II SA/Wa 229/16

II SA/Wa 229/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński
Ewa Grochowska-Jung /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowa ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym – oddala skargę –
Uzasadnienie
Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w dniu [...] kwietnia 2013 r., wydal rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie ustalenia A. S. wzrostu uposażenia zasadniczego
z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] grudnia 2002 r.
Organ odwoławczy podał, że ww. w raporcie z dnia [...] lutego 2013 r. zwróciła się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o ponowne zaliczenie do wysługi lat dla celów uposażeniowych okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Podała, że w jej aktach osobowych znajdują się dokumenty potwierdzające powyższe i podkreśliła, że już w raporcie z dnia [...] maja 2010 r. zwróciła się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przeliczenie wysługi lat. Organ w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. ustalił wysokość wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień [...] lipca 2007 r. na poziomie 9%. Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2010 r. stwierdził nieważność powyżej określonego rozkazu personalnego.
Organ odwoławczy wymienił dokumenty, na podstawie których organ pierwszej instancji ustalił stan faktyczny sprawy i przedstawił argumentację organu pierwszej instancji dlaczego odmówiono A. S. ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] grudnia 2002 r.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Natomiast w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), zostały określone m.in. okresy służby, okresy traktowane jako równorzędne ze służbą oraz inne okresy uwzględniane przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składkowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu.
Z powyższych przepisów wynika, że policjant ma możliwość zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem dotychczas nieudokumentowanych okresów w przypadku, gdy przy przyjęciu do służby dysponował właściwymi dokumentami.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualny gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310) wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Od dnia 1 stycznia 1991 r., zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z,2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), pod pojęciem domownika rozumie się osobę bliską rolnikowi, która spełnia łącznie następujące warunki: ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie dowodzi, iż wnioskowany okres pracy policjanta w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] grudni 2002 r. nie miał charakteru pracy stałej. A. S., kształcąc się w szkole ponadpodstawowej i wyższej, była na utrzymaniu rodziców, którzy pracowali zawodowo, a jej głównym zajęciem w tym czasie była nauka i związane z nią obowiązki. Czas dojazdu do szkoły, czas pobytu w szkole, który zajmował ok. 7-8 godzin, nie licząc odpoczynku, wyklucza możliwość uznania pracy ww. w gospodarstwie rodziców jako pracy o charakterze stałym. Stała praca wymaga pewnego nastawienia psychicznego polegającego na wiązaniu się w pewnym okresie czasu z gospodarstwem rolnym i nie szukaniu zatrudnienia poza nim.
Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji stał się przedmiotem skargi wniesionej przez A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem przez organ art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy dokonały niewłaściwej i dowolnej oceny materiału dowodowego i uznały, że jej praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego, a ona nie identyfikowała się z pracą w tym gospodarstwie, którą faktycznie wykonywała.
Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1238/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję Komendanta [...] Policji dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym.
Od powyższego wyroku A. S. złożyła skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 751/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zasadnym jest jedynie zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do braku rozważań Sądu I instancji co do okresu studiów skarżącej, biorąc pod uwagę, że były to studia zaoczne.
Sąd wojewódzki nie odniósł się do dokonanych przez organ ustaleń faktycznych i zastosowania normy prawa materialnego w tym zakresie, a nie zawierając w motywach wyroku swojego stanowiska naruszył art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To uchybienie spowodowało, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać instancyjnej kontroli zaskarżonego wyroku w tym zakresie. Koniecznym więc jest ponowne rozpoznanie przez Sąd I instancji skargi odnośnie legalności zaskarżonej decyzji, ale jedynie co do kwestii charakteru pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym w okresie studiów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sferze przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.
W ustępie 2 powyżej przytoczonego przepisu została zawarta delegacja dla Ministra Spraw Wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, do określenia, w drodze rozporządzenia, w którym należało określić szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.), do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Natomiast art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) stanowi, że ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagrodzeń przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
W art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 Nr 50, poz. 291) zawarta jest definicja terminu "domownik". Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a) ukończyła 16 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
W rozpoznawanej sprawie należało przesądzić, czy skarżąca spełniła warunek, o którym mowa w lit. c powyżej przytoczonego przepisu.
Zgodnie z art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy.
Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie.
W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Obowiązek udokumentowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym ciąży na policjancie, co wprost wynika z § 5 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia.
Skarżąca do wniosku o zaliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy załączyła zeznania dwóch świadków, co stanowi wykonanie dyspozycji zawartej w art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia.
Kwestie dotyczące charakteru pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie pobierania nauki w szkole średniej tj. od [...] grudnia 1996 – do [...] czerwca 1989 r. rozstrzygnął już Naczelny Sąd Administracyjny wskazując iż prawidłowo uznał sąd pierwszej instancji że skarżąca świadczyła jedynie doraźną pomoc i pomoc ta nie miała charakteru stałej pracy. Odnosząc się natomiast do okresu studiów skarżącej wskazać należy iż w okresie od [...] października 1999 r. do [...] lipca 2002 r. A. S. była studentką Wyższej Szkoły [...] w [...] na kierunku [...]. Były to studia licencjackie niestacjonarne, oraz w okresie od [...] października 2002 r. do [...] marca 2004 r. kontynuowała studia magisterskie na tej samej uczelni. Jak wskazała skarżąca zajęcia na uczelni odbywały się w dni wolne od pracy bowiem studia były prowadzone w systemie zaocznym. Skarżąca zamieszkiwała w tym czasie z rodzicami dojeżdżając na zajęcia na uczelnię. W ocenie Sądu analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w świetle wskazanych wyżej przepisów Komendant [...] Policji prawidłowo stwierdził iż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do przyznania skarżącej prawa wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym oraz za okres od [...] października 1999 r. do [...] grudnia 2002 r.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ prawidłowo ustalił że gospodarstwo rolne rodziców skarżącej do 1999 r. miało powierzchnię 1,7 ha a następnie 2, 39 ha. W gospodarstwie tym mieli pracować rodzice, siostra skarżącej i sama skarżąca. Już samo to zestawienie świadczy iż skarżąca mogła ewentualnie pomagać w prowadzeniu gospodarstwa. Świadkowie Z. S. i D. B. opisując wykonywane przez skarżącą czynności wskazały że wykonywane przez skarżącą prace to były prace przy uprawie ziemniaków, buraków, sianokosy i żniwa. Ponadto twierdzenie świadków iż widzieli skarżącą jak pracowała we wnioskowanych okresach "bardzo często" lub "prawie codziennie" podczas gdy bezspornym jest iż w okresie od [...] maja 2000 r. do [...] listopada 2000 r. skarżąca odbywała staż w [...] SA Oddział w [...] na stanowisku referent administracyjno-biurowy uniemożliwiają przyjęcie stanowiska że zeznania te posiadają walor wiarygodności. Przeciwnie stanowisko skarżącej pozostaje bez wpływu na ocenę dokonaną przez organ w tym zakresie słusznie zdaniem Sądu uznał że przyjęcie podejmowanych czynności za stałą pracę musi pozostawać w realnym i logicznym związku z wielkością gospodarstwa i profilem jego działalności, co nie mogło mieć miejsca w niniejszej sprawie. Skarżąca świadczyła bowiem jedynie doraźną pomoc, zaś wykonywane przez nią czynności nie były niezbędne, znaczące z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania tego gospodarstwa. Powyższa ocena znajduje potwierdzenie w dalszym procesie edukacyjnym i zawodowym skarżącej, który jak ustalił organ – nie był nakierowany na związek z gospodarstwem rolnym rodziców. W 1999 r. skarżąca podjęła studia w Wyższej Szkole [...] w [...] na kierunku [...]. W okresie od [...] maja 2000 r. do [...] listopada 2000 r. odbywała staż w [...] SA oddział w [...] na stanowisku referent administracyjno-biurowy, natomiast od [...] października 2003 r. podjęła pracę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...].
Zgodzić się należy z organem iż biorąc pod uwagę areał gospodarstwa, oraz fakt, że nie było ono jedynym ani głównym źródłem utrzymania rodziny (bowiem oboje rodzice skarżącej pracowali zawodowo), praca skarżącej w tym gospodarstwie nie miała charakteru stałego.
Konkludując Sąd stwierdził iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Komendant [...] Policji prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy czyniąc zadość wymogom określonym w art. 7, 77 § 1 kpa. Stanowisko swoje w sprawie należycie uzasadnił – stosownie do przesłanek zawartych w art. 107 § 3 kpa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.