III OSK 3433/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, uznając, że Dyrektor Zakładu Karnego nie pozostawał w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej środków przymusu bezpośredniego i odpowiedzi na pozwy.
Skarga kasacyjna dotyczyła bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się raportów o środkach przymusu, zawiadomień do prokuratury oraz odpowiedzi na pozwy cywilne. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organ podjął czynności w terminie, wydając pisma wyjaśniające i decyzję odmowną. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, udzielając odpowiedzi na wnioski, a kwestia legalności decyzji odmownej nie podlegała ocenie w postępowaniu o bezczynność.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się udostępnienia raportów o środkach przymusu bezpośredniego, zawiadomień do prokuratury oraz odpowiedzi na pozwy cywilne. Organ odpowiedział, że raporty o środkach przymusu nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o Służbie Więziennej, a informacja o odpowiedziach na pozwy jest informacją przetworzoną, wymagającą wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. WSA w Gdańsku uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wydał pisma wyjaśniające i decyzję odmowną w terminie. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA co do braku bezczynności organu. W odniesieniu do środków przymusu, NSA stwierdził, że zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a właściwą formą załatwienia wniosku było zawiadomienie o niedopuszczalności trybu wnioskowego. W kwestii odpowiedzi na pozwy, NSA uznał, że organ wydał decyzję odmowną w terminie, a jej legalność nie podlegała ocenie w postępowaniu o bezczynność. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Dyrektor Zakładu Karnego nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek, nawet jeśli nie była to decyzja administracyjna w pełni zgodna z wymogami formalnymi, lub wydał decyzję odmowną w terminie.
Uzasadnienie
Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, co wyklucza bezczynność. W przypadku odmowy udostępnienia informacji, organ powinien wydać decyzję, a jej legalność nie podlega ocenie w postępowaniu o bezczynność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.w. art. 24 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie. Przepisy szczególne ustawy o Służbie Więziennej wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie raportów o środkach przymusu. Legalność decyzji odmownej nie podlega ocenie w postępowaniu o bezczynność.
Odrzucone argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ odpowiedź na wniosek nie stanowiła decyzji administracyjnej. Informacja o odpowiedziach na pozwy cywilne nie jest informacją przetworzoną i organ pozostawał w bezczynności w jej udostępnieniu.
Godne uwagi sformułowania
pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji właściwą formę załatwienia wniosku dostępowego stanowi zawiadomienie o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej polega na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej [...] takiej czynności nie podejmuje
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
członek
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej, zastosowanie przepisów szczególnych wyłączających stosowanie u.d.i.p., oraz rozróżnienie między postępowaniem o bezczynność a kontrolą legalności decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu Służby Więziennej i specyfiki wnioskowanych informacji. Interpretacja 'ułomnej decyzji administracyjnej' może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, szczególnie w kontekście instytucji takich jak zakłady karne. Rozstrzygnięcie NSA precyzuje granice pojęcia bezczynności organu i stosowania przepisów szczególnych.
“Czy odpowiedź organu to już decyzja? NSA wyjaśnia granice bezczynności w dostępie do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 3433/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Jerzy Stelmasiak Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SAB/Gd 153/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-09-07 Skarżony organ Dyrektor Zakładu Karnego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 153/23 w sprawie ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 153/23 oddalił skargę G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2023 r. G. K. (dalej: "wnioskodawca" "skarżący") wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w C. (dalej: "organ") z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."), wnosząc o udostępnienie: 1. pełnych raportów stosowania środków przymusu bezpośredniego przez tutejszą Służbę Więzienną, które zastosowano w roku 2023, zaznaczając, że z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt III SAB/Gd 89/22 wynika, że dokumenty te stanowią informację publiczną; 2. złożonych przez Zakład Karny zawiadomień do Prokuratury wobec osób osadzonych w tutejszym Zakładzie Karnym w roku 2022 oraz 2023, których było 36; 3. odpowiedzi na pozwy osadzonych przeciwko Zakładkowi Karnemu z powództwa cywilnego w roku 2022 i 2023, których było 27. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zakładu Karnego w C. pismem z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że: Ad. 1. Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470, zwana dalej: "u.s.w.") osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, uzasadniającym ograniczenie dostępu do tych akt. Ad. 2. Otrzymał już informację na to pytanie w odpowiedzi na pismo z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr [...]. Ad. 3. Informacja ta stanowi informację publiczną przetworzoną, dlatego organ wzywa wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. W przypadku niewykazania w wyznaczonym terminie przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, konieczne będzie wydanie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W dniu 17 maja 2023 r. (data stempla pocztowego) G. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w C. wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że odpowiedzi na zapytania złożone w piśmie z dnia 21 kwietnia 2023 r. zostały udzielone w piśmie z dnia 8 maja 2023 r., a następnie w dniu [...] maja 2023 r. została również wydana decyzja o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej ze względu na brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej pozyskaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w C. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów u.s.w. Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.). Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istota sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie udzielenia informacji wskazanych w ww. punktach pisma skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. stanowiło informację publiczną i czy można uznać, że Dyrektor ZK w C. w świetle treści pisma z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] pozostaje w bezczynności. W ocenie Sądu pierwszej instancji w odniesieniu do podniesionego przez skarżącego zarzutu bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. (data wpływu do organu - 24.04.2023 r.) w odniesieniu do pytania zawartego w punkcie 3. zaznaczenia wymaga, że organ podjął w 14-dniowym terminie czynności związane z rozpoznaniem w tym zakresie wniosku skarżącego, mającym na celu udostępnienie mu żądanej w punkcie 3. wniosku informacji. Organ w piśmie z dnia 8 maja 2023 r. wyjaśnił skarżącemu, że wnioskowana informacja obejmująca "udostępnienie odpowiedzi na pozwy osadzonych przeciwko zakładowi karnemu z powództwa cywilnego w roku 2022 i 2023, których było 27" stanowi informację publiczną przetworzoną i z tego powodu skarżący został wezwany przez organ do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma, że za udostępnieniem przedmiotowej informacji przemawia szczególne uzasadniony interes publiczny. Jednocześnie też organ pouczył skarżącego, że w przypadku niewykazania w wyznaczonym terminie przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, konieczne będzie wydanie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Sądu, ponieważ – co wynika z przekazanych akt sprawy – skarżący nie wskazał w wyznaczonym terminie powodów przemawiających za udzieleniem mu żądanej informacji publicznej, to Dyrektor ZK w C., w zakresie żądanej w punkcie 3. wniosku z dnia 21 kwietnia 2023 r. informacji, wydał w dniu [...] maja 2023 r. decyzję nr [...], którą orzekł o odmowie udostępnienia G. K. wnioskowanej informacji publicznej ze względu na brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej posiadaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że w niniejszej sprawie, w zakresie punktu 3. przedmiotowego wniosku organ wydał decyzję, która nie może być kontrolowana przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, bowiem od decyzji tej przysługuje odwołanie. Ocena, czy żądana informacja jest informacją przetworzoną, jest elementem kontroli decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z powodu nie wykazania przez wnioskodawcę, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tej sytuacji Sąd mógł dokonać jedynie oceny, czy organ w powyższym zakresie pozostaje w bezczynności. Organ wydał decyzję administracyjną w przewidzianych prawem terminach, wobec czego nie sposób skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. z zakresie wnioskowanej w punkcie 3. tego wniosku informacji publicznej, natomiast skarżący, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odnośnie uznania żądanej w omawianym punkcie informacji publicznej za informację przetworzoną, posiadał prawo zakwestionowania stanowiska i rozstrzygnięcia Dyrektora ZK w C. poprzez złożone od wskazanej decyzji odwołanie do Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K.. W odniesieniu natomiast do zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 21 kwietnia 2023 r. z zakresie wnioskowanej w punkcie 1. tego wniosku informacji publicznej, dotyczącej "udostępnienia pełnych raportów stosowania środków przymusu bezpośredniego przez tutejszą Służbę Więzienną, które zastosowano w roku 2023", w ocenie Sądu pierwszej instancji zarzut ten należy uznać także za bezzasadny. Zdaniem WSA w Gdańsku zaznaczenia w tym kontekście wymaga, że w punkcie Ad. 1 pisma Dyrektora ZK w C. z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] zostało stwierdzone, że "zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 u.s.w. osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, uzasadniającym ograniczenie dostępu do tych akt". Mając to na uwadze przyjąć należy, że Dyrektor Zakładu Karnego w C. nie dopuścił się bezczynności w sprawie o udostępnienie żądanej w punkcie 1 wniosku z dnia 21 kwietnia 2023 r. przez skarżącego informacji publicznej, gdyż w 14-dniowym terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi, stwierdzając w istocie, że odmawia udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej, wskazując podstawę prawną i wyjaśniając tym samym zasadnicze motywy takiego działania (rozstrzygnięcia). Co prawda, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to jednak – w ocenie Sądu – pismo Dyrektora ZK w C. z dnia 8 maja 2023 r. i wyrażone w tym piśmie w punkcie Ad. 1 stanowisko organu, należy uznać za "ułomną decyzję administracyjną". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. sygn. akt SA 1163/81, pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Zatem istnienie niektórych składników wymienionych w art. 107 k.p.a. jest koniecznym, a zarazem wystarczającym warunkiem stwierdzenia bytu decyzji. Pismo Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia 8 maja 2023 r. w punkcie Ad. 1, tj. w zakresie rozpoznania żądania "udostępnienia pełnych raportów stosowania środków przymusu bezpośredniego przez tutejszą Służbę Więzienną, które zastosowano w roku 2023", posiada wszystkie powyżej wymienione i konieczne dla stwierdzenia bytu decyzji administracyjnej cechy. Pismem tym organ administracji publicznej (dyrektor zakładu karnego) w sposób jednostronny i władczy ukształtował sytuację prawną konkretnego adresata (skarżącego) poprzez odmowę udostępnienia mu żądanej informacji publicznej z uwagi na obowiązujące szczególne uregulowanie jakim - w okolicznościach faktycznych sprawy – jest art. 24 ust. 5 pkt 2 u.s.w., podpisując to pismo (a zatem także wydane w punkcie Ad. 1 rozstrzygnięcie) ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Jakkolwiek organ nie nadał swojemu działaniu w zakresie odpowiedzi udzielonej w punkcie Ad. 1 expressis verbis formy decyzji administracyjnej, to jednak cechy, jakie wskazanemu pismu nadał, zawarta w nim treść oraz władcze ukształtowanie prawa strony (adresata), pozwalają na stwierdzenie, że stanowi ono we wskazanym zakresie wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie do organu drugiej instancji. Z uwagi na to, iż w treści omawianego pisma (decyzji) Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia 8 maja 2023 r. nie zostało zawarte pouczenie co do prawa odwołania, skarżący - chcąc poddać kontroli instancyjnej ww. rozstrzygnięcie organu – winien stosownie do art. 111 § 1 w zw. z art. 58 k.p.a. wystąpić z prośbą o przywrócenie terminu do uzupełnienia decyzji (tj. punktu Ad. 1 pisma z dnia 8 maja 2023 r., stanowiącego w tym zakresie – co zostało powyżej wyjaśnione – decyzję administracyjną), co do prawa złożenia w tym zakresie od tej niej odwołania, składając jednocześnie do organu takie żądanie. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł G. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że stanowisko organu w zakresie pierwszego pytania skarżącego, wyrażone w piśmie z 08.05.2023 r., stanowi wadliwą decyzję administracyjną, a w konsekwencji oddalenie skargi na bezczynność w tym zakresie, podczas gdy odpowiedź udzielona przez organ w zakresie pytania pierwszego nie może być uznana nawet za decyzję wadliwą, ponieważ nie posiada rozstrzygnięcia, a więc nie zawiera minimum elementów decyzji administracyjnej. Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej i skargę uwzględnić; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że organ, który błędnie wskazał w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (w zakresie trzeciego pytania skarżącego), że dana informacja ma charakter informacji przetworzonej, nie pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji, a w konsekwencji oddalenie skargi na bezczynność w tym zakresie, podczas gdy o wystąpieniu bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej decydują kryteria obiektywne - nie zaś subiektywne, wadliwe przekonanie organu. Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej (wszak informacja ta w sposób oczywisty nie jest informacją przetworzoną) i skargę uwzględnić. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i uwzględnienie skargi w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w przedmiotowym postępowaniu z urzędu i oświadczył, że opłata nie została uiszczona w całości ani w części. Nadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy podnieść, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Podnieść należy, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl zaś art. 174 skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej ze sformułowanych podstaw kasacyjnych zostały wskazane przepisy art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1, w związku z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W odniesieniu do żądania sformułowanego w punkcie 1. wniosku dostępowego z 21 kwietnia 2023 r. podmiot zobowiązany w piśmie z 8 maja 2023 r. poinformował, że zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2470) osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, uzasadniającym ograniczenie dostępu do tych akt. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z ogólnej normy art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Takim przepisem jest powołany wyżej art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej. Trafnie zatem podmiot zobowiązany poinformował o powyższym wnioskodawcę w drodze czynności materialnotechnicznej. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji w tej sytuacji nie było podstawy do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. właściwą formę załatwienia wniosku dostępowego stanowi zawiadomienie o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej (por. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 238-239 i G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, w: Dostęp do informacji publicznej – rozwój czy stagnacja?, Warszawa 2008, s. 33). Błędna ocena przez Sąd pierwszej instancji działania podmiotu zobowiązanego nie wpływa jednak na prawidłowość rozstrzygnięcia. Wypada podkreślić, że "bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej" polega na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), takiej czynności nie podejmuje, tj. nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.), ani na piśmie nie udziela wskazanej wyżej odpowiedzi. W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi na wniosek dostępowy z 21 kwietnia 2023 r. w piśmie z dnia 8 maja 2023 r., zatem bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca. W odniesieniu do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej należy podnieść, że zostały w nim wymienione: art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 z późn. zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. "Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2". Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. "Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji". Z kolei art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powołane regulacje prawne są w istocie rzeczy irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy przypomnieć, że niniejsza sprawa sądowoadministracyjna dotyczy bezczynności podmiotu zobowiązanego, a zatem sąd administracyjny winien dokonać oceny, czy wniosek dostępowy został rozpoznany w terminie. Jak już wyżej wskazywano, podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 8 maja 2023 r., w którym w odniesieniu do punktu 3 żądania wniosku dostępowego poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja stanowi informacje przetworzoną, a w związku z tym wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni, że za udostepnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. W dniu [...] maja 2023 r. podmiot zobowiązany wydał decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z uwagi na brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej pozyskaniu. Tym samym nie zachodzi stan bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku dostępowego z 21 kwietnia 2023 r., gdyż wniosek ten został rozpoznany. Legalność wyżej wymienionej decyzji z [...] maja 2023 r. nie podlega natomiast ocenie w ramach niniejszego postępowania, gdyż – jak trafnie skonstatował Sąd pierwszej instancji – polega ona odrębnemu zaskarżeniu. Tym samym rozpoznanie tej kwestii wykracza poza granice sprawy ze skargi na bezczynność organu. Wskazane wyżej okoliczności sprawiają, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły odnieść skutku. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 p.p.s.a. i art. 258-261 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI