III OSK 3287/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
stosunki wodneprawo wodneadministracyjne postępowanieskarga kasacyjnanaruszenie prawa materialnegonaruszenie przepisów postępowaniapozwolenie wodnoprawnerzekamelioracja

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie naruszenia stosunków wodnych, uznając, że zasypanie rowu melioracyjnego było zgodne z pozwoleniem wodnoprawnym i nie spowodowało szkody dla sąsiednich gruntów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.J. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu pierwotnego stosunków wodnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa wodnego i k.p.a. przez organy obu instancji, twierdząc, że zasypanie rowu melioracyjnego na sąsiedniej działce naruszyło stosunki wodne na jego gruncie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty były nieuzasadnione, a organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu pierwotnego stosunków wodnych. Sprawa dotyczyła zasypania odcinka rowu melioracyjnego na działce sąsiedniej, co zdaniem skarżącego spowodowało naruszenie stosunków wodnych i szkody na jego gruncie. Organy administracji obu instancji oraz WSA uznały, że właścicielka działki posiadała pozwolenie wodnoprawne na zasypanie rowu, a przeprowadzone postępowanie dowodowe (oględziny, dokumentacja) nie wykazało związku przyczynowo-skutkowego między zasypaniem rowu a podtopieniami działki skarżącego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego były nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie była prawidłowo skonstruowana, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Prawa wodnego nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy. NSA uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a skarżący nie wykazał, aby doszło do naruszenia jego praw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli właściciel gruntu posiada ważne pozwolenie wodnoprawne, a postępowanie dowodowe nie wykazało związku przyczynowo-skutkowego między zasypaniem rowu a szkodą na sąsiednich gruntach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym uprawnia do likwidacji urządzenia wodnego. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między zmianą a szkodą, czego skarżący nie udowodnił. Organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.w. art. 234

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.w. art. 234 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi, gdy organy nie podjęły kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi, gdy organy nie dokonały oceny znaczenia dowodów i poczyniły nietrafne ustalenia. Naruszenie art. 234 P.w. poprzez uznanie, że zasypanie rowu nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego, podczas gdy winno prowadzić do wniosku, że stanowi zmianę szkodliwie wpływającą na działkę. Naruszenie art. 129 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że błędne pouczenie o terminie wniesienia odwołania nie miało wpływu na postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

nie każda zmiana stosunków wodnych na gruncie będzie skutkowała zastosowaniem art. 234 ust. 3 P.w. nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii przysługiwania odwołującemu przymiotu strony w postępowaniu przed Dyrektorem Zarządu Zlewni okresowe podtopienia działki strony były sutkiem naturalnego ukształtowania terenu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynym dopuszczalnym dowodem uzupełniającym jest dowód z dokumentów nie jest wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta przez organ i sąd I instancji doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie.

Skład orzekający

Beata Jezielska

sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naruszenia stosunków wodnych, znaczenia pozwolenia wodnoprawnego oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zasypania rowu melioracyjnego i braku związku przyczynowo-skutkowego ze szkodą. Nacisk na prawidłowe formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu sąsiedzkiego związanego z gospodarką wodną, ale zawiera ciekawe aspekty proceduralne dotyczące wymogów skargi kasacyjnej i oceny dowodów.

Pozwolenie wodnoprawne kluczem do zasypania rowu? NSA rozstrzyga spór sąsiedzki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3287/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Jezielska /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Olga Żurawska - Matusiak
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Po 878/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-02-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Piotr Paszkowski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 878/19 w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2019 r. nr SKO.OŚ.405.86.2019 w przedmiocie odmowy wydania decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 lutego 2020 r. (sygn. akt II SA/Po 878/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi sprawy ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 25 lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że decyzją z 22 lutego 2019 r. Wójt Gminy [...], na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm., dalej jako: P.w.), odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielowi działki nr [...] w m. G. – A.W. przywrócenia stanu pierwotnego spowodowanego naruszeniem stosunków wodnych. Organ wskazał, że właścicielka nieruchomości zakopała odcinek rowu melioracyjnego na swojej działce na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z 29 września 2018 r., poprzedzonego operatem wodnoprawnym sporządzonym przez osobę uprawnioną. Organ ustalił także, na podstawie przeprowadzonych oględzin, że zakres i sposób realizacji inwestycji nie narusza stosunków wodnych i brak jest negatywnego wpływu zakopania określonego cieku wodnego na sąsiednie grunty.
Na skutek wniesionego odwołania, zaskarżoną decyzją z 25 lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podało, że z pozwolenia wodnoprawnego wynika, że zakres i sposób realizacji inwestycji nie narusza stosunków wodnych i nie stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Kolegium wyjaśniło, że nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii przysługiwania odwołującemu przymiotu strony w postępowaniu przed Dyrektorem Zarządu Zlewni. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w wyniku zasypania rowu nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie skarżącego, zaś przedłożona przez niego dokumentacja fotograficzna obrazuje sytuację z okresu przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego i przeprowadzeniem przedsięwzięcia nim objętego. W związku z tym, w ocenie Kolegium, okresowe podtopienia działki strony były sutkiem naturalnego ukształtowania terenu. Odnośnie zaś do błędnego pouczenia zawartego w decyzji I instancji podano, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, która została sprostowana postanowieniem Wójta z 8 marca 2019 r.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy P.w. i k.p.a. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji a także o powołanie biegłego celem oceny wpływu zasypania rowu melioracyjnego na stosunki wodne na działce skarżącego.
Oddalając skargę WSA podniósł, że w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych organ musi ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo-skutkowego między dokonaną zmianą na gruncie a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim. Zatem nie każda zmiana stosunków wodnych na gruncie będzie skutkowała zastosowaniem art. 234 ust. 3 P.w. Podkreślono, że właścicielka działki nr [...] uzyskała ostateczną decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym, uprawniającą ją do likwidacji urządzenia wodnego - końcowego odcinka rowu melioracyjnego na swojej działce. Likwidacja ta polegała na zasypaniu i wyrównaniu terenu do rzędnych istniejących terenów przyległych. Podniesiono, że zarówno oględziny, jak i dołączona do wniosku strony fotografia nie wykazały związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy likwidacją odcinka rowu melioracyjnego a podtopieniami czy podmoknięciami działek należących do skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 234 P.w. i przepisów k.p.a. Wyjaśniono, że zarzut odnośnie do terminu przeprowadzonych oględzin mógłby być skuteczny, gdyby skarżący wykazał, że czas, w którym oględziny miały miejsce, był wyjątkowy pod względem niewystępowania opadów deszczu i śniegu od innych okresów roku. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego wyjaśniono, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynym dopuszczalnym dowodem uzupełniającym jest dowód z dokumentów. WSA uznał także za chybiony zarzut dotyczący błędnego pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji co do terminu do wniesienia odwołania. Wskazano, że skarżący wniósł odwołanie z zachowaniem 14-dniowego (a nie jako go błędnie pouczono 4-dniowego) terminu, a ponadto miał możliwość uzupełnić je kolejnym pismem procesowym o stosowną argumentację. Zatem błędne, w wyniku omyłki pisarskiej, pouczenie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł J.J., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy administracji nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącego w zakresie, w jakim dowody te i wnioski zmierzały do należytego wyjaśnienia sprawy;
- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy administracji nie dokonały oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, zaniechały kierowania się w ocenie dowodów wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, a w rezultacie poczyniły nietrafne ustalenia w oparciu o już przeprowadzony materiał dowodowy, zaoferowany wyłącznie przez właścicielkę nieruchomości, z zupełnym pominięciem twierdzeń skarżącego;
- art. 234 P.w. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sytuacji zasypanie rowu nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego, podczas gdy właściwa analiza winna prowadzić do wniosku, że zasypanie rowu stanowi zmianę szkodliwie wpływającą na działkę skarżącego;
- art. 129 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że udzielenie pouczenia przez organ o prawie wniesienia odwołania w terminie 4 dni od dnia otrzymania orzeczenia nie miało znaczenia i wpływu na postępowanie odwoławcze, podczas gdy tego typu sytuacja w oczywisty sposób negatywnie wpływa na sytuację skarżącego i chociażby z tego powodu wydane orzeczenie winno zostać uchylone.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ewidentne skrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może być traktowane jako oczywista omyłka pisarska i nie ma znaczenia, czy i jaki wpływ tego rodzaju pouczenie miało na przebieg postępowania. Ponadto, wbrew ustaleniom WSA, zasypanie rowu, który odprowadzał wodę z działek skarżącego, w oczywisty sposób ingeruje i wpływa negatywnie i szkodliwie na jego nieruchomości. Podkreślono, że przy wydawaniu decyzji przez Wójta skarżący nie miał możliwości zapoznać się z dokumentacją złożoną przez właścicielkę nieruchomości, gdyż organ uznał wówczas, że skarżący nie jest stroną postępowania. Ponadto zarzucił, że przedłożona przez nią dokumentacja została sporządzana przez uprawnione osoby, ale na jej zamówienie i trudno uznać, by była rzetelna i bezstronna. Wskazano, że skoro WSA nie mógł dopuścić dowodu z opinii biegłego, to okoliczności wskazane przez skarżącego przemawiały za uwzględnieniem skargi, aby biegły mógł się wypowiedzieć i wydać opinię w przedmiocie zasadności lub niezasadności zasypania rowu. Skarżący kasacyjnie zakwestionował twierdzenie, że skoro podtopienia nie zostały spowodowane zasypaniem rowu, to rów ten można było zasypać, gdyż rów istnieje po to, by w przypadku podtopień lub nagromadzenia się wody, miała ona możliwość odpłynąć.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy podkreślić, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oparte jest bowiem na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Przy czym uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada powyższym wymogom. Należy bowiem zauważyć, że w skardze kasacyjnej powołano się wyłącznie na podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże w ramach tej podstawy kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 234 P.w. Należy przede wszystkim podkreślić, że art. 234 P.w. zawiera 5 ustępów, a w skardze nie sprecyzowano, którego z ustępów zarzut dotyczy. Przez podstawę kasacyjną należy zaś rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12,wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10). Ponadto nawet jeśli przyjąć, uwzględniając teść uzasadnienia skargi kasacyjnej, że zarzut dotyczy naruszenia art. 234 ust. 1 P.w., który stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie, to jest to przepis prawa materialnego, to należało nie tylko powołać się na podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ale także wskazać, czy naruszenie tego przepis polegało na jego błędnej wykładni, czy też na niewłaściwym zastosowaniu i wywód swój uzasadnić. Wadliwa konstrukcja tego zarzutu uniemożliwia zatem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do niego.
Podobnie nieprawidłowo został skonstruowany zarzut naruszenia art. 129 § 2 k.p.a., którego skarżący kasacyjnie upatruje w uznaniu, że błędne pouczenie co do terminu wniesienia odwołania nie miało znaczenia i wpływu na postępowanie odwoławcze. Przede wszystkim należy wskazać, że w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie chodzi o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez WSA konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, że powołanie przepisów postępowania administracyjnego w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 P.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. II OSK 2535/12). Już chociażby z tego względu, że zarzutu naruszenia tego przepis k.p.a. nie powiązano z żadnym przepisem p.p.s.a., należy uznać go za bezskuteczny. Ponadto w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie jest wystarczające samo wykazanie jego naruszenia, ale także należy wykazać istotny wpływ takiego naruszenia na wynik sprawy. Tymczasem skarżący kasacyjnie, poza samym stwierdzeniem, że został nieprawidłowo pouczony o terminie wniesienia odwołania, nie wykazał, aby uchybienie to miało jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia. Należy przy ty podkreślić, że postanowieniem z 8 marca 2019 r. organ I instancji sprostował błędne pouczenie, zaś wniesione przez skarżącego kasacyjnie odwołanie zostało przez Kolegium rozpoznane merytorycznie. W tych okolicznościach zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie są zasadne również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., które sprowadzają się do zakwestionowania prawidłowości oddalenia skargi w sytuacji, gdy zdaniem skarżącego kasacyjnie organy nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącego oraz nie dokonały oceny dowodów zgodnie ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, a także poczyniły nietrafne ustalenia w oparciu o materiał dowodowy zaoferowany wyłącznie przez stronę przeciwną.
Należy przede wszystkim wskazać, że w rozpoznanej sprawie WSA nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., gdyż podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie może stanowić argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Należy także podkreślić, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo orzekł, że organy prowadzące postępowanie nie naruszyły powołanych przepisów, zaś materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do podjęcia decyzji kończącej postępowanie w sprawie i umożliwiał stwierdzenie, że podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Należy przy tym zauważyć, że wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W niniejszej sprawie wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione. Nie są przy tym zasadne twierdzenia skarżącego, że nie miał możliwości zapoznania się z dokumentacją złożoną przez stronę przeciwną, gdyż skarżący był stroną toczącego się postępowania, uczestniczył w podejmowanych czynnościach (oględzinach), a także został zawiadomiony przez organ I instancji o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami. Ponadto skarżący kasacyjnie wprawdzie kwestionuje brak powołania biegłego, ale poza kwestionowaniem podjętych czynności i ich oceny przez organy, a także przez WSA, nie podważył w żaden sposób prawidłowości ustaleń organu co do braku negatywnego wpływu zakopania rowu na grunt skarżącego kasacyjnie. Należy przy tym zauważyć, że skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta przez organ i sąd I instancji doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być zatem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., wyrażającego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, należy wskazać, że obowiązek dbania o utrzymywanie zaufania obywateli do władzy publicznej nie ma charakteru absolutnego i bezwzględnego. Zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawne.
W tych okolicznościach nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI