III OSK 329/26

III OSK 329/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 757/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-09-10
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Odmówiono zmiany postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 3 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 746
art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I.G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej I.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 757/25 w sprawie ze skargi I.G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 stycznia 2025 r. nr DTPO-WKPA.401.1.2025.6.AS w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 757/25.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 757/25 oddalił skargę I.G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 stycznia 2025 r. nr DTPO-WKPA.401.1.2025.6.AS, utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 21 listopada 2024 r. nr DI.7062.1.12.2024.AŁU w przedmiocie wymierzenia wyżej wymienionej administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł jako odbiorcy odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu, odpowiedzialnego za jego międzynarodowe przemieszczenie na terytorium Polski bez dokonania wymaganego przepisami zgłoszenia.
Skargę kasacyjną od w/w wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła I.G. (dalej w skrócie: "skarżąca"), wnosząc jednocześnie – na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, z uwagi na możliwość poniesienia przez skarżącą szkody i pozbawienia jej środków do życia (emerytka) w sytuacji przymusowego ściągnięcia administracyjnej kary pieniężnej oraz wątpliwości co do zasadności jej nałożenia z powodu m.in. przedawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyjaśnić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie taki akt mógłby dla strony wywołać, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie tego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Istotą ochrony tymczasowej jest przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed jego wydania.
Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wydał już prawomocne orzeczenie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 stycznia 2025 r. nr DTPO-WKPA.401. 1.2025.6.AS – postanowieniem z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 757/25 odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji aktualny wniosek skarżącej, zawarty w skardze kasacyjnej, rozpoznawany jest przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przedmiotem niniejszej sprawy wpadkowej jest zatem w istocie wniosek o zmianę w/w postanowienia WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r. Przyczyną negatywnego rozpoznania wniosku skarżącej przez Sąd pierwszej instancji był fakt, że skarżąca nie przedstawiła wystarczającej argumentacji, popartej konkretnymi dokumentami, przemawiającej za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem jej znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. WSA w Warszawie stwierdził ponadto, że zaskarżona decyzja nakłada karę pieniężną na odbiorcę odpadu bez dokonania zgłoszenia – na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 746, dalej w skrócie: "u.m.p.o."). Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.m.p.o., wykonanie kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji. Stosownie zaś do treści art. 35 ust. 3 u.m.p.o., karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że decyzja prawomocna to taka decyzja, która nie została poddana kontroli sądowoadministracyjnej, albo kontrola taka została przeprowadzona i zakończyła się prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego odrzucającym lub oddalającym wniesioną skargę. Tym samym wykonanie zaskarżonej w tej sprawie decyzji, wydanej w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 32 ust. 1 u.m.p.o., ulega zawieszeniu z uwagi na wniesienie przez skarżącą skargi do WSA w Warszawie – do czasu wydania prawomocnego wyroku oddalającego tę skargę. W przypadku natomiast uwzględnienia skargi zaskarżona decyzja nigdy nie uzyska waloru prawomocności. W konsekwencji brak jest okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na przedstawioną wyżej regulację szczególną.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w skardze kasacyjnej ponowny wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 stycznia 2025 r. nr DTPO-WKPA.401.1.2025.6.AS – nie zasługuje na uwzględnienie. NSA jest bowiem uprawniony do zmiany zapadłego prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu tylko wtedy, jeżeli uległyby zmianie okoliczności. Jak już jednak wskazał Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 35 ust. 1 u.m.p.o., wykonanie kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji. Skoro zatem skarżąca skutecznie wniosła skargę do WSA w Warszawie na decyzję z dnia 16 stycznia 2025 r., to tym samym wykonanie nałożonej kary pieniężnej uległo zawieszeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
W konsekwencji brak jest podstaw do zmiany zapadłego już w tej sprawie postanowienia z dnia 10 czerwca 2025 r.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.