III OSK 3327/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-29
NSAAdministracyjneWysokansa
żołnierze zawodowiświadczenie pieniężnezwolnienie ze służbynieprzerwana służbasłużba wojskowasłużba w policjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o obronie Ojczyzny

NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza, który domagał się świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby, uznając, że nie spełnił wymogu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, mimo doliczenia okresu służby w Policji.

Skarżący, były żołnierz zawodowy, domagał się przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego przez rok po zwolnieniu ze służby, argumentując, że łączny okres jego służby wojskowej i policyjnej przekracza 15 lat. Organy administracji oraz sądy obu instancji uznały jednak, że kluczowy jest wymóg nieprzerwanej służby, a między służbą w Policji a służbą wojskową wystąpiła przerwa. NSA potwierdził tę interpretację, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Skarżący, zwolniony ze służby z powodu upływu kontraktu, domagał się świadczenia, powołując się na łączny okres służby wojskowej i policyjnej wynoszący ponad 19 lat. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że kluczowym warunkiem przyznania świadczenia jest nieprzerwana 15-letnia służba wojskowa, do której można doliczyć okresy służby w innych formacjach, takich jak Policja. Ponieważ między służbą w Policji a zawodową służbą wojskową wystąpiła przerwa, skarżący nie spełnił wymogu nieprzerwanej służby. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji, podkreślając, że przepis art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wymaga nieprzerwanej służby, a przerwa między służbą w Policji a służbą wojskową uniemożliwia przyznanie świadczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że interpretacja przepisów przez sądy niższych instancji była prawidłowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie nie przysługuje, ponieważ kluczowym wymogiem jest pełnienie nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej przez co najmniej 15 lat, do którego można doliczyć okresy służby w innych formacjach, ale tylko pod warunkiem zachowania ciągłości służby.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny jako wymóg nieprzerwanej służby wojskowej przez co najmniej 15 lat, do którego można doliczyć okresy służby w innych formacjach. Podkreślono, że przerwa między służbą w Policji a zawodową służbą wojskową uniemożliwia spełnienie tego wymogu, nawet jeśli łączny staż przekracza 15 lat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.O. art. 460 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 459 § pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.O. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 458 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 815

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.s.w.ż.z. art. 17a § 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że łączny okres służby wojskowej i policyjnej, wynoszący ponad 15 lat, powinien uprawniać do świadczenia pieniężnego, nawet jeśli między służbami wystąpiła przerwa. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów prawa materialnego przez organy i sądy, twierdząc, że świadczenie powinno być przyznane, gdy łączny okres służby przekracza 15 lat, niezależnie od ciągłości. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania i zmierzający do ograniczenia jego praw.

Godne uwagi sformułowania

pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 nie można jednakże tracić z pola widzenia, że przedmiotowe świadczenie przeznaczone jest - zgodnie z treścią analizowanej regulacji - niejako z założenia wyłącznie dla osób, które legitymują się pełnieniem służby w sposób "nieprzerwany". ratio legis wskazanej regulacji wiązać zatem należy z uznaniem służby w innej formacji (na przykład Policji) za równorzędną ze służbą w innej kolejnej formacji mundurowej z punktu widzenia zachowania i nabycia uprawnień związanych ze służbą.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Paweł Mierzejewski

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu nieprzerwanej służby wojskowej przy ubieganiu się o świadczenie pieniężne po zwolnieniu ze służby, w kontekście doliczania okresów służby w innych formacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych zwolnionych ze służby z powodu upływu kontraktu, którzy wcześniej pełnili służbę w innych formacjach mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego dla żołnierzy świadczenia i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących ciągłości służby, co może być interesujące dla osób związanych z wojskiem i administracją publiczną.

Czy 19 lat służby to za mało na świadczenie? NSA rozstrzyga o ciągłości służby wojskowej.

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3327/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 655
art. 137 ust. 1; art. 459 pkt 1; art. 460 ust. 1; art. 815
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2074/22 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2022 r. nr 2578/DSS w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie" albo "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2074/22, oddalił skargę P. S. (dalej: "skarżący" albo "skarżący kasacyjnie") na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej: "MON") z dnia 26 września 2022 r. nr 2578/DSS w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Powołane orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 15 marca 2022 r. na mocy rozkazu personalnego Nr 12 Dowódcy [...] z dnia 24 lutego 2022 r., wskutek upływu czasu służby określonego w kontrakcie, w związku z wycofaniem przez żołnierza wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu.
W dniu 9 maja 2022 r. skarżący złożył wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej: "Dyrektor WBE w [...]") w sprawie ustalenia prawa i wypłaty świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej.
Dyrektor WBE w [...] decyzją z dnia 31 maja 2022 r. znak UMU-1904/1 wydaną na podstawie art. 96 ust. 1, 7 i 9 w związku z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1131) odmówił skarżącemu przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, ponieważ skarżący nieprzerwaną zawodową służbę wojskową pełnił przez okres krótszy niż 15 lat.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego MON decyzją z dnia 11 lipca 2022 r. nr 2021/DSS, uchylił w całości wskazaną decyzję Dyrektora WBE w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując wniosek winien zastosować przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 655 ze zm.), dalej "ustawa o obronie Ojczyzny", oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor WBE w [...] na podstawie świadectwa służby oraz w oparciu o akta personalne żołnierza ustalił następujący okresy służby:
- od 25.01.1995 r. do 07.05.1995 r. zasadnicza służba wojskowa;
- od 29.12.1997 r. do 10.08.2012 r. służba w komendzie Miejskiej Policji w [...] w charakterze funkcjonariusza Policji, potwierdzona świadectwem służby z dnia 10 sierpnia 2012 r. wydanym przez Komendanta Miejskiego Policji w [...]; - od 15.07.2017 r. do 28.01.2020 r. terytorialna służba wojskowa pełniona rotacyjnie i dyspozycyjnie w ilości 188 dni, potwierdzona zaświadczeniem Szefa Sekcji Personalnej [...] z dnia 4 kwietnia 2022 r. oraz decyzją Dowódcy [...] nr 94/2021 z dnia 24 marca 2021 r. przyznającą dodatek za długoletnią służbę wojskową, z treści której wynika charakter służby;
- od 16.03.2020 r. do 15.03.2022 r. zawodowa służba wojskowa.
Dyrektor WBE w [...] decyzją z dnia 12 sierpnia 2022 r. znak UMU-1904/1 wydaną na podstawie art. 459 pkt 1, art. 460 ust. 1 i art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny oraz art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a.", odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie pełnił nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w Policji. Ponadto zarówno okres służby w Policji od 29 grudnia 1997 r. do 10 sierpnia 2012 r., tj. 14 lat, 7 miesięcy i 13 dni, jak i nieprzerwany okres zawodowej służby wojskowej od 16 marca 2020 r. do 15 marca 2022 r. tj. 2 lata, samodzielnie nie wynoszą co najmniej 15 lat, a zatem nie dają podstaw do ustalenia przedmiotowych uprawnień w oparciu o przepis art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 oraz art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez ich:
a) niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania odwołującemu się prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy odwołujący się faktycznie legitymował się łącznym okresem służby wojskowej oraz służby policyjnej przez 15 lat, co na podstawie nowego brzmienia przepisów tworzy uprawnienie odwołującego się do świadczenia pieniężnego o jakim mowa była w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej, zaś obecnie uregulowanie tego uprawnienia określa art. 459 i n. ustawy o obronie Ojczyzny;
b) błędną wykładnię i stwierdzenie, iż świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 460 ustawy o obronie Ojczyzny przysługuje jedynie w wypadku pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres 15 lat, do którego to okresu 15 lat można by dopiero doliczyć okres służby w Policji w sytuacji, gdy logiczna, celowościowa, a nawet językowa wykładnia ww. przepisów ustawy nie daje podstaw do takiego rozumienia przepisu i jest oczywistym, iż na okres 15 lat służby zawodowej jaki uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego (a przecież również do pozostałych uprawnień emerytalnych) mogą składać się okresy zarówno zawodowej służby wojskowej, jak i służby w formacjach o jakich mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, które łącznie dadzą okres 15 lat pracy zawodowej;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji jednoznacznych wskazań MON, co do stosowania przepisów ustawy o obronie Ojczyzny w przypadku uprawnień odwołującego się, a przez to prowadzenie postępowania w sposób niebudujący zaufania do działań organów państwa oraz w sposób jednoznacznie nakierowany na wykładnię przepisów prawa zmierzającą do ograniczenia praw przysługujących odwołującemu się, który pełnił wieloletnią służbę zarówno wojskową, jak i w formacji Policji, co nie powinno podlegać rozróżnieniu w kontekście uprawnień emerytalnych.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę kwestionowanej decyzji w całości i przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, MON decyzją z dnia 26 września 2022 r. nr 2578/DSS wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 460 ust. 1 i 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny utrzymał w mocy decyzję Dyrektora WBE w [...] z dnia 12 sierpnia 2022 r.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kontraktowa wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie, na skutek nie zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji skarżącego nie obejmują kryteria określone w art. 460 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, umożliwiające przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego w sytuacji legitymowania się nieprzerwanym stażem służby krótszym niż wymagane 15 lat. W takiej sytuacji należało zbadać przesłankę występującą w art. 460 ust. 1 ww. ustawy, a mianowicie czy skarżący pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres 15 lat.
Organ odwoławczy wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, iż skarżący pełnił służbę wojskową oraz służbę w charakterze funkcjonariusza Policji w następujących okresach: czynna służba wojskowa od dnia 25 stycznia 1995 r. do dnia 7 maja 1995 r. - 3 miesiące; służba w Policji od dnia 29 grudnia 1997 r. do dnia 10 sierpnia 2012 r. - 14 lat i 7 miesięcy; terytorialna służba wojskowa pełniona rotacyjnie i dyspozycyjnie od dnia 15 lipca 2017 r. do dnia 28 stycznia 2020 r. - 2 lata i 6 miesięcy; zawodowa służba wojskowa od dnia 16 marca 2020 r. do 15 marca 2022 r. - 2 lata.
MON zaznaczył, że stosownie do art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyny warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do wnioskowanego przez skarżącego świadczenia jest fakt pełnienia nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej przez okres 15 lat, do którego dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych. Zdaniem organu odwoławczego bezsporne jest, że łączny okres służby skarżącego w wojsku oraz w Policji wynosi ponad 15 lat, tj. 19 lat i 4 miesiące. Niemniej jednak w przypadku skarżącego nie została zachowana zasada ciągłości służby pomiędzy okresem odbytej czynnej służby wojskowej, a okresem służby pełnionej w charakterze funkcjonariusza Policji. Nie legitymuje się on nieprzerwanym piętnastoletnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, albowiem żaden z okresów służby w Policji, jak i okres służby wojskowej, nie wypełniają przesłanki wymaganej do uzyskania uprawnień do spornego świadczenia pieniężnego. W związku z powyższym w ocenie MON, skarżącemu nie przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby prawo do przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że wbrew twierdzeniom odwołującego Dyrektor WBE w [...] prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, jak również dokonał ich prawidłowej wykładni, w wyniku czego, stwierdził brak uprawnienia skarżącego do świadczenia, o którym mowa w art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Za niezasadne organ odwoławczy uznał również zarzuty odwołującego dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a w zw. z art. 8 k.p.a.
W skardze na powyżej opisaną decyzję MON skierowanej do WSA w Warszawie skarżący podniósł zarzuty naruszenia:
1. prawa materialnego, tj. art. 459 pkt 1 w zw. z 460 § 1 oraz art. 137 ust 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez:
a) błędną ich wykładnię i stwierdzenie, iż świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 460 ustawy o obronie Ojczyzny przysługuje jedynie w wypadku pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres 15 lat do którego to okresu 15 lat można by dopiero doliczyć okres służby w Policji w sytuacji, gdy logiczna, celowościowa a nawet językowa wykładania ww. przepisów ustawy nie daje podstaw do takiego rozumienia przepisu i jest oczywistym, iż na okres 15 lat służby zawodowej jaki uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego (a przecież również do pozostałych uprawnień emerytalnych) mogą składać się okresy zarówno zawodowej służby wojskowej, jak i służby w formacjach o jakich mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, które łącznie dadzą okres 15 lat pracy zawodowej, co w konsekwencji spowodowało;
b) bezzasadną odmowę skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy skarżący faktycznie legitymował się łącznym okresem służby wojskowej oraz służby policyjnej przez 15 lat, co na podstawie nowego brzmienia przepisów tworzy uprawnienie skarżącego do świadczenia pieniężnego o jakim mowa była w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej, zaś obecnie uregulowanie tego uprawnienia określa art. 459 i n. ustawy o obronie Ojczyzny;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudujący zaufania do działań organów państwa oraz w sposób jednoznacznie nakierowany na wykładnię przepisów prawa zmierzającą do ograniczenia praw przysługujących skarżącemu, który pełnił wieloletnią służbę zarówno wojskową, jak i w formacji Policji, co nie powinno podlegać rozróżnieniu w kontekście uprawnień emerytalnych przysługujących osobom pełniącym służbę.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji MON oaz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora WBE w [...] z dnia 12 sierpnia 2022 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Przedmiotową skargę WSA w Warszawie oddalił powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2074/22 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "P.p.s.a.".
W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył treść przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, w tym art. 459 pkt 1, art. 460 ust. 1, 2 i 5 tej ustawy i wskazał, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 15 marca 2022 r. wskutek upływu czasu służby określonego w kontrakcie, w związku z wycofaniem przez żołnierza wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu, a tym samym nie mógł mieć do niego zastosowania art. 460 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Jednocześnie skarżący pełnił służbę wojskową oraz służbę w charakterze funkcjonariusza Policji w następujących okresach: czynna służba wojskowa od dnia 25 stycznia 1995 r. do dnia 7 maja 1995 r. - 3 miesiące; służba w Policji od dnia 29 grudnia 1997 r. do dnia 10 sierpnia 2012 r. - 14 lat i 7 miesięcy; terytorialna służba wojskowa pełniona rotacyjnie i dyspozycyjnie od dnia 15 lipca 2017 r. do dnia 28 stycznia 2020 r. - 2 lata i 6 miesięcy; zawodowa służba wojskowa od dnia 16 marca 2020 r. do 15 marca 2022 r. - 2 lata. Łączny okres służby pełnionej przez skarżącego w wojsku oraz w Policji wynosi zatem 19 lat i 4 miesiące.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji nie kwestionowały tego, że na okres nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej jaki uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, mogą składać się zarówno okresy służby wojskowej, jak i służby w formacjach o jakich mowa w art. 137 ust. 1 tej ustawy, które łącznie dadzą okres co najmniej 15 lat służby. Organy obu instancji wskazywały natomiast na to, że w świetle art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, służba w wojsku i w innych formacjach musi być pełniona w sposób nieprzerwany łącznie przez okres co najmniej 15 lat.
Według Sądu pierwszej instancji prawidłowe jest powyższe stanowisko organów o niespełnianiu przez skarżącego wskazanego wymogu pełnienia służby nieprzerwanie przez okres co najmniej 15 lat, ponieważ pomiędzy zwolnieniem ze służby w Policji, a przyjęciem do służby wojskowej nastąpiła przerwa w pełnieniu służby. Z literalnej wykładni przepisu art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1, jest pełnienie służby w wojsku oraz w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1, nieprzerwanie przez okres co najmniej 15 lat. Tymczasem skarżący pełnił wprawdzie służbę w wojsku oraz w Policji łącznie przez 19 lat i 4 miesiące, jednak pomiędzy poszczególnymi okresami służby w tych formacjach występowały przerwy i w związku z tym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący nie legitymuje się nieprzerwanym okresem służby pełnionej przez co najmniej 15 lat. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 oraz art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz bezzasadnie odmówił mu przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w sytuacji skarżący legitymuje się łącznym ponad 15-letnim okresem służby w wojsku oraz Policji.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, gdyż decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie jest decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego organu. Z uwagi na to, że wydana decyzja ma charakter decyzji związanej organ nie miał obowiązku rozważania interesu społecznego względem słusznego interesu skarżącego. Jednocześnie organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Sąd meriti wskazał nadto, że MON wydając zaskarżoną decyzję odniósł się także do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd pierwszej instancji zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym przez MON w odpowiedzi na skargę, że bez znaczenia dla stwierdzenia uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, pozostaje ustalenie długości okresu służby wojskowej skarżącego dla celów emerytalnych.
Pismem z dnia 9 listopada 2023 r. skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2074/22, wywiódł skarżący, zaskarżając to orzeczenie w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nieprawidłowe zastosowanie i niepełne uzasadnienie nie pozwalające na pełną kontrolę instancyjną - niepełne odniesienie się do części zarzutów skarżącego, w szczególności w zakresie wykładni przepisu dotyczącego nieprzerwanego okresu służby wraz z poparciem stanowiska orzecznictwa i doktryny;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, z uwagi na jej wydanie z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie pełnił nieprzerwanie służby wojskowej wraz z zaliczeniem okresu służby w Policji.
W związku z postawionymi zarzutami skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Skarżący kasacyjnie oświadczył nadto, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Z treści skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, to z zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez wojewódzki sąd administracyjny w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
Jako a limine niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c, pkt 2 albo pkt 3 czy art. 151 P.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy). Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku m.in. stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.) bądź uznania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na jej niezasadność (art. 151 P.p.s.a.). Uznać należy, że w "czystej" postaci zarzuty naruszenia ww. przepisów są zasadne wówczas, gdy sąd pierwszej instancji wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej. A następnie także wówczas, gdy sąd ten wadliwie uzna legalność zaskarżonego aktu i oddali skargę od niezgodnego z prawem aktu, bądź błędnie uwzględni skargę od aktu odpowiadającego prawu. Tego typu przepisy nie mogą jednakże stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregokolwiek z powyższych przepisów, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia omawianych przepisów. Nadto, jeśli z wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji ocenił, że nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu, to nie można sądowi oddalającemu skargę zarzucić naruszenia przepisu, który dawał podstawę do takiego działania, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej. W orzecznictwie zwraca się nadto uwagę, że nie jest możliwe formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenia przepisu "poprzez jego niezastosowanie" (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 września 2011 r.; sygn. akt I OSK 1499/10; z dnia 12 czerwca 2015 r.; sygn. akt I OSK 2409/14 oraz z dnia 12 grudnia 2024 r.; sygn. akt I GSK 324/21). Naruszenie wymienionych wyżej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. W ramach zarzutu oznaczonego w skardze kasacyjnej jako I.2 przepis art. art. 145 § pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. nie został powiązany z innymi przepisami, którym uchybił Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy, co oznacza nieskuteczność tak skonstruowanego zarzutu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach zaskarżonego wyroku przeprowadzono kontrolę decyzji objętych zakresem zaskarżenia, stosując kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności organów obu instancji, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, a zatem zastosował jeden z środków przewidzianych w P.p.s.a. Co oczywiste, nie można dopatrywać się naruszenia powołanych powyżej przepisów P.p.s.a. w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony skarżącej kasacyjnie. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącej strony, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu regulacji zawartych w P.p.s.a. Mając na uwadze opisane powyżej niedoskonałości konstrukcji skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia powołanych przepisów wynikowych P.p.s.a. uznać należy za bezzasadny.
Prawidłowości zaskarżonego wyroku nie mógł również podważyć zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r.; sygn. akt II GSK 1276/10). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Wojewódzki sąd administracyjny obowiązany jest więc do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 maja 2023 r.; sygn. akt II GSK 105/21 oraz z dnia 12 lipca 2024 r.; sygn. akt 2646/22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni (Sąd meriti odwołał się do wykładni literalnej – uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego) i zastosowania w realiach rozpatrywanej sprawy art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 i art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Wskazać nadto należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma nadto obowiązku aby każdą swoją ocenę prawną korelować ze stanowiskiem orzecznictwa sądowego i przedstawicieli doktryny prawa, czego oczekuje autor skargi kasacyjnej. Ponadto fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi, względnie pominięcie w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 2017 r.; sygn. akt I GSK 1329/15). Niezależnie od powyższego zapatrywania podnieść należy, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organów obu instancji i nie uwzględnił stanowiska skarżącego kasacyjnie w zakresie spełnienia przesłanek determinujących przyznanie świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Nieskuteczność zarzutów naruszenia prawa procesowego oznacza, że przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a zatem przez sformułowanie zarzutu naruszenia konkretnych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne.
Podniesiony w treści wniesionego środka odwoławczego zarzut naruszenia prawa materialnego odwołuje się do błędnej wykładni art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie pełnił nieprzerwanie służby wojskowej wraz z zaliczeniem okresu służby w Policji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podnosi, że Sąd pierwszej instancji odwołał się do wykładni literalnej przy czym nie wskazał co należy uznawać za "okres nieprzerwany". Ponadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, samo sformułowanie przepisów ustawy zaprzecza możliwości dosłownego interpretowania tego pojęcia bowiem przyjmuje się dopuszczalność zaliczenia okresów służby w innych formacjach, w tym Policji, zatem z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego oczywistym jest, że zdarzają się okresy przerwy pomiędzy służbą w różnych formacjach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę stanowisko skarżącego kasacyjnie jest nieprawidłowe.
Zgodnie z art. 459 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Natomiast art. 460 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 137 ust. 1 wskazanej ustawy stanowi, że funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, jeżeli wykazuje predyspozycje do pełnienia tej służby.
Z kolei art. 458 ust. 3 ustawy pragmatycznej stanowi, że do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone albo żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.
Wskazać należy, że podstawowym warunkiem przyznania świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 tej ustawy, wskazanym wprost w jej art. 460 ust. 1 zdanie pierwsze, jest legitymowanie się przez danego wnioskodawcę okresem co najmniej 15 lat zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca, co wynika wprost z treści art. 460 ust. 1 zdanie pierwsze in fine ustawy pragmatycznej umożliwia doliczenie do wskazanego okresu także służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 (m.in. w Policji). Nie można jednakże tracić z pola widzenia, że przedmiotowe świadczenie przeznaczone jest - zgodnie z treścią analizowanej regulacji - niejako z założenia wyłącznie dla osób, które legitymują się pełnieniem służby w sposób "nieprzerwany". W przypadku danego wnioskodawcy, który przykładowo legitymuje się wyłącznie 20 – letnim okresem zawodowej służby wojskowej zadaniem organów orzekających jest jedynie ustalenie, czy służba ta była pełniona "nieprzerwanie". W przypadku osób takich jak skarżący kasacyjnie, to jest takich, które nie pełniły zawodowej służby wojskowej przez okres minimum 15 lat, i które mogą skorzystać z dobrodziejstwa doliczenia do posiadanego okresu zawodowej służby wojskowej okresu pełnienia służby w innych formacjach (na przykład w Policji) warunkiem koniecznym do przyznania wnioskowanego świadczenia jest pełnienie służby w obydwu formacjach "nieprzerwanie". Podkreślić bowiem należy, że ustawodawca w treści art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny nie używa sformułowania "[...] przysługuje żołnierzowi, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1" [...] lecz sformułowania "[...] przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 [...]".
W nawiązaniu do powyższych zapatrywań podnieść należy, że ustawodawca w ustawie o obronie Ojczyzny nie wyjaśnia pojęcia "nieprzerwanie" w kontekście ciągłości służby. "Nieprzerwanie" podobnie jak "ciągle" oznacza jednakże stale, bez przerwy (w kontekście trwałości). Zasadnym jest zatem przyjęcie, że w powyższym przepisie (art. 460 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o obronie Ojczyzny) ustawodawca miał na myśli nieprzerwaną kontynuację jednej służby po drugiej, a zatem stan analogiczny do tego jakby w ogóle nie nastąpiła zmiana jednej formacji na inną (drugą) i ewentualnie kolejne. Ratio legis wskazanej regulacji wiązać zatem należy z uznaniem służby w innej formacji (na przykład Policji) za równorzędną ze służbą w innej kolejnej formacji mundurowej z punktu widzenia zachowania i nabycia uprawnień związanych ze służbą. Twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że w przepisie art. 460 ust. 1 w zw. z art. 459 pkt 1 powołanej ustawy chodzi tylko o to, żeby dany wnioskodawca legitymował się minimum 15 – letnim okresem służby, a przerwa pomiędzy okresami służby w odrębnych formacjach mundurowych nie ma jakiegokolwiek znaczenia jest nieuzasadnione i w kontekście całości regulacji art. 458-460 ww. ustawy w istocie nielogiczne, gdyż w zależności od okoliczności wnioskujący może legitymować się krótszą służbą niż 15-letnią (zob. art. 460 ust. 2 ustawy).
Należy mieć również na uwadze, że art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, do którego nawiązuje art. 460 ust.1 tej ustawy umożliwia przeniesienie określonemu funkcjonariuszowi do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, jeżeli wykazuje predyspozycje do pełnienia tej służby. Z art. 137 ust. 2 tej ustawy wynika wprost, że przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, odbywa się za zgodą Ministra Obrony Narodowej oraz ministra nadzorującego daną służbę, w trybie powołania do zawodowej służby wojskowej, z zachowaniem ciągłości służby. Okresy pełnienia służby w służbach, o których mowa w ust. 1, zalicza się do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie. W takiej sytuacji nie ma znaczenia kwestia ewentualnej przerwy pomiędzy jedną a drugą służbą, gdyż ciągłość służby jest gwarantowana ustawowo. W przypadku skarżącego kasacyjnie sytuacja jest zgoła odmienna, gdyż - jak wynika z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy - służbę w Policji zakończył w dniu 10 sierpnia 2012 r., a zawodową służbę wojskową rozpoczął dopiero w dniu 16 marca 2020 r. W sprawie skarżącego kasacyjnie nie ma nadto zastosowania niewskazana we wniesionej skardze kasacyjnej regulacja art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którą przepis art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Podkreślenia bowiem wymaga, że ratio legis art. 815 było rozciągnięcie dobrodziejstwa art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny w stosunku do żołnierzy powołanych do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 17a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 536). Ustawodawca miał bowiem na względzie zrównanie uprawnień żołnierzy zawodowych powołanych w trybie art. 17a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z uprawnieniami żołnierzy zawodowych przeniesionych do dalszego pełnienia służby w trybie art. 137 ustawy o obronie Ojczyzny (zob. w tej materii: J. Bulira, Komentarz do art. 815 [w:] J. Bulira, A. Jagnieża, E. Krempeć, H. Królikowski (red.), F. Seredyński, Obrona Ojczyzny. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX/El 2025).
W świetle regulacji art. 17a ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych osobę posiadającą stopień policyjny, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Urzędu Ochrony Państwa, jeżeli przemawiały za tym potrzeby Sił Zbrojnych, można było powołać do służby kontraktowej, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, do służby stałej, na stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia wojskowego równorzędnego ze stopniem posiadanym w odpowiedniej służbie. Powołanie takie odbywało się po zwolnieniu funkcjonariusza z poprzedniej służby mundurowej. Z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżący kasacyjnie nie został powołany do służby kontraktowej w tym właśnie trybie. Pomiędzy okresem służby w Policji a okresem zawodowej służby wojskowej skarżący kasacyjnie pełnił terytorialną służbę wojskową (rotacyjnie i dyspozycyjnie), które w ogóle nie podlega zaliczenia do okresu, o którym mowa w art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
Należy również wskazać, że akceptacja stanowiska autora skargi kasacyjnej w procesie wykładni art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny prowadziłaby faktycznie do uznania zwrotu "nieprzerwanie" za zbędny, gdy tymczasem zasady wykładni tekstów prawnych nakazują w pierwszym rzędzie stosować językowe reguły interpretacyjne, gdyż założeniem jest językowa racjonalność prawodawcy, a więc zasada, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne do zrekonstruowania danej normy (zakaz wykładni per non est). Powyższa reguła interpretacyjna znajduje również swoje zastosowanie w poglądach judykatury. Za niezgodną z założeniem o racjonalności prawodawcy, leżącym u podstaw poprawnej wykładni przepisów prawa, uznał Trybunał Konstytucyjny taką wykładnię, która prowadziłaby do wniosku, że pewien fragment przepisu należałoby uznać za całkowicie zbędny (zob. uchwałę z dnia 14 czerwca 1995 r.; sygn. akt W 19/94; publ. OTK 1995/1/23). Również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 czerwca 1999 r. (sygn. akt I KZP 19/99; publ. OSNKW 1999/7-8/42) zauważył, że podstawowe reguły wykładni przepisów prawnych za punkt wyjścia przyjmują założenie - rzecz jasna idealizujące - o racjonalnym prawodawcy, a więc takim ustawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze takie samo znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań. Także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że konstrukcje prawne są tworzone za pomocą słów w ten sposób, że stanowią określoną całość. W konsekwencji nie można ich interpretować nie uwzględniając owej całości, co może również przemawiać za stosowaniem wykładni systemowej (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 1998 r. (sygn. akt FPS 9/97; publ.: ONSA 1998/4/110), uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 1998 r. (sygn. akt FPS 19/98; publ. ONSA 1999/2/44) oraz uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r. (sygn. akt FPS 14/99’ publ. ONSA 2000/3/92). Pogląd ten jest również wyrażany w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki z dnia 29 lipca 2021 r.; sygn. akt III FSK 3814/21 oraz z dnia 6 września 2023 r.; sygn. akt III OSK 1019/22).
W realiach rozpatrywanej sprawy organy orzekające ustaliły w sposób prawidłowy, że łączny (a zatem po tzw. "zsumowaniu") okres służby skarżącego kasacyjnie wynosi ponad 15 lat, to jest 19 lat i 4 miesiące. Prawidłowe było ponadto ustalenie, że w przypadku skarżącego kasacyjnie nie została zachowana wymagana przez art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny zasada ciągłości służby pomiędzy okresem służby w charakterze funkcjonariusza Policji a okresem zawodowej służby wojskowej. Skoro te ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie podważone, to w świetle powyższych przepisów prawidłowym było uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 P.p.s.a. było w tej sytuacji w pełni prawidłowe.
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o jej oddaleniu.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI