charakterze decyduje treść, a nie nazwa.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji zaniechał oceny pisma z dnia 27 sierpnia 2025 r. pod kątem jego charakteru jako ponaglenia, mimo że zawierało ono wyrazy niezadowolenia z nierozpoznania wniosku w terminie. NSA podkreślił, że treść pisma jest decydująca, a błędne oznaczenie nie stanowi przeszkody do nadania mu właściwego biegu.

Czy brak formalnego ponaglenia jest obligatoryjną przesłanką do odrzucenia skargi na bezczynność organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pismo strony można uznać za ponaglenie ze względu na jego treść, a sąd pierwszej instancji nie dokonał takiej oceny.

Uzasadnienie

Odrzucenie skargi na bezczynność z powodu braku ponaglenia było przedwczesne, ponieważ sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy pismo skarżącej z dnia 27 sierpnia 2025 r. nie spełniało funkcji ponaglenia.

Czy wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego może być uwzględniony w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej od postanowienia WSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia takiego wniosku w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne od postanowienia WSA.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie WSA kończące postępowanie w sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 października 2026 r. sygn. akt II SAB/Wa 880/25 zostało uchylone w całości.

Przepisy (17)

Główne

Dz.U. 2026 poz 143 art. 52 § § 1 i § 2

Dz.U. 2026 poz 143 art. 53 § § 2b

Dz.U. 2026 poz 143 art. 58 § § 1 pkt 6

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 52 § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że wnosi ją prokurator, RPO lub RPD. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę odrzuca się, jeżeli nie została wniesiona z zachowaniem warunków określonych w przepisach Działu III Rozdziału 1.

p.p.s.a. art. 182 § 1 i 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia WSA kończącego postępowanie w sprawie, orzekając w składzie jednego sędziego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania lub rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204.

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne.

k.p.a. art. 37 § 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ponaglenie zawiera uzasadnienie.

k.p.a. art. 37 § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

k.p.a. art. 65 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli organ administracji publicznej jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego.

p.p.s.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 65 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo z dnia 27 sierpnia 2025 r. miało charakter ponaglenia, a sąd pierwszej instancji nie ocenił jego treści. • O charakterze pisma procesowego decyduje jego treść, a nie nazwa.

Godne uwagi sformułowania

każde pismo w postępowaniu, niezależnie od tego, jaką nazwę nada mu strona, winno być rozpoznane w takim trybie, który w najpełniejszym stopniu umożliwia uczynienie zadość zamieszczonemu wnioskowi strony • O charakterze pisma procesowego decyduje zatem jego treść, a nie nazwa, a mylne oznaczenie pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu właściwego biegu

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia ponaglenia w kontekście skargi na bezczynność oraz zasada oceny pisma po jego treści, a nie nazwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na bezczynność w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale zasady ogólne dotyczące oceny pism procesowych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie treści pisma przez sąd, a nie tylko jego formalnej nazwy, co może mieć kluczowe znaczenie dla dopuszczalności skargi.

Czy nazwa pisma decyduje o jego losach w sądzie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst