III OSK 3382/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejprawo administracyjneNSAskarga kasacyjnabezczynność organuochrona danych osobowychprywatnośćprawo wodnekatastrofa ekologicznaWody Polskie

NSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej imienia i nazwiska kierownika stopnia wodnego, uznając, że samo 'zauważenie' śniętych ryb nie stanowi informacji publicznej.

Stowarzyszenie domagało się udostępnienia imienia i nazwiska kierownika stopnia wodnego, który zauważył śnięte ryby w Odrze, argumentując, że jest to informacja publiczna związana z katastrofą ekologiczną. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że samo 'zauważenie' nie jest informacją publiczną i organ nie musi tworzyć informacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że żądana informacja nie miała charakteru publicznego, a organ nie był zobowiązany do jej wytworzenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia na wyrok WSA w Warszawie, który oddalił skargę na bezczynność Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie wniosło o podanie imienia i nazwiska kierownika stopnia wodnego, który zauważył śnięte ryby w Odrze. Zarzucono, że organ odmówił udostępnienia informacji, nie analizując zasadności ochrony prywatności i naruszając konstytucyjne prawo do informacji. Sąd I instancji uznał, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, jednak żądana informacja nie miała charakteru publicznego, ponieważ samo 'zauważenie' przez pracownika nie jest informacją publiczną, a organ nie jest zobowiązany do tworzenia informacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieskuteczne. Sąd podkreślił, że nie zakwestionowano skutecznie ustaleń faktycznych ani wykładni prawa, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były nieprecyzyjne lub błędnie sformułowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo 'zauważenie' przez pracownika organu nie stanowi informacji publicznej, a organ nie jest zobowiązany do tworzenia informacji na potrzeby wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność 'zauważenia' jest powszechna i nie ma cech oficjalności, a żądanie podania imienia i nazwiska osoby, która dokonała takiej obserwacji, nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Dodatkowo, sąd podkreślił, że organ nie ma obowiązku wytwarzania informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 21

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo wodne art. 9 § 14

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne

u.f.p. art. 9 § 14

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 r. art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 r. art. 6

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, ponieważ czynność 'zauważenia' śniętych ryb przez pracownika nie ma charakteru oficjalnego. Organ nie jest zobowiązany do wytworzenia informacji na potrzeby wnioskodawcy. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania są nieskuteczne, ponieważ nie wykazano istotnego wpływu na wynik sprawy i nie zostały powiązane z konkretnymi uchybieniami.

Odrzucone argumenty

Informacja o osobie, która zauważyła śnięte ryby, jest informacją publiczną związaną z katastrofą ekologiczną. Organ naruszył konstytucyjne prawo do informacji poprzez odmowę udostępnienia danych. Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego (art. 1 ust. 1 u.d.i.p., art. 7 i 8 Konstytucji RP, art. 61 ust. 3 Konstytucji RP) poprzez błędne zastosowanie lub niezastosowanie. Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 149 § 1 i § 1a w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez wadliwe oddalenie skargi i lakoniczne uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

"zauważenie" jest zjawiskiem powszechnym, właściwym – co do zasady – dla każdego człowieka. Czynności tej nie można przypisać cech oficjalności, wyjątkowości, nadać jej charakteru rangi wyższego stopnia. żądanie udostępnienia informacji publicznej nie nakłada na żądany podmiot obowiązku wytworzenia owej informacji.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście obserwacji zdarzeń przez pracowników organów oraz obowiązków organów w zakresie udostępniania informacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji 'zauważenia' zdarzenia, a nie informacji zawartych w dokumentach urzędowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa do informacji publicznej, ale rozstrzygnięcie opiera się na dość technicznej interpretacji pojęcia 'informacji publicznej' i obowiązku jej wytworzenia.

Czy zwykłe 'zauważenie' śniętych ryb to informacja publiczna? NSA odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 497 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3382/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski protokolant asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 221/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpoznania wniosku z 18 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] na rzecz Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 221/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] (dalej "skarżący" lub "Stowarzyszenie") na bezczynność Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpoznania wniosku z 18 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.),dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał poniższy stan faktyczny
i prawny.
Stowarzyszenie [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie wniosku z dnia 18 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci imienia i nazwiska kierownika stopnia wodnego z [...], który zauważył śnięte ryby w rzece Odrze.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie stwierdziło, że organ odmawiając
w piśmie z dnia 2 grudnia 2022 r. udostępnienia informacji, w zakresie wnioskowanym przez skarżącego, nie dokonał żadnej analizy zasadności wystąpienia przesłanki ochrony prywatności osoby fizycznej. Przedsiębiorstwo nie udostępniając wnioskowanych informacji, ograniczyło zatem jego konstytucyjne prawo. Uzasadnienie dla takiego postępowania powinno być więc szczegółowe, odnosić się do okoliczności konkretnej sprawy, a nie jedynie powoływać się na obowiązujący w tym zakresie przepis. Skarżący wywiódł, że z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej jako u.d.i.p.) nie wynika pierwszeństwo regulacji ustawy o ochronie danych osobowych w stosunku do regulacji u.d.i.p.
Skarżący wskazał ponadto, że w piśmie z dnia 8 grudnia 2022 r. organ nie dokonał żadnej analizy obowiązków osoby, o której dane skarżący wnioskował, a która to analiza bezspornie by wykazała, że wyłączenie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ma w tym przypadku zastosowanie. W uzasadnieniu ww. pisma Wody Polskie wskazały jedynie, że kierownik stopnia wodnego nie dysponuje majątkiem państwowym lub samorządowym oraz "nie zarządza sprawami związanymi z wykonywaniem swoich funkcji przez szeroko rozumiane Państwo". Nie są to jednak okoliczności pozwalające na uznanie, iż będzie miała do tej osoby zastosowanie ochrona w postaci prawa do prywatności. Pojęcie osoby pełniącej funkcje publiczne jest rozumiane znacznie szerzej aniżeli wskazał organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W ocenie organu, osoba zatrudniona na stanowisku kierownika stopnia wodnego nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Wykonywane na wyżej wymienionym stanowisku zadania i obowiązki mają charakter techniczny. W związku z tym ograniczenie udzielenia informacji publicznej jest uzasadnione ze względu na prywatność osoby fizycznej. Udostępnienie danych osobowych pracownika, tj. imienia i nazwiska, niepełniącego funkcji publicznej mogłoby narazić pracodawcę na zarzut naruszenia dóbr osobistych, a w szczególności prawa do prywatności osoby, której dane dotyczą. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w sprawach skarg na bezczynność uwzględnia się stan prawny i faktyczny z dnia wniesienia skargi. Skoro skarżący wniósł skargę w dniu 18 sierpnia 2022 r., a organ udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 8 grudnia 2022 r., to oczywistym jest, że w sprawie nie zaistniała żadna bezczynność.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej jako: Wody Polskie) działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. poz. 2180) oraz nadanego,
w ramach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 2506), statutu. Wody Polskie są państwową osobą prawną (art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.) i wykonują prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa w stosunku do śródlądowych wód płynących oraz wód podziemnych. Nadto wykonują prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, znajdujących się w obrębie działki ewidencyjnej, która obejmuje także śródlądowe wody płynące będące własnością Skarbu Państwa. Sąd przywołał także § 2 ust. 1 i § 6 ww. rozporządzenia – przepisy dotyczące zadań i struktury Wód Polskich i wywiódł, że wymienione uprawnienia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie pozwalają zaliczyć je do podmiotów wykonujących zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Jednak, jak wyjaśnił dalej WSA w Warszawie, żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 18 sierpnia 2022 r. informacja nie dotyczyła informacji o charakterze publicznym. Zdaniem Sądu, nie należała bowiem do sfery faktów, a tym bardziej faktów uszczegółowionych w art. 6 u.d.i.p. Wniosek z dnia 18 sierpnia 2022 r. został sformułowany jako żądanie podania imienia i nazwiska kierownika stopnia wodnego w [...], który zauważył śnięte ryby w Odrze. Sąd zaznaczył, że "zauważenie" jest zjawiskiem powszechnym, właściwym – co do zasady – dla każdego człowieka. Czynności tej nie można przypisać cech oficjalności, wyjątkowości, nadać jej charakteru rangi wyższego stopnia. Tym bardziej, informacji o osobie – poprzez wskazanie jej imienia i nazwiska – która "zauważyła" śnięte ryby w Odrze, nie można uznać za informację publiczną.
WSA w Warszawie zauważył również, że w sprawie nie ma jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że dane żądane przez skarżącego zostały czy mogły zostać skonkretyzowane w jakimś oficjalnym dokumencie (rejestrze, ewidencji, itp.). Z tego powodu należało przyjąć, że dla udzielenia informacji pytany organ musiałby dopiero wytworzyć informację żądaną we wniosku. Takiej możliwości ustawodawca nie przewidział jednak ani w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ani w akcie prawnym wyższej rangi. Sąd podał przy tym, że z ugruntowanych poglądów doktryny i judykatury wynika bezsprzecznie, że żądanie udostępnienia informacji publicznej nie nakłada na żądany podmiot obowiązku wytworzenia owej informacji.
Z powyższych względów, zdaniem Sądu I instancji, nie można było przypisać organowi bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 18 sierpnia 2022 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie, reprezentowane przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości.
Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Wystąpił o zasądzenie od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a na podstawie art. 21 pkt 2 u.d.i.p. w zw. z art 193 p.p.s.a. o rozpoznanie niniejszej skargi w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt.
Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji skarżący kasacyjnie zarzucił:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 1 ust. 1 u.d.i.p, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie ma podstaw do udzielenia informacji, albowiem wnioskowana informacja nie dotyczyła informacji o charakterze publicznym, podczas gdy wnioskowana przez Skarżącego informacja związana była z katastrofą ekologiczną na Odrze i oceną prawidłowości wszczętych przez organ procedur,
b) art. 7 i art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i ograniczenie Skarżącemu prawa do informacji, pomimo braku wyraźnej podstawy do jego wyłączenia,
c) art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że złożony przez Stowarzyszenie wniosek nie mógł zostać pozytywnie rozpoznany, z uwagi na wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie okoliczności, a które to nie wynikają z żadnego przepisu jako wyłączające konstytucyjne prawo do informacji.
2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, tj.:
a) art. 149 § 1 i § 1a w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na bezczynność organu, wskutek wadliwego przyjęcia, iż organ nie był zobowiązany do udostępnienia skarżącemu informacji,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez brak wskazania podstawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia oraz lakoniczne wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy wydawaniu wyroku, a zwłaszcza niewyjaśnienie kluczowych pojęć, którymi posłużył się Sąd, ograniczając skarżącemu prawo do informacji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadniając tak sformułowany wniosek procesowy, organ wskazał przede wszystkim na błędne sformułowanie przez skarżącego kasacyjnie zarzutów wniesionej skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
W sytuacji gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). W skardze kasacyjnej Stowarzyszenia zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały jednak sformułowane jako zarzuty naruszenia prawa będącego konsekwencją naruszenia prawa materialnego. Z tego powodu w pierwszej kolejności należało ocenić skuteczność zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc zatem do omówienia zarzutów sformułowanych w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, wykazać należy, że sąd stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
W ramach pierwszego zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie ma podstaw do udzielenia informacji, albowiem wnioskowana informacja nie dotyczyła informacji o charakterze publicznym, podczas gdy wnioskowana informacja związana była z katastrofą ekologiczną na Odrze i oceną prawidłowości wszczętych przez organ procedur. W związku z treścią powyższego zarzutu przypomnienia wymaga, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. W treści omawianego zarzutu skutecznie nie zakwestionowano również prawidłowości wykładni przywołanych na jego podstawie przepisów. Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy omawiany zarzut mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Błędu subsumcji organ skarżący kasacyjnie nie wykazał, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym.
Zarzut ten okazał się nieskuteczny również dlatego, że na jego podstawie organ skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, upatrując wadliwości działania Sądu I instancji w niewłaściwej ocenie punktu 1 wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 18 sierpnia 2022 r. jako dotyczącego udostępnienia informacji nie mającej charakteru informacji publicznej, a jak już wyjaśniono, zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne.
Z tych samych powodów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 61 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że złożony przez Stowarzyszenie wniosek nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony z uwagi na wskazane przez WSA w Warszawie okoliczności. Jak już wspomniano, niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Skoro w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, a w treści omawianego zarzutu skutecznie nie zakwestionowano prawidłowości wykładni przywołanych na jego podstawie przepisów i nie wykazano błędu subsumcji, to omawiany zarzut jest zarzutem nieskutecznym.
Kolejny zarzut prawa materialnego został sformułowany jako zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i ograniczenie skarżącemu prawa do informacji, pomimo braku wyraźnej podstawy do jego wyłączenia. W związku z treścią omawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego sformułowanego jako zarzut niezastosowania art. 7 i art. 8 Konstytucji RP podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego "niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, Lex 120212; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10, LEX nr 1080252). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145), a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy, oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej. Należy zatem stwierdzić, że nie dyskwalifikowałoby omawianego zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie określonych przepisów jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepisy, które w jej przekonaniu zostały wadliwie zastosowane zamiast przepisów przez nią wskazywanych wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Jednak wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia, co tym samym czyni podnoszony zarzut naruszenia prawa materialnego nieskutecznym.
Odnosząc się z kolei do sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że zarzut ten może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga na bezczynność Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej nie zasługiwała na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, wskazując, że w jego ocenie żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdyż czynności "zauważenia" zjawiska przez pracownika organu, a tego dotyczyło żądanie wniosku, nie można przypisać cech oficjalności, a jednocześnie brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że żądane dane zostały skonkretyzowane w dokumentacji organu. Reasumując, przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja jest czytelna i sprawia, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym.
W rozpoznawanej sprawie w ramach zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazane zostały jako naruszony przepisy art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w Warszawie skargi na bezczynność organu wskutek wadliwego przyjęcia, że organ nie był zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji. W ten sposób zredagowany zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł być skuteczny wobec orzeczenia Sądu I instancji zapadłego w niniejszej sprawie. Wskazane jako naruszone przepisy art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., a także art. 151 p.p.s.a. winny być powoływane w powiązaniu z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym zdaniem strony skarżącej kasacyjnie uchybił Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy, czego w sporządzonej skardze kasacyjnej nie uczyniono. Zarzuty naruszenia tzw. przepisów blankietowych, tj. przepisów określających kompetencje sądu pierwszej instancji w fazie orzekania, a do których należą m.in. art. 149 § 1 p.p.s.a., art. 149 § 1a p.p.s.a., a także art. 151 p.p.s.a., wymagają powiązania z przepisami o charakterze materialnym lub procesowym, których naruszenia miały dopuścić się – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – organy administracji. W analizowanej skardze kasacyjnej takiego powiązania brak. Podniesiony zarzut nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Reasumując, Sąd I instancji nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, powołanych w zarzutach skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI