III OSK 325/23

III OSK 325/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Mirosław Wincenciak /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 655/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-28
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330
art.1 ust.1, art.4 ust.1 pkt.5 oraz art.6 ust.1 pkt 2i 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1076
art.4 pkt.3 i pkt 4 lit.a
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów  - t.j.
Sentencja
Dnia 14 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 655/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 655/22, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązał Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); zasądził od Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzuciła:
I) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej w skrócie "u.d.i.p."), poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność oraz zobowiązanie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej w skrócie "GPW") do rozpatrzenia wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, wobec błędnego ustalenia, że charakter prowadzonej przez Spółkę działalności świadczy o tym, że jest ona podmiotem wykonującym zadania publiczne, podczas gdy GPW nie wykonuje zadań publicznych, a zatem nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co zaś oznacza, że stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji istnienia po stronie GPW stanu bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest nieprawidłowe i narusza w/w przepisy;
2) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność oraz zobowiązanie GPW do rozpatrzenia wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, wobec błędnego stwierdzenia, że skoro GPW jest podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą, a ponadto sama Spółka (rzekomo) wykonuje zadania publiczne, to informacja na temat nagród i premii dla pracowników tej Spółki jest informacją o majątku, jakim dysponuje Spółka i ma przez to walor informacji publicznej, podczas gdy GPW nie wykonuje zadań publicznych, a informacja o nagrodach i premiach pracowników GPW nie stanowi informacji o majątku Spółki, tym samym nie jest ona informacją o charakterze publicznym, co zaś oznacza, że stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji istnienia po stronie GPW stanu bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest nieprawidłowe i narusza w/w przepisy;
3) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p., poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność oraz zobowiązanie GPW do rozpatrzenia wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, wobec zakwalifikowania środków GPW przeznaczonych na wypłatę nagród i premii dla pracowników jako dysponowania dochodami spółki handlowej, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych (oraz informacje o dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat), podczas gdy GPW jest spółką kapitałową posiadającą odrębny majątek od Skarbu Państwa, który jest tylko jednym z akcjonariuszy GPW, a środki na wypłatę nagród i premii nie pochodzą z dochodów Spółki, a tym samym nie mieszczą się w katalogu zdefiniowanym w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p.;
II) naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pojęcie "pozycji dominującej" w rozumieniu w/w przepisu należy rozumieć korzystając z definicji przedsiębiorcy dominującego, o której mowa w art. 4 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 275 ze zm., dalej w skrócie "u.o.k.k."), podczas gdy zaproponowana wykładnia jest sprzeczna z literalnym brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zastosowanie art. 4 pkt 10 u.o.k.k. do określenia pozycji dominującej na potrzeby u.d.i.p. oznacza odniesienie tej pozycji do wewnętrznej struktury osoby prawnej, dlatego też Skarb Państwa ma pozycję dominującą w osobie prawnej, gdy jego udział w tej osobie przekracza 40%;
2) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że do zakwalifikowania danego podmiotu jako podmiotu wykonującego zadania publiczne, a w konsekwencji zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, wystarczające jest ustalenie, że podmiot ten został wymieniony w otwartym katalogu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co w niniejszej sprawie doprowadziło do uznania, że GPW jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej tylko wtedy, gdy informacja ta ma związek z wykonywaniem zadania publicznego;
3) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 21 ust. 4a i ust. 5, art. 214 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1500, ze zm., dalej w skrócie "u.o.i.f."), poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że charakter prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej świadczy o tym, że jest ona podmiotem wykonującym zadania publiczne, podczas gdy działalność prowadzona przez GPW nie spełnia przesłanek (cech) umożliwiających jej zakwalifikowanie jako wykonywanie zadań publicznych;
4) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p., poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w stwierdzeniu, że skoro Spółka (rzekomo) wykonuje zadania publiczne, to informacja na temat nagród i premii dla pracowników tej Spółki stanowi informację publiczną, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku podmiotów działających zasadniczo poza sferą publiczną, ale (rzekomo) wykonujących pewne zadania publiczne, informację publiczną stanowi jedynie informacja związana z tymi zadaniami publicznymi lub majątkiem publicznym, co de facto oznacza, że informacja dotycząca premii i nagród wypłacanych pracownikom Spółki nie jest informacją publiczną;
5) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że informacja o nagrodach i premiach wypłaconych pracownikom GPW stanowi informację o majątku, jakim dysponują podmioty określone w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a w konsekwencji uznanie, że informacja w tym przedmiocie stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu przez Spółkę, podczas gdy informacja o nagrodach i premiach wypłaconych pracownikom spółki kapitałowej nie wpisuje się w zakres definicyjny pojęcia majątku, którym taka spółka dysponuje, a zatem – niezależnie nawet od niewykonywania przez GPW zadań publicznych – żądana informacja nie stanowi informacji publicznej;
6) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że informacja o nagrodach i premiach wypłacanych pracownikom GPW stanowi informację o dysponowaniu dochodami przez spółkę handlową, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, a w konsekwencji uznanie, że informacja w tym przedmiocie stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu przez GPW, podczas gdy informacja o nagrodach i premiach wypłacanych pracownikom spółki kapitałowej nie może zostać uznana za informację o sposobie dysponowania dochodami takiej spółki, a zatem żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi GPW. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie w całości jako pozbawionej podstaw. Ponadto wniosło o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji.
Na wstępie podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej w skrócie "GPW") w przedmiocie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskiem tym Stowarzyszenie zwróciło się do w/w Spółki o udostępnienie następującej informacji publicznej:
1) informacji o łącznie wypłaconych nagrodach w GPW w latach 2017-2018;
2) informacji o nagrodach wypłaconych w 2018 r. każdemu pracownikowi GPW, poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody;
3) informacji o łącznie wypłaconych premiach w GPW w latach 2017-2018;
4) informacji o premiach wypłaconych w 2018 r. każdemu pracownikowi GPW, poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody.
W sprawie jest sporne, czy GPW jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz czy żądane przez Stowarzyszenie informacje mają charakter informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest zatem rozważenie, czy mieści się ona w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w tej konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wprawdzie, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż rozważanie prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia braku naruszeń przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak w tej sprawie zestawienie zarzutów oraz ich uzasadnienie wskazuje, że powinny być one rozpoznane łącznie. Istota tych zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że GPW jest podmiotem zobowiązanym, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępnienia żądanej przez Stowarzyszenie we wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. informacji, a informacje te mają charakter informacji publicznej.
W pierwszej kolejności należy przesądzić, czy GPW jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie przepisów u.d.i.p.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż GPW jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ponieważ Spółka ta jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Spółki, akcentującej cechę "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jako pierwotną wobec możliwości stwierdzenia, czy podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, należy stwierdzić, że konstrukcja w/w przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że po pierwsze – podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne, do których na gruncie u.d.i.p. ustawodawca zalicza również władze publiczne, a także, po drugie – mając na uwadze użyty w treści omawianego przepisu zwrot "w szczególności", podmiotami wykonującymi zadania publiczne są podmioty wskazane w otwartym katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. Z treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika zatem, że w rozumieniu przepisów u.d.i.p. wystarczające dla stwierdzenia, że określony podmiot wykonuje zadania publiczne, a w konsekwencji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jest ustalenie, że podmiot taki jest podmiotem wymienionym w otwartym katalogu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Innymi słowy, już sam fakt, że dany podmiot jest "osobą prawną, w której Skarb Państwa (...) ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów" wystarczy do uznania, że w rozumieniu przepisów u.d.i.p. jest on podmiotem wykonującym zadania publiczne, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Prawidłowa jest zatem taka wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którą podmioty, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, są jednocześnie podmiotami zobowiązanymi do udostępniania każdej informacji, jaką u.d.i.p. kwalifikuje jako informację publiczną, bez względu na to jakiej sfery działalności danego podmiotu ona dotyczy (por. wyroki NSA z dnia: 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 559/21 oraz 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 2010/21).
Należy także podkreślić, iż wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie Spółki, Skarb Państwa ma w niej pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Pojęcie pozycji dominującej zostało w u.o.k.k. zdefiniowane w art. 4 pkt 10, zgodnie z którym pozycja dominująca to pozycja przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. Słusznie jednak Sąd pierwszej instancji wskazuje, że w/w pojęcie odnosi się do pozycji przedsiębiorcy na rynku, na którym prowadzi on działalność, w związku z czym nie jest adekwatne do przedmiotu regulacji art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Błędne jest zatem odwoływanie się w tym zakresie przez skarżącą kasacyjnie do treści art. 4 pkt 10 u.o.k.k. Zauważyć należy, że przepisy u.o.k.k. wyróżniają także "dominację" w rozumieniu kontroli nad innym podmiotem. W tym kontekście u.o.k.k. posługuje się w art. 4 pkt 3 pojęciem "przedsiębiorcy dominującego", czyli takiego, który posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad innym przedsiębiorcą. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 4 u.o.k.k., przez posiadanie kontroli rozumie się wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców. Uprawnienia takie tworzy w szczególności dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami (art. 4 pkt 4 lit. a u.o.k.k.). W konsekwencji przyjąć należy, iż przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nakazuje w istocie pozycję dominującą ustalać w kontekście w/w stosunku Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego, samorządu gospodarczego albo zawodowego) do danej spółki. Konieczne jest więc zbadanie w indywidualnej sprawie relacji związanych ze strukturą własnościową spółki (por. wyrok NSA z dnia: 27 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2205/16 oraz 4 października 2022 r., sygn. akt III OSK 3386/21). Taką analizę Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie przeprowadził, wykazując – co nie jest przez skarżącą kasacyjnie kwestionowane – iż z informacji dostępnych na stronie internetowej GPW wynika, że według stanu na dzień 26 lutego 2021 r. r. Skarb Państwa posiada w niej 35,01 % akcji. Akcje, w których posiadaniu jest Skarb Państwa są to akcje uprzywilejowane, które dają 51,80% głosów na walnym zgromadzeniu. Z kolei na dzień 27 kwietnia 2018 r. Skarb Państwa posiadał w Spółce 35% akcji uprzywilejowanych, co dawało 51,76% głosów na walnym zgromadzeniu. Skarb Państwa miał zatem na dzień składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a także na dzień wydania zaskarżonego wyroku, pozycję dominującą w GPW, ponieważ spełnione było kryterium określone w art. 4 pkt 3 i pkt 4 lit. a u.o.k.k. W związku z tym w sprawie zasadnie uznano, że GPW jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, czego bezpośrednią konsekwencją jest posiadanie przymiotu podmiotu zobowiązanego, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępnienia informacji publicznej. Jak już wskazano, samo ustalenie faktu posiadania w/w pozycji dominującej, wystarczyło do uznania, że w rozumieniu przepisów u.d.i.p. GPW jest podmiotem wykonującym zadania publiczne (a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej). Tym samym, rozważania Sądu pierwszej instancji w zakresie uznania Spółki za podmiot wykonujący zadania publiczne w oparciu o charakter prowadzonej przez nią działalności i przez pryzmat użyteczności dla gospodarki, a przez to dla ogółu społeczeństwa, nie miały w tej sprawie znaczenia.
Przechodząc z kolei do oceny zakresu przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazać należy, iż kwestia ta została przesądzona, poprzez ocenę wyrażoną w zapadłym wcześniej w tej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1965/21, którą to oceną zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i obecnie orzekający Sąd drugiej instancji, są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a. W w/w wyroku NSA stwierdził, że: "Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem dokonania przez Sąd błędnej wykładni art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 pkt 2 i 5 u.d.i.p. przez uznanie, że informacja na temat nagród i premii dla pracowników jest informacją publiczną. W ocenie NSA pojęcie informacji publicznej nie może być wykładane tylko na podstawie literalnego brzmienia art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w oderwaniu od innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności od art. 6 u.d.i.p. Przepis ten wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jego podstawową funkcją jest wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych. Stanowi on nie tylko niezbędną konkretyzację postanowień art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i doprecyzowuje zakres przedmiotowy u.d.i.p., ale także ułatwia wykładnię przepisów u.d.i.p. w kontekście regulacji art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, której jest równocześnie rozwinięciem (...). Założeniem ustawodawcy było szerokie ujęcie informacji publicznej. Co do zasady wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, stanowi informację publiczną. W sprawie sporne jest, czy Spółka GPW jest podmiotem, o którym stanowi art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a więc podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Gdy Spółka jest takim podmiotem, to należy zwrócić szczególną uwagę na treść art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. i to bez względu na dalsze jednostki redakcyjne tego przepisu (oznaczone literami od a do f). Stosownie do powołanego przepisu, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują. Przesłanką udzielenia informacji publicznej określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 komentowanej ustawy jest istnienie bezpośredniego związku łączącego żądanie udostępnienia informacji z określonym podmiotem (...). Zatem informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w ramach przypisanych im zadań i kompetencji (...). Niezależnie od sporu o to czy Spółka GPW jest podmiotowo zobowiązana do udostępniania informacji publicznej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że całkowicie podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że co do zasady informacja o wydatkach podmiotu, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje środkami publicznymi – na nagrody (premie) dla pracowników jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej można żądać nie tylko informacji o ogólnej kwocie środków przeznaczonych na wynagrodzenia (nagrody, premie), ale także o wynagrodzeniach (nagrodach, premiach) konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, a także pracownika, który jako jedyny zajmuje określone stanowisko w ramach struktury organizacyjnej podmiotu zobowiązanego. Bez znaczenia dla uznania takich informacji za informacje publiczne jest to, czy dotyczą one pracownika zatrudnionego na stanowisku pomocniczym związanym jedynie z obsługą podmiotu zobowiązanego, czy osoby pełniącej funkcję publiczną i czy ta informacja pozostaje w związku z pełnieniem tej funkcji. Ta okoliczność ma natomiast znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i to na tym etapie postępowania podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi ustalić, czy informacje publiczne objęte wnioskiem o udostępnienie mogą być udostępnione zgodnie z prawem, choćby z uwagi na prawo do prywatności".
Zestawiając zatem ocenę prawną NSA zawartą w wyroku z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1965/21 z przedstawioną powyżej argumentacją dotyczącą przesądzenia, że GPW jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a w konsekwencji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej – w okolicznościach niniejszej sprawy należało przyjąć, iż żądane przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] we wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. informacje mają charakter informacji publicznej, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez Sąd pierwszej instancji bezczynności Spółki i zobowiązaniem jej do rozpatrzenia w/w wniosku.
Wobec powyższego, powołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego należało uznać za niezasadne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12.