III OSK 3235/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sporu było prawo pracodawcy (Sądu Okręgowego w Słupsku) do uzyskania świadczenia pieniężnego od organu wojskowego (Ministerstwa Obrony Narodowej) tytułem rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej (TSW). Organ wojskowy odmówił wypłaty, opierając się na interpretacji przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony (u.p.o.o.), zgodnie z którą świadczenie przysługuje pracodawcy, gdy pracownik jest żołnierzem rezerwy, a wniosek powinien być złożony po zwolnieniu ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał tę interpretację za błędną, uchylając decyzję organu. Sąd administracyjny pierwszej instancji wskazał, że przepis określający termin na złożenie wniosku przez pracodawcę jest terminem końcowym, a nie początkowym, i że wypłata odprawy przez pracodawcę jest zdarzeniem uprawniającym do żądania świadczenia, niezależnie od tego, czy pracownik posiadał status żołnierza rezerwy przed powołaniem do TSW. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu wojskowego, oddalił ją. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzecznictwo NSA potwierdza prawo pracodawcy do rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do TSW, nawet jeśli nie był on żołnierzem rezerwy przed powołaniem. NSA zgodził się z WSA, że art. 134a ust. 5 u.p.o.o. określa jedynie termin końcowy na złożenie wniosku, a nie termin początkowy. Sąd odrzucił argumentację organu, że świadczenie może być wypłacone dopiero po zwolnieniu pracownika ze służby, wskazując, że mogłoby to prowadzić do utraty wartości pieniądza w czasie lub nawet utraty prawa do rekompensaty w przypadku likwidacji pracodawcy. NSA uznał, że interpretacja organu była błędna i naruszała zasady praworządności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa pracodawcy do rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej, niezależnie od jego statusu żołnierza rezerwy przed powołaniem, oraz interpretacja terminu składania wniosku o świadczenie.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych lub innych przepisów dotyczących świadczeń dla pracodawców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawcy przysługuje świadczenie pieniężne tytułem rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej (TSW), jeśli pracownik ten nie posiadał statusu żołnierza rezerwy przed powołaniem do TSW?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawcy przysługuje świadczenie pieniężne tytułem rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do TSW, niezależnie od tego, czy pracownik posiadał status żołnierza rezerwy przed powołaniem.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony (u.p.o.o.) nie wyłączają prawa pracodawcy do rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do TSW, jeśli pracownik ten nie był wcześniej żołnierzem rezerwy. Termin na złożenie wniosku o świadczenie jest terminem końcowym, a nie początkowym, co oznacza, że pracodawca może wystąpić o rekompensatę po wypłaceniu odprawy, a nie dopiero po zwolnieniu pracownika ze służby.
Czy przepis art. 134a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, określający termin na złożenie przez pracodawcę wniosku o wypłatę świadczenia, stanowi termin początkowy, od którego pracodawca może ubiegać się o rekompensatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten określa jedynie termin końcowy, w jakim pracodawca może złożyć wniosek o wypłatę świadczenia.
Uzasadnienie
Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów u.p.o.o. wskazuje, że art. 134a ust. 5 określa maksymalny termin na złożenie wniosku, a nie termin, od którego można zacząć się ubiegać o świadczenie. Terminem początkowym jest wypłata odprawy przez pracodawcę.
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej uzasadnienia, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji jedynie w części dotyczącej uzasadnienia, jeśli rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Powinien utrzymać decyzję w mocy i wyjaśnić swoje stanowisko w uzasadnieniu.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sposób opisany przez organ odwoławczy było błędne. Jeśli organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymać decyzję w mocy, wyjaśniając swoje stanowisko.
Przepisy (13)
Główne
u.p.o.o. art. 134a § ust. 1, 2 i 5
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy dotyczące świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcy zatrudniającemu żołnierzy rezerwy za okres odbywania przez nich ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej, a także żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie. Ust. 1 określa zasadę wypłaty świadczenia, ust. 2 składniki świadczenia (w tym odprawę), a ust. 5 termin na złożenie wniosku.
u.p.o.o. art. 125
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis określający odprawę wypłacaną pracownikowi w związku z powołaniem do pełnienia terytorialnej służby wojskowej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis wyznacza zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W przypadku uchylenia skargi, powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące utrzymania w mocy lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
u.p.o.o. art. 99 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Definicja żołnierza rezerwy.
u.p.o.o. art. 98j § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy dotyczące czasu trwania terytorialnej służby wojskowej.
u.p.o.o. art. 98t § ust. 1, 2 lub 3
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy dotyczące zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej.
u.p.o.o. art. 98u § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący zwolnienia z jednostki wojskowej pełnionej w ramach TSW rotacyjnie.
u.p.o.o. art. 134a § ust. 11
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis stanowiący, że wydatki z tytułu wypłaty świadczeń pokrywa się z budżetu państwa.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące utrzymania w mocy lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5 i 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące elementów uzasadnienia decyzji administracyjnej.
rozporządzenie z 2017 r. art. 5 § ust. 2 i 5
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego...
Przepisy określające sposób obliczania i dokumentowania kosztów poniesionych przez pracodawcę w związku z zatrudnianiem pracownika będącego m.in. żołnierzem OT, w tym odprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo pracodawcy do rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do TSW, niezależnie od jego statusu żołnierza rezerwy przed powołaniem. • Termin na złożenie wniosku o świadczenie przez pracodawcę jest terminem końcowym, a nie początkowym. • Błędna interpretacja przepisów przez organ odwoławczy dotycząca możliwości uchylenia decyzji jedynie w części uzasadnienia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu wojskowego, że pracodawcy przysługuje świadczenie dopiero po zwolnieniu pracownika ze służby. • Argumentacja organu wojskowego, że status żołnierza rezerwy przed powołaniem do TSW jest warunkiem koniecznym do uzyskania rekompensaty. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 135 i 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
"Sąd natomiast uznał naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie uwzględniając kardynalnych zasad postępowania administracyjnego" • "W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej" • "Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania" • "W orzeczeniach tych jednoznacznie wskazano, że art. 125 u.p.o.o. nie wyłącza z kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania odprawy osób powołanych do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie będących żołnierzami rezerwy." • "Słusznie zatem podnosi WSA, że przepis ten określa jedynie termin końcowy, w jakim pracodawca może przesłać wniosek o wypłatę świadczenia, w tym odprawy wypłaconej żołnierzowi OT." • "Nie ma zatem żadnego racjonalnego uzasadnienia dla twierdzenia, że uzyskanie rekompensaty przez pracodawcę kosztów poniesionych z tego tytułu może nastąpić dopiero po zakończeniu służby przez pracownika."
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Beata Jezielska
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa pracodawcy do rekompensaty za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej, niezależnie od jego statusu żołnierza rezerwy przed powołaniem, oraz interpretacja terminu składania wniosku o świadczenie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych lub innych przepisów dotyczących świadczeń dla pracodawców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu praw pracowniczych w kontekście służby wojskowej, co może być interesujące dla pracodawców i pracowników. Wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące świadczeń pieniężnych.
“Pracodawco, czy wiesz, że możesz dostać zwrot za odprawę dla pracownika w wojsku? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.