III OSK 3410/21

III OSK 3410/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Po 86/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-07-16
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 86/20 w sprawie ze skargi Krajowej Izby Doradców Podatkowych na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2019 r. nr 3001-IWK.0150.75.2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Krajowej Izby Doradców Podatkowych na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 86/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krajowej Izby Doradców Podatkowych (dalej: Krajowa Izba, wnioskodawca albo skarżący), uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor) z dnia 9 grudnia 2019 r. nr 3001-IWK.0150.75.2019 i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] (dalej: Naczelnik) z dnia 28 października 2019 r. nr 398000-CWO-1.0150.9.2019.6 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz zasądził od Dyrektora na rzecz Krajowej Izby kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Naczelnik decyzją z dnia 28 października 2019 r. nr 398000-CWO-1.0150.9.2019.6 wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), dalej: u.d.i.p., po ponownym rozpatrzeniu wniosku Krajowej Izby z dnia 15 lipca 2019 r., odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 15 lipca 2019 r. Krajowa Izba złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie prowadzonych w latach 2015-2018 postępowań karnych skarbowych oraz odpowiednio z nimi powiązanych postępowań kontrolnych. W trakcie postępowania o udostępnienie informacji publicznej ustalono, że informacja publiczna, o której udostępnienie zawnioskowano, jest informacją publiczną przetworzoną. Wnioskodawca, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. został więc wezwany do wykazania, że uzyskanie informacji, o której mowa we wniosku, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi z dnia 21 sierpnia 2019 r. Krajowa Izba przedstawiła argumenty wskazujące jej zdaniem na spełnienie w sprawie przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego.
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, opisaną na wstępie decyzją Dyrektor utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że odmawiając udzielenia informacji żądanych przez wnioskodawcę w części wniosku obejmującej kolumny F, G, H i I z zakładki "dane ogólne" oraz wszystkich informacji z kolumny z zakładki "dane szczegółowe", organ pierwszej instancji postąpił w sposób zgodny z przepisami prawa, bowiem informacja, o udostępnienie której wnioskowała Krajowa Izba, stanowi informację przetworzoną w rozumieniu u.d.i.p., a w sprawie brak jest szczególnie istotnego interesu publicznego w jej udostępnieniu. Odnosząc się do charakteru żądanych informacji organ odwoławczy wyjaśnił, że przetworzenie może polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Informacja w ten sposób wytworzona, mimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Tymczasem organ pierwszej instancji nie dysponował na dzień złożenia wniosku gotową informacją w układzie wskazanym przez wnioskodawcę. Utworzenie zbioru informacji obejmującego dane wskazane w kolumnach F, G, H i I z zakładki "dane ogólne" oraz we wszystkich kolumnach z zakładki "dane szczegółowe" za lata 2015-2018 wymagałoby fizycznego przejrzenia akt łącznie 3215 postępowań przygotowawczych – liczących średnio od 4 do 20 tomów akt w każdej sprawie – oraz przeanalizowania ich pod kątem wskazanych we wniosku kryteriów. Wymagałoby to niewątpliwie zaangażowania znacznych sił i środków w celu przygotowania odpowiednich danych, co niewątpliwie wskazuje na ich przetworzony charakter. Organ odwoławczy uznał przy tym za bezzasadne zawarte w odwołaniu żądanie dotyczące udostępnienia wnioskowanych informacji "co najmniej w takim zakresie, w jakim nie wymagają one przetworzenia", bowiem dane o tym charakterze zostały już wnioskodawcy przekazane. Jak wskazano, Naczelnik pismem z dnia 24 października 2019 r. udzielił odpowiedzi na część wniosku, przekazując dane stanowiące informację prostą (w tym m.in. odpowiedzi na pytania ile postępowań kontrolnych toczyło się z udziałem organu w poszczególnych latach, ile postępowań kontrolnych zostało wszczętych przez organ w poszczególnych latach, czy też w ilu przypadkach postępowań kontrolnych toczących się z udziałem organu w danym roku, postępowanie to dotyczyło zobowiązania podatkowego, którego termin przedawnienia upływał 31 grudnia tego roku).
Ponadto Dyrektor podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w analizowanej sprawie brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, że udzielenie informacji przetworzonej leży w interesie publicznym i ma ono szczególnie istotny charakter. Dane, o które zwróciła się Krajowa Izba, nie pozwolą bowiem ustalić w sposób bezsprzeczny, czy postępowania karne skarbowe są wszczynane przez organy w sposób instrumentalny, w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Co więcej, powoływanie się przez Krajową Izbę na "skalę i sposób działania" Krajowej Izby wydaje się niewystarczające do uznania, że ma ona prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej. Wnioskodawca, zarówno w ramach swoich celów statutowych, jak i uprawnień wynikających z przepisów prawa, nie jest umocowany do realnego wykorzystania w interesie publicznym omawianej informacji przetworzonej, oprócz uprawnień określonych w art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy o doradztwie podatkowym, i to zarówno w zakresie tworzenia prawa, jak uprawnień do kontroli lub nadzoru nad organami państwa. Samo bowiem "zgromadzenie informacji na temat stosowania art. 70 § 6 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w praktyce organów podatkowych" oraz "możliwość zajęcia stanowiska bądź też wydania opinii" w tej sprawie, a nawet ewentualne przekazanie sporządzonego raportu organom takim jak Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw czy Prezes Najwyższej Izby Kontroli, nie przekłada się na realny wpływ na poprawę funkcjonowania organów władzy publicznej. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że jak wynika z odwołania, pomimo dysponowania przez Krajową Izbę wynikami wcześniej przeprowadzonej, analogicznej analizy działalności urzędów kontroli skarbowej za lata 2008-2014, nie przedstawiono żadnych argumentów świadczących o tym, że dane te zostały wykorzystane dla dobra publicznego.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Krajowa Izba wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego, a także w zakresie w jakim organ nie wykazał braku istnienia po stronie Krajowej Izby przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę i orzekając o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji wskazał, że istota sporu sprowadza się do oceny, czy wnioskodawca wykazał, że udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., stanowi przesłankę udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Wskazano, że stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wskazano jednak, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z powyższego wynika, że o ile dostęp do informacji "prostej" ma właściwie nieograniczony charakter – co wynika z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. – to udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wprowadzenie dodatkowego wymogu udostępnienia informacji przetworzonej spowodowane jest założeniem, że materiał przygotowany z nakładem dodatkowych sił i środków specjalnie dla wnioskodawcy, nie powinien służyć jedynie indywidualnym interesom wnioskodawcy, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącemu większej społeczności (przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1261/15).
Sąd pierwszej instancji podniósł, że choć pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, natomiast pojęcie szczególnego interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym, niemającym zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa, pojęcie "szczególnej istotności dla interesu publicznego" nie może być zdefiniowane w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od konkretnej sytuacji. Ustalenie, czy coś jest szczególnie istotne dla interesu publicznego zależy od okoliczności danej sprawy i w każdej sprawie należy to zbadać i ocenić indywidualnie (przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 918/19). O szczególnie istotnym charakterze interesu publicznego decydują przy tym zarówno czynniki natury funkcjonalnej, jak i podmiotowej (przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13).
Sąd pierwszej instancji podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w aspekcie funkcjonalnym szczególny interes publiczny powinien być rozumiany w ten sposób, iż uzyskanie informacji przetworzonej powinno przyczynić się do bardzo ważnych dla państwa, czy też społeczeństwa działań, i że określona informacja przetworzona jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (przywołano wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05 oraz z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Z kolei w aspekcie podmiotowym, w pojęciu szczególnie istotnego interesu publicznego należy uwzględnić także właściwości podmiotu występującego o udostępnienie mu informacji przetworzonej. Zasadniczo, prawo do uzyskania informacji przetworzonej ma bowiem jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, to jest uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji publicznej. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonywujące uprawdopodobnienie (przywołany został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13).
W ocenie Sądu pierwszej instancji wszystkie przywołane powyżej aspekty zawierające się w przesłance "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zostały przez Krajową Izbę w okolicznościach faktycznych sprawy spełnione. Niewątpliwie, podnoszona przez stronę skarżącą praktyka instrumentalnego stosowania przez organy skarbowe art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi zagadnienie, które może przyczynić się do poprawy pozycji obywateli-podatników w postępowaniach podatkowych prowadzonych z ich udziałem. O tym, że wskazywany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej problem prawny rzeczywiście może występować świadczy to, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, którego stosowanie stało się podstawą wątpliwości prawnych stanowiących uzasadnienie przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, został poddany kontroli konstytucyjnej. W sprawie o sygnaturze K 31/14 (sprawa w toku) Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o zbadanie zgodności z art. 2 Konstytucji RP: 1) art. 114a ustawy z dnia 10 września 1999 roku – Kodeks karny skarbowy z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; 2) art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa, w zakresie, w jakim przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie z art. 2 Konstytucji RP.
Sąd pierwszej instancji wskazał nadto, że w związku z otrzymanym w dniu 18 grudnia 2019 r. zawiadomieniem o wszczęciu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie skargi konstytucyjnej, zarejestrowanej pod sygn. akt SK 100/19, Rzecznik Praw Obywatelskich, działając na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 2072 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 2179 ze zm.) zgłosił swój udział w tym postępowaniu i wniósł o stwierdzenie, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926; dalej: "Ordynacja podatkowa") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz. U. z 2013, poz. 1149) o treści: "bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe również w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania przygotowawczego nastąpiło wobec braku uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego" - jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 2 Konstytucji.
Sąd meriti podniósł nadto, że na kwestię instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazywała Naczelna Rada Adwokacka w opinii amicus curiae w sprawie K 31/14 (por. zgłoszenie udziału i stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich do sprawy o sygn. SK 100/19). Zgodnie z tą opinią, przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia powinny być w pełni zgodne z celem ich wprowadzenia, spójne na gruncie całego systemu prawnego obowiązującego w Polsce i nie powinny prowadzić do naruszenia stabilizacji stosunków społecznych. W ocenie Naczelnej Rady Adwokackiej, szczególnego znaczenia nabiera konieczność zapobieżenia (lub eliminacji) stanu prawnego, w którym organy podatkowe posiadałyby możliwość przedłużenia okresu dochodzenia należności publicznoprawnych, przy jednoczesnym ograniczeniu, a niekiedy nawet uniemożliwieniu skorzystania przez podatnika z ustanowionej przez prawodawcę instytucji wygaszania zobowiązania podatkowego przez przedawnienie. Naczelna Rada Adwokacka przypomniała, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 roku, sygn. akt P 30/11, zaznaczono, że "zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady, że każde zobowiązanie podatkowe przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku".
Jak wskazano we wniosku, intencją Krajowej Izby jest dokonanie analizy kiedy i w jakich okolicznościach dochodzi do wszczynania postępowań karno-skarbowych prowadzących do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zwrócono uwagę, że wieloletnie obserwacje praktyki działania organów skarbowych pokazują, że w wielu przypadkach dochodzi do wszczęcia postępowania karnego skarbowego w trakcie postępowania kontrolnego w ostatnim roku biegnącego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w stanie sprawy nie ma wątpliwości co do tego, że złożony przez Krajową Izbę wniosek o udostępnienie informacji publicznej zmierza do wyjaśnienia, ujawnienia i następnie doprowadzenia do zmiany tej właśnie praktyki. Niewątpliwie również wnioskodawca, to jest Krajowa Izba jest podmiotem, który ma potencjalną możliwość wykorzystania objętych wnioskiem informacji dla dobra ogółu, w tym realną możliwość wykorzystania uzyskanej informacji w interesie publicznym. Krajowa Izba jest bowiem posiadającym osobowość prawną ogólnopolskim samorządem doradców podatkowych, do którego przynależność jest obowiązkowa (art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym). Samorząd ten jest niezależny w wykonywaniu swoich zadań i podlega tylko ustawom (art. 47 ust. 3 ustawy o doradztwie podatkowym). Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 56 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 ustawy o doradztwie podatkowym, jednym z organów samorządu doradców podatkowych jest Krajowa Rada, która kieruje, w zakresie swoich zadań, działalnością samorządu w okresach między Krajowymi Zjazdami Doradców Podatkowych, i do której ustawowych zadań należy między innymi opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących prawa podatkowego i przedstawianie wniosków w tym zakresie. W ramach wynikającej z art. 47 ust. 3 ustawy o doradztwie podatkowym samodzielności samorządu zawodowego oraz w związku z niezamkniętym ustawowym katalogiem zadań wykonywanych przez Krajową Radę (art. 56 ust. 2 pkt 9 ustawy o doradztwie podatkowym), zadania Krajowej Rady mogą być uzupełniane decyzjami samorządu doradców podatkowych w dowolnym zakresie. Jedynym warunkiem ograniczającym kompetencje Krajowej Rady jest ich zgodność z przepisami prawa [T. Miłek, Komentarz do art. 56 (w:) A. Mariański (red.), Ustawa o doradztwie podatkowym. Komentarz, wyd. el./LEX].
Sąd pierwszej instancji wskazał również, że zgodnie z art. 61 ustawy o doradztwie podatkowym, szczegółowy tryb działania organów samorządu określa statut Krajowej Izby. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 pkt 7 Statutu Krajowej Izby Doradców Podatkowych, stanowiącego załącznik do uchwały nr 236/2018 Krajowej Rady z dnia 22 maja 2018 r., do zadań statutowych tej Izby należy przedstawianie stanowisk i opinii prawnych w zakresie stanowienia oraz stosowania prawa, opracowywanie projektów aktów prawnych, w szczególności dotyczących prawa podatkowego i wykonywania zawodu doradcy podatkowego.
Przedstawiona pokrótce charakterystyka pozycji ustrojowej Krajowej Izby wskazuje niewątpliwie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, na to, że podmiot ten posiada prawne możliwości realnego wykorzystania żądanych informacji publicznych dla ochrony interesu publicznego i poprawy funkcjonowania organów skarbowej administracji publicznej. To zaś wystarcza dla uznania, że uzyskanie przez Krajową Izbę wnioskowanej przetworzonej informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jak słusznie przy tym wskazała Krajowa Izba jest ona uprawniona do inicjowania kontroli konstytucyjności ustaw dotyczących prawa podatkowego w trybie skargi konstytucyjnej, a także może występować z petycjami do organu władzy publicznej w trybie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r., poz. 870). Zgodnie z art. 2 ust. 1 wspomnianej ustawy, petycja może być złożona przez osobę prawną, zaś ust. 2 pkt 1 tego przepisu stanowi, że petycja może być złożona w interesie publicznym. Warto też nadmienić przy tej okazji, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o petycjach, przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji.
Reasumując, pozycja ustrojowa wnioskodawcy oraz wynikająca z tej pozycji już sama tylko możliwość (akcentowana przez Krajową Izbę) zajęcia stanowiska lub wydania opinii w odniesieniu do zagadnienia poruszonego we wniosku spełnia wymóg uprawdopodobnienia możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 205/18, w którym wskazano, że celem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest przeciwdziałanie zalewom wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji lecz na udzielaniu informacji publicznej. Nie jest natomiast takim celem ograniczanie prawa dostępu do informacji publicznej. Każdy zatem wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej, a nie tylko osoby pełniące określone funkcje publiczne (jak w szczególności poseł zasiadający w komisjach Sejmu, radny lub minister nadzorujący działalność podległego mu resortu), powinien uzyskać dostęp do informacji publicznej przetworzonej, jeżeli wykaże, w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego i wyjaśni, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, występując o udzielenie informacji publicznej o określonej treści, Krajowa Izba przedstawiła powody wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem, nakreśliła wątpliwości związane z dostrzeżoną praktyką organów skarbowych w zakresie sposobu korzystania z przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a nadto wskazała w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane od organu informacje.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że kwestionując wykazanie przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązkiem organu orzekającego w sprawie było wyczerpujące przedstawienie w decyzji odmownej powodów, dla których organ ten nie dostrzega spełnienia tej przesłanki po stronie wnioskodawcy. Sąd meriti zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że organy orzekające w niniejszej sprawie z tego obowiązku się nie wywiązały. Zawarta w zaskarżonej decyzji argumentacja jest zbyt ogólnikowa i w istocie nie dostarcza konkretnych argumentów, które mogłyby podważyć stanowisko, że w sprawie nie wystąpiła sporna przesłanka. Organ nie wyjaśnił dlaczego uważa, że przekazanie sporządzonego przez wnioskodawcę raportu organom takim jak Rzecznik Praw Obywatelskich, czy Prezes Najwyższej Izby Kontroli, "nie przekłada się na realny wpływ na poprawę funkcjonowania organów władzy publicznej". Niezrozumiałe jest również twierdzenie organu, że "Trybunał Konstytucyjny nie bada stosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a jedynie jego zgodność z ustawą zasadniczą". Podnoszenie tego rodzaju argumentów wskazuje w istocie na zupełne niezrozumienie intencji wnioskodawcy, a także niedostrzeganie związku przyczynowo - skutkowego ujawnienia potencjalnego zjawiska instrumentalnego stosowania przez organy skarbowe art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej celem wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Dyrektor Izby wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4, art. 133 § 1 oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie prowadzone przed organami administracji nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, a w szczególności nieuprawnione uznanie przez Sąd, iż argumentacja zawarta w decyzji Dyrektora Izby była zbyt ogólnikowa, w sytuacji gdy organ w sposób wyczerpujący uzasadnił podstawy swojego rozstrzygnięcia - co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i w efekcie braku oddalenia skargi;
2) art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 151 P.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej skargą decyzji Dyrektora oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika i uwzględnienie skargi, a tym samym błędne podjęcie działań mających na celu usunięcie naruszeń prawa mimo, że decyzja Dyrektora nie była wadliwa i odpowiadała prawu;
II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), to jest:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na i uznaniu, iż wnioskodawca przez sam fakt, że do zadań Krajowej Izby, wynikających z art. 56 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 130), a także zadań statutowych samorządu należy, "przedstawianie stanowisk i opinii prawnych w zakresie stanowienia oraz stosowania prawa", uprawdopodabnia istnienie przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", podczas gdy skarżący faktycznie nie uzasadnił tej przesłanki. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem decyzji organów I oraz II instancji;
2) art. 3 ust. pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż sama teoretyczna i potencjalna możliwość wykorzystania objętych wnioskiem informacji dla dobra ogółu, stanowi wystarczające uzasadnienie zaistnienia przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", podczas gdy zaistnienie tej przesłanki powinno być oceniane przez pryzmat całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem wszelkich okoliczności, które zachodzą w konkretnej sprawie. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem decyzji organów I oraz II instancji;
3) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, iż pozycja ustrojowa wnioskodawcy oraz wynikająca z tej pozycji już sama tylko możliwość zajęcia stanowiska lub wydania opinii w odniesieniu do zagadnienia poruszonego we wniosku spełnia wymóg uprawdopodobnienia możliwości wykorzystania żądanej informacji dla dobra ogółu, w sytuacji, gdy ustawodawca jednoznacznie określił kryteria dostępu do informacji przetworzonej, które nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem decyzji organów I oraz II instancji.
4) art. 3 ust. pkt. 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżący wykazał, iż uzyskanie dostępu do informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy nie zachodzi wskazana przesłanka. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem decyzji organów I oraz II instancji.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie Dyrektor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność, o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Krajowa Izba wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Wskazać należy, że skarga kasacyjna, której zarzuty sprowadzają się w istocie do zakwestionowania przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska sprowadzającego się do konkluzji, że Krajowa Izba wykazała, że udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, zawiera usprawiedliwione podstawy.
W omawianej sprawie Krajowa Izba domagała się udzielenia informacji publicznej w zakresie prowadzonych w latach 2015-2018 postepowań karnych skarbowych oraz odpowiednio z nimi powiązanych postępowań kontrolnych poprzez wypełnienie załącznika do wniosku (tabeli).
Za trafne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że żądana informacja publiczna – w zakresie "danych ogólnych" w kolumnach F, G, H, I oraz w zakładce "dane szczegółowe" tabeli dołączonej do wniosku – stanowi informacją przetworzoną. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1645/14 oraz z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11).
Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione rozumienie pojęcia "informacja publiczna przetworzona" uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku prawidłowo odkodował to pojęcie. Jak bowiem przyjął Sąd pierwszej instancji i czego nie podważa Krajowa Izba, organ nie dysponował na dzień złożenia wniosku danymi w postaci żądanej przez Krajową Izbę i musiałby je specjalnie wytworzyć. Utworzenie zbioru informacji obejmującego dane wskazane w kolumnach F, G, H i I z zakładki "dane ogólne" oraz we wszystkich kolumnach z zakładki "dane szczegółowe" tabeli dołączonej do wniosku dostępowego polegałoby na fizycznym przejrzeniu akt postępowań przygotowawczych prowadzonych w latach 2015-2018 – jak wskazał organ łącznie 3215 postępowań liczących średnio od 4 do 20 tomów akt w każdej sprawie.
Wytworzenie zawartych we wniosku informacji wymagałoby zatem powierzenia znacznej grupie pracowników wykonania czynności polegających na dokonywaniu szczegółowej analizy akt postępowań przygotowawczych oraz sporządzenia na ich podstawie zestawień różnego rodzaju danych, a powyższe działania łączą się z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Powyższe działania polegałyby więc na przetwarzaniu posiadanych przez organ danych według kryteriów (przesłanek) wskazywanych w tabeli załączonej do wniosku, a zatem nie było tu mowy o informacji prostej. Tak więc informacja, której udostępnienie zażądała Krajowa Izba ponad wszelką wątpliwość jest informacją przetworzoną, przy czym we wskazanych wyżej warunkach, nawet suma informacji prostych będzie tworzyć informację przetworzoną, albowiem jej przygotowanie związane byłoby z istotnym i takim zaangażowaniem pracowników organu, które w konsekwencji mogłoby wpłynąć negatywnie na bieżące wykonywanie zadań przez ten podmiot.
W konsekwencji, udostępnienie żądanej przez Krajową Izbę informacji było uzależnione od tego, czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja przetworzona - jak stanowi wskazany przepis - podlega bowiem udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na tle przepisów u.d.i.p. prezentowany jest pogląd, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych podmiotów publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli jest ono związane z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być "szczególnie istotne", co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Działanie danego wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że kwalifikowana forma interesu publicznego - "szczególnie istotnego" - oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa, czy społeczeństwa, działań i jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05 oraz z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest również pogląd, że wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. W doktrynie wskazuje się, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają bowiem rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12). Brak jest zatem podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie jest w stanie zapewnić, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (tak zasadnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że niewątpliwie podnoszona przez Krajową Izbę praktyka instrumentalnego stosowania przez organy skarbowe art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi zagadnienie, które może przyczynić się do poprawy pozycji obywateli – podatników w postępowaniach podatkowych prowadzonych z ich udziałem. O tym, że wskazywany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej problem prawny może występować, jak zasadnie odnotował Sąd pierwszej instancji, świadczy chociażby to, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, którego stosowanie stało się podstawą wątpliwości prawnych stanowiących uzasadnienie przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, został poddany kontroli konstytucyjnej.
Jednakże nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że pozycja ustrojowa Krajowej Izby czyni realnym wykorzystanie żądanych informacji do realizacji szczególnie istotnego interesu publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2117) określa, że do zadań Krajowej Rady Doradców Podatkowych należy między innymi opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących prawa podatkowego i przedstawianie wniosków w tym zakresie. Jednakże sama teoretyczna możliwość przedstawiania opinii i stanowisk w zakresie stanowienia oraz stosowania prawa bez wskazania konkretnego sposobu spożytkowania informacji publicznej nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Nadto, wnioskowanie przez samorząd zawodowy o zmianę określonego przepisu czy też zorganizowanie obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej, nie jest uzależnione od przedłożenia wraz z projektem ustawy szczegółowej informacji statystycznej o stosowaniu obowiązujących przepisów prawa. To samo zapatrywanie odnieść należy do wnoszenia petycji.
Zaakcentować ponownie należy, że wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Innymi słowy, wnioskodawca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne, możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5040/21).
Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone na tle analogicznej sprawy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt III OSK 3143/21). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w nim, że posiadanie przez samorząd zawodowy określonych uprawnień publicznych nie może być potraktowane jako automatyczne posiadanie szczególnie istotnego interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie jest zatem możliwe wykazywanie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez wskazywanie na określone uprawnienia publicznoprawne samorządu zawodowego, wynikające m.in. z przepisu art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy o doradztwie podatkowym, czy też wskazywanie na jego publicznoprawny charakter i wywodzenie z tego, iż każde działanie takiego podmiotu jest działaniem w interesie publicznym. W przypadku organów samorządu zawodowego wyprowadzenie takich wniosków jest daleko idącym uproszczeniem ich pozycji prawnej. Dostęp do określonych informacji w przypadku organów samorządu zawodowego musi wynikać - jak zasadnie skonstatował Naczelny Sąd Administracyjny - albo z normy szczególnej albo opierać się na ogólnych zasadach uregulowanych w u.d.i.p. To zaś pociąga za sobą konieczność wykazania przez taki podmiot przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego jak każdy inny podmiot. Za jego posiadaniem nie może przemawiać pozycja prawna danego podmiotu wnikająca – jak w realiach niniejszej sprawy – z przepisów ustawy o doradztwie podatkowym.
W rezultacie należy uznać, że Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę naruszył art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę.
Z przedstawionego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że Krajowa Izba nie przedstawiła okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że udostępnienie żądanej przetworzonej informacji publicznej byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Był to natomiast warunek konieczny do uwzględnienia wniosku przez organy skarbowe. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej winna być uznana za zgodną z prawem. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z 151 P.p.s.a. oddalił skargę Krajowej Izby jako niezasadną.
O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na koszty te składają się wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organu należne za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (360 zł).