III OSK 3238/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-24
NSAochrona środowiskaŚredniansa
odpadywstrzymanie wykonaniaochrona środowiskaszkodakosztypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnedecyzjaskarżący

Podsumowanie

NSA wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów ze względu na znaczną szkodę finansową dla skarżącego.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Wójta nakazującą usunięcie odpadów. Następnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta, argumentując swoją trudną sytuacją majątkową w kontekście wysokich kosztów usunięcia odpadów (ok. 1 mln zł) w stosunku do rocznych dochodów. NSA uznał te argumenty za wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji, uznając ryzyko znacznej szkody finansowej.

Sprawa dotyczy wniosku Z.M. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia 29 września 2022 r. nr [...], nakazującej usunięcie odpadów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 7 marca 2023 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 605/23 oddalił skargę skarżącego. Skarżący wniósł następnie skargę kasacyjną od tego wyroku. W piśmie z dnia 20 maja 2025 r. Z.M. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, postanowił wstrzymać wykonanie wskazanej decyzji. Sąd powołał się na art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. NSA uznał, że skarżący uprawdopodobnił te przesłanki, wskazując na szacowany koszt usunięcia odpadów w wysokości około 1 000 000 zł, który znacząco przewyższa roczne dochody skarżącego i jego małżonki (około 256 000 zł w 2024 r.). Sąd podkreślił, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu, a argumenty dotyczące prawidłowości określenia adresata obowiązków nie mogły wpłynąć na ocenę wniosku o ochronę tymczasową.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji jest dopuszczalny, a jego uwzględnienie oznacza, że obowiązki nałożone decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego, nie mogą podlegać egzekucji do czasu zakończenia postępowania przed NSA.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że choć wniosek powinien formalnie dotyczyć decyzji organu odwoławczego, to wstrzymanie decyzji organu I instancji jest skuteczne w odniesieniu do egzekucji nałożonych obowiązków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji jest dopuszczalne, mimo że formalnie wniosek powinien dotyczyć decyzji organu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja majątkowa skarżącego w relacji do kosztów usunięcia odpadów, wskazująca na ryzyko znacznej szkody finansowej.

Odrzucone argumenty

Nieprawidłowe określenie adresata obowiązków w decyzji nakazującej usunięcie odpadów (uznane za kwestię merytoryczną niedopuszczalną na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania).

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków koszt wykonania nałożonych obowiązków może kilkukrotnie przekroczyć wysokość rocznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście sytuacji finansowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej skarżącego; nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnych, pokazując, jak sąd bierze pod uwagę sytuację finansową strony w kontekście potencjalnej szkody.

Milionowy koszt usunięcia odpadów wstrzymany przez NSA. Kluczowa sytuacja finansowa strony.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 3238/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 605/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-07-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie decyzji I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.61 §3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z.M. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia 29 września 2022 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej Z.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 605/23 w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia 29 września 2022 r. nr [...].
Uzasadnienie
Z.M. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 7 marca 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r. w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów.
Wyrokiem z 4 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Natomiast w piśmie z 20 maja 2025 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji jest dopuszczalny, chociaż mając na uwadze, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 7 marca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r., wniosek ten powinien w istocie dotyczyć wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego, ponieważ to ta decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Nie miało to jednak wpływu na możliwość rozpoznania wniosku skarżącego, a samo wstrzymanie decyzji organu I instancji oznacza, że obowiązki nałożone decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego, nie mogą podlegać egzekucji do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Argumenty mające przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji organu I instancji skarżący przedstawił w piśmie z 20 maja 2025 r. Są to argumenty dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, skarżący wskazuje na nieprawidłowe określenie adresata obowiązków w decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Po drugie, skarżący wskazuje na swoją sytuację majątkową w relacji do kosztów usunięcia odpadów.
Odnosząc się do pierwszego z tych argumentów należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uregulowana w sposób kompleksowy, zgodnie z zasadami sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych. Rekomendacja zastrzega jednoznacznie, że środki tego rodzaju nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Stąd też na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu administracyjnego. Kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie mogła mieć zatem wpływu na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie jest to zatem kwestia, która może podlegać ocenie na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub decyzji organu I Instancji.
Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący uprawdopodobnił przesłanki wskazane w cytowanym przepisie powołując się na swoją sytuację życiową i majątkową w relacji do przewidywanych kosztów usunięcia odpadów. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Złożony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zawiera tego rodzaju uzasadnienie. Wynika z niego, że koszt wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją wyniesie około 1 000 000 zł, co potwierdza załączony do wniosku cennik przyjęcia odpadów na składowisku w Oświęcimiu. Kwota ta nie uwzględnia załadunku i transportu odpadów. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z małżonką uzyskali z tytułu umowy o pracę w 2024 r. dochód w wysokości około 256 000 zł, co potwierdza złożona wraz z wnioskiem kopia zeznania podatkowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak przedstawiona argumentacja świadczy o uprawdopodobnieniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji lub decyzji organu I instancji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ koszt wykonania nałożonych obowiązków może kilkukrotnie przekroczyć wysokość rocznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego.
Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę