III OSK 3312/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-20
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejinformacja publicznadokumenty wojskoweustawa o obronie Ojczyznylex specialisNSAWSAbezczynność organurozkaz dziennyrozkaz personalny

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że żądane dokumenty wojskowe mogą stanowić informację publiczną, nawet jeśli ustawa o obronie Ojczyzny ogranicza dostęp do danych z ewidencji wojskowej.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy udostępnienia przez Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji dokumentów wojskowych, w tym rozkazu dziennego i personalnego. WSA oddalił skargę na bezczynność, uznając, że ustawa o obronie Ojczyzny stanowi lex specialis i wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że ustawa o obronie Ojczyzny ogranicza dostęp do danych z ewidencji wojskowej, ale nie wyłącza dostępu do treści i postaci innych dokumentów urzędowych, które mogą stanowić informację publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. J. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na bezczynność Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o udostępnienie skanów rozkazu dziennego, protokołu zdania i objęcia obowiązków oraz rozkazu personalnego. Organ odmówił udostępnienia, uznając dokumenty za wewnętrzne i niebędące informacją publiczną. WSA w Warszawie, choć początkowo uznał, że dokumenty te mają charakter informacji publicznej, ostatecznie oddalił skargę, powołując się na art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) i uznając ustawę o obronie Ojczyzny za lex specialis. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że WSA błędnie zastosował art. 1 ust. 2 u.d.i.p. NSA wyjaśnił, że ustawa o obronie Ojczyzny ogranicza dostęp do danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej, ale nie wyłącza stosowania u.d.i.p. w zakresie dostępu do treści i postaci innych dokumentów urzędowych, które mają charakter informacji publicznej. W związku z tym, organ powinien był udostępnić żądane dokumenty (anonimizując dane z ewidencji wojskowej) lub wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, treść i postać tych dokumentów urzędowych, o ile nie są to wyłącznie dane z ewidencji wojskowej, mogą stanowić informację publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Ustawa o obronie Ojczyzny ogranicza dostęp do danych osobowych z ewidencji wojskowej, ale nie wyłącza stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do treści i postaci innych dokumentów urzędowych, które mają charakter informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

Konstytucja RP art. 61 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do informacji publicznej, z ograniczeniami wynikającymi z przepisów ustaw.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek udostępniania informacji publicznej spoczywa na podmiotach zobowiązanych.

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Termin na udostępnienie informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definicja informacji publicznej, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

u.o.O. art. 73 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Ograniczenia w udostępnianiu danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

u.o.O. art. 31 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Szefowie wojskowych centrów rekrutacji jako terenowe organy wykonawcze.

u.o.O. art. 71 § ust. 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

Określenie danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o obronie Ojczyzny nie wyłącza całkowicie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej do dokumentów wojskowych, które nie są danymi z ewidencji wojskowej. Organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej lub nie wyda decyzji odmownej, nawet jeśli błędnie uznał informację za niepubliczną.

Odrzucone argumenty

Argument organu i WSA, że ustawa o obronie Ojczyzny stanowi lex specialis wyłączający stosowanie u.d.i.p. do żądanych dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

nie można utożsamiać kwestii dostępu do postaci (nośnika) informacji z kwestią dostępu do treści informacji objętych tym nośnikiem ustawa o obronie Ojczyzny nie normuje całościowo trybu i zasad dostępu do informacji publicznych organ błędnie uznał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi (np. ustawa o obronie Ojczyzny) w kontekście dostępu do dokumentów urzędowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania dokumentów wojskowych, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między danymi z ewidencji wojskowej a innymi dokumentami urzędowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście wojskowym, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na potencjalne ograniczenia i specyfikę działania służb.

Czy wojskowe rozkazy to informacja publiczna? NSA wyjaśnia granice dostępu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3312/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 2, art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. , art. 4 ust. 3, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 350/23 w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w przedmiocie wniosku z dnia 24 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na rzecz J. J. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 350/23 oddalił skargę J. J. na bezczynność Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w przedmiocie wniosku z dnia 24 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
J. J. (dalej: "skarżący") wskazał, że wnioskiem z 24 marca 2023 r. zwrócił się do Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji o udostępnienie informacji w postaci skanów:
1. rozkazu dziennego nr [...] Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z [...] lutego 2023 r.,
2. protokołu zdania przez podpułkownik A. K. i objęcia przez majora M. P. obowiązków na stanowisku służbowym Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] z [...] stycznia 2023 r.,
3. rozkazu personalnego nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr z [...] listopada 2022 r.
W odpowiedzi na powyższe organ pismem z 13 kwietnia 2023 r. poinformował, że zakres wnioskowanych informacji nie dotyczy spraw publicznych, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p."). Z uwagi na fakt, że zapytanie dotyczy spraw personalnych żołnierzy Sił Zbrojnych dokumenty takie - dotyczące stosunków służbowych - nie mają charakteru publicznego. Również rozkaz dzienny jest wewnętrznym dokumentem, niestanowiącym informacji publicznej.
Pismem z 13 kwietnia 2023 r. J. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że wnioskowane rozkazy i protokół są dokumentami wewnętrznymi i jako takie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., bo chociaż służą realizacji prawem przewidzianych zadań organu, to nie nabierają cech dokumentu urzędowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istotnie spełniony został zakres podmiotowy stosowania ustawy, bowiem Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest podmiotem zobowiązanym na kanwie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji zalicza się do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., albowiem w świetle art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 z późn. zm., zwana dalej: "ustawa o obronie Ojczyzny") terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej w sprawach rekrutacji, operacyjno-obronnych i administracji niezespolonej są Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz szefowie wojskowych centrów rekrutacji.
Zdaniem WSA w Warszawie, wbrew stanowisku organu, żądana przez skarżącego informacja nie stanowi dokumentów wewnętrznych, lecz informację publiczną. Mając na względzie treść art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. należy stwierdzić, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Wnioskowane przez skarżącego dokumenty powyższe warunki spełniają.
Sąd poddał analizie treść rozkazu dziennego Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z [...] lutego 2023 r. nr [...] (dot. sprawy personalnej), protokołu zdania i objęcia obowiązków służbowych Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] z [...] stycznia 2023 r. wraz z załącznikami (dokumentami stanowiącymi postawę do przekazania sprzętu i materiałów) oraz rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z [...] listopada nr [...] i stwierdził, iż przedmiotowe dokumenty mają charakter stricte kadrowy i w rozumieniu przepisów ustawy o obronie Ojczyzny stanowią ewidencję wojskową. Wnioskowane dokumenty nie są decyzjami administracyjnymi, protokołami zdawczo-odbiorczymi podlegającymi udostępnianiu na wniosek w trybie przepisów u.d.i.p., lecz danymi o szczególnym charakterze, znaczeniu i doniosłości ze względu na bezpieczeństwo i obronność RP, którego dostęp z woli ustawodawcy został ograniczony do ściśle określonych podmiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarżący nie należy do kręgu podmiotów, którym mogą być udostępniane dane, żądane we wniosku z 24 marca 2023 r. Skoro ustawa o obronie Ojczyzny stanowi lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej, to niedopuszczalne jest udostępnianie wskazanych danych na podstawie przepisów u.d.i.p. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt I OSK 105/17 podkreślił, że gdy istnieją przepisy wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu do objętych wnioskiem informacji będących informacjami publicznymi, stosownie do art. 1 ust. 2, nie stosuje się przepisów u.d.i.p. Istnienie norm szczególnych powoduje, że znajdują one zastosowanie przed przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wykluczało to w stanie faktycznym sprawy uznanie, że (osoba fizyczna) ma uprawnienie do uzyskania żądanych informacji, co za tym idzie - adresat wniosku nie był zobowiązany (a nawet upoważniony) do udostępnienia wnioskodawcy tych danych, wobec czego nie mógł popaść w bezczynność.
Sąd I instancji podkreślił, że choć organ rozpatrując wniosek skarżącego powołał się na błędną argumentację prawną, to jednak nie zmienia to faktu, iż wnioskowana informacja publiczna nie podlega udostępnieniu na wniosek strony, co czyni skargę niezasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. J., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 61 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do dostępu do wskazanych we wniosku z dnia 24 marca 2023 r. dokumentów, podczas gdy stanowią one informację podlegającą udostępnieniu, a organ jest podmiotowo zobowiązany do ich udostępnienia,
b) art. 1 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że ustawa o obronie Ojczyzny stanowi kompletną regulację dotyczącą udostępnienia informacji w zakresie wnioskowanym przez skarżącego,
c) art. 4 ust. 3 i 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącemu informacji w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 24 marca 2023 r., podczas gdy wnioskowana informacja jest informacją podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p., a organ jest podmiotowo zobowiązany do jej udostępnienia,
d) art. 31 ust. 3 Konstytucji, poprzez posłużenie się pojęciem "dokumentu wewnętrznego" jako potencjalną podstawą do wyłączenia skarżącemu prawa do informacji w trybie u.d.i.p.
2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, tj.: "art. 151 a p.p.s.a. w, poprzez niewłaściwą kontrolę działania Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji polegającą na uznaniu, iż nie dopuścił się on bezczynności", co doprowadziło do oddalenia skargi wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i rozpoznanie skargi. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także zrzekł się rozpoznania skargi na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
W kontekście przedmiotowej sprawy jako istotna, dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia jawi się kwestia związana z oceną, czy żądane informacje stanowią informację publiczną, a jeżeli tak, to czy w świetle regulacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny podlegają one udostępnieniu.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przyjął (odmiennie niż organ – Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji), że żądane we wniosku z 24 marca 2023 r. dokumenty nie stanowią dokumentów wewnętrznych, lecz informację publiczną (k. 97 a.s., str. 7 uzasadnienia). Jak zasadnie przyjął Sąd I instancji "wnioskowany w niniejszej sprawie rozkaz personalny i dzienny stanowi oświadczenie woli funkcjonariusza publicznego wywołujące określony skutki prawne. Zatem nie są to dokumenty robocze (wewnętrzne), lecz konkretne rozstrzygnięcia wydane w ramach posiadanych kompetencji. Analogiczny walor posiada protokół zdania i objęcia stanowiska służbowego na stanowisku upoważniającym do zarządzania dana jednostką organizacyjną podmiotu publicznego." Tak przyjęty stan faktyczny (kwalifikacja żądanych dokumentów jako informacji publicznej) nie został zakwestionowany ani przez wnioskodawcę – J. J., ani przez organ – Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Tym samym bezpodstawny jest zarzut skargi kasacyjnej związany z naruszeniem "art. 31 ust. 3 Konstytucji, poprzez posłużenie się pojęciem "dokumentu wewnętrznego" jako potencjalną podstawą do wyłączenia skarżącemu prawa do informacji w trybie u.d.i.p.", gdyż nie wbrew treści tego zarzutu Sąd I instancji nie stosował art. 31 ust. 3 Konstytucji i nie zakwalifikował żądanych dokumentów jako dokumentów wewnętrznych.
Nie budzi także wątpliwości, że Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej i posiada żądane we wniosku z 24 marca 2023 r. informacje. Analiza uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej wykazuje, że podmiot jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek musi więc poprzedzać ustalenie, czy nie zachodzą przesłanki dopuszczalności ograniczenia w korzystaniu z prawa do informacji. Taka ocena należy do kompetencji Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, który tym samym decyduje o możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji.
W przypadku, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji, albo podlega ona udostępnieniu w oparciu o inne podstawy prawne (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Zauważyć należy, że jak wynika z treści pisma z dnia 5 kwietnia 2023 r. oraz z odpowiedzi na skargę z dnia 28 kwietnia 2023 r., zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 24 marca 2023 r. organ - Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji - błędnie uznał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (zakwalifikował żądane dokumenty jako dokumenty wewnętrzne) i z tej przyczyny poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do jej udzielenia. Organ w swoich pismach i zajętym stanowisku nie podnosił żadnych innych przesłanek, czy powodów odmowy udostępnienia informacji żądanej wspomnianym wyżej wnioskiem. Dopiero WSA w Warszawie rozpoznając skargę z dnia 13 kwietnia 2023 r. wniesioną na bezczynność organu odwołał się do argumentacji opartej o art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
Jak wynika z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się, jeżeli informacja publiczna dostępna jest w innym trybie. Dla uznania, że wnioskodawca ma inny tryb dostępu do wnioskowanych danych, tryb ten musiałby być ustawowo uregulowany i zapewniać dostęp w jego ramach do określonego rodzaju informacji. Tylko wówczas można byłoby przyjąć, że wnioskodawca ma zagwarantowany dostęp do interesujących go danych publicznych i odmówić stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zatem przepisy zawarte w u.d.i.p. mają charakter regulacji podstawowej, która ustępuje miejsca innym regulacjom na zasadzie wyjątku, a zatem wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy innych ustaw określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jeżeli więc inna ustawa reguluje te kwestie, to nie ma podstaw do stosowania przepisów u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma bowiem zastosowanie tylko wtedy, gdy inne ustawy nie regulują dostępu do określonych informacji publicznych. W związku z tym należy przywołać stanowisko dotyczące wykładni art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyrażone uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 roku, sygn. akt I OPS 8/13, w której podkreślono, że istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednakże – co wymaga podkreślenia - tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Każdorazowo konieczne jest zbadanie, w jakim zakresie przepisy innych ustaw modyfikują zasady i tryb dostępu do informacji publicznych w stosunku do trybu i zasad określonych w u.d.i.p. W pozostałym zakresie zastosowanie mają przepisy u.d.i.p. Wyłączenie przepisów u.d.i.p. ma miejsce tylko wówczas, gdy przepisy innego aktu prawnego rangi ustawowej w sposób całościowy regulują problematykę dostępu do informacji publicznej. Brak jakichkolwiek podstaw do całkowitego wyłączenia dostępu do informacji publicznej tylko z tego względu, że zasady bądź tryb dostępu zostały w określonym zakresie zmodyfikowane w przepisach innych ustaw niż u.d.i.p. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przepis zawarty w 73 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny jest "przepisem innej ustawy określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi" w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Jak wynika z brzmienia art. 73 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej mogą być udostępniane:
1) dowódcom jednostek wojskowych oraz ich przełożonym - jeżeli wymagają tego ich zadania;
2) sądom wojskowym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury, w których utworzono komórki organizacyjne do spraw wojskowych, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego i Żandarmerii Wojskowej - jeżeli wymagają tego ich zadania;
3) sądom powszechnym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury, Policji, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu i Służbie Ochrony Państwa - jeżeli wymagają tego ich zadania i jest to niezbędne do prowadzonego przez nie postępowania;
4) pracodawcom - w zakresie stosunku zatrudnianych przez nich pracowników do obowiązku obrony oraz rodzaju i terminu wykonania tego obowiązku;
5) osobom, których dotyczą dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej;
6) innym podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.
Które dane są danymi osobowymi zgromadzonymi w ewidencji wojskowej określa art. 71 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny.
Nie ulega wątpliwości, że ustawa o obronie Ojczyzny nie normuje całościowo trybu i zasad dostępu do informacji publicznych, które mogą zaistnieć w sprawach regulowanych tą ustawą. Z treści art. 73 ust. 1 tej ustawy wynika jedynie, że ograniczenie udostępnienia dotyczy danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej. Mogą być one udostępniane wyłącznie wskazanym w tym przepisie podmiotom. Przepis ten normuje jedynie kwestię dostępu do danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej wprowadzając w tym względzie stosowne ograniczenie. Modyfikuje zatem zasady dostępu do danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej. Tymczasem art. 6 ust. 1 w pkt 4 lit. a u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.
Przepisy u.d.i.p. wyraźnie odróżniają pojęcia treści informacji (publicznej) i jej postaci (nośnika). Z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 2 u.d.i.p. wynikają istotne ograniczenia. Dostępne jako informacja publiczna w zakresie treści i postaci są wyłącznie oficjalne dokumenty urzędowe. Takimi aktami administracyjnymi (dokumentami urzędowymi) są wskazane we wniosku z 24 marca 2023 r.: rozkaz dzienny Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z [...] lutego 2023 r. nr [...], protokół zdania i objęcia obowiązków służbowych Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] z [...] stycznia 2023 r. oraz rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr z [...] listopada nr [...]. O ile zatem dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej nie podlegają udostępnieniu innym podmiotom niż tym, które zostały wskazane w art. 73 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, o tyle w pozostałym zakresie udostępnienie treści i postaci dokumentów urzędowych następuje na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Nie można utożsamiać kwestii dostępu do postaci (nośnika) informacji z kwestią dostępu do treści informacji objętych tym nośnikiem. Jak wynika to z treści wniosku i co dodatkowo zostało podkreślone w skardze kasacyjnej wnioskodawca nie występował o udostępnienie danych osobowych zawartych w ewidencji wojskowej, lecz o udostępnienie wskazanych dokumentów urzędowych.
Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, że doszło do błędnego uznania przez Sąd orzekający w sprawie, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny jest przepisem szczególnym określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, a tym samym do błędnego zastosowania art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym art. 73 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wskazują, że o ile ograniczony jest dostęp do danych, które gromadzone są w ewidencji wojskowej, bowiem dostęp do nich nie jest gwarantowany każdemu, jak to ma miejsce w przypadku dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.), to jednocześnie nie jest wyłączony w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (w tym z uwzględnieniem ograniczeń wynikających m.in. z art. 3 ust. 1 pkt 1 czy art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) dostęp do innych treści i postaci dokumentu urzędowego w zakresie, w jakim treść ta ma charakter informacji publicznej.
Konsekwencją uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jest uznanie, że w realiach niniejszej sprawy wydanie orzeczenia oddalającego skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej było przedwczesne. Skoro bowiem żądanie zawarte we wniosku z dnia 24 marca 2023 r. obejmowało informację publiczną, to organ powinien ją udostępnić (anonimizując dane podlegające gromadzeniu w ewidencji wojskowej) lub wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczności te Sąd I instancji uwzględni podczas ponownego rozpoznania sprawy.
Końcowo jedynie podnieść należy, że niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 151 a p.p.s.a., który nie stanowił (i nie mógł stanowić) podstawy wyrokowania w niniejszej sprawie.
W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt l sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI