III OSK 34/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że prawo do informacji publicznej dotyczące kosztów reklam przeważa nad tajemnicą przedsiębiorcy w przypadku spółek Skarbu Państwa.
Spółka odmówiła udostępnienia informacji o kosztach reklam, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. WSA uchylił tę decyzję, uznając brak wystarczającego uzasadnienia. NSA, mimo częściowej zasadności zarzutów spółki o wykazaniu przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że w przypadku spółek Skarbu Państwa prawo do informacji publicznej dotyczące wydatków reklamowych ma pierwszeństwo przed tajemnicą przedsiębiorcy, ze względu na potrzebę kontroli wydatkowania środków publicznych.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kosztów reklam, artykułów sponsorowanych i publikacji wykupionych przez spółkę w mediach. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i wartość gospodarczą informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję odmowną, uznając, że spółka nie wykazała w sposób wystarczający przesłanek do ochrony informacji jako tajemnicy przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, stwierdził, że choć spółka częściowo wykazała przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy (wpływ ujawnienia danych na przyszłe kampanie reklamowe), to jednak w przypadku spółek Skarbu Państwa prawo do informacji publicznej dotyczące wydatków reklamowych ma pierwszeństwo przed tajemnicą przedsiębiorcy. Sąd podkreślił znaczenie kontroli społecznej nad wydatkowaniem środków publicznych i gospodarowaniem majątkiem państwowym, zwłaszcza w kontekście zmian strategii medialnych spółek Skarbu Państwa po 2015 roku. Mimo błędów w uzasadnieniu WSA, NSA uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W przypadku spółek Skarbu Państwa, prawo do informacji publicznej dotyczące wydatków reklamowych ma pierwszeństwo przed ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, ze względu na potrzebę kontroli społecznej nad wydatkowaniem środków publicznych i gospodarowaniem majątkiem państwowym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że społeczeństwo, jako właściciel spółek Skarbu Państwa, ma prawo wiedzieć, jakie były wydatki na reklamy i czy były one uzasadnione gospodarczo, a nie innymi powodami. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej jest elementem kontroli obywatelskiej nad działaniami władzy i sposobem wydatkowania środków publicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną, w tym tajemnicę przedsiębiorcy. Konieczne jest jednak wykazanie, że dane te obiektywnie naruszą interes przedsiębiorcy i że ochrona tej tajemnicy przeważa nad prawem do informacji.
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje posiadające wartość gospodarczą, które przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Obejmuje to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne oraz inne posiadające wartość gospodarczą.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o finansach publicznych art. 35
Klauzule umowne wyłączające jawność ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach jednostek sektora finansów publicznych są niezastrzeżone, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub posiadających wartość gospodarczą, o ile podjęto działania w celu ich ochrony lub wymaga tego interes publiczny/państwowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku spółek Skarbu Państwa, prawo do informacji publicznej dotyczące wydatków reklamowych ma pierwszeństwo przed tajemnicą przedsiębiorcy. Społeczeństwo ma prawo kontrolować wydatkowanie środków publicznych i sposób gospodarowania majątkiem państwowym.
Odrzucone argumenty
Spółka skutecznie wykazała przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy poprzez wskazanie na potencjalny negatywny wpływ ujawnienia informacji o kosztach reklam na jej przyszłe działania i pozycję rynkową.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku kolizji prawa do tajemnicy przedsiębiorcy z prawem do informacji publicznej nie można przyjąć a limine, że prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma zawsze pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej jest bowiem ważnym elementem kontroli przez obywateli działań szeroko pojętej władzy, w tym przede wszystkim sposobu, w jaki ona wydaje publiczne środki lub gospodaruje publicznym majątkiem.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pierwszeństwa prawa do informacji publicznej nad tajemnicą przedsiębiorcy w przypadku spółek Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście wydatków reklamowych i kontroli środków publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółek Skarbu Państwa i wydatków reklamowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spółek prywatnych, choć ogólne zasady dotyczące tajemnicy przedsiębiorcy i informacji publicznej pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem do informacji publicznej a tajemnicą przedsiębiorcy, szczególnie w kontekście spółek Skarbu Państwa i wydatków reklamowych, co ma znaczenie dla przejrzystości finansów publicznych.
“Czy spółki Skarbu Państwa mogą ukrywać koszty reklam przed obywatelami? NSA: Prawo do informacji wygrywa z tajemnicą przedsiębiorcy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 34/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane VIII SA/Wa 411/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-14 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 411/23 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję [...] S.A. [...] z dnia 20 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] S.A. [...] na rzecz K.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 411/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.B., uchylił zaskarżoną decyzję [...] S.A. [...] z dnia 20 lutego 2023 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W toku postępowania ustalono następującą argumentację faktyczną i prawną: K.B., wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2019 r., wystąpił do [...] S.A. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: jaki jest koszt wszelkich reklam, artykułów sponsorowanych oraz innych publikacji wykupionych w mediach wydawanych przez F. S.A., w okresie od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 15 marca 2019 r. W odpowiedzi na wniosek, Spółka poinformowała, że w ramach swoich działań komunikacyjnych i marketingowych współpracuje z różnymi mediami, w tym również z tytułami wydawanymi przez F. S.A. Informacje zaś dotyczące wartości zawieranych przez nią umów nie mogą zostać przekazane, ponieważ stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2018 poz. 419; dalej: u.z.n.k.). W ocenie Spółki, informacje o wartości zawieranych przez nią umów posiadają wartość gospodarczą. Ich ujawnienie mogłoby skutkować naruszeniem konkurencyjnej pozycji Spółki, a tym samym stanowiłoby działanie na jej szkodę. Ponadto podjęła niezbędne działania w celu zachowania poufności istotnych dla jej funkcjonowania informacji, w tym również informacji dotyczących warunków zawieranych umów. Umowy takie zawierają stosowne klauzule i zobowiązania do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji dotyczących Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 18/19 zobowiązał Spółkę do rozpatrzenia wniosku skarżącego., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1767/21 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Spółkę. Rozpatrując ponownie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, Spółka, decyzją z dnia 20 lutego 2023 r., działając na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust.1 oraz art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej "u.d.i.p.") w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, podnosząc, że dokumenty związane z postępowaniem zakupowym, których przekazania domaga się wnioskodawca, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazała, że w Spółce obowiązują stosowne procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, które określają przesłanki uznawania poszczególnych dokumentów za stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, w tym również wykaz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, które nie podlegają upublicznieniu. Takimi informacjami są m.in. informacje o planowaniu i zasadach współpracy krajowej i zagranicznej oraz informacje o kontrahentach Spółki oraz podpisanych z nimi umowami, do których zalicza informacje, których przekazania chciał wnioskodawca. Informacje te, mają również ograniczony kręg odbiorców - są nimi, co do zasady, wybrani pracownicy Departamentu Zakupów i Administracji, którzy odpowiedzialni są za przeprowadzenie postępowań zakupowych mających na celu uzyskanie określonych usług oraz, ewentualnie, wybrani pracownicy Departamentu Komunikacji i Marketingu, którzy odpowiedzialni są za realizację tego rodzaju umów. Osoby te są zobowiązane do zachowania informacji w tajemnicy, co wynika zarówno z treści wiążących ich ze Spółką umów o pracę albo umów cywilnoprawnych, jak również regulacji wewnętrznych. Natomiast w aspekcie materialnym udostępnienie przez Spółkę wnioskowanej informacji godziłoby w jej interes poprzez zobrazowanie potencjalnych środków jakimi dysponuje na usługi związane z reklamami oraz innymi publikacjami w mediach prasowych. Przekazanie tych informacji umożliwiłoby podmiotom konkurencyjnym do F. S.A. dopasowanie oferty do szacowanego budżetu Spółki w tym zakresie. Doprowadziłoby to do uzyskania nieuczciwej przewagi rynkowej i utrudniałoby Spółce uzyskanie korzystnych cenowych ofert. Końcowo Spółka podniosła, że jest podmiotem, który w pewnym tylko zakresie wykonuje zadania publiczne i tylko w niektórych sytuacjach dysponuje środkami publicznymi. Co do zasady, jest spółką prawa handlowego podlegającą reżimowi konkurencyjności rynku. Prowadzi bowiem działalność holdingową i finansową, uczestniczy na równych prawach z innymi podmiotami w przetargach organizowanych przez podmioty państwowe, składając również oferty handlowe podmiotom zagranicznym i kreując z nimi wspólne przedsięwzięcia gospodarcze o zasięgu międzynarodowym. Z powyższą decyzją nie zgodził się wnioskodawcą, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji przypomniał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w tej sprawie wyroku z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1767/21 przesądził, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nadto poza sporem jest, że zakres informacji objęty decyzją stanowi informację publiczną. Przedmiotem sporu natomiast jest czy Spółka zasadnie odmówiła udostępnienia żądanej informacji, powołując się na potrzebę ochrony prawa do tajemnicy przedsiębiorcy, którą w jej ocenie stanowią, koszty wszystkich reklam, artykułów sponsorowanych oraz publikacji wykupionych w mediach wydawanych przez F. S.A. w okresie od 1 grudnia 2015 r. do 15 marca 2019 r. WSA w Warszawie podkreślił, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną (art. 5 u.d.i.p.) ma charakter wyjątku od zasady. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być rzeczywiste i precyzyjnie określone. Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., konieczne jest więc wykazanie, że dane zawarte w umowie nie mogą zostać udostępnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 u.z.n.k., to jest stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji (brak ujawnienia). Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa, informacje posiadające choćby minimalną wartość gospodarczą, np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa. W tym kontekście zwraca się też uwagę na art. 35 ustawy o finansach publicznych, w myśl którego "klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa". Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem spełniania przesłanki formalnej i materialnej, WSA w Warszawie doszedł do przekonania, że przesłanki te nie zostały w decyzji uzasadnione. Sąd I instancji wskazał, że decyzja odmowna powinna być uargumentowana i nie może być ogólnikowa, a podmiot zobowiązany winien zbadać, czy ujawnienie określonych informacji utrudni funkcjonowanie przedsiębiorcy na rynku oraz czy miało miejsce zastrzeżenie o objęciu określonych danych tajemnicą. Z tego zadania Spółka nie wywiązała się przyjmując, że sam fakt zamieszczenia w umowach z F. S.A. klauzul nakładających obowiązek poufności oznacza, że są to informacje poufne, a Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Spółka nie przedstawiła jednak obowiązujących dokumentów czy regulaminów ochrony treści żądanej przez skarżącego w trybie dostępu do informacji publicznej. Z treści art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wynika, że oprócz informacji technicznych i technologicznych, wymienia się także informacje organizacyjne, które dotyczą struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa czy organizacji pracy osób zatrudnionych oraz inne informacje posiadające wartość gospodarczą. Pojęcie "wartość gospodarcza" jest pojęciem nieostrym. Ustawodawca nie wskazuje wprost co faktycznie należy rozumieć pod tym pojęciem, ani jak tą wartość należy ustalić. Przyjmuje się jednak, że wartość gospodarczą mogą mieć takie informacje jak dane kontrahentów, tzw. poufne know - how czy informacje związane z działalnością marketingową. Wobec tego ustalenie, czy w konkretnej sprawie mamy do czynienia z wartością gospodarczą określonych danych, wymaga szczegółowej weryfikacji żądanych informacji, aktualnej sytuacji przedsiębiorcy oraz uwarunkowań prawnych i faktycznych prowadzenia działalności na danym terenie. Takich ustaleń i weryfikacji w niniejszej sprawie zabrakło. W motywach decyzji odmownej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. powinno być szczegółowo i precyzyjnie wyjaśnione, na czym polega tajemnica przedsiębiorcy, dlaczego ujawnienie informacji o kosztach wszelkich reklam, artykułów sponsorowanych oraz innych publikacji wykupionych we wskazanym we wniosku podmiocie (za okres kilkuletni) osłabi pozycję rynkową spółki względem innych podmiotów, z jakich konkretnie powodów Spółka przyjęła, że w odniesieniu do żądanej informacji przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie Sądu, Spółka nie wykazała, że wnioskowana informacja posiada dla niej obiektywną wartość gospodarczą, a zasadność jej ochrony przeważa nad prawem dostępu do informacji. Za takie nie można uznać ogólnikowego stwierdzenia, że ujawnienie żądanych informacji godziłoby w interes Spółki poprzez zobrazowanie potencjalnych środków jakimi Spółka dysponuje na usługi związane z reklamami oraz innymi publikacjami prasowymi. Niezrozumiałe są wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o tym, że ujawnienie żądanej informacji miałoby powodować składanie w przyszłości przez podmioty rynkowe ofert mniej korzystnych dla Spółki. Spółka nie wykazała, aby udostępnienie żądanej informacji w zakresie samej ceny usługi miało adekwatny wpływ na oferty składane w przyszłości. Cena usługi nie jest jedynym wiążącym kryterium uwzględnienia ofert. Zarówno o cenie, jak i ogólnej atrakcyjności oferty będą decydować także jej inne postanowienia takie jak. jakość świadczonych usług czy możliwość dotarcia do jak najszerszego kręgu odbiorców. Również wskazując, że ujawnienie żądanych informacji wiąże się dla F. S.A. z niebezpieczeństwem wykorzystania informacji o kosztach usług objętych umowami przez podmioty konkurencyjne i tym samym uzyskaniem przez nie nieuczciwej przewagi konkurencyjnej, nie wykazano, iż w aktualnej sytuacji tego podmiotu i konkretnych realiach rynkowych ujawnienie tych informacji mogłoby wywołać negatywne skutki dla prowadzonej przez F. S.A działalności. Żądana informacja obejmuje tylko cenę usług a nie np. sposobu jej obliczania czy sposobów optymalizowania oferty przez F. S.A. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało w prawidłowy sposób wykazane, że ziściły się warunki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy. W dniu 15 listopada 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodła [...] S.A. [...], zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego - według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia 20 lutego 2023 r. Spółka nie przytoczyła wystarczającej argumentacji na skuteczne powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy, co w konsekwencji prowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, następnie naruszenia przepisu prawa materialnego oraz uchylenia decyzji; 2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że w ustalonym stanie faktycznym skarżący kasacyjnie nie przedstawił argumentów pozwalających na skuteczne powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie Spółki, nie sposób zgodzić się z argumentacją WSA w Warszawie, że brak w uzasadnieniu decyzji wystarczających i przekonywujących argumentów, pozwalających na skuteczne powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa - gros argumentacji stanowiących kontrargumentację do tego wniosku został przedstawiony w odpowiedzi na skargę. Co do pojęcia informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. (...) w doktrynie i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za całkowicie wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. F. S.A nie jest jedynym dostawcą tego rodzaju usług w Polsce, więc przekazanie informacji, które zawarte zostały we wniosku, umożliwia podmiotom konkurencyjnym dopasowanie oferty do szacowanego budżetu Spółki w tym zakresie. Co więcej przekazanie nawet sumy wydatków Spółki na usługi, połączone z możliwością analizy ilości świadczonych usług (reklamy w czasopismach są widoczne na pierwszy rzut oka, materiały sponsorowane wymagają stosownego oznaczenia - wszystkie da się policzyć), umożliwia, na drodze dedukcji, oszacowanie kosztu rzeczonych usług. Powyższe umożliwiałoby podmiotom konkurencyjnym wobec F. S.A., uzyskanie nieuczciwej przewagi rynkowej z jednej strony, a z drugiej utrudniałoby Spółce uzyskanie np. na etapie prowadzonych postępowań zakupowych, korzystnych cenowo ofert, co w konsekwencji oznaczałoby albo utrudniony dostęp do tego rodzaju usług albo nabywanie ich na niekorzystnych warunkach finansowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu mimo, że podniesione w niej zarzuty są częściowo trafne. Ponieważ skarga kasacyjna zawiera zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należałoby się odnieść do zarzutów określonych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny, powoduje, że możliwa jest jego subsumcja pod odpowiednią normę prawną. Jednakże zarzuty, zarówno te natury procesowej, jak i dotyczące norm prawa materialnego, oscylują faktycznie wokół oceny dokonanej przez WSA w Warszawie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wbrew stanowisku Sądu, uzasadnił on w prawidłowy sposób zaistnienie przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, wskazując, że po pierwsze, udostepnienie informacji zawartych we wniosku doprowadziłoby do ujawnienia potencjału środków jakim dysponuje Spółka na usługi związane z reklamami, a po drugie, F. S.A. nie jest jedynym dostawcą tego rodzaju usług w Polsce, więc przekazanie informacji, które zawarte zostały we wniosku, umożliwiłoby podmiotom konkurencyjnym dopasowanie oferty do szacowanego budżetu Spółki w tym zakresie i w istocie umożliwiałoby podmiotom konkurencyjnym wobec F. S.A., uzyskanie nieuczciwej przewagi rynkowej. W tym zakresie rację ma skarżący kasacyjnie, że częściowo wykazał, iż przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorcy, tj. ważność dla jego interesów gospodarczych została wykazana w decyzji administracyjnej. Wskazał bowiem na kwestie związane z koniecznością ochrony informacji o wydatkowanych środkach na reklamę oraz niekorzystny wpływ jaki ujawnienie tych danych będzie miało na jego działania w przyszłości zwiane z kolejnymi kampaniami reklamowymi. W tym kontekście jednak niezrozumiale jest odnoszenie się w decyzji do interesów kontrahenta wydatków reklamowanych. Tajemnica przedsiębiorcy ma bowiem przede wszystkim chronić tajemnice tego podmiotu, do którego został złożony wniosek, a nie innego podmiotu gospodarczego. Natomiast w sprawie kluczowym jest ustalenie wzajemnej relacji prawa do informacji publicznej do tajemnicy przedsiębiorcy. W tym zakresie w orzecznictwie przyjmuje się, że "niewątpliwe w przypadku kolizji prawa do tajemnicy przedsiębiorcy z prawem do informacji publicznej nie można przyjąć a limine, że prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma zawsze pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej. Tajemnica przedsiębiorcy z uwagi na ochronę innych zasad i wartości konstytucyjnych może być przedmiotem ingerencji. Jak się wskazuje w literaturze przedmiotu wkraczanie w tę sferę musi być jednak dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją" (por. wyrok NSA 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2810/13, podobnie M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych (wybrane problemy), ZNSA 1/2014, s. 23). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, po wyważeniu racji obu stron, w rozpoznawanej sprawie zaistniało pierwszeństwo prawa do informacji publicznej przed ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Wniosek z dnia 5 kwietnia 2019 r. dotyczył udostępnienia informacji publicznej w zakresie kosztu reklam, artykułów sponsorowanych oraz innych publikacji wykupionych w mediach wydawanych przez konkretną spółkę. W sprawie widomym jest powszechnie, że po zmianach we władzach spółek Skarbu Państwa w latach 2015-2016 doszło do sytuacji, w której spółki te zmieniły swoje strategie medialno-reklamowe. W tym zakresie pojawiły się sugestie, że część z tych strategii nie były powodowane względami marketingowymi, czy rachunkiem gospodarczym, ale innymi pozaekonomicznymi powodami. Oczywistym jest zatem, że społeczeństwo, które jest w istocie właścicielem takich podmiotów, ma prawo wiedzieć, czy istotnie były takie wydatki, jaka była ich wielkość i czy były one dostosowane z jednej strony do strategii rozwojowej przedsiębiorstwa, a z drugiej do potencjału podmiotu, do którego w zamian za publikowanie reklam lub sponsorowanych artykułów – płynęły publiczne środki. Stąd w tym zakresie tajemnica przedsiębiorcy nie może przeważać nad możliwością pozyskania informacji na podstawie u.d.i.p. oraz oceny działań osób odpowiedzialnych za wydatkowanie środków spółek Skarbu Państwa. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej jest bowiem ważnym elementem kontroli przez obywateli działań szeroko pojętej władzy, w tym przede wszystkim sposobu w jaki ona wydaje publiczne środki lub gospodaruje publicznym majątkiem. Powyższe spostrzeżenia oznaczają, że zarzuty skargi kasacyjnej, pomimo, iż okazały się częściowo zasadne, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wyjaśnić bowiem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych postaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, o czym stanowi art. 184 P.p.s.a. Zaskarżone w sprawie orzeczenie, mimo stwierdzonych uchybień w jego motywach, odpowiadało co do rozstrzygnięcia prawu i dlatego orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 221/10). Dla niniejszej sprawy ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., wynikają z niniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zaś z uzasadnienia Sądu I instancji. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI