III OSK 3445/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
Państwowa Straż Pożarnazdolność do służbykomisje lekarskieorzeczenie lekarskiechorobydyskwalifikacjaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej, uznając, że jego stan zdrowia (nosicielstwo [...] i przewlekłe [...]) dyskwalifikuje go zgodnie z obowiązującym wykazem chorób.

Kandydat do służby w Państwowej Straży Pożarnej został uznany za niezdolnego do służby z powodu nosicielstwa [...] i przewlekłego [...], co zostało potwierdzone przez Rejonową i Centralną Komisję Lekarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, stwierdzając, że komisje lekarskie prawidłowo zastosowały przepisy i wykazy chorób, a stan zdrowia skarżącego faktycznie dyskwalifikuje go do służby, niezależnie od jego subiektywnego przekonania o zdolności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) o niezdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Mazowiecka Rejonowa Komisja Lekarska uznała skarżącego za niezdolnego do służby z powodu nosicielstwa [...] (§ 111 pkt 2 załącznika do rozporządzenia) oraz przewlekłego [...] (§ 111 pkt 5 załącznika do rozporządzenia), kwalifikując oba schorzenia do kategorii N (niezdolny). CKL utrzymała to orzeczenie w mocy. WSA oddalił skargę, wskazując, że komisje lekarskie są zobowiązane do stosowania wykazu chorób i ułomności, a interpretacja skarżącego, że można to robić pomocniczo, jest chybiona. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, w której skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego (błędną wykładnię art. 33 ust. 1 u.k.l. w zw. z Konstytucją RP) oraz naruszenie przepisów postępowania (niewystarczające uzasadnienie). NSA uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej jest stwierdzenie przydatności do służby na podstawie wykazu chorób, a nie tylko ocena stanu zdrowia. Stwierdzone u skarżącego nosicielstwo [...] i przewlekłe [...] zgodnie z § 111 pkt 2 i 5 załącznika do rozporządzenia dyskwalifikują go jako kandydata do PSP, a okoliczności takie jak brak potrzeby leczenia czy subiektywne przekonanie o zdolności nie mają znaczenia. Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP oraz przepisów postępowania (w tym lakoniczności uzasadnienia CKL) również uznano za chybione, gdyż uzasadnienie było wystarczające do wyjaśnienia stanowiska organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, komisja lekarska jest zobowiązana do stosowania wykazu chorób i ułomności, a stwierdzone schorzenia, które zgodnie z tym wykazem dyskwalifikują kandydata, przesądzają o jego niezdolności do służby, niezależnie od innych okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej jest stwierdzenie przydatności do służby na podstawie obowiązującego wykazu chorób, a nie tylko ocena stanu zdrowia. Stwierdzone u kandydata schorzenia, które zgodnie z wykazem kwalifikują go do kategorii N (niezdolny), automatycznie dyskwalifikują go do służby w PSP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.k.l. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

u.k.l. art. 33 § ust. 3

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

załącznik do rozporządzenia art. 111 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

Kwalifikuje nosicielstwo [...] do kategorii N (niezdolny) dla kandydatów do PSP.

załącznik do rozporządzenia art. 111 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

Kwalifikuje przewlekłe [...] do kategorii N (niezdolny) dla kandydatów do PSP.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.k.l. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

u.k.l. art. 47 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 33 ust. 1 u.k.l. w zw. z art. 60 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 i art. 33 ust. 3 u.k.l. w zw. z § 111 pkt 2 załącznika do rozporządzenia, polegające na przyjęciu, iż o niezdolności skarżącego do służby w PSP można orzec z pominięciem oceny aktualnego stanu zdrowia i faktycznej zdolności do pełnienia służby w PSP, tj. wyłącznie wskutek automatycznego zastosowania przepisów znajdujących się w załączniku do rozporządzenia. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 11, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że zaskarżone orzeczenie organu drugiej instancji jest prawidłowe i nie zostało wydane z naruszeniem w/w przepisów k.p.a., w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie doszło do sporządzenia niewystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia osoby objętej badaniem, ale stwierdzenie przydatności do służby w PSP na podstawie wykazu chorób i ułomności Kandydat do służby w PSP musi bowiem wykazywać się odpowiednimi predyspozycjami fizycznymi oraz psychicznymi. Nie mają przy tym znaczenia takie okoliczności jak: rozpoznanie przewlekłego [...] w dzieciństwie (tzw. [...]), brak potrzeby leczenia przeciwwirusowego, czy subiektywne przekonanie skarżącego, iż jest on w pełni gotowy do służby w PSP.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej przez komisje lekarskie, w szczególności znaczenie wykazu chorób i ułomności oraz obowiązek stosowania się do niego przez organy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury oceny kandydatów do służby w PSP i interpretacji konkretnego rozporządzenia wykonawczego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, lecz potwierdza ugruntowane stanowisko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i sprawami dotyczącymi służb mundurowych, ponieważ precyzuje zasady oceny zdolności do służby i znaczenie przepisów wykonawczych.

Czy choroba z dzieciństwa może na zawsze zamknąć drzwi do kariery w Straży Pożarnej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3445/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mirosław Wincenciak /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 398
art. 5 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 201/23 w sprawie ze skargi A.M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 16 listopada 2022 r. nr CKL-791-2022/K/PSP w przedmiocie ustalenia zdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od A.M. na rzecz Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 201/23 oddalił skargę A.M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 16 listopada 2022 r. nr CKL-791-2022/K/PSP w przedmiocie ustalenia zdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej.
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Orzeczeniem z dnia 6 października 2022 r. nr RKLWa 2258-2022/K/PSP Mazowiecka Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie (dalej w skrócie: "RKL" lub "organ pierwszej instancji") instancji uznała A.M. (dalej w skrócie: "skarżący") za niedolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej (dalej w skrócie: "PSP"), wskazując, że rozpoznano u niego:
1) nosicielstwo [...], co zakwalifikowano do § 111 pkt 2 kol. 7 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm., dalej w skrócie: "załącznik do rozporządzenia") – kategoria N ("niezdolny");
2) przewlekłe [...], co zakwalifikowano do § 111 pkt 5 kol. 7 załącznika do rozporządzenia – kategoria N ("niezdolny").
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia RKL podała, iż po zapoznaniu się z wynikami badań diagnostycznych, obowiązkowych dla kandydatów do służby w PSP oraz opiniami lekarzy konsultantów, a także na podstawie badania własnego, stwierdzono u skarżącego nosicielstwo [...], co w świetle § 111 pkt 2 kol. 7 załącznika do rozporządzenia oznacza niezdolność kandydata do tej służby.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej w skrócie: "CKL", "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy") orzeczeniem z dnia 16 listopada 2022 r. nr CKL-791-2022/K/PSP, na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm., dalej w skrócie: "u.k.l."), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RKL. W motywach rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podał, że wnikliwie zapoznał się z dokumentacją orzeczniczo-lekarską, dochodząc do wniosku, że orzeczenie organu pierwszej instancji zostało wydane zgodnie z aktualnie obowiązującym załącznikiem do rozporządzenia, który w § 111 pkt 2 i pkt 5 kol. 7 przewiduje kategorię N. U skarżącego stwierdzono następujące odchylenia w wynikach laboratoryjnych: [...]. W związku z powyższym CKL nie miała możliwości wydać orzeczenia o innej treści.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe orzeczenie skarżący zarzucił naruszenie art. 33 ust. 1 oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 5 ust. 1 i art. 33 ust. 3 u.k.l. w zw. z § 111 pkt 2 załącznika do rozporządzenia, w wyniku czego orzeczono o niezdolności skarżącego do służby w PSP z pominięciem oceny aktualnego stanu zdrowia i faktycznej zdolności do pełnienia służby w tej formacji. Skarżący zarzucił także naruszenie wskazanych przepisów postępowania, poprzez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że według art. 33 ust. 1 u.k.l. rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 1 u.k.l., rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również – w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby – wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej. Z kolei art. 39 ust. 1 u.k.l. przewiduje, iż orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. W świetle przytoczonych regulacji, całkowicie chybiona jest interpretacja skarżącego, zgodnie z którą komisja lekarska jedynie pomocniczo powinna uwzględniać załącznik do rozporządzenia Przepisy art. 33 ust. 3 i art. 39 ust. 1 u.k.l. zobowiązują bowiem komisje lekarskie do przypisania rozpoznanego u badanego schorzenia do konkretnej jednostki właściwego wykazu chorób i ułomności (wraz z kategoriami zdolności do służby), wydanego w ramach delegacji ustawowej. W przypadku kandydatów do PSP wykazem tym jest powoływany załącznik do w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r., wydany na podstawie art. 8 ust. 2 u.k.l. Konstytucyjność tego rozporządzenia nie została zakwestionowana, a załącznik jest jego integralną częścią. Wśród wyników badań laboratoryjnych z dnia 1 września 2022 r. z zakresu diagnostyki chorób [...] znajduje się test potwierdzający obecność we krwi [...] (karta nr 31 verte akt administracyjnych). Natomiast od dnia 26 do dnia 29 września 2022 r. skarżący przebywał w Wojewódzkim Szpitalu [...] na oddziale [...], gdzie rozpoznano u niego [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł A.M. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 33 ust. 1 u.k.l. w zw. z art. 60 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 i art. 33 ust. 3 u.k.l. w zw. z § 111 pkt 2 załącznika do rozporządzenia, polegające na przyjęciu, iż o niezdolności skarżącego do służby w PSP można orzec z pominięciem oceny aktualnego stanu zdrowia i faktycznej zdolności do pełnienia służby w PSP, tj. wyłącznie wskutek automatycznego zastosowania przepisów znajdujących się w załączniku do rozporządzenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów prowadzi do wniosku odwrotnego, co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 11, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), poprzez błędne uznanie, że zaskarżone orzeczenie organu drugiej instancji jest prawidłowe i nie zostało wydane z naruszeniem w/w przepisów k.p.a., w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie doszło do sporządzenia niewystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia, niewyjaśniającego przesłanek faktycznych i prawnych jego wydania, co powoduje niemożność zastosowania się do treści orzeczenia podjętego w sposób arbitralny i co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o uchylenie w całości zaskarżonych orzeczeń, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną CKL wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto oświadczyła, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, które Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. np. wyroki NSA z dnia: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, publ. CBOSA). W przypadku, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tego właśnie zarzutu (materialnego).
Podstawę materialną zaskarżonego w niniejszej sprawie orzeczenia CKL stanowiły przepisy u.k.l. oraz przepisy rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 8 ust. 2 u.k.l. Przedmiotowa ustawa określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 4 u.k.l., w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach w drodze aktów administracyjnych, które poddane są mocy obowiązującej przepisów k.p.a. Przepisy u.k.l., jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a., jednak w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 2042/17).
Rozstrzyganie o zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m.in. w Państwowej Straży Pożarnej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach k.p.a. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych dotyczących kwestii medycznych, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby w PSP. Podkreślenia wymaga jednak, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia osoby objętej badaniem, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby w PSP na podstawie wykazu chorób i ułomności ujętego w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Dopiero bowiem dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną, bądź nie (art. 80 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem orzeczenia (por. np. wyroki NSA z dnia: 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98 i 4 października 2005 r., sygn. akt I OSK 159/05). Z kolei zgodnie z zawartą w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli, organy administracji prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Stosownie do treści art. 33 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Według art. 33 ust. 3 pkt 1 u.k.l., rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również – w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby – wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej. Powyższa regulacja określa zakres materiału dowodowego, jaki musi być uwzględniony w toku oceny stanu zdrowia osoby badanej, który winien być zebrany i rozpatrzony w toku postępowania przeprowadzonego z zachowaniem procedur określonych w powołanych przepisach k.p.a. Z kolei postępowanie odwoławcze przed CKL regulowane jest w art. 46 u.k.l. Zgodnie z art. 47 ust. 1 u.k.l., Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Przepis ten w ustępie 2 stanowi, że Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.
Z badań laboratoryjnych skarżącego kasacyjnie z dnia 1 września 2022 r. z zakresu diagnostyki chorób [...] wynika obecność we krwi [...]. Natomiast od dnia 26 do dnia 29 września 2022 r. skarżący przebywał w Wojewódzkim Szpitalu [...] na oddziale [...], gdzie rozpoznano u niego [...]. Skarżący został następnie wypisany do dalszego leczenia ambulatoryjnego. W epikryzie podano, iż jest [...] i brak jest wskazań do leczenia przeciwwirusowego. Rozpoznane u skarżącego schorzenie w postaci nosicielstwa [...], tj. nosicielstwa [...], przyporządkowano do § 111 pkt 2 załącznika do rozporządzenia – "[...]", dla której to jednostki w kol. 7 (obejmującej kandydatów do służby w PSP) przewidziano kategorię N. Natomiast drugie schorzenie, tj. przewlekłe [...], przypisano do § 111 pkt 5 załącznika do rozporządzenia – "[...]", któremu również w kol. 7 przypisano kategorię N.
Jak już wyżej wskazano, podkreślić należy, iż istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest ustalenie stanu zdrowia badanego tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby. Kandydat do służby w PSP musi bowiem wykazywać się odpowiednimi predyspozycjami fizycznymi oraz psychicznymi. Komisje lekarskie, ustalając stan fizyczny i psychiczny kandydata do służby, są obowiązane uwzględniać – według powołanego art. 33 ust. 3 u.k.l. – stosowne wykazy. Trafnie wskazano zatem, że zapisy § 111 pkt 2 i pkt 5 kol. 7 załącznika do rozporządzenia dyskwalifikują skarżącego kasacyjnie jako kandydata do służby w PSP ze względu na wyniki badań wskazujące na nosicielstwo [...] oraz [...]. Nie mają przy tym znaczenia takie okoliczności jak: rozpoznanie przewlekłego [...] w dzieciństwie (tzw. [...]), brak potrzeby leczenia przeciwwirusowego, czy subiektywne przekonanie skarżącego, iż jest on w pełni gotowy do służby w PSP. Tym samym zarzut naruszenia wskazanych przepisów u.k.l. okazał się nieuzasadniony.
Oczekiwanego skutku nie mógł odnieść także zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 i art. 60 Konstytucji RP, bowiem żadne wolności i prawa skarżącego kasacyjnie nie zostały naruszone.
Chybiony jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wprawdzie przyznać należy rację skarżącemu kasacyjnie, że uzasadnienie orzeczenia organu odwoławczego jest dość lakoniczne, jednakże przyjąć należy, iż wyjaśnia ono w sposób klarowny podstawę prawną i stanowisko organu drugiej instancji. Orzeczenie w przedmiocie zdolności psychicznej i fizycznej kandydata do służby w PSP ma charakter związany – organ nie ma dowolności w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, które jest zdeterminowane badaniami lekarskimi. Zatem sporządzone uzasadnienie wyjaśnia dostatecznie podjęte rozstrzygnięcie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI