III OSK 3292/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.A. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające udostępnienia akt sprawy dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Skarżący argumentował, że jego działki znajdują się w bliskiej odległości od planowanej inwestycji, co powinno nadawać mu status strony postępowania i prawo do wglądu do akt. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, wskazując, że uprawnienia wynikające z art. 73 k.p.a. są pochodną uznania za stronę w postępowaniu głównym, a skarżący takiego statusu nie uzyskał. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że postępowanie w sprawie udostępnienia akt jest incydentalne i zależne od postępowania głównego. Skoro skarżący nie był stroną w postępowaniu głównym, odmowa udostępnienia akt była prawidłowa. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a także wnioski o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, uznając je za nieuzasadnione i nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii statusu strony w postępowaniu administracyjnym i jego wpływu na prawo do dostępu do akt sprawy, a także w zakresie ograniczeń postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy udostępnienia akt sprawy środowiskowej, gdzie skarżący nie był stroną postępowania głównego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba niebędąca stroną w postępowaniu głównym dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia ma prawo do wglądu do akt sprawy na podstawie art. 73 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do wglądu do akt sprawy na podstawie art. 73 k.p.a. jest pochodną uznania za stronę w postępowaniu głównym. Skoro skarżący nie został uznany za stronę w postępowaniu głównym, odmowa udostępnienia akt była zasadna.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie udostępnienia akt jest incydentalne i zależne od postępowania głównego. Krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie od kręgu stron postępowania głównego. Art. 73 k.p.a. nie kreuje odrębnego interesu prawnego niezależnego od postępowania głównego.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe na wniosek strony, jeśli nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ma obowiązku przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, jeśli nie stwierdzi takiej potrzeby. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przyznaje sądowi swobodę w tej kwestii, a postępowanie dowodowe ma na celu jedynie ocenę prawidłowości ustaleń organów, a nie ustalanie nowego stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny opiera się na materiale zgromadzonym przez organy. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego jest wyjątkiem, zależnym od oceny sądu co do niezbędności wyjaśnienia istotnych wątpliwości i braku nadmiernego przedłużenia postępowania. W tej sprawie sąd nie stwierdził takiej potrzeby.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.u.i.ś. art. 74 § ust.3a pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis ten nie miał zastosowania w postępowaniu w przedmiocie odmowy udostępnienia akt, które ma charakter incydentalny.
u.u.i.ś. art. 3 § ust.1 pkt 13
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Sąd I instancji nie dokonał wykładni tego przepisu.
k.p.a. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uprawnienia wynikające z tego przepisu są pochodną uznania za stronę w postępowaniu głównym.
k.p.a. art. 74 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie wydane na podstawie tego przepisu nie podlega kontroli sądu w zakresie legitymacji procesowej wnioskodawcy.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu; skarżący kasacyjnie nie jest stroną postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów uzupełniających, jeśli sąd nie stwierdzi takiej potrzeby.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie był stroną w postępowaniu głównym, co wykluczało jego prawo do wglądu do akt sprawy. • Postępowanie w sprawie udostępnienia akt jest incydentalne i zależne od postępowania głównego. • Sąd nie miał obowiązku przeprowadzania dodatkowych dowodów, gdyż nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. • Naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 i art. 74 § 2 k.p.a. przez uniemożliwienie wglądu do akt. • Naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. i art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. przez odmowę nadania statusu strony. • Naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. i art. 74 ust. 3a pkt 3 u.u.i.ś. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.u.i.ś. przez niezebranie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i art. 15 k.p.a. przez brak rzetelnej analizy sprawy. • Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających. • Naruszenie art. 74 ust. 3a w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś. przez błędną wykładnię pojęcia przedsięwzięcia. • Naruszenie art. 74 ust. 3a pkt 2 u.u.i.ś. przez niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
uprawnienia przewidziane w art. 73 k.p.a. są pochodną uznania za stronę w postępowaniu "głównym" • Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego" • nie ma odrębnego katalogu stron na potrzeby postępowania w sprawie udostępnienia akt i odrębnego katalogu stron w postępowaniu "głównym" • przepis art. 73 k.p.a. nie jest także podstawą do oceny prawidłowości ustalania kręgu stron w postępowaniu "głównym" • przepis artykułu 106 § 3 p.p.s.a. nie służy zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii statusu strony w postępowaniu administracyjnym i jego wpływu na prawo do dostępu do akt sprawy, a także w zakresie ograniczeń postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy udostępnienia akt sprawy środowiskowej, gdzie skarżący nie był stroną postępowania głównego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa administracyjnego - dostępu do informacji i statusu strony. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.
“Czy możesz dostać dostęp do akt sprawy, jeśli nie jesteś jej stroną? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.