III OSK 3138/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na decyzję o odmowie przyjęcia dziecka do oddziału międzynarodowego szkoły, uznając, że takie rozstrzygnięcie nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Opolu, które odrzuciło jej skargę na decyzję o odmowie przyjęcia córki do oddziału międzynarodowego szkoły. WSA uznał, że takie rozstrzygnięcie nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, powołując się na przepisy Prawa oświatowego, które ograniczają możliwość zaskarżenia do odmowy przyjęcia do szkoły, a nie do jej konkretnego oddziału. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odrzuciło skargę na decyzję Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej odmawiającą przyjęcia dziecka do oddziału międzynarodowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestie związane z rekrutacją do oddziałów międzynarodowych, w tym odmowa przyjęcia, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, ponieważ przepisy Prawa oświatowego (art. 158) przewidują możliwość zaskarżenia jedynie decyzji o odmowie przyjęcia do szkoły, a nie do jej specyficznego oddziału. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, szczegółowo analizował przepisy Prawa oświatowego dotyczące postępowania rekrutacyjnego (art. 130-133, 138, 157-158). Sąd podkreślił, że ustawodawca wyraźnie ograniczył możliwość zaskarżenia do odmowy przyjęcia do publicznej szkoły, a nie do konkretnego oddziału czy klasy o określonym profilu. Przyjęcie lub nieprzyjęcie ucznia do oddziału międzynarodowego nie jest traktowane jako decyzja administracyjna w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie jako element wewnętrznej organizacji szkoły. W związku z tym, NSA uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw i oddalił ją na podstawie art. 184 P.p.s.a., potwierdzając tym samym prawidłowość postanowienia WSA o odrzuceniu skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyjęcia do oddziału międzynarodowego szkoły publicznej nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ przepisy Prawa oświatowego ograniczają możliwość zaskarżenia do odmowy przyjęcia do szkoły jako takiej, a nie do jej specyficznych oddziałów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa oświatowego (art. 158) precyzyjnie określają, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie od rozstrzygnięcia dyrektora szkoły o odmowie przyjęcia kandydata do publicznej szkoły, a nie do jej oddziału. Kwalifikacja ucznia do oddziału międzynarodowego jest kwestią wewnętrzną szkoły i nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeśli sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
Prawo oświatowe art. 158 § ust. 9
Prawo oświatowe
Na rozstrzygnięcie dyrektora służy skarga do sądu administracyjnego (dotyczy odmowy przyjęcia do szkoły).
Prawo oświatowe art. 158 § ust. 8
Prawo oświatowe
Rodzic może wnieść odwołanie do dyrektora od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej (dotyczy odmowy przyjęcia do szkoły).
Prawo oświatowe art. 158 § ust. 6
Prawo oświatowe
Rodzic może wystąpić o uzasadnienie odmowy przyjęcia kandydata do szkoły.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-4a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznaczony jest katalogiem skarg na działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Prawo oświatowe art. 138 § ust. 1
Prawo oświatowe
Warunki przyjęcia do klasy I oddziału międzynarodowego (wymagany pozytywny wynik sprawdzianu predyspozycji językowych).
Prawo oświatowe art. 130 § ust. 1
Prawo oświatowe
Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, szkół i placówek po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego.
Prawo oświatowe art. 133 § ust. 1
Prawo oświatowe
Przyjmowanie do klasy I publicznej szkoły podstawowej z obwodu.
Prawo oświatowe art. 157 § ust. 2 pkt 1
Prawo oświatowe
Zadania komisji rekrutacyjnej: ustalenie wyników i podanie listy kandydatów zakwalifikowanych/niezakwalifikowanych.
Prawo oświatowe art. 157 § ust. 2 pkt 2
Prawo oświatowe
Zadania komisji rekrutacyjnej: ustalenie i podanie listy kandydatów przyjętych/nieprzyjętych.
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzje w formie decyzji administracyjnych.
P.p.s.a. art. 182 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia WSA kończącego postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie o odmowie przyjęcia do oddziału międzynarodowego szkoły nie jest decyzją administracyjną podlegającą kognicji sądów administracyjnych. Przepisy Prawa oświatowego (art. 158) ograniczają możliwość zaskarżenia do odmowy przyjęcia do szkoły, a nie do jej konkretnego oddziału.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 58 § 1 P.p.s.a. i art. 3 § 2 P.p.s.a. przez WSA. Zarzut naruszenia art. 158 § 9 w zw. z art. 158 § 8 Prawa oświatowego przez błędną wykładnię. Zarzut naruszenia art. 104 § 1 k.p.a. przez nieprawidłową wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Wolą ustawodawcy ochronie, a tym samym kontroli sądowej, poddano wyłącznie decyzje o odmowie przyjęcia dziecka do szkoły, czego dowodzi powiązanie prawa do odwołania z doręczeniem uzasadnienia Komisji rekrutacyjnej. Zaskarżeniu podlegają – w tych realiach prawnych – wyłącznie decyzje o odmowie przyjęcia dziecka do szkoły a nie jej oddziału. Przyjęcie bądź nieprzyjęcie ucznia danej szkoły do konkretnej profilowanej klasy (oddziału) nie jest rozstrzygnięciem, które może być kwalifikowane jako decyzja administracyjna.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących rekrutacji do szkół publicznych, w szczególności do oddziałów o określonym profilu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia do oddziału międzynarodowego, ale zasady interpretacji przepisów Prawa oświatowego mogą mieć zastosowanie do innych typów oddziałów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dostępu do sądu w sprawach rekrutacyjnych do szkół, co jest ważne dla wielu rodziców.
“Czy odmowa przyjęcia dziecka do oddziału międzynarodowego jest ostateczna? NSA wyjaśnia granice zaskarżenia decyzji szkolnych.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 3138/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane II SA/Op 250/23 - Postanowienie WSA w Opolu z 2023-08-24 Skarżony organ Dyrektor Szkoły Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 58 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 250/23 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej [...] z dnia 2 czerwca 2023 r., nr 3/2023/O w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do oddziału międzynarodowego szkoły postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 250/23, odrzucił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej [...] z dnia 2 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do oddziału międzynarodowego szkoły. W motywach Sąd pierwszej instancji podał, że Dyrektor PSP [...], działając na podstawie art. 158 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 900 ze zm., dalej "Prawo oświatowe"), utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej o odmowie przyjęcia córki skarżącej do oddziału międzynarodowego Publicznej Szkoły Podstawowej [...] na rok szkolny 2023/2024. W jej motywach podkreślił, że pojawienie się kandydatki na liście kandydatów zakwalifikowanych oznaczało zakwalifikowanie kandydatki do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] do Klasy I, lecz nie do oddziału międzynarodowego, do którego przyjęcia konieczne było spełnienie dodatkowego warunku w postaci uzyskania co najmniej 16,5 pkt ze sprawdzianu predyspozycji językowych, których kandydatka nie uzyskała, wobec czego nie mogła pojawić się na liście kandydatów zakwalifikowanych do PSP [...] Klasy I oddziału międzynarodowego. Natomiast po złożeniu wymaganych dokumentów została ona przyjęta do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] do Klasy I. Następnie Sąd wyjaśnił, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym - zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu. Tymczasem przedmiotem niniejszej skargi skarżąca uczyniła decyzję o nieprzyjęciu jej córki do klasy I oddziału międzynarodowego i zarazem przyjęcia jej do klasy I tej szkoły. Dalej Sąd pierwszej instancji podkreślił, że mocą art. 138 ust. 1 Prawa oświatowego, do klasy I oddziału międzynarodowego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej przyjmuje się kandydatów, którzy uzyskali pozytywny wynik sprawdzianu predyspozycji językowych przeprowadzanego na warunkach ustalonych przez radę pedagogiczną. W przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek, o którym mowa w ust. 1, niż liczba wolnych miejsc w oddziale, o którym mowa w ust. 1, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego jest brany pod uwagę wynik sprawdzianu predyspozycji językowych, o którym mowa w ust. 1 (art. 138 ust. 2 Prawa oświatowego). Zgodnie zaś z art. 138 ust. 3 Prawa oświatowego, w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych przez kandydatów na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie kryteria, o których mowa w art. 131 ust. 2. Przepis art. 131 ust. 3 stosuje się. Natomiast w art. 158 Prawa oświatowego w poszczególnych jego jednostkach redakcyjnych unormowano zasady i tryb zaskarżenia wyników postępowania rekrutacyjnego. Tym samym uznać należy, że kwestie związane z wynikami postępowania rekrutacyjnego i dalszym postępowaniem w zakresie rozstrzygnięć w przedmiocie przyjęcia do publicznej szkoły, w tym kwestie związane z prawem do odwołania się rodziców od rozstrzygnięć komisji rekrutacyjnej kompleksowo reguluje art. 158 Prawa oświatowego. Jak stanowi art. 158 ust. 1 Prawa oświatowego, wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata. Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego został on zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty (art. 158 ust. 2). Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych. Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc dokumenty (art. 158 ust. 3). Wymienione listy podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie publicznej szkoły. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (art. 158 ust. 4). Dzień podania do publicznej wiadomości listy jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (art. 158 ust. 5). W terminie 3 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danej publicznej szkoły (art. 158 ust. 6). Uzasadnienie sporządza się w terminie 3 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem i zawiera ono przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (art. 158 ust. 7). Jak stanowi dalej art. 158 ust. 8 Prawa oświatowego rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 3 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. Dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w terminie 3 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego (art. 158 ust. 9). Jak wynika z przytoczonego unormowania przepisy ustawy Prawo oświatowe regulujące postępowanie rekrutacyjne, stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ustawodawca ustanowił wymogi szczególne dla przeprowadzenia postępowania odwoławczego w postępowaniu rekrutacyjnym. W tych okolicznościach dostrzeżenia wymaga, że wolą ustawodawcy ochronie, a tym samym kontroli sądowej, poddano wyłącznie decyzje o odmowie przyjęcia dziecka do szkoły, czego dowodzi powiązanie prawa do odwołania z doręczeniem uzasadnienia Komisji rekrutacyjnej. Z kolei, nie można tracić z pola widzenia, że prawo do sporządzenia uzasadnienia, mocą art. 158 ust. 6 Prawa oświatowego, przysługuje wyłącznie od decyzji o odmowie przyjęcia kandydata do publicznej szkoły. Wyraźną wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 158 Prawa oświatowego było: po pierwsze – ustanowienia prawa rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego wystąpienia w terminie 3 dni od opublikowania listy do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia "odmowy" przyjęcia kandydata do danej publicznej szkoły; zatem wyłącznie "odmowa" może być zgodnie z prawem uzasadniona na wniosek wskazanych podmiotów; po drugie – odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni, może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki w terminie 3 dni od dnia otrzymania uzasadnienia; zatem odwołanie przysługuje wyłącznie od rozstrzygnięcia, od którego przysługuje prawo do sporządzenia uzasadnienia. Stąd ani decyzje pozytywne, czyli o przyjęciu dziecka do publicznej szkoły nie podlegają zaskarżeniu, ani decyzje o odmowie przyjęcia do oddziału tej placówki oświatowej – jak właśnie miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżeniu podlegają – w tych realiach prawnych – wyłącznie decyzje o odmowie przyjęcia dziecka do szkoły a nie jej oddziału. Postępowanie rekrutacyjne prowadzone do oddziału międzynarodowego jest postępowaniem wewnętrznym, którego warunki i tryb określa art. 138 Prawa oświatowego oraz aktach wydanych jego mocą. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ustawodawca expressis verbis ustanowił w art. 158 ust. 2 Prawa oświatowego, że Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata do publicznej szkoły. Zatem rozstrzygnięcie o przyjęciu lub o odmowie przyjęcia dziecka do wybranej placówki oświatowej publicznej podejmuje specjalnie do tego powołana Komisja rekrutacyjna, od której negatywnego rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Przy czym kognicji sądów administracyjnych poddano wyłącznie rozstrzygnięcia negatywne, czyli o odmowie przyjęcia do szkoły publicznej, a nie jej oddziału. Wskazać także należy, że żaden przepis ani Prawa oświatowego ani innych ustaw, nie wskazuje, że ochrona sądowa rozciąga się na pozytywne decyzje czy też rozstrzygnięcia o przyjęciu dziecka do szkoły spoza jego obwodu, jak i decyzje inne niż odmawiające przyjęcia dziecka do szkoły publicznej. W konkluzji Sąd przyjął, że odmowa przyjęcia dziecka do oddziału międzynarodowego szkoły, która nadto nie jest jego szkołą obwodową nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z tym należy uznać, że przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w żadnej kategorii spraw podlegających przedmiotowo jurysdykcji sądów administracyjnych. Brak jest także przepisu szczególnego, który przewidywałby możliwość zaskarżenia przyjęcia dziecka do wybranej przez rodziców dziecka skarżącej, które jest jego szkołą obwodową czy odmowy jego przyjęcia do oddziału szkoły publicznej przy jednoczesnym przyjęciu go do tej szkoły. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, która wniosła skargę kasacyjną. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 58 § 1 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skutkiem czego było odrzucenie wniesionej do WSA w Opolu skargi; 2. art. 3 § 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię sprowadzającą się do twierdzenia, że skarżony akt administracyjny nie należy do katalogu rozstrzygnięć wymienionych w tymże przepisie, konsekwencją czego było odrzucenie skargi; 3. art. 158 § 9 w zw. z art. 158 § 8 Prawo oświatowe poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uregulowany w tych przepisach tryb postępowania dotyczy jedynie rozstrzygnięć wydawanych przez komisję rekrutacyjną w przedmiocie odmowy przyjęcia kandydata do szkoły, podczas gdy prawidłowe rozumienie wskazanych przepisów powinno prowadzić do wniosku, że ich dyspozycje dotyczą wszelkich rozstrzygnięć wydawanych w ramach procesu rekrutacyjnego, w tym decyzji odmownej przyjęcia dziecka do określonej klasy (o konkretnym profilu); 4. art. 104 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozstrzygnięcie organu wydane w niniejszej sprawie nie stanowi decyzji administracyjnej, podczas gdy prawidłowe rozumienie omawianej normy prawnej powinno prowadzić do przeciwnych wniosków. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz skarżonej decyzji z dnia 02 czerwca 2023 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu; przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pismem procesowym z dnia 30 listopada 2023 r. Dyrektor Szkoły wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku o rozpoznanie na rozprawie skargi kasacyjnej od zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę, wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Z art. 182 § 1 P.p.s.a. wynika zasada, że Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Należy zauważyć, że w art. 182 § 1 P.p.s.a. ustawodawca używa zwrotu "może rozpoznać", natomiast w § 2 "rozpoznaje", co świadczy, że w przypadku postanowień rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest fakultatywne, a w sytuacjach opisanych w § 2 obligatoryjne. W niniejszej sprawie przedmiot sprawy nie uzasadniał przeprowadzenia rozprawy i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wystarczające będzie rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiążą się w sposób bezpośredni z zarzutami naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię, stąd ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do podstawowej kwestii w niniejszej sprawie, tj. do poprawności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 158 ust. 8 i ust. 9 Prawa oświatowego. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że granice materialnoprawne rozpoznawanej sprawy wyznaczają przepisy rozdziału 6 Prawa oświatowego, regulującego kwestię przyjmowania do publicznych szkół i publicznych placówek. Stosownie do art. 130 ust. 1 Prawa oświatowego, dzieci, młodzież oraz osoby pełnoletnie przyjmuje się odpowiednio do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego i publicznych placówek, o których mowa w art. 2 pkt 3-5 i 8, do klas I szkół wszystkich typów oraz klas wstępnych, o których mowa w art. 25 ust. 3, po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Rekrutację do pierwszych klas publicznych szkół podstawowych normuje art. 133 Prawa oświatowego. I tak, do klasy I publicznej szkoły podstawowej, której ustalono obwód, przyjmuje się na podstawie zgłoszenia rodziców dzieci i młodzież zamieszkałe w tym obwodzie (ust.1). Kandydaci zamieszkali poza obwodem publicznej szkoły podstawowej mogą być przyjęci do klasy I po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, jeżeli dana publiczna szkoła podstawowa nadal dysponuje wolnymi miejscami (...) (ust.2) . Zgodnie z art. 157 ust. 1 Prawa oświatowego, postępowanie rekrutacyjne przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej. Do zadań komisji rekrutacyjnej, należy w szczególności: ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, o której mowa w art. 158 ust. 1 (art. 157 ust. 2 pkt. 1); ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o której mowa w art. 158 ust. 3 (art. 157 ust. 2 pkt. 2); przeprowadzenie sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, prób sprawności fizycznej, sprawdzianu predyspozycji językowych, sprawdzianu kompetencji językowych (...) (art. 157 ust. 2 pkt 3); sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego (art. 157 ust. 2 pkt. 5). Kwestie związane z wynikami postępowania rekrutacyjnego i dalszym postępowaniem w zakresie rozstrzygnięć w przedmiocie przyjęcia do publicznej szkoły, w tym kwestie związane z prawem do odwołania się rodziców od rozstrzygnięć komisji rekrutacyjnej reguluje art. 158 Prawa oświatowego. Jak stanowi art. 158 ust. 1 Prawa oświatowego, wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata. Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego został on zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty (art. 158 ust. 2). Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych. Lista ta zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc dokumenty (art. 158 ust. 3). Wymienione listy podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie publicznej szkoły. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (art. 158 ust. 4). Dzień podania do publicznej wiadomości listy jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (art. 158 ust. 5). W terminie 3 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danej publicznej szkoły (art. 158 ust. 6). Uzasadnienie sporządza się w terminie 3 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem i zawiera ono przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (art. 158 ust. 7) . Jak stanowi dalej art. 158 ust. 8 Prawa oświatowego, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 3 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. Dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w terminie 3 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego (art. 158 ust. 9). Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że: 1. postępowanie rekrutacyjne prowadzone jest do klas I publicznych szkół podstawowych; 2. od nieprzyjęcia do szkoły rodzic kandydata do danej publicznej szkoły, w terminie 3 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danej publicznej szkoły; 3. od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej o odmowie przyjęcia kandydata do danej publicznej szkoły, rodzic kandydata może złożyć odwołanie do dyrektora szkoły; 4. od rozstrzygnięcia dyrektora szkoły o odmowie przyjęcia kandydata do publicznej szkoły przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jak wynika z przepisów Prawa oświatowego, intencją ustawodawcy było objęcie procedurą odwoławczą i skargą do sądu administracyjnego tylko rozstrzygnięć dyrektora szkoły, które obejmują odmowę przyjęcia dziecka do publicznej szkoły. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji wywiódł, że wyłącznie od rozstrzygnięcia dyrektora szkoły o odmowie przyjęcia kandydata do klasy I publicznej szkoły podstawowej przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Inne rozstrzygnięcia wydawane w ramach procesu rekrutacyjnego nie podlegają zaskarżeniu. Gdyby wolą ustawodawcy było objęcie kognicją sądów administracyjnych wszelkich rozstrzygnięć wydawanych w procesie rekrutacyjnym, to wprost taką możliwość by wyartykułował. Przyjęcie bądź nieprzyjęcie ucznia danej szkoły do konkretnej profilowanej klasy (oddziału) nie jest rozstrzygnięciem, które może być kwalifikowane jako decyzja administracyjna. Przemawia za tym brzmienie art. 138 Prawa oświatowego. Stosownie do treści art. 138 ust. 1 Prawa oświatowego do klasy I oddziału międzynarodowego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej przyjmuje się kandydatów, którzy uzyskali pozytywny wynik sprawdzianu predyspozycji językowych przeprowadzanego na warunkach ustalonych przez radę pedagogiczną. W przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek, o którym mowa w ust. 1, niż liczba wolnych miejsc w oddziale, o którym mowa w ust. 1, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego jest brany pod uwagę wynik sprawdzianu predyspozycji językowych, o którym mowa w ust. 1. (art. 138 ust. 2) W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych przez kandydatów na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie kryteria, o których mowa w art. 131 ust. 2. Przepis art. 131 ust. 3 stosuje się.(art. 138 ust. 3). W przepisie tym nie przewidziano żadnej procedury odwoławczej, jak również nie nazwano "wyników postępowania rekrutacyjnego" "rozstrzygnięciem", co mogłoby świadczyć, iż ustawodawca zamierzał nadać im formę władczą. Przyjęcie bądź nieprzyjęcie ucznia do klasy o określonym profilu nie rozstrzyga w sposób władczy o przyznaniu komuś określonego prawa ani o uprawnieniu lub obowiązku wynikającym z przepisu prawa. Komisja rekrutacyjna bada bowiem predyspozycje uczniów pod względem ukierunkowania ich do określonego profilu dalszego kształcenia w ramach szkoły. Te są natomiast zagadnieniami wewnętrznymi dotyczącymi organizacji działania jednostek oświatowych. Ustawodawca w żadnym miejscu tego przepisu nie określił, że rozstrzygnięcie dotyczące kwalifikacji ucznia do oddziału międzynarodowego następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zaprezentowany wywód prowadzi do wniosku, że zestawienie treści art. 138 i art. 158 Prawa oświatowego wyraża zamysł ustawodawcy wprowadzenia władczych form rozstrzygania przez dyrektora szkoły – i do tego zaskarżalnych do sądu administracyjnego – tylko w zakresie dotyczącym odmowy przyjęcia kandydatów do publicznych szkół. Nie dotyczy to natomiast kwalifikacji uczniów do poszczególnych oddziałów, np. na podstawie art. 138 Prawa oświatowego. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że niedopuszczalna jest skarga na rozstrzygnięcie o odmowie przyjęcia do oddziału międzynarodowego w publicznej szkole podstawowej, gdyż przedmiot skargi nie mieści się w kategorii spraw podlegających przedmiotowo jurysdykcji sądów administracyjnych. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 P.p.s.a. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI