III OSK 34/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kosztów reklam, artykułów sponsorowanych i publikacji wykupionych przez spółkę w mediach. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i wartość gospodarczą informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję odmowną, uznając, że spółka nie wykazała w sposób wystarczający przesłanek do ochrony informacji jako tajemnicy przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, stwierdził, że choć spółka częściowo wykazała przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy (wpływ ujawnienia danych na przyszłe kampanie reklamowe), to jednak w przypadku spółek Skarbu Państwa prawo do informacji publicznej dotyczące wydatków reklamowych ma pierwszeństwo przed tajemnicą przedsiębiorcy. Sąd podkreślił znaczenie kontroli społecznej nad wydatkowaniem środków publicznych i gospodarowaniem majątkiem państwowym, zwłaszcza w kontekście zmian strategii medialnych spółek Skarbu Państwa po 2015 roku. Mimo błędów w uzasadnieniu WSA, NSA uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie pierwszeństwa prawa do informacji publicznej nad tajemnicą przedsiębiorcy w przypadku spółek Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście wydatków reklamowych i kontroli środków publicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółek Skarbu Państwa i wydatków reklamowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spółek prywatnych, choć ogólne zasady dotyczące tajemnicy przedsiębiorcy i informacji publicznej pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy koszty reklam, artykułów sponsorowanych i innych publikacji wykupionych przez spółkę prawa handlowego (w tym spółkę Skarbu Państwa) stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co uzasadnia odmowę udostępnienia ich jako informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku spółek Skarbu Państwa, prawo do informacji publicznej dotyczące wydatków reklamowych ma pierwszeństwo przed ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, ze względu na potrzebę kontroli społecznej nad wydatkowaniem środków publicznych i gospodarowaniem majątkiem państwowym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że społeczeństwo, jako właściciel spółek Skarbu Państwa, ma prawo wiedzieć, jakie były wydatki na reklamy i czy były one uzasadnione gospodarczo, a nie innymi powodami. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej jest elementem kontroli obywatelskiej nad działaniami władzy i sposobem wydatkowania środków publicznych.
Czy ogólnikowe stwierdzenie o potencjalnym negatywnym wpływie ujawnienia informacji o kosztach reklam na pozycję rynkową spółki jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ogólnikowe stwierdzenia nie są wystarczające. Odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga precyzyjnego wykazania, że ujawnienie danych obiektywnie zaszkodzi przedsiębiorcy i że przesłanki te przeważają nad prawem do informacji.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że decyzja odmowna musi być szczegółowo uzasadniona, a spółka musi wykazać, w jaki sposób ujawnienie konkretnych informacji wpłynie na jej pozycję rynkową. Sam fakt zamieszczenia klauzul poufności w umowach nie jest wystarczający.
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną, w tym tajemnicę przedsiębiorcy. Konieczne jest jednak wykazanie, że dane te obiektywnie naruszą interes przedsiębiorcy i że ochrona tej tajemnicy przeważa nad prawem do informacji.
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje posiadające wartość gospodarczą, które przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Obejmuje to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne oraz inne posiadające wartość gospodarczą.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o finansach publicznych art. 35
Klauzule umowne wyłączające jawność ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach jednostek sektora finansów publicznych są niezastrzeżone, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub posiadających wartość gospodarczą, o ile podjęto działania w celu ich ochrony lub wymaga tego interes publiczny/państwowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku spółek Skarbu Państwa, prawo do informacji publicznej dotyczące wydatków reklamowych ma pierwszeństwo przed tajemnicą przedsiębiorcy. • Społeczeństwo ma prawo kontrolować wydatkowanie środków publicznych i sposób gospodarowania majątkiem państwowym.
Odrzucone argumenty
Spółka skutecznie wykazała przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy poprzez wskazanie na potencjalny negatywny wpływ ujawnienia informacji o kosztach reklam na jej przyszłe działania i pozycję rynkową.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku kolizji prawa do tajemnicy przedsiębiorcy z prawem do informacji publicznej nie można przyjąć a limine, że prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma zawsze pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej. • Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej jest bowiem ważnym elementem kontroli przez obywateli działań szeroko pojętej władzy, w tym przede wszystkim sposobu, w jaki ona wydaje publiczne środki lub gospodaruje publicznym majątkiem.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pierwszeństwa prawa do informacji publicznej nad tajemnicą przedsiębiorcy w przypadku spółek Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście wydatków reklamowych i kontroli środków publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółek Skarbu Państwa i wydatków reklamowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spółek prywatnych, choć ogólne zasady dotyczące tajemnicy przedsiębiorcy i informacji publicznej pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem do informacji publicznej a tajemnicą przedsiębiorcy, szczególnie w kontekście spółek Skarbu Państwa i wydatków reklamowych, co ma znaczenie dla przejrzystości finansów publicznych.
“Czy spółki Skarbu Państwa mogą ukrywać koszty reklam przed obywatelami? NSA: Prawo do informacji wygrywa z tajemnicą przedsiębiorcy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.