III OSK 3328/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej dotyczącą zwrotu kosztów codziennych dojazdów żołnierza zawodowego. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie art. 68 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię pojęcia "zwrotu kosztów codziennych dojazdów" i uznanie, że przysługuje mu jedynie częściowy zwrot (75% ceny biletu miesięcznego), zamiast pełnego zwrotu poniesionych kosztów. Skarżący podnosił również, że przepis rozporządzenia jest niezgodny z ustawą, ponieważ ogranicza wysokość zwrotu, oraz że organ powinien uwzględnić najkorzystniejszą trasę dojazdu, a nie tylko najkrótszą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że art. 68 ust. 8 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych upoważnia Ministra Obrony Narodowej do określenia wysokości zwrotu kosztów dojazdów w rozporządzeniu wykonawczym, a przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia, który przewiduje zwrot w wysokości 75% ceny biletu miesięcznego, mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Sąd podkreślił, że ustawa nie nakazuje zwrotu kosztów w pełnej wysokości, a takie rozwiązanie jest uzasadnione charakterem stosunku służbowego żołnierza i potrzebą dyspozycyjności. NSA potwierdził również, że przy ustalaniu wysokości zwrotu kosztów organ bierze pod uwagę najkrótszą trasę dojazdu, a nie najkorzystniejszą dla żołnierza pod względem czasu czy ceny biletów. W konsekwencji, sąd uznał, że skarżący nie wykazał usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów dojazdów dla żołnierzy zawodowych, zgodność rozporządzeń wykonawczych z ustawami, zasady ustalania wysokości ryczałtu za dojazdy.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i konkretnych przepisów ustawy oraz rozporządzenia. Nie dotyczy ogólnych zasad zwrotu kosztów dojazdu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych, ograniczający zwrot kosztów codziennych dojazdów do 75% ceny imiennego biletu miesięcznego, jest zgodny z art. 68 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi o prawie do zwrotu kosztów codziennych dojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia jest zgodny z art. 68 ust. 2 ustawy. Ustawa nie nakazuje zwrotu kosztów w pełnej wysokości, a art. 68 ust. 8 pkt 1 ustawy upoważnia Ministra Obrony Narodowej do określenia wysokości tego zwrotu w rozporządzeniu, co ma na celu uwzględnienie dyspozycyjności żołnierza i niezachęcanie do zamieszkiwania z dala od jednostki.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (art. 68 ust. 8 pkt 1) upoważnia Ministra Obrony Narodowej do określenia wysokości zwrotu kosztów dojazdów w rozporządzeniu. Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia, przewidujący zwrot w wysokości 75% ceny biletu miesięcznego, mieści się w granicach tego upoważnienia i jest uzasadniony charakterem służby wojskowej, która wymaga dyspozycyjności.
Czy przy ustalaniu wysokości zwrotu kosztów codziennych dojazdów żołnierza zawodowego należy uwzględniać najkrótszą trasę dojazdu, czy najkorzystniejszą dla żołnierza pod względem czasu i ceny biletów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy ustalaniu wysokości zwrotu kosztów dojazdu organ bierze pod uwagę jedynie najkrótszą trasę dojazdu, a nie trasę najkorzystniejszą dla żołnierza pod względem czasu dojazdu i ceny biletów.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że przy ustalaniu wysokości ryczałtu organ jest związany treścią przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia, który nakazuje brać pod uwagę ceny imiennego biletu miesięcznego w klasie drugiej pociągu osobowego na najkrótszej trasie kolejowej lub autobusowej. Czas dojazdu ma znaczenie przy ustalaniu, czy miejscowość jest "pobliska", natomiast przy ustalaniu kosztów dojazdu decyduje najkrótsza trasa.
Przepisy (14)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 68 § ust. 2
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Żołnierzowi zawodowemu zamieszkującemu poza miejscem pełnienia służby w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską, przysługuje prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem.
rozp. MON art. 5 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych
Określa zasady zwrotu kosztów codziennych dojazdów, w tym wysokość ryczałtu (75% ceny imiennego biletu miesięcznego) i wymóg uwzględniania najkrótszej trasy kolejowej lub autobusowej.
Pomocnicze
u.s.w.ż.z. art. 68 § ust. 8 pkt 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Rozporządzenie wykonawcze określa m.in. wysokość zwrotu kosztów codziennych dojazdów.
u.z.S.Z.RP art. 1a § ust. 1 pkt 7
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Definicja "miejscowości pobliskiej" jako miejscowości, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza 2 godzin w obie strony.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 178 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucyjna zasada niezawisłości sędziowskiej i podlegania tylko Konstytucji i ustawom, co pozwala sądowi na ocenę zgodności przepisów niższej rangi z ustawą.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MS art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Konst. RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezawisłość sędziowska i podleganie tylko Konstytucji i ustawom.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 68 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ ogranicza zwrot kosztów dojazdów do 75% ceny biletu miesięcznego, zamiast pełnego zwrotu. • Organ powinien uwzględnić najkorzystniejszą trasę dojazdu dla żołnierza, a nie tylko najkrótszą. • Sąd pierwszej instancji powinien był ocenić zgodność § 5 rozporządzenia z art. 68 ust. 2 ustawy i odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia w przypadku stwierdzenia niezgodności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej. • Rozporządzenie zatem nie dotyczy jedynie trybu ustalania kosztów i ich wypłaty, ale ustawodawca określił, że Minister Obrony Narodowej może również określić wysokość wypłacanego świadczenia. • Ustawodawca przyjął zatem, że Minister Obrony Narodowej może tak ustalić uprawnienia tych żołnierzy, którzy nie mieszkają w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, aby nie zachęcać żołnierzy do zamieszkiwania z dala od jednostki, w której pełnią służbę – co w oczywisty sposób ogranicza ich dyspozycyjność. • Organ bierze pod uwagę jedynie najkrótszą trasę dojazdu, a nie jak twierdzi skarżący kasacyjnie – trasę najkorzystniejszą dla niego pod względem czasu dojazdu i ceny biletów.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Beata Jezielska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów dojazdów dla żołnierzy zawodowych, zgodność rozporządzeń wykonawczych z ustawami, zasady ustalania wysokości ryczałtu za dojazdy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i konkretnych przepisów ustawy oraz rozporządzenia. Nie dotyczy ogólnych zasad zwrotu kosztów dojazdu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla żołnierzy zawodowych prawa do zwrotu kosztów dojazdu, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów wykonawczych w kontekście ustawy. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.
“Czy 75% zwrotu kosztów dojazdu dla żołnierza to sprawiedliwa kwota? NSA rozstrzyga spór o ryczałt.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.