III OSK 340/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-28
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejprzetworzona informacja publicznainteres publicznyMinister Zdrowiaprawo administracyjneorzecznictwo NSAskarga kasacyjnakoszty postępowania

NSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej przez Ministra Zdrowia, uznając żądane dane za przetworzone i nie wykazujące szczególnego interesu publicznego.

Stowarzyszenie domagało się od Ministra Zdrowia udostępnienia kalendarza, księgi wejść/wyjść, rejestru umów oraz informacji o nagrodach dla pracowników. Minister udostępnił część danych, a w pozostałym zakresie odmówił, uznając je za przetworzone. WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że żądane informacje o nagrodach, wymagające analizy akt osobowych 594 pracowników, mają charakter przetworzony i nie wykazano szczególnego interesu publicznego w ich udostępnieniu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia skierowanej przeciwko wyrokowi WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Zdrowia odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie kalendarza Ministra, księgi wejść/wyjść, rejestru umów oraz informacji o nagrodach przyznanych pracownikom w 2017 r. Minister udostępnił część danych, ale odmówił udostępnienia księgi wejść/wyjść i informacji o nagrodach, uznając je za przetworzone. WSA w Warszawie uznał, że żądane informacje o nagrodach, wymagające analizy akt osobowych 594 pracowników, mają charakter przetworzony i nie wykazano szczególnego interesu publicznego w ich udostępnieniu. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną Stowarzyszenia, oddalił ją, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że udostępnienie informacji publicznej nie może naruszać prawa do prywatności, a żądane dane, ze względu na ich obszerność i konieczność przetworzenia, stanowiły informację przetworzoną, której udostępnienie wymagałoby znacznych nakładów pracy i zasobów organu, co mogłoby zakłócić jego normalne funkcjonowanie. Stowarzyszenie nie wykazało szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie tych informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Informacje o nagrodach przyznanych pracownikom ze środków publicznych mogą stanowić informację publiczną, jednak ich udostępnienie nie może następować z pominięciem prawa do prywatności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że fakt, iż informacja jest informacją publiczną, nie oznacza automatycznego jej udostępnienia bez uwzględnienia prawa do prywatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Żądana informacja została uznana za informację przetworzoną, co wymagało wykazania szczególnego interesu publicznego w jej udostępnieniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy pomiędzy uchybieniem a wynikiem postępowania istnieje potencjalny związek przyczynowy, a uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w jej treści organ wyraźnie wskazał podstawę prawną i faktyczną.

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna nie podlega udostępnieniu z pominięciem prawa do prywatności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane informacje o nagrodach mają charakter przetworzony, co wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego. Udostępnienie informacji przetworzonej wymaga znacznych nakładów pracy i zasobów organu, co może zakłócić jego normalne funkcjonowanie. Wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji. Uzasadnienie wyroku WSA jest zgodne z wymogami formalnymi i pozwala na kontrolę kasacyjną.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. przez przyjęcie za prawidłowe oceny materiału dowodowego przez organ i uzasadnienia decyzji. Naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż informacje o nagrodach podlegają ochronie ze względu na prywatność. Naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu wnioskowanej informacji za przetworzoną, mimo że nie wymagała ona przesortowania w celu wyodrębnienia informacji dotyczącej osób pełniących funkcje publiczne.

Godne uwagi sformułowania

Suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. To, że dana informacja jest informacją publiczną nie oznacza, że jej udostępnienie następuje z pominięciem prawa do prywatności przyznanego przez art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza gdy żądanie dotyczy danych wymagających analizy wielu dokumentów i angażujących znaczne zasoby organu. Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji przetworzonej ze względu na brak wykazania szczególnego interesu publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żądania informacji o nagrodach, ale zasady dotyczące informacji przetworzonej są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, a konkretnie rozróżnienia między informacją prostą a przetworzoną, co ma znaczenie praktyczne dla wielu wnioskodawców i organów.

Czy żądanie informacji o nagrodach urzędników to zawsze informacja publiczna? NSA wyjaśnia, kiedy dane stają się 'przetworzone'.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 340/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1440/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-15
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.141 §4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 256
art.7, art.77 §1, art.80, art107 §3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art.5 ust.2, art.3 ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1440/20 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na rzecz Ministra Zdrowia kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1440/20 oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: "skarżący", "Stowarzyszenie") wnioskiem z dnia 12 lutego 2018 r. (wniosek przesłany w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP) zażądała od Ministra Zdrowia (dalej: "organ") udostępnienia informacji publicznej w postaci:
1) kalendarza Ministra od 22 marca 2017 r. do 9 lutego 2018 r. albo wymienienie wszystkich spotkań/wydarzeń z tego okresu poprzez podanie daty, godziny (jeżeli występuje), osób, z którymi odbyło się spotkanie jeżeli występuje), instytucji, w której odbyło się spotkanie/wydarzenie;
2) księgi wyjść/wejść Ministerstwa za okres 22 marca 2017 r. do 9 lutego 2018 r.;
3) rejestru umów za okres od 22 marca 2017 r. do 9 lutego 2018 r. albo podanie adresu publikowania rejestru umów;
4) informacji o przyznanych nagrodach pracownikom Ministerstwa w roku 2017 poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty nagrody oraz uzasadnienia przyznania nagrody.
W odpowiedzi na wniosek Minister Zdrowia przekazał pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. informacje w zakresie pkt 1 i 3, natomiast w zakresie pkt 2 i 4 wskazał, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszonym w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia punktu 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 12 lutego 2018 r., zobowiązał Ministra Zdrowia do rozpatrzenia punktu 4 wniosku skarżącej z dnia 12 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Minister Zdrowia wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2020 r. skargi kasacyjnej Ministra Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 379/18 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia punktu 4 wniosku z dnia 12 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej - oddalił skargę kasacyjną.
Minister Zdrowia pismem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] wezwał wnioskodawcę w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") do wykazania interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie żądanych informacji.
Minister Zdrowia pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę o konieczności wydłużenia 14-dniowego terminu na udostępnienie informacji ze względu na konieczność zbadania interesu publicznego w udostępnieniu informacji, a w przypadku istnienia tego interesu, konieczność bardzo szerokiej analizy żądanych danych z uwagi na bardzo obszerny zakres przedmiotowy wniosku, podjęcie wielu działań przez pracowników Ministerstwa Zdrowia przekraczających proste czynności, a także kwestie organizacyjne związane ze sposobem pracy organu w trakcie stanu epidemii.
W dniu 3 czerwca 2020 r. do Ministerstwa Zdrowia za pośrednictwem systemu ePUAP wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy, datowana na dzień 3 czerwca 2020 r., stanowiąca odpowiedź na wezwanie Ministra Zdrowia o wykazanie interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie żądanych informacji. W powyższej odpowiedzi wnioskodawca przekazał, iż w jego opinii, wnioskowane informacje mają charakter prosty, a ich przygotowanie wymaga jedynie wyszukania i udostępnienia.
Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], odmówił udzielenia informacji publicznej, wskazując, że żądana informacja ma charakter przetworzony.
Na powyższą decyzję Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2020 r. Stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w pierwszej kolejności należało podkreślić, iż w ocenie Sądu pytany podmiot był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nadto, sama informacja objęta wnioskiem, posiadała walor informacji publicznej, spór sprowadzał się do oceny czy informacja ma charakter przetworzony. Biorąc pod uwagę rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej oraz odnosząc je do realiów niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że informacja publiczna, której udostępnienia domagała się strona skarżąca ma charakter informacji przetworzonej.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że prawidłowo wskazał organ, iż weryfikacja tego czy dana osoba pełni funkcje publiczną wymaga każdorazowo analizy zakresu obowiązków i upoważnień znajdujących się w aktach osobowych 594 pracowników, którzy w 2017 r. otrzymali nagrody. Na trudność zakreślenia granicy pomiędzy informacją publiczną przetworzoną a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu w odniesieniu do niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie, zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dostrzegając, że powyższy problem pojawia się m.in. wówczas, gdy wnioskodawca żąda przedstawienia mu wielu informacji prostych. W tym zakresie dominuje stanowisko, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob.: wyroki NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12).
Sąd I instancji podkreślił, że organ wskazał, iż ustalenie statusu 594 pracowników wiązałoby się ze sprawdzeniem akt osobowych ww. pracowników, w tym średnio 200 dokumentów w każdych aktach. W aktach przechowywane są bowiem zakresy obowiązków czy pełnomocnictwa, których treść i poszczególne zapisy należałoby poddać analizie na dzień przyznania nagrody. Weryfikacji wymagałoby również, czy poszczególni pracownicy, w okresie objętym zakresem wniosku, posiadali indywidualne upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych, bądź np. zaciągania zobowiązań finansowych, ewentualnie inne dokumenty, kształtujące zakres ich kompetencji w sposób, który wskazywałby na pełnienie funkcji publicznych. Przeanalizowano, że na wykonanie czynności wskazanych powyżej organ potrzebowałby 2,5 tygodnia, angażując do tej pracy kolejnych 4 pracowników. Oddelegowanie do powyższych zadań co najmniej 5 pracowników działu kadr oraz co najmniej 1 pracownika działu prawnego na znaczny okres czasu (minimum miesiąc), miałoby negatywny wpływ na realizację podstawowych zadań Ministerstwa Zdrowia. Łączne koszty za wykonaną pracę w zakresie przygotowania odpowiedzi na wniosek strony wyniósłby około 38 000 zł, przyjmując średnie wynagrodzenia. W takiej sytuacji organ wykazał zakres nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, co stanowi o okolicznościach mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (zob.: wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14, i z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11).
Podsumowując, Sąd stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podmiot zobowiązany prawidłowo uznał, iż dane żądane przez skarżącego stanowią informację przetworzoną. Wobec tego, że wnioskodawca - pomimo wezwania - nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu tych informacji, którego istnienia zasadnie organ nie dopatrzył się też z urzędu, zasadnie wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p
Sąd I instancji uznał, że wydając sporną decyzję administracyjną organ nie dopuścił się w toku postępowania jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), gdyż w jej treści organ wyraźnie wskazał podstawę prawną i faktyczną.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - przez przyjęcie za prawidłowe oceny materiału dowodowego przez organ i uzasadnienia decyzji;
2) prawa materialnego, a to: art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż informacje o nagrodach przyznawanych ze środków publicznych stanowią informacje, które podlegają ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej;
3) prawa materialnego, a to: art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu wnioskowanej informacji za informację przetworzoną, chociaż nie wymagała ona w szczególności zabiegu polegającego na przesortowaniu ze względu na konieczność wyodrębnienia informacji dotyczącej osób pełniących funkcje publiczne lub związane z pełnieniem takich funkcji.
Mając powyższe na uwadze skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie Stowarzyszenie wniosło o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego wedle norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Nadto organ nie żądał przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Na wstępie stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie, zgłoszony na rozprawie w dniu 28 marca 2025 r., wniosek o uwzględnienie z urzędu przez NSA stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż w składzie orzekającym zaskarżonego wyroku uczestniczył sędzia Tomasz Szmydt, który jest podejrzewany o szpiegostwo. Otóż skład orzekający WSA w Warszawie w niniejszej sprawie nie był sprzeczny z przepisami prawa, jak również w rozpoznaniu sprawy nie brał udziału sędzia wyłączony z mocy ustawy. Sędzia Tomasz Szmydt w dniu wydania wyroku 15 września 2021 r. był sędzią Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie aktu powołania do pełnienia urzędu wręczonego w dniu 23 października 2012 r. przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero zaś w dniu 9 maja 2024 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjął złożone publicznie oświadczenie Tomasza Szmydta o zrzeczeniu się ze skutkiem natychmiastowym urzędu sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zestawienie tych dat prowadzi do wniosku, że Tomasz Szmydt w dniu 15 września 2021 r., tj. w dniu wydania zaskarżonego wyroku był sędzią uprawnionym do orzekania w WSA w Warszawie. Nie można także uznać, iż w stosunku do sędziego Tomasza Szmydta zachodziły przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Sędzia jest bowiem wyłączony z mocy ustawy jedynie w przypadkach wymienionych wyczerpująco w art. 18 p.p.s.a. (żaden z tych przypadków w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi).
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza jeszcze jego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób nie odniesiono się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Nie jest wystarczające wskazanie w treści zarzutu samej numeracji przepisów i ogólne powołanie się na przyjęcie przez Sąd I instancji "za prawidłowe oceny materiału dowodowego przez organ i uzasadnienia decyzji". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2017 r., II FSK 3133/16). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., FSK 1657/04; 12 października 2005 r., I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., II GSK 18/06; 4 października 2006 r., I OSK 459/06, z dnia 24 września 2021 r., I GSK 290/21). Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt II GSK 879/21, w którym podniesiono, że "autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do powołania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony, ma bowiem obowiązek uzasadnić w czym upatruje uchybienia temu przepisowi. Koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest zatem uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę. Musi ono zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych".
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia prawa materialnego, a to: art. 5 ust. 2 u.d.i.p. "przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż informacje o nagrodach przyznawanych ze środków publicznych stanowią informacje, które podlegają ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej". Otóż zarzuty skargi kasacyjnej muszą odnosić się do tych przepisów prawa, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Sądu I instancji, bowiem skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądowemu. Taką podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowił art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niejako ubocznie, odnosząc się do jednego z zarzutów podniesionych w skardze, Sąd I instancji zasadnie wskazał, iż "to, że dana informacja jest informacją publiczną nie oznacza, że jej udostępnienie następuje z pominięciem prawa do prywatności przyznanego przez art. 5 ust. 2 u.d.i.p."
Wreszcie niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, a to: art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - przez jego niewłaściwe zastosowanie "polegające na uznaniu wnioskowanej informacji za informację przetworzoną, chociaż nie wymagała ona w szczególności zabiegu polegającego na przesortowaniu ze względu na konieczność wyodrębnienia informacji dotyczącej osób pełniących funkcje publiczne lub związane z pełnieniem takich funkcji". Przypomnieć należy, podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być przy tym dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15). Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut w istocie dotyczy oceny stanu faktycznego sprawy, a więc dokonania błędnego ustalenia, że "wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna ma charakter przetworzony bez ustalenia jej faktycznej objętości". Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w ten sposób ocenę treści jednego z najistotniejszych elementów stanu faktycznego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, tj. ocenę konkretnego wniosku. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała w skuteczny sposób stanu faktycznego sprawy skoro zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieskuteczny. Nie zakwestionowano również skutecznie wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Oznacza to, że w procesie kontroli sądowoadministracyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje jako punkt odniesienia wykładnię prawa materialnego i ocenę stanu faktycznego przyjęte przez Sąd I instancji. W sytuacji, w której z zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego wynika, że treścią wniosku było żądanie udostępnienia informacji publicznej w przyjętym przez Sąd rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., brak podstaw do twierdzenia o niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu w realiach niniejszej sprawy, co czyni zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. niezasadnym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI