III OSK 3433/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organusłużba więziennaśrodki przymusu bezpośredniegoinformacja przetworzonaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, uznając, że Dyrektor Zakładu Karnego nie pozostawał w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej środków przymusu bezpośredniego i odpowiedzi na pozwy.

Skarga kasacyjna dotyczyła bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się raportów o środkach przymusu, zawiadomień do prokuratury oraz odpowiedzi na pozwy cywilne. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organ podjął czynności w terminie, wydając pisma wyjaśniające i decyzję odmowną. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, udzielając odpowiedzi na wnioski, a kwestia legalności decyzji odmownej nie podlegała ocenie w postępowaniu o bezczynność.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się udostępnienia raportów o środkach przymusu bezpośredniego, zawiadomień do prokuratury oraz odpowiedzi na pozwy cywilne. Organ odpowiedział, że raporty o środkach przymusu nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o Służbie Więziennej, a informacja o odpowiedziach na pozwy jest informacją przetworzoną, wymagającą wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. WSA w Gdańsku uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wydał pisma wyjaśniające i decyzję odmowną w terminie. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA co do braku bezczynności organu. W odniesieniu do środków przymusu, NSA stwierdził, że zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a właściwą formą załatwienia wniosku było zawiadomienie o niedopuszczalności trybu wnioskowego. W kwestii odpowiedzi na pozwy, NSA uznał, że organ wydał decyzję odmowną w terminie, a jej legalność nie podlegała ocenie w postępowaniu o bezczynność. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Dyrektor Zakładu Karnego nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek, nawet jeśli nie była to decyzja administracyjna w pełni zgodna z wymogami formalnymi, lub wydał decyzję odmowną w terminie.

Uzasadnienie

Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, co wyklucza bezczynność. W przypadku odmowy udostępnienia informacji, organ powinien wydać decyzję, a jej legalność nie podlega ocenie w postępowaniu o bezczynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.w. art. 24 § ust. 5 pkt 2

Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie. Przepisy szczególne ustawy o Służbie Więziennej wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie raportów o środkach przymusu. Legalność decyzji odmownej nie podlega ocenie w postępowaniu o bezczynność.

Odrzucone argumenty

Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ odpowiedź na wniosek nie stanowiła decyzji administracyjnej. Informacja o odpowiedziach na pozwy cywilne nie jest informacją przetworzoną i organ pozostawał w bezczynności w jej udostępnieniu.

Godne uwagi sformułowania

pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji właściwą formę załatwienia wniosku dostępowego stanowi zawiadomienie o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej polega na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej [...] takiej czynności nie podejmuje

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

członek

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej, zastosowanie przepisów szczególnych wyłączających stosowanie u.d.i.p., oraz rozróżnienie między postępowaniem o bezczynność a kontrolą legalności decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu Służby Więziennej i specyfiki wnioskowanych informacji. Interpretacja 'ułomnej decyzji administracyjnej' może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, szczególnie w kontekście instytucji takich jak zakłady karne. Rozstrzygnięcie NSA precyzuje granice pojęcia bezczynności organu i stosowania przepisów szczególnych.

Czy odpowiedź organu to już decyzja? NSA wyjaśnia granice bezczynności w dostępie do informacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3433/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SAB/Gd 153/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-09-07
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 153/23 w sprawie ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 153/23 oddalił skargę G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2023 r. G. K. (dalej: "wnioskodawca" "skarżący") wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w C. (dalej: "organ") z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."), wnosząc o udostępnienie:
1. pełnych raportów stosowania środków przymusu bezpośredniego przez tutejszą Służbę Więzienną, które zastosowano w roku 2023, zaznaczając, że z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt III SAB/Gd 89/22 wynika, że dokumenty te stanowią informację publiczną;
2. złożonych przez Zakład Karny zawiadomień do Prokuratury wobec osób osadzonych w tutejszym Zakładzie Karnym w roku 2022 oraz 2023, których było 36;
3. odpowiedzi na pozwy osadzonych przeciwko Zakładkowi Karnemu z powództwa cywilnego w roku 2022 i 2023, których było 27.
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zakładu Karnego w C. pismem z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że:
Ad. 1. Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470, zwana dalej: "u.s.w.") osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, uzasadniającym ograniczenie dostępu do tych akt.
Ad. 2. Otrzymał już informację na to pytanie w odpowiedzi na pismo z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr [...].
Ad. 3. Informacja ta stanowi informację publiczną przetworzoną, dlatego organ wzywa wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. W przypadku niewykazania w wyznaczonym terminie przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, konieczne będzie wydanie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
W dniu 17 maja 2023 r. (data stempla pocztowego) G. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w C. wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że odpowiedzi na zapytania złożone w piśmie z dnia 21 kwietnia 2023 r. zostały udzielone w piśmie z dnia 8 maja 2023 r., a następnie w dniu [...] maja 2023 r. została również wydana decyzja o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej ze względu na brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej pozyskaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w C. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów u.s.w. Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.).
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istota sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie udzielenia informacji wskazanych w ww. punktach pisma skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. stanowiło informację publiczną i czy można uznać, że Dyrektor ZK w C. w świetle treści pisma z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] pozostaje w bezczynności.
W ocenie Sądu pierwszej instancji w odniesieniu do podniesionego przez skarżącego zarzutu bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. (data wpływu do organu - 24.04.2023 r.) w odniesieniu do pytania zawartego w punkcie 3. zaznaczenia wymaga, że organ podjął w 14-dniowym terminie czynności związane z rozpoznaniem w tym zakresie wniosku skarżącego, mającym na celu udostępnienie mu żądanej w punkcie 3. wniosku informacji. Organ w piśmie z dnia 8 maja 2023 r. wyjaśnił skarżącemu, że wnioskowana informacja obejmująca "udostępnienie odpowiedzi na pozwy osadzonych przeciwko zakładowi karnemu z powództwa cywilnego w roku 2022 i 2023, których było 27" stanowi informację publiczną przetworzoną i z tego powodu skarżący został wezwany przez organ do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma, że za udostępnieniem przedmiotowej informacji przemawia szczególne uzasadniony interes publiczny. Jednocześnie też organ pouczył skarżącego, że w przypadku niewykazania w wyznaczonym terminie przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, konieczne będzie wydanie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, ponieważ – co wynika z przekazanych akt sprawy – skarżący nie wskazał w wyznaczonym terminie powodów przemawiających za udzieleniem mu żądanej informacji publicznej, to Dyrektor ZK w C., w zakresie żądanej w punkcie 3. wniosku z dnia 21 kwietnia 2023 r. informacji, wydał w dniu [...] maja 2023 r. decyzję nr [...], którą orzekł o odmowie udostępnienia G. K. wnioskowanej informacji publicznej ze względu na brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej posiadaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że w niniejszej sprawie, w zakresie punktu 3. przedmiotowego wniosku organ wydał decyzję, która nie może być kontrolowana przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, bowiem od decyzji tej przysługuje odwołanie. Ocena, czy żądana informacja jest informacją przetworzoną, jest elementem kontroli decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z powodu nie wykazania przez wnioskodawcę, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tej sytuacji Sąd mógł dokonać jedynie oceny, czy organ w powyższym zakresie pozostaje w bezczynności. Organ wydał decyzję administracyjną w przewidzianych prawem terminach, wobec czego nie sposób skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. z zakresie wnioskowanej w punkcie 3. tego wniosku informacji publicznej, natomiast skarżący, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odnośnie uznania żądanej w omawianym punkcie informacji publicznej za informację przetworzoną, posiadał prawo zakwestionowania stanowiska i rozstrzygnięcia Dyrektora ZK w C. poprzez złożone od wskazanej decyzji odwołanie do Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K..
W odniesieniu natomiast do zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. z zakresie wnioskowanej w punkcie 1. tego wniosku informacji publicznej, dotyczącej "udostępnienia pełnych raportów stosowania środków przymusu bezpośredniego przez tutejszą Służbę Więzienną, które zastosowano w roku 2023", w ocenie Sądu pierwszej instancji zarzut ten należy uznać także za bezzasadny.
Zdaniem WSA w Gdańsku zaznaczenia w tym kontekście wymaga, że w punkcie Ad. 1 pisma Dyrektora ZK w C. z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] zostało stwierdzone, że "zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 u.s.w. osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, uzasadniającym ograniczenie dostępu do tych akt".
Mając to na uwadze przyjąć należy, że Dyrektor Zakładu Karnego w C. nie dopuścił się bezczynności w sprawie o udostępnienie żądanej w punkcie 1 wniosku z dnia 21 kwietnia 2023 r. przez skarżącego informacji publicznej, gdyż w 14-dniowym terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi, stwierdzając w istocie, że odmawia udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej, wskazując podstawę prawną i wyjaśniając tym samym zasadnicze motywy takiego działania (rozstrzygnięcia). Co prawda, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to jednak – w ocenie Sądu – pismo Dyrektora ZK w C. z dnia 8 maja 2023 r. i wyrażone w tym piśmie w punkcie Ad. 1 stanowisko organu, należy uznać za "ułomną decyzję administracyjną". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. sygn. akt SA 1163/81, pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Zatem istnienie niektórych składników wymienionych w art. 107 k.p.a. jest koniecznym, a zarazem wystarczającym warunkiem stwierdzenia bytu decyzji. Pismo Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia 8 maja 2023 r. w punkcie Ad. 1, tj. w zakresie rozpoznania żądania "udostępnienia pełnych raportów stosowania środków przymusu bezpośredniego przez tutejszą Służbę Więzienną, które zastosowano w roku 2023", posiada wszystkie powyżej wymienione i konieczne dla stwierdzenia bytu decyzji administracyjnej cechy. Pismem tym organ administracji publicznej (dyrektor zakładu karnego) w sposób jednostronny i władczy ukształtował sytuację prawną konkretnego adresata (skarżącego) poprzez odmowę udostępnienia mu żądanej informacji publicznej z uwagi na obowiązujące szczególne uregulowanie jakim - w okolicznościach faktycznych sprawy – jest art. 24 ust. 5 pkt 2 u.s.w., podpisując to pismo (a zatem także wydane w punkcie Ad. 1 rozstrzygnięcie) ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Jakkolwiek organ nie nadał swojemu działaniu w zakresie odpowiedzi udzielonej w punkcie Ad. 1 expressis verbis formy decyzji administracyjnej, to jednak cechy, jakie wskazanemu pismu nadał, zawarta w nim treść oraz władcze ukształtowanie prawa strony (adresata), pozwalają na stwierdzenie, że stanowi ono we wskazanym zakresie wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie do organu drugiej instancji. Z uwagi na to, iż w treści omawianego pisma (decyzji) Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia 8 maja 2023 r. nie zostało zawarte pouczenie co do prawa odwołania, skarżący - chcąc poddać kontroli instancyjnej ww. rozstrzygnięcie organu – winien stosownie do art. 111 § 1 w zw. z art. 58 k.p.a. wystąpić z prośbą o przywrócenie terminu do uzupełnienia decyzji (tj. punktu Ad. 1 pisma z dnia 8 maja 2023 r., stanowiącego w tym zakresie – co zostało powyżej wyjaśnione – decyzję administracyjną), co do prawa złożenia w tym zakresie od tej niej odwołania, składając jednocześnie do organu takie żądanie.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł G. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że stanowisko organu w zakresie pierwszego pytania skarżącego, wyrażone w piśmie z 08.05.2023 r., stanowi wadliwą decyzję administracyjną, a w konsekwencji oddalenie skargi na bezczynność w tym zakresie, podczas gdy odpowiedź udzielona przez organ w zakresie pytania pierwszego nie może być uznana nawet za decyzję wadliwą, ponieważ nie posiada rozstrzygnięcia, a więc nie zawiera minimum elementów decyzji administracyjnej. Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej i skargę uwzględnić;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że organ, który błędnie wskazał w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (w zakresie trzeciego pytania skarżącego), że dana informacja ma charakter informacji przetworzonej, nie pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji, a w konsekwencji oddalenie skargi na bezczynność w tym zakresie, podczas gdy o wystąpieniu bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej decydują kryteria obiektywne - nie zaś subiektywne, wadliwe przekonanie organu. Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej (wszak informacja ta w sposób oczywisty nie jest informacją przetworzoną) i skargę uwzględnić.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i uwzględnienie skargi w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w przedmiotowym postępowaniu z urzędu i oświadczył, że opłata nie została uiszczona w całości ani w części. Nadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podnieść, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej.
Podnieść należy, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl zaś art. 174 skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej ze sformułowanych podstaw kasacyjnych zostały wskazane przepisy art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1, w związku z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
W odniesieniu do żądania sformułowanego w punkcie 1. wniosku dostępowego z 21 kwietnia 2023 r. podmiot zobowiązany w piśmie z 8 maja 2023 r. poinformował, że zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2470) osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, uzasadniającym ograniczenie dostępu do tych akt. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z ogólnej normy art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Takim przepisem jest powołany wyżej art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej. Trafnie zatem podmiot zobowiązany poinformował o powyższym wnioskodawcę w drodze czynności materialnotechnicznej. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji w tej sytuacji nie było podstawy do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. właściwą formę załatwienia wniosku dostępowego stanowi zawiadomienie o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej (por. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 238-239 i G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, w: Dostęp do informacji publicznej – rozwój czy stagnacja?, Warszawa 2008, s. 33). Błędna ocena przez Sąd pierwszej instancji działania podmiotu zobowiązanego nie wpływa jednak na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Wypada podkreślić, że "bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej" polega na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), takiej czynności nie podejmuje, tj. nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.), ani na piśmie nie udziela wskazanej wyżej odpowiedzi.
W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi na wniosek dostępowy z 21 kwietnia 2023 r. w piśmie z dnia 8 maja 2023 r., zatem bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca.
W odniesieniu do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej należy podnieść, że zostały w nim wymienione: art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. "Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2". Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. "Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji". Z kolei art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Powołane regulacje prawne są w istocie rzeczy irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Należy przypomnieć, że niniejsza sprawa sądowoadministracyjna dotyczy bezczynności podmiotu zobowiązanego, a zatem sąd administracyjny winien dokonać oceny, czy wniosek dostępowy został rozpoznany w terminie. Jak już wyżej wskazywano, podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 8 maja 2023 r., w którym w odniesieniu do punktu 3 żądania wniosku dostępowego poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja stanowi informacje przetworzoną, a w związku z tym wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni, że za udostepnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny.
W dniu [...] maja 2023 r. podmiot zobowiązany wydał decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z uwagi na brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej pozyskaniu.
Tym samym nie zachodzi stan bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku dostępowego z 21 kwietnia 2023 r., gdyż wniosek ten został rozpoznany. Legalność wyżej wymienionej decyzji z [...] maja 2023 r. nie podlega natomiast ocenie w ramach niniejszego postępowania, gdyż – jak trafnie skonstatował Sąd pierwszej instancji – polega ona odrębnemu zaskarżeniu. Tym samym rozpoznanie tej kwestii wykracza poza granice sprawy ze skargi na bezczynność organu.
Wskazane wyżej okoliczności sprawiają, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły odnieść skutku.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 p.p.s.a. i art. 258-261 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI