III OSK 3270/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-08
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie administracyjnedecyzja środowiskowaocena oddziaływania na środowiskostwierdzenie nieważnościskarga kasacyjnaNSAWSAk.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zastosowano przepis o skutkach prawnych nieprawomocnego wyroku w innej sprawie, co przedwcześnie doprowadziło do uchylenia decyzji organu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki Z. sp. z o.o. sp. k. od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje SKO dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na nieprawomocnym wyroku WSA w innej sprawie, który uchylił postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 152 p.p.s.a. i przedwcześnie uchylił zaskarżone decyzje, ponieważ nieprawomocny wyrok nie wywołuje skutków prawnych, a uchylenie postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności nie oznacza automatycznego wyeliminowania postanowienia o sprostowaniu omyłki.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki Z. sp. z o.o. sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. WSA w Łodzi oparł swoje rozstrzygnięcie na innym wyroku WSA z tej samej daty, który uchylił postanowienie SKO dotyczące sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła WSA naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 p.p.s.a., wskazując, że nieprawomocny wyrok WSA w innej sprawie nie mógł stanowić podstawy do natychmiastowego wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień SKO. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację skarżącej kasacyjnie. Sąd uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 152 p.p.s.a., który stanowi, że nieprawomocne wyroki nie wywołują skutków prawnych do czasu ich uprawomocnienia. Ponadto, NSA podkreślił, że uchylenie postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu omyłki nie oznacza automatycznego wyeliminowania samego postanowienia o sprostowaniu omyłki. W związku z tym, WSA przedwcześnie uchylił zaskarżone decyzje SKO. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zobowiązując WSA do zastosowania się do przedstawionej wykładni prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieprawomocny wyrok nie wywołuje skutków prawnych do czasu jego uprawomocnienia się, a jego uchylenie nie oznacza automatycznego wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia o sprostowaniu omyłki.

Uzasadnienie

Sąd I instancji błędnie zinterpretował art. 152 p.p.s.a., uzależniając swoje rozstrzygnięcie od nieprawomocnego wyroku w innej sprawie. Uchylenie postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu omyłki nie jest równoznaczne z wyeliminowaniem z obrotu prawnego samego postanowienia o sprostowaniu omyłki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

u.o.ś.

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, sąd uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 113 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sprostowanie oczywistej omyłki.

u.o.ś. art. 74 § 3 pkt 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Doręczenie decyzji w trybie art. 49 k.p.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie zastosował art. 152 p.p.s.a., opierając swoje rozstrzygnięcie na nieprawomocnym wyroku w innej sprawie. Uchylenie postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu omyłki nie skutkuje automatycznym wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowienia o sprostowaniu omyłki.

Godne uwagi sformułowania

nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 36/19, w dacie wyrokowania nie był prawomocny i nie wywoływał do czasu uprawomocnienia się żadnych skutków prawnych uchylenie postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie stanowi jeszcze wyeliminowania z obiegu prawnego postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

sędzia

Tadeusz Kiełkowski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 152 p.p.s.a. dotyczącego skutków prawnych nieprawomocnych wyroków w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz zasady prowadzenia postępowania w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd pierwszej instancji opiera swoje rozstrzygnięcie na nieprawomocnym wyroku w innej, powiązanej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wpływem nieprawomocnych orzeczeń na inne postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieprawomocny wyrok nie wywołuje skutków prawnych – NSA wyjaśnia zasady postępowania.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3270/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Tadeusz Kiełkowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Łd 35/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-03-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 35/19 w sprawie ze skargi A. K., B. K., Z. T. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 2 listopada 2018 r., nr KO.4113.74.2018 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 35/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji, WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. K. , B. K., Z. T. i T. K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach (dalej: Kolegium, SKO, organ) z 2 listopada 2018 r., nr KO.4113.74.2018 oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z 19 września 2018 r., nr KO.4113.56.2018 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także zasądził od Kolegium na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 17 lipca 2018 r. M. K. wystąpił do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta Łowicza (dalej: Burmistrz) z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, znak: SK.6220.1.2017.MK3 stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie odcinka kanału [...] na terenie Z. sp. z o.o. sp. k. (dalej: spółka) w nowym śladzie, z zasypaniem starego odcinka wraz z budową nowych wylotów wód deszczowych (w zamian za istniejące na starej trasie kanału) oraz budową nowego fragmentu kanalizacji deszczowej miejskiej i wylotu do kanału [...] (w zamian za istniejący prowadzący do starego przebiegu kanału) w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działkach oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz określającej warunki i wymagania ustawowe, sprostowanej postanowieniem tego organu z 12 marca 2018 r. W ocenie wnioskodawcy stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji powinno nastąpić na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a., z uwagi na błędne uznanie przez organ, że liczba stron w postępowaniu przekracza 20.
Decyzją z 19 września 2018 r., znak KO.4113.56.2018 Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza. SKO uznało zarzuty o zaistnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności w/w decyzji środowiskowej za bezpodstawne. W ocenie składu orzekającego Kolegium kwestionowana decyzja środowiskowa z 26 czerwca 2017 r. nie narusza wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności prawa w sposób oczywisty, a tym bardziej w sposób rażący.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 2 listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję własną z 19 września 2018 r.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie kwestią sporną jest liczba stron postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, znak: SK.6220.1.2017.MK3 stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z decyzji tej wynika, że Burmistrz ustalił 23 strony postępowania, a tym samym doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.). Skarżący twierdzi, że liczba stron wynosiła 20, a więc powyższego trybu nie można było stosować. W jego ocenie Gmina Miasto Łowicz, jak i Zakład Usług Komunalnych nie mogą być uznane za strony postępowania.
SKO zauważyło, że w piśmie z 26 lipca 2018 r. Burmistrz wyjaśnił, iż Gmina Miasto Łowicz została uznana za stronę postępowania, ponieważ jest ona zarówno właścicielem części działek obejmujących planowaną inwestycję, jak również części działek przylegających do planowanego przedsięwzięcia. Mając na uwadze powyższe Kolegium podzieliło stanowisko zaprezentowane przez SKO w Skierniewicach, działające jako organ I instancji, że w/w podmiot mógł być uznany za stronę postępowania, ale bez możliwości korzystania ze środków prawnych przez jej reprezentanta - Burmistrza Miasta Łowicza. Ponadto, zdaniem Kolegium interes prawny Gminy w omawianym postępowaniu wynikał z przepisów prawa, jak też z faktu, że Gmina wykonywała władztwo nad mieniem komunalnym.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że Burmistrz wydając decyzję z 26 czerwca 2017 r. nie wydał jej z rażącym naruszeniem prawa. Nie wystąpiły także inne okoliczności skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po ustaleniu, że liczba stron postępowania przekracza 20, zawiadomił strony postępowania poprzez obwieszczenie umieszczone na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Łowiczu, na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego w Łowiczu oraz poprzez zawieszenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. podniósł zarzut naruszenia:
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niezastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo rażącego naruszenia prawa przez Burmistrza w decyzji z 26 czerwca 2017 r., polegającego na przyznaniu przymiotu strony Gminie Miasto Łowicz, która nie posiadała legitymacji procesowej w przedmiotowej sprawie z uwagi na prowadzenie postępowania przez organ władzy wykonawczej tego podmiotu - Burmistrza Miasta Łowicza;
2. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niezastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo rażącego naruszenia prawa przez Burmistrza w decyzji z 26 czerwca 2017 r., polegającego na przyznaniu przymiotu strony Zakładowi Usług Komunalnych w Łowiczu, który nie posiadał legitymacji procesowej w sprawie z uwagi na prowadzenie postępowania przez organ nadzorujący powyższy samorządowy zakład budżetowy - Burmistrza Miasta Łowicza;
3. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 74 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 49 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo rażącego naruszenia prawa przez Burmistrza w toku prowadzonego postępowania, zakończonego wydaniem decyzji z 26 czerwca 2017 r., polegającego na zastosowaniu trybu fikcji doręczenia z art. 49 k.p.a., pomimo niespełnienia przesłanki do zastosowania tego instrumentu z art. 74 ust. 3 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji (...), gdyż liczba stron postępowania nie przekraczała 20;
4. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo rażącego naruszenia prawa przez Burmistrza Miasta Łowicza w decyzji z 26 czerwca 2017 r., polegającego na nierozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego sprawy, gdyż organ nie odniósł się do istotnej okoliczności faktycznej podanej w aneksie wnioskodawcy do karty informacyjnej z 28 marca 2017 r. - podanie zamiast przepustowości kanału Qmax=15,8 m3/s, przepustowość Qmax=20,9 m3/s, a także brak zmian pozostałych parametrów kanału [...] pomimo zmiany jego przepustowości - co stanowi o sprzeczności w materiale dowodowym postępowania, która powinna zostać wyjaśniona.
Powołując takie zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, a także na mocy art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie powyższego organu do wydania w określonym terminie decyzji o uchyleniu decyzji własnej, znak KO.4113.56.2018 z 19 września 2018 r. i wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta Łowicza z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017, znak SK.6220.1.2017.MK3. Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 7 marca 2019 r. stanowiącym odpowiedź na skargę uczestnik postępowania Z. sp. z o.o. sp. k. w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Z uwagi na śmierć uczestników postępowania Z. N. i H. K., a także skarżącego M. K. postępowanie sądowe zostało zawieszone, a następnie podjęte z udziałem następców prawnych: 1) R. N. – następcy prawnego Z. N., 2) D. Ś. i Ł. K. – następców prawnych H. K. oraz 3) A. K., B. K., Z. T. i T. K. – następców prawnych zmarłego skarżącego M. K..
Uchylając zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z 19 września 2018 r. Sąd I instancji zauważył, że dokonując analizy decyzji Burmistrza Miasta Łowicza z 26 czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach doszło do przekonania, że decyzja ta nie jest dotknięta żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazano, że Kolegium poddało badaniu decyzję Burmistrza Miasta Łowicza z 26 czerwca 2017 r. sprostowaną postanowieniem tegoż organu z 12 marca 2018 r. Tymczasem wyrokiem z 13 marca 20120 r., II SA/Łd 36/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 2 listopada 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie z 19 września 2018 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Łowicza z 12 marca 2018 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki, wskazując, że w ocenie sądu nie mamy do czynienia z oczywistą omyłką podlegającą rektyfikacji w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
W ocenie WSA, wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 2 listopada 2018 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z 19 września 2018 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Łowicza z 12 marca 2018 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pociągnęło za sobą skutek w postaci konieczności uchylenia również zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z 19 września 2018 r. Powyższe skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia nieważności postanowienia z 12 marca 2018 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki badaniu w aspekcie przesłanek nieważności powinna podlegać decyzja Burmistrza Miasta Łowicza z 26 czerwca 2017 r. w brzmieniu nieuwzględniającym w/w postanowienia.
Sąd I instancji wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśnienia wymaga przede wszystkim, co było przedmiotem procedowania przez Burmistrza Miasta Łowicza oraz organy opiniujące – przedsięwzięcie o parametrach wynikających z pierwotnie złożonej karty informacyjnej czy też o parametrach wynikających z później przedstawionego aneksu do karty informacyjnej.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka Z. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła mu, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 152 p.p.s.a. poprzez błędne uwzględnienie skargi i uznanie, że nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2020 r., zapadły w innej sprawie administracyjnej o sygn. akt II SA/Łd 36/19 w zakresie uchylenia postanowień wywołuje natychmiastowy skutek prawny w postaci wyeliminowania tychże postanowień z obrotu prawnego, podczas gdy z brzmienia art. 152 § 1 p.p.s.a. wynika, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej, co w konsekwencji oznacza, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok nie był uprawniony do uzależnienia jego rozstrzygnięcia od rozstrzygnięcia postępowania toczącego się pod sygn. akt II SA/Łd 36/19 z uwagi na to, że wyrok ten nie był prawomocny.
Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że z treści uzasadnienia wyroku zapadłego w przedmiotowej sprawie wynika, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 36/19 stanowił podstawę do wydania zaskarżonego wyroku, bowiem w ocenie Sądu I instancji wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Kolegium z 2 listopada 2018 r., znak: KO.4113.75.2018 oraz poprzedzającego je postanowienia Kolegium z 19 września 2018 r., znak K0.4113.57.2018 o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Łowicza (dalej: Burmistrz) z 12 marca 2018 r., znak SK.6220.1.2017.MK.3 w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pociągnęło za sobą skutek w postaci konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji SKO z 2 listopada 2018 r., znak KO.4113.74.2018 oraz poprzedzającej ją decyzji SKO z 19 września 2018 r., znak KO.4113.56.2D18. Sąd I instancji w zakresie przedmiotowej sprawy doszedł bowiem do przekonania, że w przypadku stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z 12 marca 2018 r., znak SK.6220.1.2017.MK.3 o sprostowaniu oczywistej omyłki, badaniu w aspekcie przesłanek nieważności powinna podlegać decyzja Burmistrza z 26 czerwca 2017 r., nr 4/2017 stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w brzmieniu nieuwzględniającym ww. postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej.
Spółka zauważyła, że istotne jest jednak to, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 36/19, na który powołuje się Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, w dacie wyrokowania nie był prawomocny i nie wywoływał do czasu uprawomocnienia się żadnych skutków prawnych, ze względu na możliwość jego zaskarżenia w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że Sąd I instancji, w zaskarżonym wyroku nie był uprawniony do uzależnienia jego rozstrzygnięcia od rozstrzygnięcia postępowania toczącego się pod sygn. akt II SA/Łd 36/19, które to wówczas nie było prawomocne.
Podkreślono, że treść art. 152 § 1 p.p.s.a. wskazuje wprost, iż w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
W konsekwencji, zdaniem skarżącej kasacyjnie, nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 36/19 w dacie wydania zaskarżonego wyroku, nie doprowadził do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia SKO z 2 listopada 2018 r., znak KO.4113.75.2018 oraz poprzedzającego je postanowienia SKO z 19 września 2018 r., znak KO.4113.57.2018 o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z 12 marca 2018 r., znak SK.6220.1.2017.MK.3 w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 36/19 mogłoby stanowić przedmiot rozważań Sądu I instancji w zakresie wydanego rozstrzygnięcia w sprawie zaskarżonej niniejszą skargą kasacyjną, wyrok ten nie wywoła bowiem skutków prawnych do chwili jego uprawomocnienia. W konsekwencji, zdaniem spółki, należałoby uznać, że postanowienia wydane przez SKO obowiązują do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 36/19.
Pismem z 20 sierpnia 2020 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – A. K., B. K., Z. T. i T. K. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zawieszenie postępowania sądowo-administracyjnego w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi kasacyjnej spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2020 r. w sprawie o sygn. akt II SA/ Łd 36/19 oraz zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 2 listopada 2018 r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z 19 września 2018 r. Przyczyną wydania tego rozstrzygnięcia była okoliczność, że wyrokiem z tej samej daty, to jest z 13 marca 2020 r., wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 36/19 zostało uchylone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 2 listopada 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z 19 września 2018 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 26 czerwca 2017 r., wydanej przez Burmistrza Miasta Łowicza.
Rację ma autor skargi kasacyjnej, że zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2020 r. w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie skutkował automatycznym brakiem wywołania skutków prawnych związanych z uchyleniem zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia. Przy czym zwrócić należy uwagę, że postanowienie będące przedmiotem rozpoznania w sprawie prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi o sygn. akt II SA/Łd 36/19 dotyczyło postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Wyeliminowanie nieprawomocnym wyrokiem tego rodzaju postanowienia nie skutkuje automatycznym wyeliminowaniem postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w decyzji.
Sąd I instancji nie dość, że w sposób wadliwy wyłożył treść art. 152 p.p.s.a., to jeszcze zastosowanie tego przepisu odniósł do postanowienia, które w wyniku wydania wyroku z 13 marca 2020 r. nie zostało wyeliminowane z obiegu prawnego. Uchylenie bowiem postanowień o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie stanowi jeszcze wyeliminowania z obiegu prawnego postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. Dopiero ostateczne stwierdzenie nieważności postanowienia o stwierdzeniu nieważności postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej skutkować będzie, jak stwierdził to Sąd I instancji, koniecznością zbadania zaistnienia przesłanek nieważnościowych wobec decyzji w innym brzmieniu niż uczynił to organ. Przy czym zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że dopiero stwierdzenie nieważności postanowienia z 12 marca 2018 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki skutkować będzie koniecznością badania przesłanek nieważności decyzji Burmistrza Miasta Łowicza z 26 czerwca 2017 r., w brzmieniu nieuwzględniającym postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Niezasadnie jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał prowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia co było przedmiotem procedowania przez Burmistrza Miasta Łowicza oraz organy opiniujące w zakresie parametrów przedsięwzięcia. Okoliczność ta wynikać będzie z treści decyzji, a ponadto w postępowaniu nieważnościom co do zasady nie prowadzi się postępowania dowodowego, lecz ocenia na podstawie materiału sprawy czy zostały spełnione przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.
Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nastąpiło przedwcześnie.
Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi w Łodzi, który zobowiązany będzie dostosować się do przedstawionej powyżej wykładni prawa.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI