III OSK 3271/21

III OSK 3271/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Tadeusz Kiełkowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Łd 36/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-03-13
III OSK 327/21 - Postanowienie NSA z 2022-02-24
IV SAB/Gl 361/17 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2018-03-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 113, art. 156 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 36/19 w sprawie ze skargi A. K., B. K., Z. T. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 2 listopada 2018 r., nr KO.4113.75.2018 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 36/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji, WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.K., A.K1., Z.T. i T.K., uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach (dalej: Kolegium, SKO, organ) z 2 listopada 2018 r., nr KO.4113.75.2018 oraz poprzedzające je postanowienie SKO z 19 września 2018 r., nr KO.4113.57.2018 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, a także zasądził od Kolegium na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 18 lipca 2018 r. M.K. (dalej: skarżący) wystąpił do SKO o stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego przez Burmistrza Miasta Łowicza z 12 marca 2018 r., znak: SK.6220.1.2017.MK3 prostującego na wniosek strony Z. Sp. z o.o. Sp.k. z/s w Ł. oczywistą omyłkę pisarską w decyzji tego organu z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, znak: SK.6220.1.2017.MK3 stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie odcinka kanału [...] na terenie Z. Sp. z o.o. sp. k. w nowym śladzie, z zasypaniem starego odcinka wraz z budową nowych wylotów wód deszczowych (w zamian za istniejące na starej trasie kanału) oraz budową nowego fragmentu kanalizacji deszczowej miejskiej i wylotu do kanału [...] (w zamian za istniejący prowadzący do starego przebiegu kanału) w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działkach oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],oraz określającej warunki i wymagania ustawowe. W ocenie wnioskodawcy stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia powinno nastąpić na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a., z uwagi na błędne uznanie przez organ, że liczba stron w postępowaniu przekracza 20 oraz z uwagi na to, że sprostowano merytoryczną treść decyzji nr 4/2017, mimo iż w trybie art. 113 § 1 k.p.a. prostowaniu podlegają wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Łowicza. Kolegium uznało zarzuty o zaistnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności w/w postanowienia za bezpodstawne. W ocenie składu orzekającego Kolegium kwestionowane postanowienie z 12 marca 2018 r. nie narusza wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności prawa w sposób oczywisty, a tym bardziej w sposób rażący.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z 2 listopada 2018 r. Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne. Organ wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a. i może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie Kolegium postanowienie nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem SKO zmiana przepustowości kanału mogła zostać zmieniona w trybie art. 113 § 1 k.p.a., miała charakter oczywistej omyłki, wnioskujący o wydanie decyzji, omawianą przepustowość w kanale zmienił w aneksie do karty informacyjnej przedsięwzięcia, która wpłynęła do organu przed wydaniem decyzji, jak i przed zakończeniem postępowania. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie powinien powyższe uwzględnić w wydawanej przez siebie decyzji. Tym samym nie można zgodzić się z zarzutem pełnomocnika stron, że nie jest to oczywista omyłka pisarska.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie trybu stwierdzenia nieważności postanowienia, pomimo rażącego naruszenia prawa przez Burmistrza Miasta Łodzi w zaskarżonym postanowieniu, polegającego na zastosowaniu trybu sprostowania oczywistej omyłki w wydanej decyzji z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, znak SK.6220.1.2017.MK3, podczas gdy dokonana rektyfikacja dotyczyła niewyjaśnionego elementu rozstrzygnięcia sprawy, to jest sprzeczności w zebranym materiale dowodowym.
Powołując taki zarzut skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO, a także na mocy art. 145a § 1 p.p.s.a. wniósł o zobowiązanie powyższego organu do wydania w określonym terminie postanowienia o uchyleniu postanowienia własnego, znak K0.4113.57.2018, z 19 września 2018 r. i wydanie postanowienia o stwierdzeniu nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Łowicza z 12 marca 2018 r., znak: SK.6220.1.2017.MK3. Skarżący wniósł także o zwrot kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z 7 marca 2019 r., stanowiącym odpowiedź na skargę uczestnik postępowania Z. sp. z o.o. Sp. K. w Ł. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że oczywistość omyłki w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, a organ orzekł w sposób prawidłowy w oparciu o całokształt materiału dowodowego, uwzględniając również złożony aneks do karty informacyjnej.
Z uwagi na śmierć uczestników postępowania Z.N. i H.K., a także skarżącego – M.K. postępowanie sądowe zostało zawieszone, a następnie podjęte z udziałem następców prawnych: 1) R.N. – następcy prawnego Z.N., 2) D.Ś. i Ł.K. – następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania H.K. oraz 3) A.K., A.K1., Z.T. i T.K .– następców prawnych zmarłego skarżącego M.K.
Uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie SKO z 19 września 2018 r. nr KO.4113.57.2018, Sąd I instancji uznał, że nie można się zgodzić z organem, iż rektyfikacja decyzji Burmistrza Miasta Łowicza z 26 czerwca 2017 r. dokonana postanowieniem tegoż organu z 12 marca 2018 r. dotyczyła oczywistej omyłki. Sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. podlegają wyłącznie błędy i omyłki nieistotne. W tym trybie można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze ewidentnym. W ocenie WSA, w rozpoznawanej sprawie z takim przypadkiem nie mamy do czynienia, zatem nie zasługuje na akceptację automatyzm w działaniu Kolegium, które przyjęło, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 113 § 1 k.p.a., gdyż zmiana przepustowości kanału mogła zostać zmieniona w trybie, o jakim mowa w tym przepisie.
Zdaniem Sądu I instancji, o tym, że dokonanej postanowieniem rektyfikacji nie można traktować jako oczywistej omyłki świadczy fakt, że ustalenie parametrów przedsięwzięcia, dla którego wydana została decyzja z 26 czerwca 2017 r. stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymaga analizy treści decyzji, opinii organów opiniujących oraz akt administracyjnych. Jako argument przemawiający za uznaniem, że wskazana zmiana ma charakter oczywistych omyłek, organ wskazuje, że parametr wynikający z aneksu do karty informacyjnej powinien zostać uwzględniony w treści decyzji, przy czym jednak nie wykazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że był uwzględniony w toku procedowania wniosku inwestora.
WSA wskazał, że Burmistrz Miasta Łowicza dokonał sprostowania decyzji własnej z 26 czerwca 2017 r. z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., jako że w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że wskazanie w decyzji przepustowości kanału według pierwotnej karty informacyjnej przedsięwzięcia, a nie z aneksu do karty informacyjnej stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. Naruszeniu temu w ocenie tut. sądu należy przypisać charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka Z. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła mu, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez błędne uwzględnienie skargi i uznanie, że omyłkowe określenie przepustowości kanału w decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia nie może zostać zakwalifikowane jako oczywista omyłka pisarska w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., w sytuacji w której parametr przepustowości kanału wynikał w sposób oczywisty i niebudzący wątpliwości z aneksu do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, stanowiącego załącznik do ostatecznego wniosku o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w której obliczono, że maksymalny jego przepływ po realizacji przedsięwzięcia wyniesie "Q=9,18x2,28=20,9 m3/s", co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że kontrolowane postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie SKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Łowicza z 12 marca 2018 r., znak SK.6220.1.2017.MK.3 prostującego na wniosek skarżącej kasacyjnie oczywistą omyłkę pisarską w decyzji tego organu z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, znak: SK.6220.1.2017.MK3 należało uchylić oraz, że naruszeniu art. 113 § 1 k.p.a. należało przypisać postać rażącego naruszenia w rozumieniu art. 156 § pkt 2 k.p.a.
Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Skarżąca kasacyjnie stoi na stanowisku, że ocena Sądu I instancji zawarta w zaskarżonym wyroku, z której wynika, że Burmistrz dokonał sprostowania decyzji własnej z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, znak: SK.6220.1.2017.MK3 z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., jest błędna. Ponadto, zdaniem spółki, kierując się wykładnią art. 113 § 1 k.p.a. nie można uznać, że przypisanie w zaskarżonym wyroku wskazanemu naruszeniu rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest prawidłowe i poparte odpowiednią analizą sprawy, sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w przedmiotowej sprawie dotyczyło bowiem technicznych jej elementów i nie prowadziło do merytorycznej zmiany treści rozstrzygnięcia.
Burmistrz, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017 stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przez inwestora - skarżącą kasacyjnie przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu określonych w decyzji warunków i wymagań. W związku z tym, że organ prowadzący postępowanie w przedmiotowej decyzji omyłkowo wskazał na pierwotną przepustowość kanału, koniecznie było jej sprostowanie. Z uzasadnienia wydanej przez Burmistrza decyzji wynika, że organ uwzględnił w toku postępowania zmianę parametru - przepustowości kanału na podstawie aneksu do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia przedłożonej przez inwestora. Dokument ten był przedmiotem analizy organu prowadzącego postępowanie oraz organów opiniujących. W ocenie spółki, nie można uznać, że Burmistrz nie uwzględnił wskazanych okoliczności w wydanej przez siebie decyzji.
Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że przedmiotem procedowania przez Burmistrza oraz organy opiniujące było przedsięwzięcie o parametrach wynikających z aneksu do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Organ prowadzący postępowanie orzekł na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, na organie orzekającym spoczywał bowiem obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Następnie, inwestor – skarżąca kasacyjnie, po analizie decyzji oraz jej uzasadnienia, dostrzegła omyłkę pisarską w zakresie przepustowości kanału, dlatego też wystąpiła do organu o sprostowanie wskazanego parametru w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Burmistrz przychylił się do wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, prostując oczywistą omyłkę pisarką postanowieniem z 12 marca 2018 r., znak: SK.6220,1.2017.MK.3. Wartość podana w uzasadnieniu decyzji Burmistrza z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017 – "Qmax=15,8m3/s" została zastąpiona przez prawidłowe oznaczenie jej jako "Qmax=20,9m3/s". Wskazany parametr przepustowości kanału wynikał w sposób oczywisty i niebudzący wątpliwości z aneksu do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, stanowiącego załącznik do ostatecznego wniosku o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w której obliczono, że maksymalny przepływ kanału po realizacji przedsięwzięcia wyniesie "Q=9,18x2,28=20,9 m3/s". Organy opiniujące w sprawie dysponowały przedłożonym przez inwestora aneksem, na podstawie którego następnie ustalono, że brak jest potrzeby przeprowadzania oceny na środowisko planowanej przez inwestora - skarżącej kasacyjnie inwestycji. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, omyłka, która powstała w uzasadnieniu decyzji Burmistrza jest oczywista i zauważalna "na pierwszy rzut oka" i nie ma potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w sprawie, żeby uznać, że organ w uzasadnieniu decyzji omyłkowo wpisał wartości odpowiadające pierwotnej przepustowości kanału. Na podstawie analizy postępowania, bez wątpienia należy stwierdzić, że organ ten procedował na postawie aneksu do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, który został przedłożony w toku postępowania przez inwestora, a który to był podstawą wydanej w sprawie decyzji.
Zauważono, że konsekwencją przyjęcia odmiennego poglądu byłoby wykluczenie dopuszczalności usunięcia prostego i oczywistego błędu decyzji, który de facto nie rzutuje na poprawność samego rozstrzygnięcia. Wskazana wykładnia doprowadziłaby do sytuacji, w której konieczne byłoby uchylenie decyzji Burmistrza przez SKO, czy też przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyłącznie po to by Burmistrz, do którego sprawa trafiłaby ponownie, nie zmieniając treści swojego rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia, wpisał poprawną wartość parametru - przepustowości kanału. Takie działanie stałoby w sprzeczności z zasadą ekonomiki procesowej, wnikliwości oraz szybkości postępowania administracyjnego.
Konkludując wskazano, że Burmistrz w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, istniejąca w uzasadnieniu decyzji organu rozbieżność w stosunku do wielkości wynikającej z aneksu do Karty Informacyjnej miała charakter oczywistej omyłki pisarskiej i jako taka została we właściwym trybie sprostowana. Wobec tego, w ocenie spółki, Kolegium prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności wydanego przez Burmistrza postanowienia z 12 marca 2018 r., znak SK.6220.1.2017.MK3 prostującego na wniosek skarżącej kasacyjnie oczywistą omyłkę pisarską w decyzji tego organu z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, a następnie prawidłowo utrzymało w mocy swoje postanowienie wydając zaskarżone skargą w niniejszej sprawie postanowienie z 2 listopada 2018 r.
Pismem z 20 sierpnia 2020 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – A.K., A.K1., Z.T. i T.K. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie w decyzji Burmistrza Miasta Łowicza z 26 czerwca 2017 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie odcinka kanału [...] doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie określenia przepustowości kanału, to jest wskazanie w decyzji, że przepustowość ta wynosiła Qmax= 15,8 m3/s, zamiast Qmax= 20,9 m3/s.
W związku z powyższym przypomnieć należy, że skarżąca kasacyjna złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących budowy odcinka kanału [...], przy czym we wniosku przepustowość kanału określono na Qmax= 15,8 m3/s. W aneksie do karty informacyjnej z 28 marca 2017 r. została zmieniona przepustowość kanału i określona jako Qmax= 20,9 m3/s.
Niekwestionowanym jest, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi wydając opinię o braku potrzeb przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia dysponował aneksem do karty informacyjnej przedsięwzięcia, w którym określono wyższą przepustowość kanału. W decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań wskazano na zmianę aneksu do karty informacyjnej z 28 marca 2017 r. Zmiana ta dotyczyła wskaźnika przepustowości kanału.
Podkreślenia wymaga, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, istnieją wątpliwości, a nie pewność, co było przedmiotem postępowania.
Mając więc na względzie powyższy stan faktyczny należy uznać za zasługujący na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 113 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca nie sprecyzował jakie błędy mogą podlegać sprostowaniu w trybie tego przepisu, natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem wyrażonym w judykaturze oraz w doktrynie błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych.
Z kolei omyłki to inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Kluczowe znaczenie ma to, aby wszystkie te wady miały charakter techniczny i nieistotny, a w rezultacie, by ich sprostowanie nie prowadziło do zmiany rozstrzygnięcia lub znaczącej modyfikacji stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2530/16). Orzeczenie prostujące nie może służyć weryfikacji wad orzeczenia o charakterze merytorycznym. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 3192/19). Sanowanie decyzji w drodze sprostowania może więc dotyczyć w istocie jedynie jej strony formalnej, a nie błędów co do meritum rozstrzygnięcia, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a zatem co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (vide Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - uwagi do art. 113 publ. Lex oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1883/20). Dopuszczalne jest przy tym prostowanie tego rodzaju omyłek oraz błędów zawartych zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu decyzji, bowiem dopiero łącznie te elementy stanowią decyzję administracyjną (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1091/96).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności tej sprawy stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie doszło do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Proste zestawienie treści decyzji z wnioskiem oraz opinią RDOŚ prowadzi do konkluzji, że analizą organów objęty był zmodyfikowany wniosek inwestora dotyczący wielkości przepustowości kanału.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2015 r., sygn. akt II OSK 397/14; CBOSA). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja (postanowienie) uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji (postanowienia) z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Brak któregoś z wymienionych powyżej elementów wyklucza możliwość uznania, że doszło do wydania decyzji (postanowienia) z rażącym naruszeniem prawa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1475/21, z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2868/14; z 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10; CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że w sposób rażący może zostać naruszony tylko taki przepis, którego wykładnia nie budzi wątpliwości. A zatem w sytuacji, gdy analiza przepisu prowadzi do wielu możliwych jego interpretacji, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że przepis taki został rażąco naruszony tylko z tego powodu, że organ administracji dokonał jednej z wielu możliwych wykładni, której nie podziela wnioskodawca, nawet jeśli wykładnia ta następnie zostanie uznana za nietrafną.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej (postanowienia) stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Może ono mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga ustalenia, że naruszenie prawa ma charakter oczywisty, wyraźny, niewątpliwy. Jednocześnie podkreślić należy, że kryterium oczywistości naruszenia prawa nie może być decydujące. O tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem rażącym, przesądza ocena skutków prawnych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za rażące należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa (por. A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a., PiP 1986/2, s. 104-107; por także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 22 września 2020 r., sygn. akt II OSK 2068/18, LEX nr 3070955; 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1383/19, LEX nr 3056312). Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2020 r., sygn. II OSK 2068/18, LEX nr 2068/18).
Nie każde zatem naruszenie prawa, nawet takie, które wydaje się oczywiste, jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że konstatacja Sądu I instancji o wydaniu postanowienia z rażącym naruszeniem prawa jest nieuprawniona.
W rozpoznawanej sprawie nie można mówić o oczywistym naruszeniu prawa także z tej przyczyny, że jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny brak jest jasnych i wyraźnych przesłanek wskazujących na okoliczność, że przedmiotem procedowania organów nie był nowy zmieniony wniosek inwestora, tym bardziej, że był on przedmiotem oceny RDOŚ.
W okolicznościach powyższej sprawy nie można więc stwierdzić, że doszło do rażącego naruszenia prawa, to jest art. 113 § 1 k.p.a.
Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a.